Bijlage 1 - Kadernota voor het veiligheidsbeleid in de gemeente Deurne 2023-2026

Kadernota voor het veiligheidsbeleid in de gemeente Deurne 2023-2026 Ontwerp voor het Integraal Veiligheidsplan (IVP)

Datum: 16 december 2022 Auteur: J. Bruekers

1

Inhoud H1. Inleiding.........................................................................................................3 1.1 Aanleiding....................................................................................................3 1.2 Proces .........................................................................................................3 H2. Veiligheidsbeeld in de gemeente Deurne .............................................................4 2.1 Kerncijfers veiligheid; de veiligheidsmonitor .....................................................4 2.1.1 Veilige woon- en leefomgeving ..................................................................4 2.1.2 Bedrijvigheid en veiligheid ........................................................................9 2.1.3 Jeugd en veiligheid ..................................................................................9 2.1.4 Fysieke veiligheid...................................................................................10 2.1.5 Integriteit en veiligheid...........................................................................11 H3. Strategische thema’s......................................................................................11 3.1 Strategische uitgangspunten en thema’s ........................................................11 H4.

Prioriteiten voor het veiligheidsbeleid 2023-2026 ...............................................15 H5. Wettelijke ontwikkelingen 2023-2026 ...............................................................21 H6. Organisatie ...................................................................................................22 Bijlagen .............................................................................................................25 Bijlage 1: Veiligheidsplan Peelland 2023-2026 (concept)............................................ Bijlage 2: Regionaal Veiligheidsplan 2023-2026 (concept).......................................... Bijlage 3: Leefbaarheid en veiligheid in Deurne; resultaten Veiligheidsmonitor 2021...... Bijlage 4: Verwijzing naar het “Register risicosituaties gevaarlijke stoffen en Risicokaart

2

Hoofdstuk 1. Inleiding

1.1 Aanleiding De vorige Kadernota Integrale Veiligheid 2018-2022 liep op 31 december 2022 af. Dat betekent dat de raad nieuwe kaders voor veiligheid vast gaat stellen voor de periode 2023-2026. Op hoofdlijnen bevatten deze kaders de strategische uitgangspunten en de belangrijkste aandachtspunten voor de komende jaren. In deze notitie wordt uw raad wederom een voorstel gedaan ten aanzien van deze thema’s en prioriteiten. Voor het benoemen van de thema’s wordt, naast informatie vanuit het maatschappelijke veld zoals ‘Zorg in Deurne’; ‘Leven en Verbinden’, ook gebruikt gemaakt van de opbrengst van de veiligheidsmonitor (bijlage 3). Die analyse belicht in het kort ‘de staat van veiligheid’ in onze gemeente. Deze notitie, het Integraal Veiligheidsplan (IVP), wordt voorgelegd aan de commissie Samenleving en Bestuur. Vervolgens kan de gemeenteraad hierover een definitief besluit nemen.

1.2 Proces Het gemeentelijke veiligheidsbeleid volgt in de basis de opzet zoals dat door de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is voorgesteld. Die aanpak is vertaald in het zogenoemde “Kernbeleid Veiligheid”. Deurne gebruikt de veiligheidsvelden en thema’s die in dat beleidsmodel worden aangehaald. Die categorieverdeling verbetert het inzicht in de beleidsvelden:

Het beleidsproces verloopt via een cyclus. Dit houdt in dat de kaders door de raad worden vastgesteld. De gegevens voor de afwegingen zijn gestoeld op informatie van de politie, maatschappelijke instellingen of partners en via de veiligheidsmonitor. Na de vaststelling van de thema’s buigt het college zich over het samenstellen van een uitvoeringsprogramma. De thema’s daarin worden gevolgd en waar nodig kunnen tussentijds aanpassingen worden doorgevoerd.

3

Hoofdstuk 2. Veiligheidsbeeld in de gemeente Deurne Uit de beschouwing van voorgaande plannen kon worden opgemaakt dat Deurne (gelukkig) een relatief veiligheid gemeente was en is. Die situatie is eigenlijk ongewijzigd. Gezegd mag worden dat deze algemene conclusie is te danken aan de integrale aanpak van onveiligheid zoals Deurne dat al jaren uitvoert, samen met diverse veiligheidspartners. Die interactie heeft bewezen nog steeds effectief te zijn. Doorgaans voelen onze inwoners zich veilig en laten de criminaliteitscijfers een dalende trend zien. Om de veiligheidssituatie in beeld te brengen zijn volgende documenten of instrumenten gebruikt: -

De veiligheidsmonitor met objectieve (politiecijfers) en subjectieve informatie (wat vinden de inwoners zelf, wat voelen zij?) afgezet tegen vorige jaren en tegen het gemiddelde van de regio; De prioritering van het veiligheidsplan voor Peelland en het Regionaal Veiligheidsplan. De ervaringen en resultaten van de afgelopen beleidsperiode; Jaarverslagen, rapportages en gesprekken met maatschappelijke instellingen en diensten.

2.1 Kerncijfers veiligheid; de veiligheidsmonitor Dit document gebruikt de gegevens uit het Kernrapport veiligheidsmonitor, benchmark, 2021. Het beeld van de situatie in Deurne wordt daarin afgezet tegen de landelijke gegevens (Bijlage 3). De meest opvallende ontwikkelingen per veiligheidsveld worden in de volgende paragrafen aangehaald. 2.1.1 Veilige woon- en leefomgeving Gemeente Deurne heeft een rapportcijfer 7.8 met betrekking tot de leefbaarheid, waar het gemiddelde van Nederland op 7.6 ligt. Dit cijfer is ongeveer gelijk aan het gemiddelde in de Peel, Oost-Brabant en Nederland. De goede leefomgeving is gebaat bij ‘sociale cohesie’. Dat gaat over de manier en de mate waarin buurtbewoners met elkaar omgaan en zich met elkaar verbonden voelen. Deze verbondenheid draagt op haar beurt weer bij aan leefbaarheid en veiligheidsgevoel. In grafieken is per wijk en buurtschap en score weergegeven. Voor sociale cohesie geven de inwoners nergens een onvoldoende aan.

4

Veiligheidsbeleving is persoonlijk en moeilijk via beleid te beïnvloeden. Maar ook maatschappelijke factoren en persoonlijke omstandigheden kunnen van invloed zijn op het veiligheidsgevoel van inwoners. Dat geldt bijvoorbeeld als men slachtoffer is geworden van een geweldsdelict of kennis neemt van een inbraak bij de buren. Daarentegen brengt objectieve veiligheid niet altijd in beeld hoe de beleving van die cijfers wordt ervaren. Bij eenzelfde criminaliteitsniveau voelt de ene persoon zich wel, en de andere persoon zich niet onveilig. Het aantal mensen dat drugsoverlast ervaart is iets toegenomen. Elke toename op dit gebied is zorgelijk. De noodzaak om preventieve maatregelen is evident. Het is een thema waar ook de gemeenteraad op heeft aangedrongen (raadsvergadering; 27-9-2022). Die ontwikkeling heeft geleid tot een lokaal plan van aanpak drugs- en alcoholmisbruik. Het thema vindt een plaats in de ‘prioriteiten’ in Hoofdstuk 4. Het aantal inbraken laat een wisselend beeld zien. Sommige vormen van “traditionele” criminaliteit” zijn de afgelopen jaren gedaald. De cijfers in Oost-Brabant laten dat zien. In 2015 werd 5.272 keer ingebroken in woningen, in 2019 daalde dat cijfer naar 3.329. In 2020 daalde dat getal naar 2.528 (Coronatijd) en in 2021 zette de daling door naar 2.072.

Hoewel dat een forse daling is, betekent dat nog steeds dat meer dan 2.000 huishoudens met deze vorm van criminaliteit werden geconfronteerd. Criminelen die letterlijk ingrijpen in de persoonlijke levenssfeer van burgers hebben daarmee een grote invloed op de veiligheidsbeleving in de samenleving. Net als het landelijk beeld zien we in het eerste coronajaar 2020 een lichte daling van het aantal woninginbraken, inbraken in bijgebouwen en diefstal van motorvoertuigen. Een jaar later is er voor de eerste twee soorten vermogensdelicten weer een kleine toename te zien. Een stijging is juist zichtbaar voor diefstallen en inbraken in bedrijven, kantoren etc. Het weghalen van (brom)fietsen laat de laatste jaren een wat wisselend beeld zien. De aanpak woninginbraken blijft aandacht vragen. De focus ligt op preventie door veel te communiceren over adviezen over preventiemaatregelen richting onze inwoners, het stimuleren van WhatsApp-gebruik (wijkgroepen, borden in de wijken) en de inzet van de buurttent (Deurne heeft een eigen buurtent). De politie richt zich samen met onder andere de gemeente, reclassering in het Zorg- en veiligheidshuis op de persoonsgerichte aanpak van veelplegers.

5

Het gemiddelde aantal bedreigingen, mishandelingen en overlast van verwarde personen. Zo’n 6% van de inwoners geeft aan in het laatste jaar slachtoffer van een of meerdere vermogensdelicten te zijn geweest. Met het meer thuis zijn door de beperkende maatregelen in het kader van coronamaatregelen liepen ook de irritaties tussen mensen onderling wat vaker op. Daardoor steeg het aantal meldingen van vechtpartijen en ruzies. In het aantal mishandelingen en bedreigingen laat de laatste jaren geen opvallende ontwikkelingen meer zien. 3% van de inwoners geeft aan in het laatste jaar slachtoffer van een of meerdere geweldsdelicten te zijn geweest. (bron: resultaten Veiligheidsmonitor 2021)

In Zeilberg is relatief vaker sprake van mishandelingen. Dit is te verklaren door dat Zeilberg bekend staat als een horecaconcentratiegebied waar dus veel bezoekers zijn. Dat beïnvloedt de meldingen over vernielingen in de Zeilberg. Dat aantal berichten over vechtpartijen in die buurt is hoger dan in andere delen van de gemeente.

6

Leefbaarheid en de beleving daarvan. Leefbaarheid en veiligheid zijn belangrijke pijlers van beleid in alle Nederlandse gemeenten. Om een beeld te vormen van hoe deze thema’s onderdeel uit maken van het dagelijks leven van de bevolking en in welke mate deze twee pijlers zich ontwikkelen, wordt regelmatig onderzoek gedaan, onder andere via de landelijke Veiligheidsmonitor. Een bevolkingsonderzoek dat wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De resultaten geven op landelijk, regionaal en gemeentelijk niveau (en voor sommige gemeenten, zoals Deurne, ook op gebiedsniveau) een beeld van de ervaringen van inwoners met de leefbaarheid van hun woonbuurt, de problemen die er spelen, onveiligheidsgevoelens en de mate waarin men slachtoffer is geworden van veelvoorkomende criminaliteit. De subjectieve ervaringen van de inwoners zelf vormen een belangrijke aanvulling op de objectieve cijfers (incidenten en misdrijven) die aan de politieregistratie worden ontleend. Voor Deurne is het algemene beeld als volgt: 39% ervaart veel overlast van een of meerdere vormen van sociale overlast, fysieke verloedering, verkeersoverlast en/of milieuoverlast. 7% ervaart veel sociale overlast; 17% ervaart veel overlast van fysieke verloedering, 25% ervaart veel overlast van het verkeer en 10% van de inwoners voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt.

Voor 2% van de inwoners geldt dat dat ze dat gevoel vaak hebben. Meldingen over personen die verward gedrag vertonen is toegenomen. (bron: resultaten Veiligheidsmonitor 2021) Het blijft wel lastig om de beleving van ‘veel overlast’ nader te duiden.

7

Deurne blijft lokaal investeren in een ketenaanpak voor de doelgroep “verwarde personen”. Deze ketenaanpak is onderdeel van het beleidsveld “Sociale Veiligheid”. Daar waar ‘veiligheid’ ook het ‘sociale domein’ (zorg en begeleiding) raakt. De gevolgen van de Corona-crisis zijn soms nog steeds in de maatschappij merkbaar. Binnen onze gemeente is de maatschappelijke stroming “Leven en Verbinden” (LEV) zeer actief binnen het sociale veiligheidsterrein. LEV bestrijkt thema’s als: vluchtelingenwerk, jongerenwerk, leefbaarheid in dorpen en wijken en maatschappelijk werk. De samenwerking met partners van Zorg in Deurne, de bekendheid en het opgebouwde vertrouwen bij het netwerk hebben bijgedragen aan de continuering van ondersteuning van hulpvragen en het beslechten van incidenten. (bron: jaarverslag LEV 2021) Op regionaal niveau wordt blijvend gewerkt aan kiezen voor passend vervoer in situaties waarbij individuen in een crisisstaat verkeren en opvangmogelijkheden voor die noodsituaties. Deze samenwerking en het in stand houden van kort lijn, wordt voortgezet. Externe Veiligheid Externe veiligheid belicht de risico's voor mens en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. Op de genoemde Risicokaart is inzichtelijke welke risicovolle bedrijven, transportroutes of buisleidingen in de omgeving van Deurne liggen.

Gevaarlijke stoffen zijn bijvoorbeeld vuurwerk, lpg of munitie. Het vervoer van die stoffen kan over weg, water en spoor of door buisleidingen gaan. De omgevingsdienst BrabantZuidoost houdt zich, als milieudienst namens Deurne, met deze materie bezig. In bijlage 4 staat een link naar deze provinciale kaart.

8

Crisisbeheersing Ook de gemeente Deurne heeft soms te maken met maatschappelijk ingrijpende crisissituaties. Daarbij gaat het niet alleen om potentieel ontwrichtende omstandigheden zoals een grote peelbrand maar ook om incidenten als protesten of familiedrama’s. Vaak voorvallen die lokaal een grote invloed (impact) hebben. De gemeente is een actieve partner bij de veiligheidsregio en streeft er naar een geoefend en een voorbereid bestuur en ambtenarenapparaat te hebben die een crisis het hoofd kunnen bieden. Het recente verleden heeft laten zien dat Deurne onder andere via een geformeerd ‘kernteam gemeente’ in staat was de regie te voeren en de burgemeester in positie te brengen te houden. 2.1.2 Bedrijvigheid en Veiligheid Het aantal inbraken in winkels, bedrijven en winkeldiefstallen dat gemeld is bij de politie is gelukkig relatief laag. De gemeente Deurne blijft inzet plegen, in samenwerking met het bedrijfsleven en politie, om winkelgebieden en bedrijventerreinen veilig te houden of te maken. De gemeentelijke bedrijfscontactfunctionaris organiseert regelmatig overleggen waarbij actuele onderwerpen, maar ook knelpunten aan de orde komen. Een belangrijk onderwerp dat steeds in de belangstelling staat, is: ondermijning.

Wat in het kader van (horeca-)bedrijvigheid een goede ontwikkeling is, is het recente initiatief om in Deurne een lokale afdeling van Koninklijke Horeca Nederland te starten. Lokale ondernemers zijn daarin vertegenwoordigd. Deze afdeling fungeert ook als een ‘brug’ naar de gemeente. Gespreksonderwerpen kunnen zijn: evenementen, alcoholpreventie en jeugd. 2.1.3 Jeugd en veiligheid De politie meldt een meer, tevens landelijke tendens, dat jongeren via social media ontmoetingen organiseren of onderhouden in plaats dat het hangplekken worden opgezocht. Daarnaast is bekend dat pestgedrag via social media en sexting meer voorkomende fenomenen zijn geworden. In Deurne bestaan lopende projecten die door de politie worden ondersteund. Een bekend voorbeeld zijn de “kluiscontroles” op middelbare scholen tijden de week van de veiligheid. Het aantal “meldingen jeugdoverlast” heeft de politie als volgt in beeld gebracht: overzicht gemeld: 2018:65 2019: 81 2020: 112 2021: 146 2022: 64 (stand 29-9-22) Jeugd in Beeld (JIB) blijft in Deurne actief om jeugd en jeugdgroepen te begeleiden waar dat gewenst of nodig is. JIB is actief aan de “voorkant” en onderzoekt eventuele onderliggende problemen en kan dan ook een handelingsperspectief bieden waarbij van het bestaande (lokale) sociale netwerk gebruik wordt gemaakt. Dit past ook in het uitgangspunt dat het basisteam nastreeft.

Er wordt ingezet op verbinding van zorg, welzijn, jeugd en veiligheid binnen de gemeenten en op intensivering van de samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost. Aan het Jeugd in Beeld overleg nemen de volgende partijen deel: jongerenwerk, politie, IVO Deurne, Zorg in Deurne, gemeente Deurne. Deurne kent twee horecaconcentratiegebieden: het centrum van Deurne en de Zeilberg. In de Zeilberg komen meldingen over overlast of ruziën vaker voor. Dat is verklaarbaar door dat concentraties van horeca-activiteiten de kans op overlast ook toeneemt. Het is evident dat met horecaondernemers en inwoners wordt gewerkt aan het voorkomen van

9

overlast. De eerder genoemde samenwerking met de lokale afdeling van Koninklijke Horeca Nederland biedt daarvoor ook het juiste platform. 2.1.4 Fysieke veiligheid VERKEERSVEILIGHEID Het aandeel inwoners van Deurne dat veel overlast van het verkeer ervaart, ligt iets lager dan gemiddeld in de regio en in Nederland. Te hard rijden wordt het meest genoemd, gevolgd door overlast van parkeren en agressief verkeersgedrag. Het is een gegeven dat juist dat gedrag moeilijk beïnvloedbaar is. (bron: resultaten Veiligheidsmonitor 2021)

* Door wijzigingen in de dataverzameling en in de vragenlijst zijn de resultaten van 2021 niet 1-op-1 te vergelijken met eerdere jaren.

Het aantal meldingen bij de politie van parkeerproblemen of verkeersstremmingen is na een aantal jaren van afname in 2021 weer gestegen maar door de tijd gezien redelijk constant. Het aantal verkeersongevallen laat de laatste jaren een wisselend beeld zien, maar er lijkt zich een opwaartse trend af te tekenen. (bron: resultaten Veiligheidsmonitor 2021)

10

2.1.5 Integriteit en Veiligheid De aandacht voor het bestrijden van ‘ondermijning’ en de ‘georganiseerde criminaliteit vraag al jaren aandacht van de overheid. Om de destructieve verschijningen daarvan te bestrijden is een goede samenwerking tussen overheden en diensten een ‘must’. Dit onder regie en verantwoordelijkheid van het lokaal gezag. Ook de gemeente Deurne werkt aan het versterken van het gezamenlijke fundament voor een weerbare overheid. Dit gebeurt door inzet op de pijlers bewustwording en organisatie, informatiepositie en beveiliging, beleid en handhaving, integriteit en een veilige werkomgeving als ook communicatie. Nog steeds is de aanpak ondermijning in ontwikkeling, zowel lokaal, regionaal als landelijk. Op rijksniveau wordt wetgeving voorbereid die ondersteunend zal zijn aan de aanpak. Belangrijk onderdeel daarvan is de uitwisseling van informatie tussen (overheids-)partners. Hoofdstuk 3. Strategische thema’s

“Verschillende maatschappelijke, sociale en demografische ontwikkelingen hebben direct invloed op ons Leven” (quote uit het RVP 2023 2026)

3.1 Strategische uitgangspunten en thema’s Vooraf De thema’s in dit hoofdstuk zijn gedestilleerd uit het ‘Regionaal Veiligheidsplan 20232026’ en het Veiligheidsplan Peelland 2023-2026’. Een vertaling daarvan is doorgezet in de onderdelen die in hoofdstuk 4 zijn aangehaald en ondergebracht in de vijf landelijke veiligheidsvelden. Integriteit en veiligheid Georganiseerde criminaliteit is een algemene omschrijving waarmee wordt bedoeld: “criminaliteit gepleegd door groepen en primair is gericht op illegaal gewin, met ernstige gevolgen voor de samenleving”. Als voorbeelden kunnen worden genoemd: witwassen, illegale prostitutie, productie en handel in hard- en softdrugs, mensenhandel en criminaliteit gepleegd door motorbendes (Outlaw Motor Gangs [OMG]). Vaak onderwerpen die verborgen blijven en dus lang onzichtbaar zijn tot het moment dat opsporing plaatsvindt. Georganiseerde criminaliteit leidt steeds vaker tot een gevaarlijke verwevenheid van de onder- en de bovenwereld. Ondermijning speelt zich af uit het zichtveld van het gebruikelijke maatschappelijke leven in ons land en dus buit het zicht van overheden. Het gebeurt vaak dat de criminele wereld de focus heeft op de sociaal zwakkeren in de samenleving en zo geld verdient aan verleidingen dat snel geld verdient kan worden (hennepkwekerij opzetten) maar ook intimidatie, corruptie en zelfs geweld.

Het thema “ondermijning” ondergraaft de samenleving. Loon naar arbeid loont niet of men komt in contact met verkeerde rolmodellen. Ambtenaren maar ook bestuurders worden steeds valer onder druk gezet, geïntimideerd en bedreigd. Dat leidt tot het verkeerde beeld dat de overheid de controle op het maatschappelijke verkeer verliest. Ondermijning geldt als een cruciaal thema bij de aanpak van onveiligheid. Gedoeld wordt op het bestrijden van: hennepteelt, de productie van synthetische drugs en het dumpen van chemisch afval, het verspreiden van drugs, mensenhandel. Daarnaast is ook 11

“cybercrime” binnen dit kader een belangrijk item. Deze vorm van criminaliteit komt steeds vaker naar voren en heeft ook een ontwrichtende werking op de samenleving. Ondermijnende criminaliteit is wijdverbreid en een “veel koppig monster” waar de samenleving last van ondervindt. De aanpak van het probleem is een kwestie voor de lange termijn. Bij de aanpak van ondermijning werkt de gemeente integraal samen met partners als het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC), Taskforce BrabantZeeland, politie, Openbaar Ministerie en de Belastingdienst. De samenwerking is gericht op het stoppen en dwarsbomen van de illegale activiteiten waarvoor bestuurs- en strafrechtelijke en fiscale maatregelen worden ingezet. Waarom moet de overheid waakzaam zijn? Hieronder volgt een aantal uitgangspunten : 1) Ook in de gemeente Deurne kan ondermijnende criminaliteit een dreigende factor zijn. Het landelijke beeld laat zien dat de connectie met legale structuren in de horeca, vastgoed, vervoer en financiële en juridische dienstverlening, een serieuze bedreiging zijn voor de veiligheid en integriteit. 2) Ondermijning heeft een corrumperend effect op de samenleving. 3) Ondermijnende activiteiten maken veel slachtoffers; financieel en geestelijk.

Verbinding tussen zorg en veiligheid Het geldende uitgangspunt is doorgaans: ‘voorkomen waar het kan en doorpakken waar het moet.’ Veel problemen worden opgelost of zelfs voorkomen door er op tijd bij te zijn. Dus het bieden van hulp op de plaatsen en tijdstippen waar dat nodig is. De mix van preventie, zorg en repressie, gecombineerd met een informatie gestuurde en een integrale benadering vormen randvoorwaarden om tot een effectieve probleemgerichte aanpak te komen. In dit kader is er een drietal doelgroepen/thema’s die zich bevinden op het snijvlak van zorg en veiligheid en die de komende beleidsperiode specifieke aandacht verdienen. Het gaat om: a. Verwarde personen. b. Jeugd in relatie tot overlast en criminaliteit. c. mensenhandel en de slachtoffers daarvan. Verwarde personen De samenleving krijgt vaker te maken met hulpbehoevende inwoners met een opeenstapeling van persoonlijke problemen binnen meerdere leefgebieden. Het gaat om burgers zonder een vaste woon- of verblijfplaats, mensen met psychische klachten, met een verstandelijke beperking of een verslaving. Niet zelden zijn deze mensen onvoldoende in staat hun situatie te beïnvloeden en dus te veranderen. De problemen kunnen dermate groot zijn dat ze uiteindelijk een gevaar voor zichzelf of hun omgeving gaan vormen en overlast en zelfs veiligheidsproblemen veroorzaken.

Ook loopt die groep een bovengemiddelde grote kans slachtoffer te worden van misbruik of criminaliteit. Persoonsgerichte aanpak Door de decentralisaties van taken naar de gemeente en de extramuralisering van de zorg, is de rol van de lokale overheid en zorgpartners anders en groter geworden. De complexiteit is daarbij ook toegenomen. De problematiek heeft een intensieve samenwerking tussen politie, zorginstellingen en de gemeente nodig. Deze verandering is de afgelopen periode, ook in Deurne, ingezet, maar moet de komende jaren worden voortgezet en wellicht uitgebreid. Het organiseren van een effectief antwoord op het totale vraagstuk “zorg en veiligheid” vraagt om een regierol die ook vanuit de gemeente kan worden geleverd. Toch kan het functioneel zijn de regie aan een zorgpartij over te laten, gelet op het specifieke karakter 12

van een casus. Dit gebeurt onder ander in het veiligheidshuis waar persoonsgerichte benaderingen aan de orde komen. Aandacht voor deze doelgroep is nodig omdat de uitstraling van de problematiek op de samenleving groter wordt doordat ze overlast veroorzaken of wegzakken in criminaliteit. Vanaf 1 januari 2020 geldt de Wet Verplichte geestelijke gezondheid (Wvggz). In die wet is geregeld dat iedereen die zich zorgen maakt dat iemand een gevaar is voor zichzelf of anderen, dit kan melden bij de gemeente. Het college van burgemeester en wethouders draagt zorg voor het in behandeling nemen van meldingen betreffende personen voor wie de noodzaak tot geestelijke gezondheidszorg zou moeten worden onderzocht, het verrichten van onderzoek naar die noodzaak, het informeren van degene die een melding heeft gedaan en het zo nodig indienen van een aanvraag voor de voorbereiding van een verzoekschrift voor een zorgmachtiging bij de officier van justitie. (art. 5:1 Wvggz). De wet regelt ook dat zodra de burgemeester iemand een maatregel oplegt betrokkene in staat moet worden gesteld gehoord te worden. Het college maakt gebruik van een sluitende keten van partners op het gebied van zorg, ondersteuning, opvang en veiligheid door middel van de AVE-werkwijze en gradatie. (Aanpak Voorkoming Escalatie). Inwoners met ondersteuningsvragen kunnen terecht bij Zorg in Deurne, een zorgnetwerk.

Binnen Zorg in Deurne horen vier medewerkers bij het Schakelteam, een team wat ondersteuning geeft aan volwassen inwoners uit Deurne die te maken hebben met complexe problematiek (bv. op het gebied van huisvesting, psychiatrie en overlast). Het Schakelteam geeft integraal ondersteuning aan deze inwoners en legt de verbinding naar andere clusters binnen Zorg in Deurne en/of externe (zorg)organisaties. Die samenwerking heeft goede resultaten opgeleverd in de preventieve sfeer en wordt vanuit de gemeente Deurne blijvend ondersteund en bevorderd. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit De positie van jeugd in onze samenleving is bepalend voor de toekomst. Van belang is dat zij zich kunnen ontplooien, voorbereiden en ontwikkelen. Met de meeste jongeren gaat het goed. Maar er zijn ook jongeren die dreigen af te dwalen of uit te vallen en soms overlast veroorzaken of naar criminaliteit dreigen af te glijden. Vroegtijdig signaleren en acteren zijn daarbij belangrijk. Niet alleen voor de jongeren zelf, maar ook voor de samenleving binnen en buiten Deurne. Jeugdcriminaliteit en overlast van jongeren leiden niet zelden tot onveiligheid in wijken of winkelcentra en beïnvloeden een gevoel van onveiligheid bij burgers en ondernemingen. De aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit is veelzijdig en vraagt om een integrale aanpak voor een langere termijn.

Ketenregie Door de decentralisatie van de jeugdzorg is de gemeente als sinds 1 januari 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de jeugdwet. Dit betekent dat de gemeente zorg draagt voor jeugdigen met problemen. Het aantal partners op het gebied van jeugd, zorg en veiligheid is divers. Om die reden treedt de gemeente op als verbinder en soms als ketenbeheerder. De samenwerking met partners zoals het jongerenwerk, de welzijnsorganisaties, ouders en scholen is laagdrempelig en intensief. Dat geldt ook voor de contacten met specialisten als de GGZE, Raad voor Kinderbescherming, politie, Openbaar Ministerie en jeugdreclassering. De gemeente Deurne blijft investeren in deze samenwerkingsvorm. Redelijk nieuw is de focus op de ontwikkelingen rondom cybercrime en jeugd. Hierbij moet worden gedacht aan het signaleren en de aanpak van seksueel getinte benadering van minderjarigen (grooming) via internet of digitaal verspreiden van kinderporno. In een tijd waar steeds meer zaken worden gedigitaliseerd en steeds meer mensen toegang hebben tot internet, worden kinderen steeds kwetsbaarder. 13

Daar waar de virtuele wereld het verlengstuk is van de openbare ruimte moeten we onze aanpak ook richten op die virtuele aspecten. Digitale opvoeding Kinderen moeten veilig kunnen opgroeien. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit moeten worden beperkt en zo veel mogelijk worden voorkomen. Probleemgedrag mag niet leiden tot crimineel gedrag. Passende randvoorwaarden die gelden zijn een goed perspectief op scholing, werk en vrije tijdsbesteding zoals sport. Een goed voorbeeld van een initiatief op digitaal gebied is het project Hackshield. Een initiatief binnen de Peelgemeenten. Hackshield is een spel dat jongeren tussen de 8 en 12 jaar oud weerbaar maakt tegen cybercriminaliteit. Mensenhandel Mensenhandel maakt onderdeel uit van het thema ‘zware, georganiseerde misdaad’ en heeft ook een relatie met het thema ‘ondermijning’. Slachtoffers van mensenhandel zijn vaak ernstig getraumatiseerd als gevolg van de langdurige uitbuitingsituatie waarbij fysieke en psychologische onderdrukking een rol spelen. De overheid investeert in voorlichting en streeft naar interventies in een vroeg stadium. Daarnaast is er ook aandacht voor risicogroepen en de opvang van daadwerkelijke slachtoffers van mensenhandel. Aannemelijk is dat ondersteuning van slachtoffers en het bieden van toekomstperspectief een positief effect hebben op een grotere aangiftebereidheid.

En dat beïnvloedt ook het succes in de opsporing en het vervolgen van daders. Het besef is er dat het achterblijven van bescherming en aandacht een ontwrichtend effect kunnen hebben op slachtoffers en hun naaste maar ook op de maatschappij als geheel. Gemeenten worden verantwoordelijk gesteld voor de zorg en opvang van slachtoffers van mensenhandel. Aangenomen wordt dat gemeenten slachtoffers van mensenhandel kunnen signaleren en met gemeentelijke bevoegdheden daders aan kunnen pakken. Ook in het Regionale Veiligheidsplan (RVP) maakt aandacht voor mensenhandel onderdeel uit van het thema ‘ondermijning’. Naar verluidt, neemt het aantal gemelde slachtoffers van mensenhandel in 2021 af in vergelijking met voorgaande jaren. Uit het aantal meldingen bij het Coördinatiecentrum Mensenhandel (CoMensha) blijkt dat de meeste meldingen betrekking hadden op seksuele uitbuiting. Het zicht op seksuele uitbuiting blijft echter beperkt. Daarom blijft het belangrijk de aandacht vast te houden. (bron: rapport Nationaal Rapporteur Mensenhandel; 2022) Essentieel blijft om beter zicht te krijgen op de zorg voor de slachtoffers. De gebeurt via connecties met het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) en door in voorkomende gevallen bestuursrechtelijke, strafrechtelijke en zelfs fiscale instrumenten in te zetten. Woninginbraken, overvallen en straatroven (‘high impact crimes’).

High Impact Crimes zijn delicten die een grote invloed kunnen op slachtoffers en de directe omgeving. Voorbeelden daarvan zijn woninginbraken, overvallen, plofkraken en straatroven. Deze delicten veroorzaken naast (grote) materiële schade ook vaak immateriële schade zoals de beleving van een dergelijk voorval en de psychologische druk die dat veroorzaakt. Radicalisering en Polarisatie

14

Radicalisering, extremisme en het tegengaan van tegenstellingen (polarisatie) zijn inmiddels bekende thema’s in de Nederlandse samenleving. ‘Radicalisering’ wordt omschreven als de mate waarin een persoon of een groep veranderingen nastreven die op gespannen voet staan met de democratische rechtsorde en/of waarbij ondemocratische middelen worden ingezet. Het kan gaan om politieke, religieuze, etnische en/of ideologische motieven zoals dieractivisme. Bij ‘polarisatie’ gaat het om het verscherpen van tegenstellingen in de samenleving die kan resulteren tot spanningen tussen groepen en die gepaard gaat met risico’s zoals pesterijen, discriminatie, vandalisme, intimidatie, racisme en geweld. Het thema radicalisering en polarisatie zijn begrippen die ook in de gemeente Deurne een rol kunnen spelen. Vanuit het Actieplan radicalisering en polarisatie zijn verschillende maatregelen genomen. In het kader van herkennen en onderkennen hebben diverse professionals (jongerenwerkers, generalisten, gemeentemedewerkers en politiemedewerkers) een specifieke training gevolgd om radicalisering te herkennen en hoe daar mee omgegaan kan worden. Verder bestaat er het Meldpunt radicalisering. Elk signaal dat binnenkomt, wordt beoordeeld tijdens een regionale weegtafel.

Op het niveau van de 38 gemeenten is binnen de Regionale eenheid Oost-Brabant een convenant persoons-gerichte aanpak voorkoming radicalisering afgesloten. Daardoor is het mogelijk om privacygevoelige gegevens met betrokken partners uit te wisselen. Ook is een casusvolgsysteem opgezet. In het geval zich een radicaliseringscasus voordoet, wordt samen met partners een handelingskader bepaald. Vanuit het Rijk wordt gewerkt volgens het “Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme Overzicht maatregelen en acties.” Maar zoals gezegd; er zijn meer vormen van radicalisering. Een groep die steeds vaker in de belangstelling komt, zijn aanhangers van complottheorieën. Radicalisering is een landelijk fenomeen dat soms veel maatschappelijke onrust veroorzaakt en ‘spin off-effecten’ kan hebben zoals discriminatie of stigmatisering. Dat vraag om een alerte, effectieve en integrale aanpak. Dat gebeurt door een vroegtijdige signalering en het kanaliseren van die signalen. In dit verband is het positief dat er tussen de gemeente Deurne en de politie korte lijnen bestaan.

Hoofdstuk 4. Prioriteiten voor het veiligheidsbeleid 2023-2026 Deurne, zoals ook in de vorige periode werd vastgesteld, is een relatief veilige gemeente. De cijfers in de monitor laten globaal een positief dan wel een beheersbaar beeld zien. Het signaal dat daar vanuit gaat, is dat Deurne de voorheen ingeslagen wegen op veiligheidsgebied blijvend kan en moet volgen. Wat wel; wat niet Als het gaat om het benoemen van prioriteiten, dan is het onvermijdelijk dat er keuzes gemaakt worden. Het maatschappelijke veld is steeds aan veranderingen onderhevig. Die bewegingen en ontwikkelingen beïnvloeden ook de aandacht voor veiligheidsthema’s. Thema’s die soms per gemeente kunnen verschillen. Toch blijft een aantal belichte onderwerpen ongewijzigd redelijk contant. De aandacht en aanpak op de verschillende veiligheidsvelden zijn nog steeds effectief. Dat is dan ook de opmaat om te kiezen voor het in stand houden van de lopende projecten en samenwerkingsverbanden en de oproep om de komende beleidsperiode op hoofdlijnen het bestaande veiligheidsbeleid voort te zetten. Dit laat onverlet dat een aantal punten speciaal worden belicht. Die punten sluiten aan op de thema’s die in het Regionale en Peelland Veiligheidsplannen worden aangehaald. Inhoudelijk zijn bepaalde thema’s al gedeeltelijk in hoofdstuk 3 ‘Strategische thema’s’ aangehaald.

15

Het ‘Veiligheidsplan Peelland’ kent een aantal gemeenschappelijke doelen voor de gemeenten Asten, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek Someren en ook Deurne: ➢ Aanpak ondermijning ➢ Gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime ➢ Maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie ➢ Personen met onbegrepen gedrag ➢ Huiselijk geweld en kindermishandeling Daarnaast is een tweetal gedeelde prioriteiten benoemd: ➢ Veilige en leefbare wijken en buurten ➢ Jeugd en veiligheid In de onderstaande aandachtspunten komen deze 7 accenten terug. Een aantal onderwerpen zijn ook in het voorgaande planperiode als ‘belangrijk’ bestempeld en worden voortgezet. Inspelen op de actualiteit Het veiligheidsplan benoemt in dit hoofdstuk een aantal veiligheidsvelden met speerpunten. Toch kan een veranderende omgeving aanleiding zijn de focus van het veiligheidsbeleid te verleggen en aan te passen. De omstandigheden tijdens de ‘coronaperiode’ is daarvan een voorbeeld. Oog houden voor flexibiliteit in uitvoering blijft om die reden gewenst. Veiligheidsveld: Veilige woon- en leefomgeving De focus van dit veld richt zich op de woon- en leefomgeving van de burgers van Deurne. Theoretisch gaat het om de twee termen: subjectieve veiligheid (beleving) en objectieve veiligheid (fysiek). Deurne blijft aandacht houden van voor het omstandigheden in buurten en wijken. Prioriteit: Sociale veiligheid.

Incidenten met personen met verward (onbegrepen) gedrag maar ook vraagstukken over probleemgezinnen worden blijvend integraal benaderd via diverse overleggroepen waaraan professionals deelnemen. Belangrijk blijft dus de inzet van het Zorg- en Veiligheidshuis, Veilig Thuis in het kader van aandacht voor huiselijk geweld en Buurbemiddeling. Prioriteit: Voorkomen woninginbraken en High Impact Crime. Die onderdelen beïnvloeden direct de gevoelens van onveiligheid bij burgers. Hier moet ook blijvend naar worden gekeken. Burgers werken al met Whatsappgroepen en ondernemers zijn betrokken bij initiatieven gebaseerd op het ‘keurmerk veilig ondernemen’(KVO). Via het strafrecht is de aanpak van veel plegers evident. De gemeente Deurne blijft ijveren voor het verbeteren van de objectieve en subjectieve veiligheid door de risico’s te beperken en de pakkans te vergroten en de aangiftebereid onder slachtoffers te stimuleren. Naast integrale handhavingsacties via het “Peelland Inventie Team” wordt ook een persoonsgerichte aanpak van daders in het veiligheidshuis voortgezet. Belangrijk is ook aandacht te hebben voor en te wijzen op de zelfredzaamheid van burgers en hen bewust maken zodat zij alert zijn op verdachte situaties en inbraak werende maatregelen treffen aan hun woningen zonder dat de gemeente kwetsbare groepen zoals ouderen uit het oog verliest.

In verlengde daarvan blijft de gemeente initiatieven zoals buurtpreventie en het beveiligen van bedrijventerreinen zoveel mogelijk faciliteren.

16

Prioriteit: Buitengebied en het weren van criminaliteit en het bestrijden van ‘ondermijning’. De agrarische sector staat de laatste jaren onder druk. Dat resulteert in agrariërs die stoppen en inkrimpen waardoor loodsen soms langere tijd leegstaan. Criminelen gebruiken die (nood-)situatie en willen die ruimten soms gebruiken voor illegale activiteiten. In het kader van de aanpak van ‘Ondermijning’ blijft de gemeente zich, samen met partners, inzetten om het buitengebied veilig te houden. Dat gebeurt met het verstrekken van informatie, bij voorbeeld via het ‘Keurmerk Veilig Ondernemen’ zoals dat in Neerkant is gestart. Veiligheidsveld: Bedrijvigheid en Veiligheid Deze omschrijving omvat bedrijventerreinen, winkelgebieden maar ook specifiek de horeca en het toerisme dat met name in het Peelgebied recreëert. Prioriteit: Uitgaan en veiligheid. Het uitgaansleven in Deurne speelt zich voornamelijk af op de Markt in het centrum en het gebied ‘Zeilberg’ met diverse uitgaansgelegenheden. Samen met derde partijen, onder andere via het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO), wordt ingezet om knelpunten te onderzoeken en aan oplossingen te werken. Zo zal eveneens in overleg met lokale afdeling van Koninklijke Horeca Nederland in Deurne worden ingezet op terugdringen van onveiligheid in het uitgaansleven en bij evenementen.

Onder andere is er aandacht voor het terugdringen van drugsgebruik en alcoholmisbruik als ook voor omgang met de jeugd in het algemeen (huisregels in de horeca). Veiligheidsveld: Jeugd en Veiligheid Prioriteit: de-normalisering van drugs en digitale veiligheid. Eerder is gemeld dat jongeren via social media ontmoetingen organiseren en dat pestgedrag via social media en sexting actueel zijn. Bewustwording, voorlichting en informeren blijven in de gemeente in dit verband belangrijke aspecten. Deurne houdt aandacht voor lopende projecten die ook door de politie worden ondersteund. In 2023 wordt het project Hackshield geïntroduceerd. Met project ‘Hackshield’ worden jongeren tussen de 8 en 12 jaar oud weerbaar maakt tegen cybercriminaliteit. Ze spelen een meeslepend verhaal, leren over online veiligheid, ontdekken wat de gevaren zijn en leren hoe ze zich hier tegen kunnen wapenen. Daarbij worden ze gestimuleerd hun omgeving te betrekken. Dit is tegenwoordig vaak een ontbrekend element in hun (digitale) opvoeding terwijl het leven van jongeren zich steeds meer online afspeelt. Door de ‘levels’ in het spel te spelen leren kinderen veel over belangrijke cybercrime en cybersecurity onderwerpen. Als bijkomend effect van het project wordt gezien dat jongeren vanuit de opgedane kennis ook hun ouders en grootouders cyberweerbaar maken.

Op scholen worden op gezette tijden in samenwerking met de politie de kluiscontroles voortgezet. Ook daar gaat een preventieve werking van uit. Jeugd in Beeld (JIB) begeleidt de Deurnese jeugd wat eveneens een preventieve werking heeft. Er is een connectie tussen zorg, welzijn, jeugd en veiligheid. Het is goed om ook blijvend te investeren in de samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost. 17

Preventie akkoord In het kader van Jeugd blijft het belangrijk te investeren in het terugdringen van drugsgebruik en alcoholmisbruik. Het gebruik van drugs moet niet als ‘normaal’ worden gevonden. In Deurne hebben verschillende partners het lokaal preventie akkoord ondertekend. Dit akkoord wordt uitgevoerd onder de noemer ‘Kei Goed Gezond en Gelukkig Deurne’ en kent vier pijlers. Een van deze pijlers is ‘alcohol, roken en drugs’. Een werkgroep, bestaande uit: GGD, politie, jongerenwerk, Novadic Kentron, gemeente Deurne en Instelling Voortgezet Onderwijs (IVO) Deurne, komt regelmatig bij elkaar om aan de doelen uit het preventie akkoord te werken. In Deurne hebben we aandacht voor landelijke- en regionale campagnes, preventie en handhaving, regionale projecten rondom de de-normalisering van drugs en rookvrije omgevingen. Een van de prioriteiten van de werkgroep op dit moment is de alcoholpreventie en de handhaving daarvan. Inzet jongerenwerk voortgezet onderwijs Het Rijk heeft vanuit het Nationaal Plan Onderwijs (NPO) middelen beschikbaar gesteld om de achterstanden, opgelopen door COVID-19, in te halen. Het voortgezet onderwijs gaat vanuit deze middelen extra jongerenwerkers inzetten op de scholen. Jeugd en veiligheid is een van de pijlers van het jongerenwerk. Veiligheidsveld: Fysieke veiligheid Prioriteit: Externe veiligheid en crisisbeheersing op orde.

Externe veiligheid Het provinciale thema ‘Externe Veiligheid’ richt zich op het in beeld krijgen en houden van veiligheidsrisico’s in de gemeente. Het gaat ook over opslag van stoffen maar ook het vervoer van gevaarlijke stoffen via de weg of per spoor. Voor Deurne is de Omgevingsdienst Brabant Zuidoost als gemeentelijke milieudienst op dit terrein actief. Het is belangrijk dat tijdig en goed op risicocommunicatie wordt ingezet om de burgers te informeren. In voorkomende gevallen gebeurt dat in overleg met de gemeentelijke afdeling Communicatie. In bijlage 4 is een verwijzing naar de provinciale risicokaart opgenomen. Crisisbeheersing Rampen gebeuren zelden, crisissituaties en incidenten steken vaker de kop op. Om deze kwesties goed te coördineren, is het evident dat de gemeente zich prepareert om een crisissituatie zo snel mogelijk weer terug te brengen naar normale omstandigheden. Daartoe beheert en onderhoudt de gemeente verschillende gemeentelijke processen zoals Omgevingszorg, Opvang en primaire levensbehoeften, Nafase etc. Het ambtelijk apparaat en het bestuur doen mee aan mogelijkheden van opleidingen, trainingen en oefeningen.

Immers luidt het gezegde: “iets wat je zelden doet; doe je zelden goed.” Het recente verleden heeft laten zien dat Deurne in staat is om via het formeren van een beleidsteam of een gemeentelijke ‘kernteam’, onder leiding van de burgemeester en gemeentesecretaris, een crisis te beslechten door oog te hebben voor procedures, rollen en verantwoordelijkheden. Maar ook, als het moet en functioneel is, te improviseren om op die wijze maatwerk te leveren. Verkeer Deurne heeft diverse preventieve maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid in de bebouwde kommen te bevorderen zoals het aanwijzen van zones met snelheidsbeperkingen tot 30km p/u het aanleggen van verkeerssluizen, etc.

18

Dit laat onverlet dat steekproeven met gebiedsgericht snelheidscontroles nodig zullen blijven. Met de politie worden afspraken gemaakt. Veiligheidsveld: Integriteit en Veiligheid De georganiseerde (ondermijnende) criminele wereld, groeiende maatschappelijk tegenstellingen en radicalisering bedreigen de normale rechtsorde. Oog hebben en houden voor de Veilige Publieke Taak, informatieveiligheid en ambtelijke en bestuurlijke integriteit blijven de nieuwe periode 2023-2026 een rol spelen.

Prioriteit: Georganiseerde en ondermijnende criminaliteit blijvend bestrijden. Regionaal maar ook binnen de Peelgemeenten zijn dit prioriteit-kwesties. Deurne blijft actief de samenwerking met de Peelgemeenten, politie, RIEC het OM en de belastingdienst op zoeken. Awareness binnen en buiten de gemeentelijke organisatie zal steeds aandacht vragen. Het thema ‘ondermijning’ wordt ook de komende periode in het district Peelland gemonitord door de ‘Driehoek-Plus’. In dat overleg volgen de burgemeesters, gebiedsofficier van justitie, teamchefs van de politie, Belastingdienst, coördinerend gemeentesecretaris IV en de programmaleider Ondermijning het verloop van de aanpak van ondermijning binnen het basisteam. Dit gremium functioneert als een stuurploeg op integrale ondermijningscasuïstiek, wijst benodigde capaciteit toe en jaagt de brede aanpak van ondermijning binnen de geografie van het basisteam aan. Er is ook een programmaleider aanpak ondermijning aangesteld. Die programmaleider stuurt op het Peelbrede programma ondermijning. Naast deze beleidsmatige en organisatorische aspecten kenmerkt de aanpak van ondermijning zich ook door ‘hands on’ activiteiten: het verzamelen van signalen en informatie, afstemming over integrale aanpak en daadwerkelijke acties. Deze daadkracht staat ook de komende jaren in het middelpunt. Wat gebeurt er om de invloed van ondermijning te stoppen? -

-

-

In de regio is capaciteit beschikbaar gesteld voor de functie van een “basisteamprojectleider Ondermijning”. Dit houdt in dat er een blijvende regie is op het ontwikkelen van programma’s rond specifieke ondermijningsthema’s zoals arbeidsuitbuiting, drugscriminaliteit maar ook op ambtelijke- en bestuurlijke weerbaarheid. Het optimaliseren van de gezamenlijke informatiepositie, zodat we ondermijning sneller op het spoor zijn. Onder ander via samenwerking met het Regionale Expertise en Informatiecentrum (RIEC) Samen met partners de bestuurlijke aanpak versterken en bestuurlijke, strafrechtelijke en fiscale instrumenten combineren en op die manier barrières opwerpen. De huidige aanpak wordt dus voortgezet. Inzetten via de wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob). Preventieve beoordeling van vergunningaanvragen onder andere door het toetsen van financieringen dan wel repressieve acties in de vorm van het intrekken van verleende vergunningen zodra er onregelmatigheden zijn ontdekt. Versterken van het Bibob beleid als onderdeel van de aanpak om de weerbaarheid van de gemeente. Criminelen financieel raken door panden te sluiten, vergunningen intrekken en opbrengsten afpakken. 19

-

Oog houden voor zorg en opvang voor slachtoffers zoals bij mensenhandel. Preventieactiviteiten in de vorm van bewustwordingsprogramma als onderdeel van versterken weerbaarheid. Aanpak woonoverlast veroorzaakt overbezetting of onrechtmatig gebruik van panden. Inzetten op risicobewust zijn bij bedrijven, ook agrariërs zodra derden interesse hebben voor leegstaande bedrijfspanden of terreinen. Het voortzetten van acties vanuit Peelland Interventie Team. De integrale handhavingsacties hebben het nut en de noodzaak van dit bestaand samenwerkingsverband binnen de Peelgemeenten aangetoond.

Prioriteit: Aandacht voor vormen radicalisering en polarisatie niet laten verslappen. Gemeenten werken samen met maatschappelijke partners en overheidsdiensten aan het voorkomen, bestrijden en aanpakken van polarisatie, radicalisering, discriminatie en maatschappelijke onrust. De Peelgemeenten werken hier in samen. Casussen vinden hun weg naar het Zorg- en Veiligheidshuis. De beleidsrichting ten aanzien van radicalisering en extremisme vinden bij de politie-eenheid Oost-Brabant een plaats in het ‘Programmaraad maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie’. Deurne, samen met andere gemeenten in Peelland, blijft (ambtelijk) deelnemen aan de weegtafel radicalisering van het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost, aan het expertteam radicalisering Oost-Brabant, aan de regionale Programmaraad Radicalisering en aan de landelijke Taskforce Problematisch gedrag en Ongewenste buitenlandse financiering. Prioriteit: Cybercrime en cybersecurity. Cijfers laten zien dat er sprake is van een “crime change”. Dit houdt in dat de klassieke delicten dalen. Het aantal woninginbraken in Oost-Brabant is gedaald van 5.740 in 2014 naar 3.338 in 2019 en 2.072 in 2021. Maar het aantal gevallen van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime toeneemt. (bron: Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026). Cybercrime en cybersecurity vragen om specifieke kennis.

Die is bij de gemeenten beperkt voorhanden. Op dit thema wordt vooral gekeken naar samenwerking met partners en ondersteuning vanuit regionaal en landelijk niveau. Dat moet resulteren in een veilige digitale omgeving voor burgers, bedrijven en overheid in Peelland. Gemeenten in Peelland stemmen af over hun rol en komen waar mogelijk tot een gezamenlijke aanpak. De gemeente blijft zich bewust van deze risico’s. Dit houdt ook in dat intern aan bewustwording wordt gewerkt. De ciso (chief information security officer) organiseert oefeningen waarbij wordt gekeken hoe digitale aanvallen er uit zien, welke gevolgen ze hebben en wat er tegen gedaan kan worden en hoe vitale processen door kunnen doorgaan. De driehoek Peelland werkt een integraal plan uit om de stijging van horizontale fraude en internetcriminaliteit aan te pakken. In het plan komen zowel preventieve acties als de repressieve aanpak aan bod. Daarbij richt het basisteam Peelland zich, in overleg met het Openbaar Ministerie, op de combinatie van horizontale fraude en minderjarige daders (speerpunt jeugd). De gemeenten spannen zich in om, samen met maatschappelijke partners zoals scholen en jongerenwerkers, horizontale fraude bij kwetsbare groepen te voorkomen. Het publiek en vooral de jeugd wordt geïnformeerd. Onder andere aan de hand van projecten waarvan ‘Heckshield’ een voorbeeld is.

20

Expertteam Op 23 september 2022 is het Regionaal Expertteam Digitale Veiligheid Oost-Brabant voor het eerst bijeen gekomen. In dit Expertteam hebben gemeenten, politie, OM, Veiligheidsregio’s en PVO (Platform Veilig Ondernemen) de krachten gebundeld. Dit Expertteam werkt in opdracht van de Programmaraad Cyber Oost-Brabant en ondersteunt bij het behalen van de doelstellingen die zijn gesteld in het Regionaal Veiligheidsplan 2023-2026. Het Regionaal Expertteam kan adviseren welke eerste stappen de partners, dus ook gemeenten, kunnen nemen om met Digitale Veiligheid aan de slag te gaan en kan verwijzen naar concrete interventies. (bron: Nieuwsbrief Cyber Crime; okt. 2022) Hoofdstuk 5. Wettelijke ontwikkelingen 2023-2026 In dit hoofdstuk staat een greep uit enkele (wettelijke) ontwikkelingen die zich voordeden of zich aan zullen dienen. Wijziging Wet Bibob per 1 oktober 2022 Op 1 oktober 2022 is de gewijzigde Wet Bibob (tweede tranche) in werking getreden. Het wetsvoorstel tweede tranche leidt onder andere tot een verruiming van de bevoegdheden tot informatiedeling tussen het Landelijk Bureau Bibob en overheden en tussen overheden onderling.

Zo wordt er een tipfunctie tussen overheden onderling geregeld en kunnen overheden via het nieuwe Bibob-register bij het Landelijk Bureau Bibob navragen of eerder een gevaar is gesignaleerd over personen die betrokken zijn bij een vergunning, subsidie, overheidsopdracht of vastgoedtransactie. Overheden krijgen zelf ook toegang tot dit register om hierin hun eigen gevaarsconclusies te registreren. Deze gewijzigde Wet Bibob leidt ook tot een uitbreiding van het toepassingsbereik van de Wet Bibob, bijvoorbeeld op het gebied van vastgoedtransacties en aanbestedingen. Deurne houdt zich actief bezig met toetsingen in het kader van deze wet. Keurmerk Veilig Buitengebied Vanuit de incidentele middelen tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit heeft Justitie en Veiligheid voor 2022 en 2023 gelden beschikbaar om het Keurmerk Veilig Buitengebied te vergoeden voor gemeenten. Met het instrument Veilig Buitengebied wordt middels publiek-private samenwerking een netwerk binnen een gemeente opgezet dat de ondernemers en bewoners in het buitengebied helpt zich te weren tegen criminaliteit en bewust te worden van signalen van (ondermijnende) criminaliteit. Zo wordt er actief met de gemeente gesproken over oplossingen voor problematiek waar ondernemers en bewoners tegenaan lopen met betrekking tot de herbestemming van vastgoed.

Daarnaast wordt gekeken hoe de veiligheid in het gebied kan worden vergroot en wordt dit in gezamenlijkheid aangepakt. Het Platform Veilig Ondernemen kan hier een voortrekkersrol innemen. Wetsvoorstel sluitingsbevoegdheid burgemeester bij openbare ordeverstoring door ernstig geweld of door een wapenvondst Het wetsvoorstel sluitingsbevoegdheid burgemeester bij openbare ordeverstoring door ernstig geweld of door een wapenvondst is 4 oktober jl. is naar de Tweede Kamer gestuurd. Dit wetsvoorstel beoogd de bevoegdheid voor burgemeesters en gezaghebbers te regelen om een woning, een niet voor het publiek toegankelijk lokaal of een bij die woning of dat lokaal behorend erf te kunnen sluiten bij (ernstige vrees voor) een openbare ordeverstoring na (bedreiging met) ernstig geweld of een wapenvondst. Dit zou het mogelijk maken om bijvoorbeeld een woning te sluiten na een beschieting als de openbare orde is verstoord. Meer vergoeding voor opruimkosten drugsafvaldumpingen Het kabinet verruimt de vergoeding van opruimkosten na dumpingen van drugsafval voor particulieren en overheden. Criminelen lozen giftige stoffen die vrijkomen bij de productie van synthetische drugs vaak langs de openbare weg of in natuurgebieden. Dat heeft 21

grote schade voor de bodem, het grondwater en de landeigenaren tot gevolg. Uitgangspunt is en blijft dat de vervuiler betaalt. Maar daders van illegale dumpingen zijn vaak lastig op te sporen. Onschuldige burgers mogen daarvan niet te dupe zijn en mogen niet met hoge opruimkosten blijven zitten. Zie verder; tk-opvolging-toezeggingen-enmoties-drugsbeleid.pdf Wetsvoorstel goed verhuurschap Het wetsvoorstel goed verhuurderschap is enige tijd geleden ingediend bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel geeft gemeenten meer mogelijkheden om huurders te beschermen tegen misstanden bij het verhuren van woon- of verblijfsruimten. Door een norm voor goed verhuurderschap te introduceren en gemeenten de mogelijkheid te geven om een verhuurvergunning te verplichten, kunnen gemeenten actief sturen op goed verhuurderschap.

Hoofdstuk 6. Organisatie Voor voorliggende veiligheidsbeleid bestrijkt een periode van vier jaar. De bevoegdheid voor het vaststellen van de kaders ligt bij de gemeenteraad. Dit beleid omvat: • algemene beleidsuitgangspunten; • de inhoudelijke prioriteiten; • de organisatie van de uitvoering van het beleid; • de financiën. Uitvoeringsplan De raad stelt de kaders van het beleid vast, het college is verantwoordelijk voor de uitvoering. De uitvoering gebeurt aan de hand van een uitvoeringsprogramma dat ook door andere Peelgemeente wordt gedragen. In het programma wordt per veiligheidsveld/thema opgenomen: • wat we (gaan) doen; • wie het gaat doen (intern en extern); • wat het gaat kosten; • indicatoren/kengetallen; • relatie met andere velden/thema’s. De raad beschouwt het programma en wordt periodiek op de hoogte gehouden over de voortgang. Dat vindt plaats in de vorm van raadsinformatiebrieven. Monitoring is van belang om de resultaten en effecten van het IVB te kunnen meten. Daarbij komen zowel de subjectieve als objectieve veiligheid in beeld. Voor de subjectieve veiligheid, de veiligheidsbeleving van inwoners, wordt om de vier jaar een enquête onder de inwoners van Deurne georganiseerd. De resultaten worden verwerkt in de zogenoemde ‘Veiligheidsmonitor’. Voor de objectieve veiligheid zijn de politierapportages een belangrijke informatiebron.

Daarnaast ontvangt de gemeente informatie van of via de verschillende maatschappelijke partners. De ontwikkelingen op de prioritair gestelde thema’s gebeurt via in het uitvoeringsprogramma vastgestelde indicatoren en kengetallen die vervolgens met de commissie en de raad worden gedeeld. Aansturing en borging De strategische interne aansturing van het IVB gebeurt door de stuurgroep Veiligheid. Deze stuurgroep bestaat uit de burgemeester, coördinator IVB en beleidsondersteuners bij de cluster OOV/IV/Crisisbeheersing. De taken en verantwoordelijkheden van de stuurgroep omvatten deze punten: • het borgen van de integrale uitvoering IVB en strategische afstemming zowel intern als extern;

22

• bekleden van een adviesfunctie over veiligheidsvraagstukken (zowel sociale als fysieke veiligheid) voor burgemeester, college en raad; • het zijn van een klankbord en voorbereidend orgaan voor dossiers waarin veiligheid een primair thema is. Afhankelijk van de agenda kunnen de gemeentesecretaris of andere bestuurders aansluiten. Het Veiligheidsoverleg voert periodiek overleg over de uitvoering van het beleid met de politie (openbare orde en veiligheid) en de veiligheidsregio (fysieke veiligheid). Indien nodig sluiten andere partners aan (bv Zorg in Deurne of LEV-groep).

Commissie Bestuur In de commissie Bestuur wordt voorbereidend overleg gevoerd over besluitvorming in de gemeenteraad. Periodiek worden daarom veiligheidsthema’s zowel informatief als opiniërend aan de orde gesteld. Verder wordt aan de hand van de diverse monitoring strumenten de veiligheidssituatie besproken. De commissie (en raad) kan op grond van trends en ontwikkelingen eventueel de prioriteiten bijstellen. De ontwikkelingen in de maatschappij zijn soms divers en grimmig en vragen om flexibiliteit. Gemeentesecretarissen De gemeentesecretarissen van de gemeenten in de Peel voeren periodiek overleg. Het thema Integrale Veiligheid staat vast op de agenda. Het gaat dan met name over veiligheidsthema’s waarin op Peelniveau wordt samengewerkt (bijv. ondermijning). De secretarissen zijn ook ambtelijk opdrachtgever en eindverantwoordelijk voor de uitvoering van het Veiligheidsplan Peelland 2022-2023. Driehoek In het driehoeksoverleg Peelland overleggen de burgemeesters en de (gebieds-)officier van justitie met de teamchefs over de taakuitvoering van de politie en over het beleid ten aanzien van de taakuitvoering (art. 13 eerste lid Politiewet). Daarbij hanteert de driehoek Peelland de volgende uitgangspunten: • Onderwerpen op de agenda van het driehoeksoverleg Peelland gaan over de te maken keuzes t.a.v. de inzet van de beschikbare politiecapaciteit. De bespreekpunten komen o.a.

voort uit de prioriteiten in het Veiligheidsplan en uit de actualiteiten (evenementen); • Bij de onderwerpen geeft de politie voor zover mogelijk aan waarom en in welke mate een bespreekpunt relevant is voor de inzet van politiecapaciteit; • Bij het maken van deze afwegingen en keuzes vormen de prioriteiten uit de lokale veiligheidsplannen en het Veiligheidsplan Peelland het uitgangspunt; • Met de bespreekpunten in de driehoek Peelland maken de bevoegde gezagen (burgemeesters en gebiedsofficier) afwegingen en keuzes – bestuurlijk en strafrechtelijk ten aanzien van de inzet van de politiecapaciteit in Peelland, met begrip voor de (beperkte) keuzeruimte die er is door landelijk en/of regionaal gemaakte keuzes; • Besluitvorming vindt zo veel mogelijk integraal plaats, d.w.z. in samenhang met het totaal aan gestelde beleidsdoelen en met het beleid van de partners politie, OM en gemeenten. Wanneer relevant kunnen daarbij gasten worden uitgenodigd, zoals de GGZ, Veiligheidsregio of het Zorg- en Veiligheidshuis; • De voorzitter van de basisteamdriehoek vormt in principe de schakel tussen Peelland en andere overlegorganen, zoals de Bestuurlijke Regiegroep en de Regionale Driehoek.

Raakvlakken met ander beleid Belangrijke flankerende aan veiligheid gerelateerde beleidsprocessen zijn: - Beleid sociaal domein (Jeugd; gezondheidsbeleid; Huiselijk geweld; Personen die onbegrepen gedrag vertonen, etc.); - Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersbeleid; 23

- Omgevingsbeleid; - Handhavingsbeleid; - Horecabeleid; - Evenementenbeleid; - Volkshuisvestingbeleid; - Economisch beleid. Om een leefbaar en veilig Deurne te waarborgen, wordt intensief samengewerkt met veel verschillende veiligheidspartners: -Politie Eenheid Oost-Brabant; -Openbaar Ministerie; -Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost; -Omgevingsdienst Brabant-Zuidoost; -Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC); -Zorg- en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost; -Gemeenten in Peelland-verband. Financiën De kosten voor de uitvoering van het veiligheidsbeleid zijn zeer divers. Dit komt omdat veiligheidsbeleid facetbeleid is en door alle beleidsterreinen heen loopt. De bekostiging van het veiligheidsbeleid vindt dan ook hoofdzakelijk plaats via budgetten bij de vakafdelingen die worden afgestemd met verantwoordelijke wethouders of de burgemeester.