2021-07-15_2006-2021_07_07_stand_van_zaken_input_beleid.pdf

Juli 2021

Beleid vrijwilligers/mantelzorgondersteuning: stand van zaken en input gesprekken op hoofdlijn. In het huidige beleid zijn drie ambities benoemd. Deze zijn vertaald in een aantal acties. Per actie staat hieronder verwoord wat de stand van zaken op hoofdlijn is.

Ambitie 1: Wat goed gaat continueren en (beter) verbinden 



 

De gemeente verstrekt jaarlijks een subsidie aan Deventer Doet (voorheen de Vrijwilligerscentrale Deventer) en Carinova mantelzorgondersteuning en vrijwillige thuiszorg (CMO/VT). In de prestatieafspraken ligt de focus op het bereiken en ondersteunen van vrijwilligers, vrijwilligersorganisaties en mantelzorgers. Het zo goed mogelijk inspelen op en aansluiten bij de vraag van vrijwilligers(organisaties) en mantelzorgers staat hierbij centraal. Deventer Doet verbindt initiatieven door uitwisseling van good practices, plannen en ideeën. Onder andere door het organiseren van (online) webinars (o.a. 1,5 meter samenleving, perspectief en eenzaamheid). Er zijn nieuwe samenwerkingsverbanden ontstaan, bijvoorbeeld tussen Deventer Doet en Stichting Present, Stichting de Tijdmachine met o.a. de vrijwillige hulpdiensten in de dorpskernen. De gemeente versterkt de verbinding tussen verschillende beleidsterreinen en thema’s. Dit is een continu proces. Dit is met name zichtbaar bij de uitvoering van de gezondheidsnota. De Beursvloer is niet als jaarlijks evenement georganiseerd. Vanuit het bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen krijgt ‘matchmaking’ aandacht binnen de bestaande werkprocessen.

Ambitie 2: Ondersteuning op maat voor vrijwilligers en mantelzorgers. 

 

 

De uitgebreide verkenning tussen Deventer Doet en het Steunpunt Mantelzorgondersteuning en Vrijwillige Thuiszorg heeft niet geleid tot één centraal punt voor mantelzorgondersteuning en vrijwilligerswerk. Reden: de ambities en de doelstellingen voor vrijwilligerswerk en mantelzorgondersteuning zijn verschillend. Afgesproken is om de samenwerking, die altijd al goed was, te continueren en versterken. Dit heeft de volgende resultaten opgeleverd: - De Deventer Doet Pas voor mantelzorgers en vrijwilligers (de opvolger van de mantelzorgpas). - Voortzetting van het Platform Informele Zorg. - Fier&: verbinding zorg en welzijn als bijdrage aan ‘Deventer Dementievriendelijk’. Deventer Doet ondersteunt vrijwilligers of hun organisaties bij het aanvragen van een VOG. Op basis van de behoefte van mantelzorgers hebben de consulenten mantelzorgondersteuning extra ondersteuning geboden aan mantelzorgers die zich inzetten zorgvragers met beginnende cognitieve stoornissen/dementie en zorgvragers met GGZ-problematiek. Onder andere door wekelijks contact en het organiseren van lotgenotencontact. Werk en mantelzorgers; voorlichting aan mantelzorgers hoe ze met hun werkgever in gesprek kunnen en voorlichting aan de werkgever over de mogelijkheden om voor de mantelzorger tot een goede balans van zorg-werk te komen. Het uitgangspunt blijft: continuïteit van de dienstverlening.

In alle situaties geldt maatwerk. Dat betekent in corona tijd: soms inzet van digitale middelen, beschermende middelen, maar ook werken met kleinere groepen en werken op andere locaties.



Er is extra aandacht voor diegenen die te maken hebben met partners die vanwege corona minder gebruik kunnen maken van de dagbesteding. Er is vaker contact en er zijn vaker vrijwilligers ingezet (respijt zorg).

Ambitie 3: Het versterken van de verbinding tussen de formele en de informele zorg. 

De samenwerking van de (vrijwilligersorganisaties) met de sociale teams door het koppelen van vrijwilligers aan de teams heeft niet plaatsgevonden. Wel kunnen de sociale teams het platform benaderen om af te stemmen over de mogelijke ondersteuning van een inwoner.

Input/denkrichtingen nieuw beleid vanuit de gesprekken tot nu toe. Algemene opmerkingen  Er zou recht worden gedaan aan het vrijwilligerswerk en mantelzorgondersteuning als deze afzonderlijk worden beschreven. Er zijn raakvlakken die voornamelijk liggen op het terrein van informele zorg. Het is dan ook goed om een relatie te blijven leggen met deze raakvlakken en daar de samenwerking blijvend te onderhouden. Vrijwilligerswerk daar kies je voor en wordt ook ingezet voor mensen die een zetje nodig hebben. Mantelzorg overkomt je en beslaat 24/7 van je leven.  Half maart 2020 werd de eerste lockdown afgekondigd. Dat was het startsignaal voor allerlei spontane initiatieven om de meest kwetsbare mensen te ondersteunen en de zorg een hart onder de riem te steken. Wat opviel was dat mensen in tijd van nood graag iets willen doen voor een ander, dat er meer aanbod was aan vrijwilligers dan dat er vragen waren om hulp en dat vrijwilligers boven de 60 jaar massaal het vrijwilligerswerk de rug toekeerden. Met name woon-en zorgcentra hadden daar last van. Een voobeeld: Solis zag het vrijwilligersbestand met 2/3 krimpen. Verder is een voorzichtige schatting dat 50% van de verenigingen en stichtingen stil heeft gelegen / nog stilligt vanwege corona. Bijkomend effect is dat er ook vrijwilligersenergie is vrijgekomen.

Acties, gerelateerd aan corona, al dan niet in samenwerking met andere partijen in de stad o.a.: • Kaartenactie ‘Kan ik je helpen?’ • Webinar 1,5 meter samenleving • Webinar ‘Eenzaamheid’ • Heel Deventer Doet • Bloemenactie • Walk & Meet met vluchtelingen en statushouders • Automaatje • Deventer Belt Input vrijwilligersbeleid  Vrijwilligerswerk in coronatijd heeft nieuwe inzichten verschaft in de vraagstukken waar verenigingen en stichtingen mee te maken hebben gehad: - Het betrokken houden van hun leden en vrijwilligers. - De financiën bij het wegvallen van inkomsten ( koffie/thee en contributie). - Flexibele organisaties overleven eerder dan rigide, strak geleide organisaties. - Vereenzaming ligt op de loer. Ook voor de samenleving heeft het vrijwilligerswerk in coronatijd veel gebracht: - Actiebereidheid is groot. - Vitale groepen staan klaar voor kwetsbare groepen. - Organisatiekracht is groot. - Hiaten worden door vrijwilligers opgevuld. De (achterliggende) coronacrisis biedt kansen voor : - Het vernieuwen van je vrijwilligersbestand.

-

Hoe om te gaan met de 1,5 meter samenleving bijvoorbeeld bij het inrichten van de kantine. Hybride werken en de voordelen. Inzetten van vrijwilligers bij kwetsbare groepen. Grote actiebereidheid bij burgers voor kortdurende klussen. Het inzetten van vrijwilligers ter bevordering van het langer thuis blijven wonen.

Kortom: inzetten op het verduurzamen van vrijwilligersbeleid. In ambitie vertaald: Wij streven naar een optimale vrijwilligerscultuur in Deventer waar bestuurders van verenigingen/stichtingen/ werkgroepen bewust beleid maken op de duurzame vereniging waar het goed toeven is. Vrijwilligerswerk is onlosmakelijk met de lokale samenleving verweven. Het op de juiste wijze ondersteunen van deze infrastructuur is belangrijk. Het inzetten van vrijwilligers ter voorkoming van langdurige zorg wordt gedaan vanuit visie op een kwaliteit van de samenleving. 

 



Meer duiding is wenselijk; waarom is het belangrijk om vrijwilligers in te zetten bij het vormgeven van onze participatiesamenleving en hoe vrijwilligers een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan preventieve inzet in de wijken. Investeren in vrijwilligers levert de samenleving uiteindelijk het hoogste rendement op. Besturen van verenigingen kunnen met de juiste ondersteuning meer ingericht worden op de duurzame vereniging met oog voor vrijwilligers- en ledenmanagement. Het Platform Informele Zorg heeft de ambitie uitgesproken om aanspreekpunt voor huisartsen en andere zorgprofessionals te zijn (minder zorg, meer welzijn). Ook wordt invulling gegeven aan de samenwerking met de sociale teams. Dit bezien vanuit de ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden (corona, andere inrichting sociale teams). Vanuit zowel het bedrijfsleven als maatschappelijke organisaties komt het verzoek om de Beursvloer weer te organiseren. Ook WijDeventer heeft aangegeven weer een Beursvloer te willen. In 2022 zou men dat graag weer willen organiseren (o.a. Deventer Doet, MKB, WijDeventer).

Input beleid mantelzorgondersteuning  Ophalen van input van mantelzorgers is niet structureel geborgd. Heeft nu incidenteel plaatsgevonden.  Uitwerking mantelzorg ondersteuning huidig beleid: erg gericht op de uitvoering. Niet gefocust op de gewenste rol. Uitwerkpunt in nieuw beleid.  Specifieke doelgroepen worden niet benoemd, vraagt om specifieke ondersteuning. Wel noodzakelijk. Is ook door mantelzorgers aangegeven op de recente input avond samen met het cluster vrijwilligers/mantelzorgers. Een goed voorbeeld van specifieke ondersteuning: jonge mantelzorgers worden bereikt via het basisonderwijs en voorgezet onderwijs. Hierbij wordt ingezet op voorlichting en wordt samengewerkt met verschillende hulpverleners. Ook worden er leuke activiteiten georganiseerd.  Preventie en vroegsignalering is uitermate belangrijk bij mantelzorgondersteuning, om tijdig gepaste ondersteuning te bieden en hiermee formele zorg uit te stellen, en om overbelasting te voorkomen. Dit krijgt in huidige beleid te weinig aandacht. Ambitie: Mantelzorgers zijn in Deventer in beeld en er is herkenning, erkenning en waardering voor hun rol in onze samenleving. Mantelzorgers voelen zich gezien en vinden naar behoefte passende ondersteuning vanuit een krachtige lokale ondersteuningsstructuur, met specifieke aandacht voor kwetsbare doelgroepen.

Vanuit de ambitie volgt onze opgave die zich toespitst op twee hoofdlijnen : 1. Het vinden en bereiken van de mantelzorger. 2. Het inrichten, organiseren en sturen van het proces van ondersteuning.

Doelstellingen: - Voorkomen van overbelasting van mantelzorgers. - Voorkomen van sociaal isolement. - Uitstellen van formele zorg. - Bijdrage leveren aan zo lang mogelijk thuis wonen. Achtergrondinformatie  Het aantal vrijwilligers in Deventer is met ongeveer 40.000 gelijk gebleven ten opzichte van voorgaande jaren. Wel besteden mensen in zijn algemeenheid minder uren aan vrijwilligerswerk.  Er is in de afgelopen vier jaar een toename van 20% van het aantal mantelzorgers in Deventer. En dat aantal gaat alleen maar toenemen. De aantallen : (jonge mantelzorgers tussen 6 en 15 jaar zijn in deze meting niet weergegeven). In totaal zijn er ongeveer 30.000 mantelzorgers ouder dan 15 jaar in Deventer. In onderstaande tabel een nadere specificatie: Cijfers voor Deventer op basis van CBS per 1-1-2020 Inwoners Mantelzorgers Mantelzorgers Mantelzorgers Deventer ouder dan 15 die langdurig die langdurig en jaar zorgen intensief zorgen 100.719

29.931

25.704

4.904

Mantelzorgers die zich zwaarbelast voelen 2.724