2020-1635 Raadsvoorstel Havenverordeningen

RAADSVOORSTEL Onderwerp

Havenverordeningen

Agendapunt Voorstelnummer Team

2020-001635 DEV-PRO

Portef.houder BenW-besluit d.d.:

Weth. Rorink 23 maart 2021

Voorstel 1. De 'Verordening havengelden gemeente Deventer 2021' vast te stellen. 2. De 'Havenbeheersverordening gemeente Deventer 2021' vast te stellen. 3. Kennis te nemen van het door het college van burgemeester en wethouders vastgestelde 'Ligplaatsoverzicht gemeente Deventer'. Kern van het raadsvoorstel Er is momenteel veel aandacht voor de haven. Dat is vorm gegeven in het project vaart in de haven. In 2020 is het document 'Ambitie beroepshaven 2030; Port of Deventer' vastgesteld. Een van de onderdelen is het moderniseren van de regelingen die rond de haven zijn ingericht. Bij de modernisering stemmen we af met de andere havens van Overijssel, Port of Twente (PoT) en Port of Zwolle (PoZ) in de samenwerking Port of Logistics Overijssel (POLO). Havenbeheersverordening Gemeente Deventer 2021 De Nederlandse Vereniging van Binnenhavens (NVB) heeft enkele jaren terug een modelhavenbeheersverordening opgesteld in samenwerking met de VNG. Dit model is gebruikt voor de voorliggende Havenbeheersverordening. Momenteel beschikt de gemeente niet over een dergelijke verordening. Er wordt gekozen voor een zelfstandige Havenbeheersverordening, in plaats van voor opname van de daarin geregelde onderwerpen in de Verordening fysieke leefomgeving.

De onderwerpen die in de Havenbeheersverordening worden geregeld zijn sterk sectoraal, maar hebben slechts gedeeltelijk betrekking op de fysieke leefomgeving. De havenbeheersverordening ziet alleen op de havens en kades zoals aangewezen op basis van art 1.h en zoals opgenomen in de bijlage. Op de bijlage is tevens opgenomen het ligplaatsenoverzicht conform art. 2.3 zoals vastgesteld door ons college in afwachting van de vaststelling van de havenbeheersverordening door uw raad. Verordening havengelden Gemeente Deventer 2021 De vigerende verordening havengelden is al vele jaren niet fundamenteel aangepast. Feitelijk is deze verordening nog gebaseerd op de gang van zaken in de binnenvaart zoals dat in het verleden gangbaar was. De ambitie was om deze nieuwe verordening begin 2021 in te laten gaan. De procedure om tot de nieuwe verordening te komen heeft meer tijd gekost. Daarom is eind 2020 de ‘Verordening ‘haven en opslaggelden’ op basis van de oude grondslagen toch nog een keer voorgelegd en vastgesteld voor 2021. De nu voorliggende nieuwe verordening komt hiervoor in de plaats. De Nederlandse Vereniging van Binnenhavens (NVB) streeft landelijk naar modernisering van de grondslagen voor haventarieven. Om die reden heeft de NVB in 2019 een onderzoek laten uitvoeren naar nieuwe heffingsgrondslagen.

De resultaten van dat onderzoek zijn in 2019 bij het landelijke NVB congres in het Havenkwartier van Deventer gepresenteerd.

/2 Er komen 3 aanbevelingen voor de grondslagen uit dit onderzoek: 1. Een tijdgebonden grondslag gebaseerd op werkelijke verblijftijd in de haven. 2. Een kwantitatieve grondslag gebaseerd op werkelijk overgeslagen ton/container. 3. Een groene grondslag gebaseerd op het getrapte systeem van de Green Award Foundation of een vergelijkbaar geaccepteerd label systeem. De nu voorliggende concept-verordening sluit zo goed mogelijk aan bij de aanbevelingen. Ad. 1 De tijdgebonden grondslag wordt als volgt vorm gegeven:  Voor het laden en lossen betaalt de schipper havengeld en mag daamee hij 7 dagen in de haven verblijven.  Wil een schipper langer blijven liggen dan betaalt hij liggeld. Hij mag dan 72 uur blijven liggen. Dat kan hij in totaal 2x doen. Dit geldt ook voor schepen die aan de kades langs de IJssel willen liggen. De eerste 24 uur zijn vrijgesteld van liggeld ten einde overnachtingen te faciliteren.  Zondagen zijn vrijgesteld van betaling. Hier is voor gekozen aangezien de sluis niet wordt bediend op zondagen.  De mogelijkheid tot abonnementen, die er nu wel is, komt te vervallen aangezien dit geen recht doet aan de grondslag. Ad. 2 De Kwantitatieve grondslag betekent dat er afgerekend gaat worden per daadwerkelijk geloste of geladen ton of TEU (eenheid voor containers). Ad. 3 Groene grondslag In de binnenvaart is het systeem van Green Awards gangbaar.

Hoe 'groener' het schip hoe hoger de Green Award. Zo bestaat er de niveaus brons, zilver, goud en platinum. Vanaf 2020 belonen we de mate van duurzaamheid van het schip door respectievelijk 1, 2, 3 of 4 cent korting te geven op het havengeld. In de voorliggende concept-verordening geven we dit vorm door respectievelijk 5, 10, 15 of 20 % korting te geven op de tarieven. Schutgeld Deventer kent de unieke situatie dat de haven achter een sluis ligt die door de gemeente zelf beheerd wordt. Deze sluis is een erg kostbare voorziening. In de vigerende verordening zit het schutgeld verdisconteerd in het havengeld. Onder andere om die reden staat Deventer onder schippers bekend als een dure haven. In de voorliggende concept-verordening wordt het schutgeld apart in rekening gebracht en daarmee expliciet zichtbaar. Hier horen de volgende overwegingen bij:  Sluis en bruggeld wordt elders vaak niet geheven i.v.m. een administratieve last die niet in verhouding staat tot de inkomsten. In Deventer is dat niet het geval aangezien het havengeld toch al geïnd moet worden en er dus een functionerend systeem is waarin het schutgeld eenvoudig is toe te voegen.  De meeste sluizen voor de beroepsvaart in Nederland worden beheerd door Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaat vraagt geen schutgeld voor het gebruik van haar sluizen.

In die zin is dat oneerlijke concurrentie in vergelijking met Port of Deventer. Ook voor Port of Twente ligt achter een sluis van Rijkswaterstaat.  Tem einde kleinere schepen niet extra te belasten zijn er aparte tarieven voor schepen groter dan 70 meter en schepen van 70 m en kleiner. Koninklijke Schuttevaer geeft in overweging om naar analogie van de sluizen die door RWS worden beheerd geen schutgeld te innen. (zie onder ketenpartners/participatie) Beoogd resultaat Een actueel kader met een moderne set van regels rond de bedrijfsvoering van de haven waarbij we aansluiten bij landelijke ontwikkelingen op dit gebied.

/3 Kader Meerjarenbegroting. Het door de raad vastgestelde document 'Ambitie beroepshaven 2030; Port of Deventer'. Vigerende Verordening haven- en opslaggelden 2021. Argumenten ten behoeve van de raad Bij een moderne haven horen niet alleen moderne voorzieningen maar evenzeer een moderne set van regels. Dit is ook zo beschreven in het document 'Ambitie beroepshaven 2030; Port of Deventer' zoals onlangs door uw raad vastgesteld. Ketenpartners/ participatie De concept-regelingen zijn ter toetsing voorgelegd aan de meest betrokken partijen:  De belangenvereniging van varende ondernemers, reders, bevrachters en operators, Koninklijke BLN-Schuttevaer.  De bedrijven die van de haven gebruik maken.  Parkmanagement Deventer.  De Deventer rederijen.  De Deventer watersport verenigingen. Op basis van de reacties op de concept stukken zijn deze op diverse punten aangepast waarmee goeddeels aan de wensen tegemoet is gekomen. Een punt waaraan in dit voorstel niet tegemoet is gekomen is het voorstel van BLN-Schuttevaer: We begrijpen dat de sluis eigendom is van de gemeente en dat het onderhoud een kostenpost is, maar zonder de sluis is het ook niet mogelijk om vervoer over water mogelijk te maken in Deventer.

Dus misschien kan de gemeente de voordelen zien wat de binnenvaart met zich mee brengt en dan als gebaar naar de schippers toe de sluis vrijstellen van betaling om zo Deventer als haven meer te promoten. Een begrijpelijke verzoek. Voor afschaffing van het schuttarief kan worden aangevoerd:  Het tarief van de haven van Deventer zal meer in lijn komen te liggen met wat landelijk gebruikelijk is.  De haven zal aantrekkelijker worden. Op de langere termijn kan dit leiden tot een beter vestigingsklimaat. Tegen afschaffing van het schuttarief kan worden aangevoerd:  Er ontstaat een dekkingsgat van € 75.000 in de gemeentebegroting waarvoor dekking gevonden moet worden.  Het zal op korte termijn niet leiden tot meer gebruik van de haven. De bedrijven die van de haven gebruik maken kennen de huidige tarieven en de nieuwe tarieven wijken daar feitelijk niet fundamenteel van af. Het ontbreken van korte termijn voordelen in combinatie met de grote druk die er al ligt op de gemeentelijke begroting maken dat we voorstellen om op dit moment niet op het voorstel van Schuttevaer in te gaan. Wel kan worden toegezegd dat we dit onderdeel laten uitmaken van het onderzoek dat nog opgestart moet worden naar de toekomst van de sluis en het mogelijk vergroten van de sluis. Tenslotte heeft BLN-Schuttevaer al eerder aangegeven dat het tarief voor walstroom als erg hoog werd ervaren.

Op basis hiervan heeft het college bij het vaststellen van de privaatrechtelijke tarieven besloten om het tarief naar beneden bij te stellen van 38 ct/kwh naar 27 ct/kwh.

/4 Financiële consequenties Het invoeren van de nieuwe tarievenstructuur is kostenneutraal ten opzichten van de vigerende meerjarenbegroting. Betrokkenheid van de raad Het is aan de gemeenteraad voorbehouden om verordeningen vast te stellen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

M.A. Kossen

R.C. König