2020-1934 Toekomstbeeld DEP TBBT Deventer nieuw
Tekst van het document
TB BT D
Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Deventer 2030
versie 3.0 maart 2021 1
TB BT 2030 D
Inhoud Leeswijzer 4
Inleiding 5
Deventer bedrijventerreinen 6
Waarom doen we dit?
8
Thema’s 12 Leefbaarheid 16 Ruimte voor ondernemen 14 Duurzame Mobiliteit 16 Energie & klimaat 20 Profielen 2030 26 Bergweide 3 32 Havenkwartier 34 Bergweide 4 36 Bergweide 5 38 Kloosterlanden 40 Hanzepark 42 Handelspark de Weteringen 44 A1 Bedrijvenpark 46
Colofon 48
door Deventer Economisch Perspectief
2
Leeswijzer
Inleiding
In hoofdstuk 1 ‘Deventer Bedrijventerreinen’ schetsen we het plangebied, de samenhang met andere gebieden en het belang van bedrijventerreinen voor de gemeente.
Voor u ligt het toekomstbeeld 2030 op de Deventer bedrijventerreinen. Dit is een product van de Stichting Bedrijvenparkmanagement, MKB Deventer, Deventer Kring Werkgevers (DKW), VNO-NCW Stedendriehoek, Saxion en de gemeente Deventer. Zij werken samen onder de paraplu van het Deventer Economisch Perspectief (DEP). Onder het motto ‘samen sta je sterker’ hebben zij de handen ineengeslagen met als doel het versterken van de Deventer economie, de werkgelegenheid en de brede welvaart. Binnen deze samenwerking ligt de focus op drie clusters: Toekomstbestendige Bedrijventerreinen, Slimme Campusstad en Verbindende Kennisstad. Dit document gaat over het eerste cluster: Toekomstbestendige Bedrijventerreinen.
Vervolgens koppelen we in hoofdstuk 2 ‘Waarom doen we dit’ de toekomstwensen van ondernemers aan maatschappelijke en economische ontwikkelingen (0-meting) zodat we richting kunnen geven aan wat er nodig is voor de toekomstbestendigheid van ondernemers. Daarna wordt het document opgesplitst in thema’s en profilering. Hoofdstuk 3 Thema’s behandelt de volgende thema’s die van belang zijn voor de toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen: • • • •
Het toekomstbeeld 2030 schetst een beeldend en inspirerend perspectief over de toekomst van de Deventer Bedrijventerreinen in 2030. Het beeld wordt breed gedragen door alle DEP-partners, maar heeft geen juridisch planologische status. Het is geen eindbeeld. Dit perspectief kan richting geven aan beleidskeuzes en uit te voeren projecten. Over beleidskeuzes vindt aparte besluitvorming los van plaats los van dit document en dit geldt ook voor de uit te voeren projecten
Leefbaarheid Ruimte voor ondernemen Duurzame mobiliteit Energie & klimaat
Het is tot stand gekomen op basis van een nulmeting toekomstbestendige bedrijventerreinen door de STEC Groep, werksessies, gesprekken met Deventer bedrijven en de expertise aanwezig bij de DEP Partners. Het is geen blauwdruk. Het is een leidraad en het beschrijft de eerste stappen die we zetten richting toekomstbestendige bedrijventerreinen in 2030. Het bouwt voort op eerdere documenten zoals de DEVisie2020, het ambitiedocument van DEP, de omgevingsvisie, de programmeringsafspraken bedrijventerreinen en het sluit naadloos aan op het gemeentelijke bestuursakkoord ‘met lef en liefde’.
Hoofdstuk 4: Economische profilering: als we aan de slag gaan met voornoemde thema’s dan heeft dat consequenties voor de inrichting, het functioneren en de profilering van de bedrijventerreinen als geheel en voor verschillende deelgebieden op onze bedrijventerreinen. Na een totaalschets van de gezamenlijke bedrijventerreinen volgen toekomstbeelden van de gebieden waarop de veranderingen de meeste impact hebben. Bijzondere aandacht wordt telkens besteed aan het economische profiel van elk bedrijvenpark
Dit document is een uitnodiging aan ondernemers, overheid en onderwijs om gezamenlijk te investeren in het hart van de Deventer economie: de toekomst van de Deventer bedrijventerreinen!
4
5
afbeelding 1. Ligging bedrijventerreinen in de gemeente Deventer
Deventer bedrijventerreinen
Gebiedsgrenzen Port of Deventer Innovatiedistricten
De Deventer bedrijventerreinen bestaan uit Bergweide 1 & 2 oftewel het Havenkwartier, Bergweide 3 (incl. de Roto locatie), Bergweide 4 (de beroepshaven), Bergweide 5 (waaronder S/park Deventer en Gasfabriek), Kloosterlanden (incl. Het Hanzepark), A1 Bedrijvenpark en Handelspark de Weteringen. De bedrijventerreinen zijn goed voor zo’n 300 hectare aan netto areaal. Zij huisvesten bijna 1.100 bedrijven, die gezamenlijk werk bieden aan meer dan 18.000 werkzame personen. Dat is meer dan een derde van de totale werkgelegenheid in de gemeente! De veelal stuwende bedrijvigheid in het grote aaneengesloten bedrijvengebied is een cruciaal onderdeel in het ruimtelijk-economisch functioneren van de gemeente Deventer.
1
Opvallend aan de structuur van de Deventer bedrijventerreinen is dat het feitelijk om één groot aaneengesloten gebied gaat. Hoewel we dus verschillende deelterreinen onderscheiden, zijn de grenzen in de praktijk minder hard. Dit geldt met name voor het onderscheid tussen Bergweide en Kloosterlanden. De A1 en de N348 vormen vooral visueel een fysieke barrière tussen Bergweide en Kloosterlanden aan de noordkant en Handelspark De Weteringen en A1 Bedrijvenpark aan de zuidkant. Het nadeel hiervan is dat het onderscheidende vermogen van de deelgebieden minder zichtbaar is en wegvalt in het grotere geheel. Het oogt als een groot gemengd terrein terwijl er wel degelijk sprake is van (onderscheidende) verschillen en profielen. Aan de andere kant is door het aaneengesloten karakter de impact of het bereik van investeringen in bijvoorbeeld schone mobiliteit, vervoer over water, veiligheid of de energietransitie groter doordat meer bedrijven ervan profiteren en komt dit de organisatiegraad op de Deventer bedrijventerreinen ten goede.
6
7
Waarom doen we dit?
A1 Bedrijvenpark is nog volop in ontwikkeling. Het terrein bevindt zich duidelijk in fase 1 van de levenscyclus. Vastgoed en omgeving zijn toekomstbestendig en de (beoogde) kwaliteit en functionaliteit lijken aan te sluiten op de beoogde doelgroep. Voor de komende jaren is het vooral van belang om de potentie te benutten.
Door het investeren door bedrijfsleven en overheid in de bedrijventerreinen en het samenwerken op thema’s zoals energietransitie en herstructurering leidt tot economische ontwikkeling. Het belang van de bedrijventerreinen voor de Deventer economie en werkgelegenheid is groot. Maatschappelijke en economische trends en ontwikkelingen vragen om te investeren in toekomstbestendige bedrijventerreinen.
Daarin is nog geen aandacht voor de impact van Corona en de stikstofcrisis op de bedrijventerreinen. De gevolgen hiervan zijn nog enigszins ongewis. Komt er een einde aan het verplaatsen van productie naar het buitenland en halen we een deel van de productie weer naar Nederland? Volgt er een golf aan faillissementen met leegstand tot gevolg? Gaan we onze werkplekken op kantoor definitief anders inrichten en leidt dit tot meer en/of een andere ruimtevraag? Wachten we nog maar even met de overstap van auto naar openbaar vervoer? Kunnen we überhaupt wel nieuw- en verbouwen en tegelijkertijd de stikstofuitstoot terugdringen?
Ook Bergweide 5 bevindt zich midden in fase 2. Daar is echter al duidelijker de weg naar boven ingezet. Het zuidelijke deel functioneert prima en heeft een goede ruimtelijke kwaliteit. Het noordelijke deel (S/ park en Gasfabriek e.o.) heeft de oorspronkelijke bedrijfsfunctie feitelijk verloren, maar dat gebied krijgt op dit moment een andere invulling en er wordt op dit moment geïnvesteerd in campusvorming
Fase 1 Lichte ingrepen, bv. verduurzaming en modernisering vastgoed, onderhoud wegen, openbare ruimte, collectieve beveiliging, bewegwijzering, etc.
Fase 1
Fase 2
Fase 3
Fase 3 Zeer zware ingrepen en mogelijke functiewijzigingtransformatie, eventueel door verwerving private gronden
Tijd
Intussen verschuift het Deventer economisch profiel de laatste jaren van de oude maakstad van weleer naar een bruisende creatieve maak- en kennisstad; de nieuwe banenmotor voor Deventer.
2
Fase 2 Zwaardere ingrepen, bv upgrading private kavel, urgentie energietransitie en klimaatadaptatie. grootschalig wegenonderhoud, functiewijzigingen en herverkaveling.
Kwaliteit
Nieuwe economie vraagt (nieuwe) ruimte en vernieuwing van het economische profiel Duurzaamheid & energietransitie, circulaire economie, automatisering & robotisering, slimme industrie & slimme logistiek en internet winkelen jagen de nieuwe economie aan. Daarnaast zien we schaalverkleining en tegelijkertijd schaalvergroting, samenwerking binnen de economische keten, clustering van bedrijven in allerlei vormen en de opkomst van multifunctionele werklocaties en innovatiedistricten. Dit alles staat beschreven in de nulmeting van de STEC Groep (Nulmeting bedrijventerreinen; werken aan toekomstbestendige werklocaties Deventer, STEC Groep november 2019).
De Weteringen, Auto-eiland en Kloosterlanden Noordwest bevinden zich aan het begin van fase 2. Dit zijn terreinen die langzaam wat ouder worden, maar die economisch nog prima presteren. De leegstand is beperkt, het aantal banen groeit en de algehele kwaliteit van het vastgoed voldoet. Voornaamste reden is dat er op verschillende plekken geïnvesteerd is/ wordt. Voor de komende jaren blijven (relatief lichte) ingrepen belangrijk om het terrein de toekomstbestendig te houden
Kloosterlanden Oost, Hanzepark en Bergweide 4 bevinden zich op het moment midden in fase 2. Hier beginnen naast zichtbare veroudering ook ruimtelijke economische knelpunten te ontstaan op sommige plekken staat werkgelegenheid onder druk, zijn vastgoedwaardes aan het dalen, blijven investeringen achter en wordt leegstand een probleem. Tekenend zijn een hoge parkeerdruk, ‘versteende’ omgeving (en daardoor kans op wateroverlast en hittestress) en druk op de ruimtelijke kwaliteit en uitstraling (mede door gebrek aan onderhoud en investeringen).
We zien landelijk een groeiende belangstelling van de grote ontwikkelaars en beleggers voor bestaande bedrijventerreinen (zogenoemde ‘brownfields’ ). Ook in Deventer is die belangstelling merkbaar. Het professioneel herontwikkelen, kan het proces naar beter passend aanbod van industrieel en logistiek vastgoed aanmerkelijk versnellen. Ook de afhankelijkheid en kwetsbaarheid van de mondiale productie-economie heeft wellicht invloed zijn op de toekomstige ruimtevraag. De verwachting is nog onzeker. Mogelijk leidt dit de komende jaren tot nieuwe (meer circulaire) productie vestigingen dichter bij huis.
afbeelding 2. Deelgebieden op de levencyclus van bedrijventerreinen bron: STEC-groep
8
9
Bergweide 3 en Havenkwartier bevinden zich op dit moment aan het einde van fase 2. Hier staat de oorspronkelijke bedrijfsfunctie onder druk en is een relatief groot deel van het vastgoed aan het einde van de economische levensduur. De vastgoedwaarden en het vestigingsklimaat staan onder druk, en verduurzaming en klimaatbestendigheid zijn er grote opgaven. Er zijn relatief zware ingrepen nodig op deze locaties voor de bedrijven toekomstbestendig te maken. (Op het Havenkwartier heeft aan de eerste havenarm al herontwikkeling plaatsgevonden, maar deze heeft de bedrijventerreinfunctie daarbij voor een belangrijk deel verloren.)
De ruimte is schaars Al deze ontwikkelingen bepalen de komende jaren in belangrijke mate de kwantitatieve en kwalitatieve vraag naar bedrijventerreinen en bedrijfsvastgoed. Op de Deventer bedrijventerreinen is het leeuwendeel van het bedrijfsvastgoed courant, investeert de gemeente al jaren in de kwaliteit van de openbare ruimte en het verbeteren van de bereikbaarheid en is er steeds meer aandacht voor voorzieningen. Maar we weten ook dat ruimte schaarser wordt, dat de uitgifte van A1 Bedrijvenpark sneller verloopt dan verwacht, dat sommige deelgebieden zich bevinden in de laatste fase van de levenscyclus, omdat het vastgoed niet langer meer voorziet in de marktvraag en dat de weerstand tegen ontwikkelen in het groen toeneemt. We moeten op de bestaande bedrijventerreinen daarom letterlijk ruimte maken voor de kansrijke (nieuwe) economie waarbij de economische profielen per bedrijventerrein leidend zijn en we toekomstgericht investeren met het oog op maatschappelijke ontwikkelingen als de energietransitie, circulariteit, klimaatadaptatie, schone mobiliteit en een gezonde werkomgeving.
Bedrijventerreinen 34%
Het binden en boeien van personeel vraagt steeds meer aandacht Het vinden en behouden van (goed opgeleid) personeel is een steeds grotere uitdaging voor bedrijven. Werknemers verwachten steeds meer van hun werkomgeving. Dit geldt voor vrijwel elke sector op de bedrijventerreinen. Een aantrekkelijke, goede en veilig bereikbare werkomgeving ondersteunt mede het personeelsbeleid van bedrijven. Maatschappelijke ontwikkelingen dwingen tot toekomstbestendige investeringen in de publiek-private ruimte De noodzaak van energietransitie, circulaire economie, duurzame mobiliteit & goederenvervoer en klimaatadaptatie en biodiversiteit wordt steeds duidelijker. De leveringszekerheid van energie, gas(warmte), brandstof en grondstoffen is op termijn niet meer zeker. De klimaatveranderingen dwingen tot maatregelen om zowel perioden van droogte, wateroverlast en hittestress tegen te gaan. Aangezien dit alles van levensbelang is voor bedrijven investeren bedrijven en de overheid al flink in energie, gas en brandstofbesparing, opwek van energie, elektrisch rijden, transport over water, hergebruik van materialen, circulair bouwen, onderzoek, vergroening, afkoppelen regenwater, pilotprojecten en ga zo maar door. Bedrijven lopen echter wel tegen technologische, financiële, bouwkundige, regeltechnische, ruimtelijke en infrastructurele grenzen aan.
Ook ontbreekt soms de kennis (of de toegang daartoe) en de tijd om veranderingen door te voeren.
“De bedrijventerreinen zorgen voor meer dan een derde van de totale werkgelegenheid in de gemeente Deventer.”
Waarom doen we dit?
afbeelding 3. Werkgelegenheid per wijk in Deventer
Het verduurzamen van bedrijfsvastgoed en bedrijventerreinen gaan hand in hand en zijn een randvoorwaarde voor toekomstige economische groei. Daarbij komt dat de bedrijven op de bedrijventerreinen een belangrijk aandeel kunnen leveren aan de landelijke en lokale energieen klimaatakkoorden door te investeren in het verduurzamen en vergroenen van het eigen vastgoed.
bron: Stichting Lisa
Colmschate Zuid 8%
Redenen genoeg om ons in te zetten voor het verduurzamen van de bedrijventerreinen; stap voor stap te beginnen met oplossingen die er nu al zijn en ondersteuning te bieden aan pilotprojecten.
10
11
Rivierenbuurt en Bedrijventerreinen 13%
THEMA’S 3
12
13
Leefbaarheid Waar werken werknemers met plezier in 2030?
Waar werken we aan Uitvoeringsprogramma 2021 en 2022 In 2021 en 2022 vormt de aanleg van het fietspad langs de Schipbeek de belangrijkste opgave. Deze verbindt de terreinen aan de noord- en zuidkant van de snelweg A1, tussen Bergweide 5 en Deventer Oost en sluit aan op de fietsroute Deventer-Zutphen. Met de aanleg van dit fietspad wordt een belangrijk hiaat in de (veilige) fietsbereikbaarheid van de bedrijventerreinen opgelost.
De bedrijventerreinen voorzien in 2030 in de behoefte van medewerkers en ondernemers aan een plezierige en inspirerende werkomgeving. Ze ondersteunen het personeelsbeleid van bedrijven. De medewerker op de Deventer bedrijventerreinen werkt er met plezier. De werkplek bevindt zich nog steeds in industriële complexen, distributiecentra, werkplaatsen, laboratoria, kantoren et cetera.
We bevorderen daarnaast de veiligheid op de bedrijventerreinen door te onderzoeken hoe een rangeerplek op de Zweedsestraat verkeersopstoppingen kan voorkomen. Verder maken we ons sterk voor het verder verstevigen van de organisatiegraad op de bedrijventerreinen door het opzetten van een digitaal platform waar ondernemers elkaar kunnen informeren en ontmoeten.
Thema’s
De buitenruimte oogt, functioneert en voelt anders. Het vele blik heeft voor een deel plaatsgemaakt voor groen; voor bomen, struiken, groene gevels en fleurige bermen. Er zijn aantrekkelijke routes en plekken om de pauze door te brengen: zittend, wandelend of sportend. De terreinen zijn veiliger geworden door de aanleg van fietsstroken en wandelroutes, camerabeveiliging en de aanpak van ondermijnende activiteiten. Er is gelegenheid om te sparren met en te leren van medewerkers bij andere bedrijven, bijvoorbeeld door bedrijfskantines open te stellen of innovatie- en ontmoetingsplekken in te richten. En tot slot zijn er voldoende voorzieningen op de terreinen zoals daghoreca, een ophaalpunt voor boodschappen, een fysio en dergelijke. De stevige inzet op het aanjagen van herstructurering heeft geleid tot de herontwikkeling van bedrijfsvastgoed op verouderde deelterreinen waardoor de kwaliteit van de werkomgeving er met sprongen op vooruit is gegaan. Dit alles in nauwe samenwerking met de DEP partners.
Wat nog meer (2021-2030)? Fietsbereikbaarheid en – veiligheid, aanpak ondermijning, pauzerecreatie, gezondheid en stimuleren van ontmoeten zijn de belangrijkste speerpunten binnen het thema leefbare bedrijventerreinen. Hierbij denken we aan wandelpaden, beweeg- en beleef paden, sportattributen en bankjes. We maken ons sterk voor het openwerken en zichtbaar maken van boeiende gebieden zoals de haven en het Schipbeekgebied. We denken na over het opzetten van beweegprogramma’s met sportverenigingen, verzekeraars en Sportbedrijf Deventer en we stimuleren de vestiging fysiotherapie en arbeidsgezondheidscentra op de bedrijventerreinen. We vinden het van belang dat het voorzieningenniveau wordt verhoogd. Denk aan faciliteiten als daghoreca, foodtrucks, laadmogelijkheden e-voertuigen, gezamenlijke vergaderruimtes, dakterrassen, etc. Tot slot zien we kansen om onderwijs meer te integreren in de bedrijfsomgeving (voorbeeld Saxion op Gasfabriek en Technicampus op Bergweide 3) en bedrijven te stimuleren samen te werken op het gebied van opleidingen en de jeugd te interesseren voor specifieke vakopleiding zoals techniek. Tot slot vergroten we het bewustzijn bij ondernemers over hoe we alle bedrijventerreinen ondermijningsvrij kunnen houden.
14
15
Ruimte voor ondernemen Waar hebben bedrijven ruimte om te ondernemen in 2030?
In 2030 is het A1 Bedrijvenpark volledig uitgegeven. Tegelijkertijd is er geïnvesteerd in de herontwikkeling van bedrijfsvastgoed op de bestaande terreinen zodat we groei van kansrijke ondernemers kunnen blijven faciliteren. Door intensieve samenwerking tussen ondernemers, eigenaren, investeerders en overheden zijn ontwikkelkansen verzilverd zodra deze zich voordeden. Dit heeft geleid tot publiek-private investeringen in uitbreiding, opknappen en verduurzamen van (verouderd) vastgoed, sloop/nieuwbouw, samenvoegen percelen, vinden van nieuwe gebruikers voor leegstaand vastgoed, functiewijziging enzovoort. Daarnaast hebben de inspanningen om herontwikkeling in verouderde deelgebieden (straten) aan te jagen geleid tot concrete herstructureringsplannen die in uitvoering zijn. De profielen per deelterrein zijn aangescherpt en bieden hierdoor perspectief ter ondersteuning van alle inspanningen om publiek-private investeringen aan te jagen. Omdat we in Deventer zuinig omgaan met de schaarse ruimte en continue inspelen op economische en maatschappelijke ontwikkelingen behouden panden hun economische waarde en blijft er genoeg ruimte om te ondernemen.
Waar werken we aan
Thema’s
Uitvoeringsprogramma 2021 en 2022 We verwachten dat de ruimte om te ondernemen steeds schaarser wordt, terwijl de uitbreidingsmogelijkheden op nieuwe terreinen uitgeput raken. In Deventer investeren we in het aanjagen, faciliteren, sturen en uitvoeren van herontwikkelingen en herstructureringen. Dit doen we uiteraard duurzaam, groen, circulair en klimaatadapatief oftewel herstructurering 3.0. Daarbij werken overheid en ondernemers nauw samen. De inzet van publieke middelen gaan hand in hand met de private investeringen die een veelvoud daarvan zijn. Het is van belang dat ondernemers, ontwikkelaars en investeerders helderheid hebben over de toekomst van de locatie waar men wil investeren. Dit noemen we waardevast ondernemen. Hieraan geven we invulling door per deelgebied gebiedsprofielen uit te werken inclusief bijbehorende marketingstrategie en een herstructureringsplan op te stellen te beginnen bij het gebied Bergweide 3, Bergweide 4 en Kloosterlanden Oost.
Voor dit gebied Bergweide 3, Havenkwartier, Bergweide 4 inclusief beroepshaven overweegt de gemeente om het beleidsmatige en het bijbehorend juridisch planologisch instrumentarium aan te passen op basis van een adviesrapport *) over de toekomst van dit deelgebied opgesteld door Witteveen+Bos (Ontwikkeling Bedrijventerreinen Deventer; toekomstvisie voor Bergweide 3, Havenkwartier en Bergweide 4 (inclusief beroepshaven), Witteveen + Bos december 2020). De afbeelding op pagina 17 is illustratief en komt uit dit rapport. Er vindt nog separate besluitvorming plaats over de invulling van dit gebied
afbeelding 4. Mogelijke invulling van functies in dit gebied, hierover vindt nog seperate besluitvomring plaats (bron: adviesrapport Witteveen+Bos)
*) Dit rapport is tot stand gekomen met input van het Deventer bedrijfsleven, bewoners en gebruikers van het gebied.
16
17
Duurzame Mobiliteit
Groningen
Waar gaan we naar toe in 2030 ?
De Deventer bedrijventerreinen zijn in 2030 grotendeels duurzaam en goed ontsloten via weg en water. De auto maakt steeds minder vanzelfsprekend onderdeel uit van de reis van de werknemers en bezoekers op het bedrijventerrein. Werknemers en leveranciers kunnen flexibel (Mobility as a Service: MaaS) en met elke schone vorm van vervoer het bedrijventerrein bereiken en fossielvrij laden. In combinatie met robuuste parkeeroplossingen heeft dit geresulteerd in een afname van de parkeerdruk. De wegen op bedrijventerreinen zijn veilig voor langzaam verkeer en nodigen uit om op de fiets naar het werk te gaan.
Amsterdam Deventer
Het goederenvervoer doen we steeds slimmer en schoner. Er vindt meer vervoer van goederen plaats over water. Via een hub vindt duurzame overslag van goederen plaats, die op een slimme en gecoördineerde wijze worden afgeleverd op bestemmingen in de binnenstad, de wijken en op een deel van de bedrijventerreinen. Het goederenvervoer is voor een belangrijk deel overgeschakeld op schone(re) brandstoffen. De realisatie van een waterstoftankstation heeft bijgedragen aan deze ontwikkeling. Hierbij hoort ook de ontwikkeling van een mobiliteitscentrum op A1 Bedrijvenpark. Op deze manier dragen de Deventer bedrijventerreinen bij de aan de economische vitaliteit van de gehele stad.
Rotterdam
Thema’s
Eindhoven
18
19
Waar werken we aan?
nieuwe/ beoogde fietsroutes bestaande fietsroutes beoogde wijziging bestaande toegangswegen
Uitvoeringsprogramma 2021 en 2022 Gedragsverandering bij ondernemers en werknemers bepalen of de inzet en investeringen in schone mobiliteit en schoon vervoer succesvol is. Onderdeel van onze aanpak is het stimuleren van elektrisch rijden en fietsen, het aanleggen van laadpalen/laadpleinen, pilots en probeeracties. Dit in samenwerking met de mobiliteitsmakelaar van de Cleantech Regio. Daarnaast stimuleren we het vervoer over water. Een regionaal logistiek netwerk van bedrijven is in de maak om een zo groot mogelijk effect te sorteren. Ondersteunend aan de gemeentelijke inzet om de bereikbaarheid van de Zutphenseweg en aangrenzende gebieden te verbeteren gaan we met bedrijven en werknemers in gesprek om andere routes te gebruiken van en naar de Zweedsestraat/ Zutphenseweg. In gebieden met een hoge parkeerdruk, veelal ook de gebieden met een herstructureringsopgave, gaan we in gesprek met ondernemers en eigenaren om te verkennen of en hoe de parkeerdruk opgelost kan worden zonder in te boeten op de kwaliteit van de omgeving en met behoud van groen.
vaarroute
Wat nog meer (2021-2030)? Parkeren is en blijft een belangrijke zorg van ondernemers. We zetten we in op slimme parkeeroplossingen voor de bedrijventerreinen waardoor er meer ruimte vrijgespeeld wordt voor groen en beleving. De aanpak van knelpunten, aanpak geparkeerde vrachtwagens, meer handhaving, doorontwikkeling truckpoint en een onderzoek naar de haalbaarheid van een transferium en A1 overslagpunt (efficiënter en schoner vervoer naar bedrijventerreinen en stad) zijn hier onderdeel van.
Thema’s
We lobbyen voor de aanpak van knelpunten in de weginfrastructuur en de bereikbaarheid via openbaar vervoer. Daarbij zijn veilige en aantrekkelijke fietspaden en bereikbaarheid van de bedrijven met het openbaar vervoer in de avonduren onze insteek. We denken mee over oplossingen, zoals bijvoorbeeld de shuttleservice, en betrekken graag onze achterbannen hierbij. We bouwen verder aan het merk Port of Deventer. We werken hard aan de realisatie van de containerterminal en de overslag via binnenvaart. Daarnaast lobbyen we in provinciaal samenwerkingsverband van de Ports of Logistics Overijssel voor de blijvende bevaarbaarheid van de IJssel en de verbreding van de sluis op middellange termijn.
20
21
Energie & Klimaat
Waar krijgen bedrijven energie van in 2030? In Deventer vindt 36% van het energieverbruik plaats bij bedrijven waarvan een groot deel op de bedrijventerreinen. Bedrijven geven aan vanuit kostenefficiency, imago en maatschappelijke bijdrage te willen besparen en te willen investeren in verduurzaming. Bovendien is er potentie om duurzame opwek op daken en op de terreinen te realiseren.
Thema’s
De bedrijventerreinen leveren in 2030 een belangrijke bijdrage aan de energietransitie van Deventer door plaatsing van zonnepanelen op daken en overkappingen boven parkeerplaatsen. Door de combinatie van zonnepanelen en investeringen in energiezuinige maatregelen is een belangrijk deel van de kleinverbruikers van energie zelfvoorzienend. Er zijn stappen gezet op het gebied van opslag van zonne-energie, gesloten energiesystemen tussen bedrijven en de omzetting naar andere energievormen o.a. door toepassing van waterstof. De biogasleiding is operationeel en voorziet een aantal bedrijven van groen gas. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van proceswarmte en waterstof passen we op pilot locaties in Deventer toe.
22
23
Waar werken we aan? Uitvoeringsprogramma 2021 en 2022 We begeleiden initiatiefnemers en eigenaren van bedrijfsdaken (en parkeerplaatsen) bij het realiseren van zonne-energieprojecten, voortbordurend op het al succesvolle zon-op-dak project van Bedrijvenparkmanagement Deventer. Hiermee leveren we een bijdrage aan het Deventer bod dat is gedaan in de Regionale Energie Strategie (RES). We werken nauw samen met de Cleantech Regio, provincie, Enexis en Liander om zoveel mogelijk duurzame opwek van zonne-energie op de Deventer bedrijventerreinen mogelijk te maken. Initiatieven voor duurzame opwek kunnen worden beperkt door het energienetwerk. De continuïteit van de energievoorziening op de Deventer bedrijventerreinen is kwetsbaar. We zetten in op lobby richting de netwerkbedrijven en de rijksoverheid om zicht te hebben op voldoende aansluitmogelijkheden voor zon-op-dak initiatieven en om de kwetsbaarheid van het netwerk te verminderen.
zonnecellen op dakconstructies zonnecellen op dakconstructies
Tegelijkertijd zetten we in op het slim koppelen van vraag en aanbod van (groene) elektriciteit en de ontwikkeling van intelligente energienetwerken (smart grids) in samenwerking met bedrijven, overheid en netwerkbedrijven Enexis en Liander en de Cleantech Regio. We stimuleren bedrijven te investeren in circulariteit, klimaatadaptatie en biodiversiteit door middel van een vouchersysteem; een bijdrage in de advies- en engineeringskosten van individuele bedrijven. We haken aan bij initiatieven onder andere van de Cleantech Regio om grondstoffenstromen analyses uit te voeren op Kloosterlanden en initiatieven als Cirkelstad.
Inzet waterstof tijdens productie Inzet biogas tijdens productie
omzetten zonneenergie naar waterstof
bestaande windmolen bestaande windmolen
zonnecellen op dakconstructies waterstof tankstation
We brengen quick wins in kaart en doen een handreiking aan bedrijven die hierin willen investeren uit oogpunt van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Hierbij denken we aan afkoppeling hemelwaterafvoer, groene daken en/of gevels, vergroten biodiversiteit, vergroenen van parkeerplaatsen met graskeien, etc. Onderdeel van de pilot is de uitvoering van een aantal van de quick wins. Als de pilot slaagt, kan deze uitgerold worden over de andere bedrijventerreinen.
Thema’s
zonnecellen op dakconstructies
zonnecellen op dakconstructies
Voor Bergweide 4 maken we een routekaart voor klimaatadaptatie; een leidraad voor toekomstige maatregelen in de publieke en private ruimte met als doel het bijdragen aan een prettige en gezonde leefomgeving, het terugdringen van hittestress, tegengaan van droogte en het voorkomen van wateroverlast.
Wat nog meer (2021-2030)? We zetten ons blijvend in om bedrijven te helpen met innovatieve ideeën en pilots voor de duurzame opwek van energie. Hierbij staat de vraag van bedrijven centraal. We zetten in op het slim koppelen van vraag en aanbod van (groene) elektriciteit en de ontwikkeling van intelligente energienetwerken in samenwerking met bedrijven overheid en de netwerkbedrijven. Er zijn diverse waterstof initiatieven op de Deventer bedrijventerreinen. Wij stimuleren deze initiatieven en maken koppelingen met andere projecten en ondernemers waar mogelijk.
zonnecellen op dakconstructies
24
25
productie biogas
PROFIELEN 2030 4
26
27
Profielen 2030
Profielen 2030
Innovatiedistricten
Port of Deventer
IJssel
Binnenstad
Bergweide 3 /Rotokwartier & Havenkwartier
Bergweide 4
Haven
Weteringen, Bergweide 5 & Kloosterlanden
A1
A1 Bedrijvenpark
natuur & transport
wonen, retail, cultuur & horeca
wonen, werken, beleven & innoveren
havengebonden bedrijvigheid
transport
werken
transport
werken
28
29
Buitengebied groen/ natuur
Profiel Personeel vasthouden en nieuw personeel binden, dat is de belangrijkste opgave. Als dit lukt dan blijven de bedrijven en komen er bedrijven bij. Daarvoor zijn toekomstbestendige bedrijventerreinen cruciaal. Toekomstbestendige bedrijventerreinen hebben voldoende ruimte om te ondernemen. Ze zijn goed bereikbaar, veilig, leefbaar en duurzaam. Op die manier behouden de Deventer bedrijventerrein hun economische waarde.
Waar werken we aan?
Profielen 2030
•
De beschikbaarheid van kwalitatief goede ruimte is schaars en op sommige locaties is de kwaliteit van het bedrijfsvastgoed nog onder de maat en de economische waarde van de bedrijvigheid klein. Leegstand, verouderd vastgoed en dalend in waarde, lage ruimtelijke kwaliteit en ondermijning op deelterreinen en straten. We zetten in op herstructurering en transformatie.
•
In Deventer is er op voornamelijk op het westelijk deel het A1 Bedrijvenpark grond uitgeefbaar. Het A1 West biedt de komende jaren nog ruimte. Daarna hebben we geen uitgeefbaar bedrijventerrein meer in Deventer. We sturen op voldoende ruimte voor bedrijven ook na 2030.
•
De (verkeers)veiligheid, bereikbaarheid en handhaving op oneigenlijk gebruik van de openbare ruimte wordt verbeterd.
•
De leefbaarheid wordt steeds belangrijker. Voor bedrijven betekent dit investeren in voorzieningen als een comfortabele werkplek, sportmogelijkheden, schone mobiliteit. Maar ook de openbare ruimte wordt voorzien van ontmoetingsplekken, goede fietsinfrastructuur en een groene en veilige omgeving.
•
In de Deventer kantorenmarkt in het segment van middelgrote en grote kantoorpanden zien we dat ondanks de gunstige marktomstandigheden het aanbod de vraag overtreft. Ook hier is transformatie nodig.
•
Het profiel van de Deventer bedrijventerreinen moet meer zichtbaar worden op de terreinen zelf.
•
Marketing wordt meer in samenhang worden opgepakt en sluit aan bij brede marketing van Deventer.
•
De economische omstandigheden waarin bedrijven ondernemen veranderen snel. Ontwikkelingen die op hen afkomen zijn: schaalvergroting en toenemende globalisering, robotisering, automatisering en digitalisering, veranderende ruimtebehoefte van smart industry en smart logistics, clustervorming en talent binnenhalen en behouden. Bedrijven van de toekomst spelen slim in op deze veranderingen. Ondernemers haken hierop aan en vragen ook om een omgeving waar ze optimaal kunnen inspelen op de veranderingen. Hier ondersteunen we de bedrijven.
afbeelding 5. profiel haven, wonen en werken
afbeelding 6. profiel logistiek
30
31
afbeelding 7. profiel werken en maken
Bergweide 3 Multifunctionele werkwijk
Profiel 2030
Bergweide 3 is een bruisende, creatieve, kleinschalig opgezette multifunctionele werkwijk waar ondernemen, werken, wonen en voorzieningen zijn gecombineerd. Op de voormalige Roto-locatie (Rotokwartier) ligt het zwaartepunt op de combinatie wonen en werken en dit zwaartepunt verschuift naar werken richting de bufferzone tussen Bergweide 3 en Bergweide 4 ten oosten van de Hanzeweg. Door juridische verankering in instrumentarium dat de functiemenging voor lange termijn borgt kunnen al deze functies (en bijbehorende belangen) in harmonie naast elkaar bestaan. Bergweide 3 biedt een aantrekkelijk en onderscheidend vestigingsklimaat voor (jonge) ondernemers en startups in de zogenaamde nieuwe economie (duurzaamheid en energietransitie, circulaire economie, smart industry en smart logistics, e-commerce), dienstverlening passend in dit gebied, techniekonderwijs (Technicampus) en creatieve stedelingen die zich thuis voelen in een levendige omgeving als deze. (Ontwikkeling Bedrijventerreinen Deventer; Witteveen + Bos december 2020).
Uitdagingen
Profielen 2030
De kwaliteit van het vestigingsklimaat op Bergweide 3 staat anno 2021 onder druk. Met name in het middengedeelte zijn veel van de panden verouderd, incourant en aan het eind van hun levensduur. Er is sprake van veel verharding en weinig groen en in algemene zin een lage verblijfskwaliteit. De parkeerdruk is er hoog. De bereikbaarheid met name vanuit het stadscentrum is goed, maar door de kleinschalige opzet en nabijheid van woongebieden is het niet geschikt voor grootschalige logistieke functies en maakbedrijven. De leegstand ligt hoger dan de gewenste frictieleegstand vooral als gevolg van het faillissement van Roto Smeets. Het eigendom is versnipperd en zo hier en daar ontstaan plekken waar we ondermijnende activiteiten vermoeden. Dit alles vertaalt zich in de werkgelegenheidsfunctie van het gebied. Niet alleen het aantal banen maar ook de arbeidsproductiviteit staan onder druk. De sleutel voor verbetering ligt in de handen van vastgoedgebruikers en -eigenaren. Tijd voor een gebiedsgerichte aanpak.
Gebiedsaanpak Door haar ligging tegen het stadscentrum en het Havenkwartier, de verwachte doorontwikkeling van het Rotokwartier, de groene loper langs de Hunneperkade gecombineerd met de stedenbouwkundige kwaliteit en kleinschaligheid van Bergweide 3 zijn er voldoende aanknopingspunten voor het realiseren van een vestigingsklimaat dat jonge creatieve en innovatieve ondernemers, startups en bewoners aanspreekt. Om dit te realiseren gaan we in gesprek met vastgoedgebruikers en -eigenaren in Bergweide 3 met als doel het opstellen van een gebiedsaanpak die leidt tot herontwikkeling en verduurzaming van met name het middengebied rondom de Kamperstraat, Groningerstraat, Nijmegenstraat en het oostelijk deel van de Industrieweg. Hierbij zoeken we nadrukkelijk de aansluiting bij de ontwikkelingen in het Rotokwartier en het Havenkwartier, omdat de ontwikkelingen in deze gebieden naar onze verwachting een aanjagende werking zullen hebben op de ontwikkelingen in Bergweide 3. Dit alles wel met behoud en bij voorkeur groei van werkgelegenheid in met name de zogenaamde nieuwe economie (next economy). Bergweide 3 is en blijft in de eerste plaats een bedrijventerrein.
32
ruimtelijk profiel
referenties
33
Havenkwartier Creatieve broedplaats
Profiel 2030
In 2030 is Het Havenkwartier conform het ontwikkelingsplan ‘Havenkwartier; ruimte voor ideeën’ volledig getransformeerd naar een levendige, creatieve stadswijk waar industrieel erfgoed gecombineerd met nieuwbouw zorgt voor een karaktervol stedelijk vestigingsklimaat. Het Havenkwartier is ook in 2030 een gewilde vestigingslocatie voor ondernemers in de creatieve sector, kunst en cultuur, leisure en horeca. Daarnaast is het de woonlocatie waar de creatieve stedeling zich thuis voelt ( Ontwikkeling Bedrijventerreinen Deventer; Witteveen + Bos december 2020).
Uitdagingen
De sprong van de ‘Mr. H.F. de Boerlaan-kant’ langs de 1e havenarm naar het haveneiland vormt om meerdere redenen een uitdaging. Om te beginnen grenst het haveneiland aan de beroepshaven. De ambities voor de herontwikkeling van het haveneiland en die van de beroepshaven zijn beide belangrijk voor Deventer en moeten elkaar niet in de weg staan. Het zuidelijke deel van het Haveneiland is bedekt met de huidige milieucirkels van Deventer bedrijven. Nieuwe voorzieningen zoals horeca kunnen daar overlast aan toevoegen. Daarnaast is het eigendom privaat en versnipperd, is het vastgoed verouderd en laat de bereikbaarheid te wensen over. Er moet rekening worden gehouden met de belangen van de zittende bedrijven op het haveneiland. Kortom de mix van functies moet passen bij de ambities in het gebied zelf, in omliggende gebieden en financieel haalbaar zijn. De ontwikkeling van het gebied aan de westzijde (langs de Mr. H.F. de Boerlaan) wordt voltooid. Hier zijn al veel ontwikkelingen de afgelopen jaren geweest en is er sprake van een gemêleerd gebied met wonen, werken en leisure.
ruimtelijk profiel
Profielen 2030
referenties
34
35
Bergweide 4 Port of Deventer
Profiel 2030
In 2030 spreken we niet langer over Bergweide 4, maar over de Port of Deventer; een bruisende industrie/beroepshaven met een regionale functie op het gebied van container en bulkvervoer. Het is de vestigingslocatie voor de maakindustrie, logistiek en agrofood in de hogere milieu categorieën. Bedrijven gelegen aan het water maken gebruik van de haven. Containervervoer is een modaliteit waar Deventer bedrijven veel gebruik van maken. Tegelijkertijd biedt het terrein ruimte aan de maakindustrie en is het de spil in de verwerking en verwaarding van afval en grondstoffen, een sector die kansrijk is en steeds meer ruimte zoekt. Hiervoor is ruimte gemaakt door herverkaveling en herstructurering. De Port of Deventer is de plek waar flink geïnvesteerd is en wordt in energietransitie, circulariteit en duurzaamheid in al haar facetten. En tegelijkertijd is er geïnvesteerd in vergroening van het terrein, zijn er maatregelen genomen op het gebied van waterretentie, zijn er plekken aangelegd voor pauzerecreatie, is de veiligheid voor fietsers en wandelaars aanzienlijk verbeterd en is de beroepshaven weer zichtbaar. (Ontwikkeling Bedrijventerreinen Deventer; Witteveen + Bos december 2020).
Uitdagingen
De huidige uitstraling en het functioneren van het terrein is op dit moment niet optimaal. Er zijn veel bedrijven gevestigd die geen relatie met de beroepshaven hebben. De verkaveling is rommelig en voor een deel kleinschalig. Met name in het middengebied van Bergweide 4 (Staverenstraat, Arnhemstraat en Emmerikstraat) zijn veel panden verouderd, incourant en aan het eind van hun economische levensduur gekomen. Dat heeft een negatieve impact op het vestigingsklimaat van het bedrijventerrein. De verkeersafwikkeling en de fietsveiligheid kan beter. De bereikbaarheid per openbaar vervoer laat te wensen over. De mogelijkheden voor pauzerecreatie zijn beperkt. De omgeving is stenig en kent weinig groen. Het zicht op de haven is beperkt. En in een aantal straten hangt een sfeer van (dreigende) verloedering en onveiligheid (ondermijning) door veroudering van het vastgoed en de inrichting van de openbare ruimte.
ruimtelijk profiel
Profielen 2030
Gebiedsaanpak Om te komen tot het beschreven profiel is een gebiedsaanpak nodig waarin alle genoemde facetten verder worden uitgewerkt in nauw overleg met gebruikers en eigenaren in het gebied. Wij zien voor Bergweide 4 een aantal kansen om te komen tot een bedrijventerrein gelegen aan de beroepshaven dat klaar is voor de uitdagingen van de komende decennia. In de allereerste plaats onderschrijven we de ambities om de beroepshaven een stevigere positie te geven waar zowel bulk als containers worden overslagen. Hiervoor is het nodig dat er meer ruimte komt voor havengebonden bedrijven op de zogenoemde natte kavels. Dit betekent dat een andere plek gevonden moet worden voor bestaande bedrijven die niet in dat plaatje passen. Ook zien we mogelijkheden om het gebied te herverkavelen en grotere kavels te realiseren die aantrekkelijk zijn voor zowel de maakindustrie als de logistiek. Vanwege de hogere milieucategorie en de ligging in het havengebied zijn bedrijven werkzaam in de circulaire economie (afvalverwaarding, grondstoffenverwaarding) hier meer dan welkom. Omdat hier bedrijven zijn gevestigd met een hoog energie- en gasverbruik ligt het voor de hand om juist hier aan de slag te gaan met het terugdringen en verduurzamen van het energie- en gasverbruik.
Ook zien we mogelijkheden om de hittestress terug te dringen, maatregelen te nemen op het gebied van waterretentie en in brede zin de verblijfskwaliteit en bereikbaarheid te verbeteren.
36
referenties
37
Bergweide 5 Innovatiemilieu
Profiel 2030
Bergweide 5, gelegen aan de hoofdentree naar de stad, is in 2030 het innovatiemilieu van Deventer. Hier vinden we het S/Park en de Gasfabriek. S/Park is een industrieterrein een zware milieucategorie bedrijven in de chemie en aanverwante sectoren. Een uniek terrein waarvan er nog maar een paar in Nederland beschikbaar zijn en dan ook nog eens vlakbij een beroepshaven. De naastgelegen Gasfabriek is het zakelijke innovatie centrum (business innovation centre) van Deventer. Hier worden nieuwe businessmodellen, producten en diensten met veelal schaalbare IT-Tech, ontwikkeld. Studenten, start-ups en niet-industriële innovatieve bedrijven hebben hier een plek en worden voorzien van alle gemakken zoals een grand café, conferentieruimtes en dergelijke. Bij de entree is een transferium gerealiseerd voor bezoekers van de stad en medewerkers van bedrijven om vandaar uit met duurzame en slimme vervoermiddelen op de plek van bestemming te worden gebracht. Rondom het transferium vinden we faciliteiten voor bezoekers en ondernemers in de vorm van horeca, hotels, laadpunten, een infopunt en veel meer.
Uitdagingen
In het profiel 2030 beschrijven we een situatie waarbij alle nu nog los van elkaar staande ontwikkelingen met elkaar in verbinding zijn gebracht. Naast het feit dat Bergweide 5 is gelegen naast Natura2000 gebied en de bereikbaarheid van het gebied een knelpunt vormt, is dit de grootste uitdaging. Hoe zorgen we dat hier een eenduidig samenhangend gebied ontstaat met grote meerwaarde voor de Deventer economie?
ruimtelijk profiel
Er zijn op het S/Park en de Gasfabriek veel goede randvoorwaarden voor een innovatiemilieu aanwezig: de aanwezigheid van een zogenaamde ‘dominante speler’ (namelijk de R&D afdeling van Nouryon), gezamenlijke laboratoriumfaciliteiten en procesinfrastructuur en mogelijkheid tot open innovatie op het Gasfabriek terrein. Voor het S/Park valt te overwegen of het terrein zich ook leent voor innovatie op het gebied van alternatieve en duurzame energieopwekking bij voorkeur in nauwe samenwerking met het S/Park en de onderwijsinstellingen. Daarnaast moeten we er rekening mee houden dat de Gasfabriek moet uitbreiden om in alle vraag te voorzien. Het is aan de bedrijven en de eigenaren om dit samen met de gemeente verder te verkennen.
Profielen 2030
In het kader van duurzame mobiliteit en het oplossen van parkeerdruk in naastgelegen deelgebieden onderzoeken we of een transferium ter hoogte van de Teugseweg kan bijdragen aan een robuuste parkeeroplossing voor de bedrijventerreinen breed. Er tekent zich een soort innovatie-as af die strekt van S/Park via de Gasfabriek, Het Havenkwartier, Het Rotokwartier en Bergweide 3 tot aan de stadscampus (Kien) met daarin plek voor industrie, onderwijs, ICT, ingenieursbureaus, creatieve bedrijven en bewoners. We zien kansen om de samenhang tussen deze gebieden verder te versterken in de brede zin van het woord, qua samenwerking, stedenbouwkundige samenhang, bereikbaarheid, uitstraling, profilering etc. En met als doel zoveel mogelijk goed opgeleide medewerkers te binden en te verbinden aan onze bedrijven en onze stad.
referenties
38
39
Kloosterlanden Modern gemengd bedrijventerrein
Profiel 2030
Kloosterlanden is ook in 2030 de plek voor de (duurzame) maakindustrie, handel, bouw en logistiek. Het is de perfecte vestigingslocatie voor grotere bedrijven die hier ongehinderd werken aan het toevoegen van waarde aan producten en diensten en die daarmee een stevig fundament leggen onder de Deventer economie en het profiel van duurzame maakstad. Een aantal productiebedrijven dat is teruggekeerd uit de zogenaamde lagelonenlanden heeft zich hier gevestigd. Ondanks de middelgrote tot grote schaalgrootte is het voor de werknemers aangenaam om er te werken. Er is voldoende ruimte voor beleving en beweging. Er zijn fiets- en wandelpaden aangelegd en de daken liggen vol zonnepanelen. De opwekte elektriciteit wordt zoveel mogelijk gedeeld tussen de bedrijven alvorens deze het net op gaat. In verwarming van panden en processen wordt voorzien door elektrificering en gebruikmaking van waterstof en/of biogassen. Ook hiertoe wordt een slimme infrastructuur opgetuigd. Vanaf de snelweg A1 is goed te zien dat we mooie bedrijven hebben en dat medewerkers het er naar de zin hebben door een parkachtig gebied tussen de snelweg en het bedrijventerrein.
Uitdagingen
Op met name Kloosterlanden oost is sprake van een (sterk) verouderde vastgoedvoorraad met als gevolg incourant vastgoed, lage vastgoedwaardes, laagwaardige activiteiten (oude economie) en risico op ondermijning. Het betreft met name het middengebied rondom de Emdenstraat, Rostockstraat, Koningsbergenstraat en Elbingstraat. Er is daarnaast een aantal (grootschalige) herontwikkelingslocaties, zoals de voormalige Stegemanlocatie. Ook zien we sterke groeiers die niet verder kunnen uitbreiden in het gebied tenzij we ruimte vrijspelen (Cargill, Byk Cera, Westfalen). Er liggen op Kloosterlanden grote kansen voor verduurzaming van het vastgoed door plaatsing van zonnepanelen op daken en op overkappingen parkeerterreinen en door het isoleren van het vaak oudere vastgoed. In de te herstructureren gebieden kan ook rekening gehouden worden met energie- en verkeersinfrastructuur die aansluit bij de toekomstige ontwikkelingen.
ruimtelijk profiel
Profielen 2030
Gebiedsaanpak In het middengebied gaan we in de verouderde delen met eigenaren en gebruikers in gesprek over herstructurering en herverkaveling naar grotere kavels. Hiermee voorzien we in de vraag naar (middel)grote kavels die steeds schaarser worden in Deventer en de regio. Op andere delen van de bedrijventerreinen, zoals Bergweide 3, komt meer ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid want ook daar moet ruimte voor zijn in Deventer. De kunst is om huidige eigenaren van kleinschalig en verouderd vastgoed mee te krijgen in een proces van herstructurering waarbij zij hun vastgoed inbrengen in een vernieuwingsslag die ze uiteindelijk meer rendement en stabielere huurders oplevert. In sommige gevallen kan het ook betekenen dat eigenaren zich niet thuis voelen in de nieuwe situatie. Met hen kan gekeken worden naar verkoop aan een ander bedrijf of investeerder/belegger.
referenties
Met de eigenaren en gebruikers van de grotere bedrijfspanden gaan we in gesprek over het verduurzamen van het vastgoed en verkennen we of er een rendabele businesscase te maken is voor zonnepanelen op het dak of op het terrein. Net als in de andere gebieden werken we tegelijkertijd aan het verbeteren van de fietsveiligheid, is er aandacht voor pauzerecreatie en denken we na over klimaatadapatieve maatregelen.
40
41
Hanzepark Eigentijdse campus met parkachtige uitstraling
Profiel 2030
In 2030 doet het Hanzepark haar naam eer aan. De traditionele kantorenlocatie aan de snelweg is getransformeerd naar een eigentijdse campus met een parkachtige uitstraling. Een groene oase van kantoorbedrijvigheid op een verder traditioneel bedrijventerrein aan de snelweg. Een inspirerende, goed bereikbare werkomgeving met alle faciliteiten voor de werknemer van de toekomst. Gelet op de transformatie die Deventer doormaakt van maakstad naar de stad voor de creatieve en innovatieve stedeling ligt het voor de hand dat het profiel van het Hanzepark hier steeds meer op aansluit (ICT, diensten op het gebied van de gezondheidszorg, energietransitie, duurzaamheid ed). Het park is goed bereikbaar met zowel de (elektrische) auto, fiets, shuttleservice en openbaar vervoer. De werknemers die met de auto komen kunnen deze parkeren op het nog te ontwikkelen goed ontsloten transferium nabij de snelweg. Dit in combinatie met slimme parkeeroplossingen op de overige werklocaties er omheen.
Uitdagingen
Er zijn veel positieve ontwikkelingen geweest in recente jaren op het Hanzepark. Panden zijn weer gevuld, de parkeerplaatsen zijn voller en er is meer reuring. Toch is op het hoogtepunt van de hoogconjunctuur nog steeds sprake van leegstand. Onderzoek heeft uitgewezen dat in de toekomst minder vraag zal zijn naar kantooromgevingen in dit type snelweglocaties. Dit komt omdat de werknemer van de toekomst andere eisen aan de werkomgeving stelt. Een volledige versteende monofunctionele omgeving spreekt niet langer aan. Men wil werken in een levendige omgeving en geeft vaak de voorkeur aan binnenstedelijke centrumlocaties. Het is lang niet meer vanzelfsprekend om met eigen vervoer naar het werk te gaan. Daarom moeten kantoorlocaties aan de randen van steden zich gaan onderscheiden op thema’s als comfort en uitdagende werklocatie.
Profielen 2030
Gebiedsaanpak In de wetenschap dat het vasthouden en aantrekken van personeel de belangrijkste uitdaging is voor bedrijven op het Hanzepark is de tijd aangebroken om na te denken over een andere toekomst voor het Hanzepark. Gebeurt er niets dan ligt grootschalige leegstand in een volgende recessie weer op de loer. Ook de lange termijn effecten van de corona-crisis op ‘thuiswerken’ speelt hierbij een rol. Daarom werken we samen met eigenaren, ondernemers en werknemers gefaseerd aan de transformatie naar een campusachtig, autoluw Hanzepark. In de eerste fase zien we kansen op het gebied van verbeteren verkeersveiligheid, stimuleren gebruik elektrische fiets en (openbaar) vervoer, realiseren van een beweegpad, Schipbeekgebied toegankelijk maken (Schipbeekfietspad), inrichten en onderhouden van parkjes, verbeteren van energielabels (comfort) en de verkenning naar mogelijkheden gezamenlijke parkeerruimtes naar voorbeeld van “Structuurvisie Kennispark Enschede”. Ter voorbereiding op fase 2 onderzoeken we met de belanghebbenden hoe de campus Hanzepark definitief vorm kan krijgen.
42
ruimtelijk profiel
referenties
43
Handelspark De Weteringen Hoogwaardig gemengd bedrijventerrein
Profiel 2030
Ook in 2030 is De Weteringen de snelweglocatie voor hoogwaardige bedrijvigheid en (groot)handel. Het terrein onderscheidt zich door haar mix van klein- en grootschaligheid, stedenbouwkundige opzet (buitenring met middenterrein). Door de grote diversiteit van bedrijven zijn er bijzondere samenwerkingen ontstaan. Zo vinden we complete ketens van bedrijven in een aansluitend gebied voor korte en duurzame (transport)lijnen (hoogwaardige maakindustrie naast grondstoffen- en onderdelenleverancier, serviceorganisatie en ICT ondersteuner). Geheel in lijn met de toenemende hang naar Nearshoring (haal zo veel mogelijk van dichtbij). Verschillende vervoersmodaliteiten lopen veilig naast elkaar. Het bedrijventerrein is meer geïntegreerd met de groene ruimte er om heen, met de naburige sportaccommodaties van en werkt samen met de omliggende wijken (arbeidspotentieel).
Uitdagingen
De uitgangspositie van De Weteringen is goed. Het terrein is goed onderhouden, het vastgoed is over het algemeen van goede kwaliteit en het is vanwege de ligging aan de snelweg uitstekend bereikbaar. Door de hoge bebouwingsgraad is de parkeerdruk hoog. Ook kan dit bedrijven op termijn belemmeren in hun mogelijkheden om uit te breiden.
ruimtelijk profiel
Monitoren en inspelen op herontwikkelingskansen Vanwege het ruimtegebrek is het van belang om te monitoren welke bedrijven uitbreidingsplannen hebben en welke bedrijven verplaatsing (of wellicht bedrijfsbeëindiging) overwegen. Hier kunnen we een rol in vervullen. Als zich kansen voor herverkaveling en herontwikkeling voordoen dan denken we graag mee. De komende periode werken we samen met de bedrijven aan het verbeteren van de fietsbereikbaarheid te beginnen met de aanleg van het fietspad in de Schipbeekzone, stimuleren van elektrisch fietsen en de mogelijkheid voor werknemers om te recreëren in de schil rondom het terrein.
Profielen 2030
Op het terrein zijn verschillende bedrijven gevestigd uit sectoren die doorgaans relatief veel restproducten en – stromen produceren en gebruiken. Het loont om te verkennen waar dit tot circulaire pilots kan leiden. En juist vanwege haar kleinschaligheid liggen hier kansen voor het slim verknopen van duurzame energie- en warmte-opwek tussen de verschillende bedrijven.
44
referenties
45
A1 Bedrijvenpark Regionale topwerklocatie
Profiel
In 2030 is het A1 Bedrijvenpark Deventer volledig uitgegeven. Het is de bovenregionale topwerklocatie van Deventer. Het is een aantrekkelijke locatie voor bedrijven uit de logistieke sector. Daarnaast is de plek waar duurzame maakbedrijven met lef hun bedrijf hebben gevestigd. De kavels zijn middelgroot tot groot van omvang. Door innovaties op het gebied van (lokale) opwek en opslag van energie/warmte wordt het energiezuinige profiel sterk geladen. De bedrijfspanden op het westelijk deel zijn niet alleen allemaal voorzien van zonnepanelen maar ook zoveel mogelijk circulair gebouwd en is bewust met klimaatadaptatie rekening gehouden.
Uitdagingen
Er is een grote vraag naar kavels op het A1 Bedrijvenpark. Tegelijkertijd is het de enige strategische voorraad nieuw terrein dat Deventer nog heeft. Dit vraagt om zorgvuldigheid bij de uitgifte en tegelijkertijd zuinig omgaan met de ruimte op de bestaande bedrijventerreinen. Het A1 Bedrijvenpark wordt door een groene structuur omringd. Deze is echter nog niet toegankelijk voor pauzerecreatie. En bedrijven missen nog groen op het terrein zelf. De huidige truckpointlocatie biedt nog te weinig faciliteiten voor parkerende truckers. Er wordt gezocht naar een nieuwe uitbater die dit verder wil uitbouwen, bijvoorbeeld door het combineren met logistieke overslag.
ruimtelijk profiel
Regionale topwerklocatie De gemeente en bedrijven op A1 Bedrijvenpark werken blijvend aan het predicaat ‘topwerklocatie’. Dit gebeurt op allerlei fronten: samenwerking tussen bedrijven, inzet van een project developer duurzaamheid, pilot circulair bouwen, verkenning mogelijkheden toepassing waterstof, keuzemodel zon op dak, doorontwikkeling truckparking, investeren in de toegankelijkheid van de groene omgeving etc. Verder is A1 Bedrijvenpark door de provincie aangewezen als logistieke hotspot. In het westelijk deel versterken we dit profiel met duurzame maakindustrie en hoogwaardige logistieke dienstverleners.
Profielen 2030
referenties
46
47
Colofon
Het rapport “Toekomst bestendige bedrijventerreinen Deventer 2030” is een publicatie van het Deventer Economisch Perspectief (DEP) in samenwerking met bedrijven die werkzaam zijn op de Deventerse bedrijventerreinen.
Opdrachtgever Deventer Economisch Perspectief (DEP) Ondernemersplein Deventer Zutphenseweg 6 7418 AJ Deventer secretariaat@depdeventer.nl
Visievorming + Vormgeving studionvb Scheepvaartstraat 6a 7411 MB Deventer Havenkwartier
Fotografie & afbeeldingen Luchtfoto’s: Google Maps en Bing Maps afbeeldingen: studionvb Beeldrecht Foto’s en illustraties zijn van genoemde partijen, organisaties en fotografen, tenzij anders vermeld. Op afbeeldingen berust beeldrecht. Wij zijn ons dit terdege bewust en hebben met grote zorg gepoogd rechthebbenden te achterhalen. We vragen de rechthebbenden die wij niet hebben kunnen bereiken, zich te melden. maart 2021 Versie 3.0
48
49