warmtetransitievisie den helder 1.0.pdf

Samen met bewoners en andere betrokkenen in de eerste wijken breiden we deze lijst uit: • De visie en kernboodschap op wijkniveau • De communicatie en participatiestrategie op wijkniveau • Een participatieaanpak op wijk- en buurtniveau: activiteiten en planning/fasering per deelgebied • De wijze waarop bewoners en andere stakeholders worden betrokken. • De beoogde opbrengst van de participatie.

4.3

De startwijken/buurten

Uit de Transitievisie Warmte volgen dus enkele startbuurten. Het eerste wijkuitvoeringsplan dat zal worden opgesteld is voor de wijk Stad binnen de Linie en de wijk De Schooten om voor 2030 aardgasvrij te worden. Daarnaast wordt een laag temperatuur warmte- en koudenet in de buurt Dirksz Admiraal bij Doctorandus F. Bijlweg e.o. en stationsgebied Den Helder-Zuid onderzocht. Voor elke buurt wordt een buurtpaspoort gemaakt, hierop zijn de buurtstatistieken, koppelkansen en de voorlopige voorkeursoptie voor warmte te vinden. Enkele voorbeelden van buurtpaspoorten zijn in bijlage 3 te vinden. Samen op weg De uitwerking naar de wijkuitvoeringsplannen doen we samen. De sleutel voor een goede overstap op duurzame warmte is dat we het met elkaar doen. Inwoners, gemeente, ondernemers en organisaties: iedereen kan z’n schouders eronder zetten. Met z’n allen kunnen we ontdekken wat de beste wegen zijn. En samen gaan we aan de slag. De gemeente houdt hierbij het overzicht. Bewoners en bedrijven kunnen meedenken, meebeslissen en meedoen. Woningcorporaties en de netbeheerder werken volop mee aan het uitdenken en uitvoeren van de klus. Op het gebied van participatie wordt de aanpak voor de wijkuitvoeringsplannen vergoot. Via ingesprek.denhelder.nl worden inwoners reeds bevraagd over allerhande zaken aangaande de gemeente.

Dit zal worden uitgebreid met Sprockler, waarbij inwoners op een andere manier worden

geconsulteerd. Door Storytelling worden de verhalen van inwoners opgehaald over hun verhaal van de energietransitie. Hiermee wordt de basis gecreëerd om buurtgerichte gesprekken aan te gaan en tot een gezamenlijk gedragen aanpak van de warmtetransitie in die buurt. Via externe partners als Duurzaam Bouwloket, Duurzame Huizen Route, Wij doen Wat, Helderse Vallei en Helderse Coöperatieve Windmolen Vereniging “De Eendragt UA worden inwoners van extra informatie voorzien. Met inwoners worden expertisegroepen opgestart, bijvoorbeeld op het gebied van individuele bodemwarmte. Met elkaars kennis en kunde komen we samen verder. De communicatie activiteiten zitten in alle projecten van het programma Energieneutraal. Dit betreft acties, zoals webinars, collectieve inkoopacties zonnepanelen en isolatie, mobiele showroom, maar ook subsidies en leningen beter onder de aandacht te brengen.

4.4

Rollen naar aardgasvrij

Gemeente De gemeente heeft de regie in de route naar aardgasvrij. De gemeenteraad heeft hierbij drie rollen: kaderstellend, controlerend en vertegenwoordigend van inwoners. De raad stelt de algemene beleidskaders vast, waarbinnen het College van Burgemeester en Wethouders kan bewegen. Zo bepaalt de Raad de beleidsmatige en financiele grenzen voor de uitvoering door het College. Dit vraagt om een meerjarige strategische visie op de gemeente en zo ook

26

op deze Warmtetransitie Visie. De energietransitie is onderdeel van een bredere maatschappelijke transitie. De gemeente zal de energietransitie mee moeten nemen in de omgevingsvisies- en plannen en in regionale en thematische programma’s. De gemeente zal de energietransitie zoveel mogelijk moeten integreren en combineren met andere maatschappelijke opgaven, ook op het gebied van investeringsmogelijkheden. Netbeheerder Ook voor de netbeheerder heeft het grote impact om van het aardgas af te gaan. Liander moet: • De ondergrondse leidingen aanpassen. • Verwijderen (deels) van gasleidingen en –aansluitingen. • Verzwaren van het elektriciteitsnet. Woningcorporaties Den Helder heeft 2 corporaties, de Woningstichting en Woontij. De woningstichtingen moet net als iedereen woningen verduurzamen en CO2-neutraal maken. De woningstichting is hier al flink mee op weg. Zo bieden zij mogelijkheden voor zonnepanelen op daken, is een groot deel van de portefeuille al naar zuinigere energielabels (A en B) verbeterd. Als grote vastgoedeigenaar kan de woningstichting een ontwikkeling van een warmtenet vergemakkelijken. Zij zullen te allen tijde rekening houden met de betaalbaarheid voor de huurder van de gekozen oplossingen.

Inwoners van de gemeente Den Helder Elke bewoner kan kleine maatregelen treffen om het comfort in de woning te verbeteren, of je nu in een particuliere woning of een corporatiewoning woont. Denk aan de maatregelen als kierdichting, tochtstrips, de temperatuur van de ketel aanpassen

27

naar 70 graden of lager. Als bewoner van een corporatiewoning is er net zoveel inbreng mogelijk om mee te denken, mee te beslisssen en mee te doen, als bij de particuliere woningeigenaar. De energierekening treft ons namelijk allemaal. Bedrijven in Den Helder Alle bedrijven zullen ook mee moeten in de verduurzaming. Zo zijn er al verplichte maatregelen lijsten, waarin duurzame maatregelen staan die binnen 5 jaar kunnen worden terugverdiend. Maar zoals al eerder aangegeven willen wij niet van bovenaf de warmtetransitie opleggen. Bedrijven kunnen meedenken, meebeslissen en meedoen op verschillende soorten manieren, van passief tot actief. Bedrijven als de Marine met een eigen warmtenet, Port of Den Helder of Willemsoord worden actief betrokken bij de transitie.

4.5

Samenwerken aan het herijken van de TVW

De focus van deze transitievisie ligt op het starten met een aantal wijken, uitgangspunten verder uitwerken en leren van de lopende projecten. De wereld staat niet stil, de techniek ontwikkelt zich steeds verder. Het klimaatakkoord vraagt gemeenten daarom om de TVW minimaal elke vijf jaar te herijken. Samen met de bewoners houden we scherp in de gaten of we de Transitievisie warmte goed uitvoeren. We monitoren de visie en herijken die zo nodig om te komen tot een “tijdspad waarin wijken aardgasvrij of aardgasvrij-ready worden” voor geheel Den Helder. In dat tijdspad ligt de nadruk op de wijken waar voor 2030 gestart wordt. We vragen Helderse bewoners(initiatieven), ondernemers en organisaties om samen met ons, de

gemeente, te werken aan dat tijdspad. Daarnaast nemen we de ervaringen die de komende tijd worden opgedaan in de wijken en vanuit verdere beleidsontwikkeling op. Het herijken van de TVW heeft betrekking op de volgende onderdelen: • Omdat sprake is van een transitie is het belangrijk om analyses waarmee we het richtinggevend beeld voor warmteoplossingen hebben opgesteld, regelmatig te updaten op basis van de laatste inzichten en kengetallen. Meerdere modelanalyses worden daarbij vergeleken om een goed beeld te krijgen van het richtinggevend beeld per wijk/buurt. Dat biedt een upto-date basis voor het bepalen van de fasering waarmee wijken/buurten aardgasvrij worden. • Deze Transitievisie Warmte benoemt de wijken waar we starten met de warmtetransitie. Bewoners in andere wijken wonen hebben behoefte aan houvast over wanneer hun wijk aan de beurt is. Om tot een onderbouwde volgorde van wijken te komen op een verfijnder tijdspad is het belangrijk om criteria op te stellen. Dat willen we doen in samenwerking met de bewoners. • Er zijn buurten in Den Helder waar bewoners bezig zijn met de transitie naar aardgasvrij. Samen met bewonersinitiatieven willen we leren op welke wijze de gemeente bewoners kan faciliteren. De uitkomst van dit traject verwerken we in een praktisch toetsingskader voor bewonersinitiatieven als onderdeel van de geactualiseerde Transitievisie Warmte.

• Het herschrijven zelf hoeft maar eens in de 5 jaar te gebeuren. Dan bekijken we ook welke middelen er nodig zijn voor het vervolg. Als de uitvoering bínnen die 5 jaar in gevaar komt door gebrek aan middelen, gaat er een verzoek naar de gemeenteraad voor aanvullend budget.

4.6

Communicatie- en participatietraject

De actualisatie van de Transitievisie Warmte is een proces dat we als gemeente samen met de stad/ dorp oppakken. Deze eerste Transitievisie Warmte brengt in één document samen wat tot nu toe is gedaan voor de warmtetransitie in Den Helder. De Transitievisie Warmte is de basis om het gesprek met de stad over de warmtetransitie voort te zetten. In diverse wijken zijn bewoners actief bezig met de warmtetransitie. Maar een groot deel van de stad is nog weinig betrokken bij de warmtetransitie. Dit blijkt ook uit de bewonersenquete die in het voorjaar van 2021 onder een representatieve groep van inwoners is uitgezet. Voor de gemeentebrede communicatie en participatie na vaststelling van de Transitievisie Warmte zijn de volgende doelstellingen geformuleerd: • De gemeente meenemen in het verhaal van de warmtetransitie en kennis laten nemen met de Transitievisie Warmte • De Transitievisie Warmte gebruiken we om mensen gemeentebreed mee te nemen in het waarom van de warmtetransitie, welke oplossingen er zijn, wat mensen nu al kunnen doen en op welke manier ze kunnen meedenken. In het vormgeven van “het verhaal” krijgen de persoonlijke verhalen van bewoners over de warmtetransitie een prominente plek. • Inbreng in de gemeente ophalen om voor heel Den Helder tot een tijdspad van wijken te komen.

Uiteindelijk is het de bewoner, ondernemer of gebouweigenaar die de beslissende keuze maakt over zijn of haar energievoorziening. Daarom is het belangrijk om samen de actualisering en doorontwikkeling van de Tran-

sitievisie Warmte op te pakken. Een belangrijk onderdeel hierin is het bepalen van de criteria die leiden tot het tijdspad voor de warmtetransitie in Den Helder. Dat tijdspad geven we vorm in de geactualiseerde Transitievisie Warmte. Daarmee creëren we meer draagvlak voor de keuzes die in de Transitievisie Warmte gemaakt worden. Bovenstaande doelstellingen moeten we verder uitwerken in een communicatie- en participatieplan. Dat plan willen we niet als gemeente van bovenaf bedenken. We willen na vaststelling van de Transitievisie Warmte een groep bewoners, ondernemers en organisaties actief laten meedenken over het vervolg. Want bij de lokale initiatieven en bij de bewoners en ondernemers die al betrokken zijn in de eerste wijken zit een schat aan kennis en praktijkervaring. Zo kunnen we samen leren en op een participatieve manier een communicatie- en participatieplan opstellen. In dat plan houden we rekening met de verschillende doelgroepen binnen Den Helder. Van actief betrokken bewoners en partijen als de woningcorporaties en de netbeheerder, tot een brede Helderse groep bestaande uit particuliere eigenaren, VVE’s, huurders en ondernemers voor wie de warmtetransitie nog ver weg lijkt.

4.7

Energie besparen: Wat doet Den Helder?

In 2021 is er een aantal activiteiten geweest om mensen zich meer bewust te maken van de energietransitie. Deze activiteiten zullen ook na 2021 doorlopen: • Informatieverstrekking via het Duurzaam Bouwloket een (digitaal) energieloket van/voor Den Helder:

• • • • • • •

• •

•

•

www.duurzaambouwloket.nl/denhelder; Via het Duurzaam Bouwloket een beperkt aantal diepere adviesgesprekken aan over verduurzaming van je woning; Er is een inkoopactie zonnepanelen geweest; Er gaat nog een doelgroepenactie voor jaren ’50 en ’60 woningen spelen; Er komt een online informatieavond over isolatie; Er komt een collectieve inkoopactie isolatie; De mobiele showroom met materialen voor energiebesparing wordt tweemaal ingezet; We bieden de Woonlening aan om particuliere woningeigenaren te lenen voor het verduurzamen van hun woning: www.denhelder.nl/woonlening; We hebben een subsidie voor particuliere woningeigenaren voor isolerende maatregelen: www.denhelder.nl/energiesubsidie; We voeren de Regeling Reductie Energiegebruik / energiebon regeling uit met een tegemoetkoming van € 70 voor woningeigenaren voor energiebesparende maatregelen: www. denhelder.nl/energiebon; We doen mee aan de Duurzame Huizen Route om woningeigenaren ervaringen over het verduurzamen van hun woning te laten uitwisselen: www.duurzamehuizenroute.nl/denhelder; Vanuit de regio loopt een communicatiecampagne over aardgasvrij: www.wijdoenwat.nl.

Beleid, onderzoek en innovatie Duurzame warmtetechniek is op dit moment nog erg duur. De mogelijkheden blijven zich ontwikkelen. Daarom doen we de actief mee in onderzoek en innovatie. Voor bedrijven in Den Helder liggen hier mooie kansen.

28

De toekomst van waterstof voor Den Helder Zo is nog veel onduidelijk over de toekomst van waterstof. Daarom lopen diverse onderzoeksprojecten voor de productie van waterstof in Den Helder. In relatie tot de warmtetransitie worden 3 sporen voor waterstof in de gebouwde omgeving onderzocht. Het eerste onderzoeksspoor betreft de restwarmte van de waterstofproductie. De warmte van de elektrolyser, waarmee het waterstof wordt gemaakt, kan worden ingevoed op een warmtenet. De gemaakte waterstof wordt gebruikt voor bijvoorbeeld transport. Het 2e spoor betreft het inzetten van waterstof in plaats van gas bij de piekketel van het warmtenet van Defensie. Een piekvoorziening zoals bv. de inzet in de huidige Kracht-Warmte Station op de Nieuwe Haven kan goed samengaan met het warmtenet, en is een doelmatiger inzet van groen waterstof. Als 3e spoor willen we een onderzoeksproject opstarten voor het ombouwen van een wooncomplex naar waterstof om lokale ondernemers kennis te laten opdoen hiermee. In bijlage 2 treft u meer informatie aan over de lopende waterstof projecten in Den Helder. De omgevingswet In de nieuwe Omgevingswet worden vanaf juli 2022 alle wetten en regels die gelden voor de fysieke leefomgeving gebundeld in één wet. Hiermee vormt de Omgevingswet een belangrijk kader bij het opstellen en uitvoeren van de Transitie Warmte.

Belangrijk is vooral de samenhang tussen de Transitievisie Warmte en de lokale kerninstrumenten van de Omgevingswet, zoals de omgevingsvisie, het omgevingsprogramma en het omgevingsplan. De omgevingsvisie geeft richting aan het beheer, het behoud, het gebruik, de bescherming en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. De tran-

29

sitie naar duurzame energie en daarbinnen de transitie naar duurzame warmte, zoals beschreven in de Transitievisie Warmte, vormt hier een onderdeel van. Het omgevingsprogramma biedt een kader voor de uitwerking van een onderdeel van het omgevingsplan en kan bijdragen aan een samenhangende uitvoering. De wijkuitvoeringsplannen, waarin de Transitievisie Warmte gedetailleerder wordt uitgewerkt, kunnen zich lenen voor een dergelijke samenhangende aanpak. Het omgevingsplan voorziet in bindende regels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving. Indien er regelgeving nodig is om de bepaalde ontwikkelingen mogelijk (of juist onmogelijk) te maken om de ambities uit de Transitievisie Warmte te kunnen realiseren kan dit worden vastgelegd in het omgevingsplan.

4.8

Financiering en betaalbaarheid

De overstap naar duurzame warmte (en koude) kost tijd en geld. We kunnen daarin allemaal iets betekenen: gemeente, woningcorporaties, netbeheerder, energiecoöperatie, bewoners, bedrijven en gebouweigenaren. Zo dragen we de lasten en lusten van de transitie samen. Inzet van middelen door de gemeente Gemeenten – maar ook bijvoorbeeld de provincies – zullen extra geld en menskracht moeten inzetten om het Klimaatakkoord uit te voeren. Voor de periode van 2022-2030 zijn deze lasten in beeld gebracht in het AEF-rapport. Het is duidelijk dat er veel nodig is om deze transitie mogelijk te maken. Dit vereist ook een structurele oplossing van het

Rijk voor de hoge kosten die met de transitie samenhangen. We vinden het belangrijk dat de warmtetransitie voor iedereen betaalbaar wordt of iemand huurder of eigenaar is. Iedereen moet mee kunnen doen, en dat kan op dit moment nog niet. Er zijn voor bewoners en gebouweigenaren een aantal subsidies en leningen beschikbaar om woningen/gebouwen te verduurzamen. Meer aandacht moet er nog komen voor de huurders van corporatiewoningen. Vanuit de gemeente Den Helder is er een aantal subsidies en betalingsregelingen voor inwoners: • www.denhelder.nl/woonlening • www.denhelder.nl/energiesubsidie • www.denhelder.nl/energiebon • Het Duurzaam Bouwloket adviseert (gratis en onafhankelijk) verder over lokale en landelijke regelingen. Inzet van middelen door partners De partners dragen met investeringen in huurwoningen en infrastructuur evenredig bij aan de warmtetransitie. Ook zorgt bijvoorbeeld de actieve betrokkenheid van het Ministerie van Defensie bij het ontwikkelen van een duurzaam warmtenet ervoor dat Den Helder in beeld is bij de Rijksoverheid. Inzet van middelen door bewoners en eigenaren Ook van bewoners en gebouweigenaren vragen we om – als het mogelijk is – een bijdrage te leveren. Er moet extra aandacht naar huishoudens met lagere inkomens, zodat ook zij mee kunnen de energietransitie.

Ons uitgangspunt is dat de warmtetransitie niet tot onevenredige kostenverschillen tussen groepen bewoners moet leiden.

Bijlage 1: Samenvatting Bewonersenquete

In de wijkuitvoeringsplannen worden de exacte kosten uitgewerkt. Zeker is dat de overgang naar duurzame warmte ook voor bewoners en bedrijven kosten met zich meebrengt. Die kosten hangen af van de definitieve oplossing die voor een buurt wordt gekozen. Er spelen ook andere factoren mee: het bouwjaar van de woning, de staat van de woning, het type woning en de energiemaatregelen die al in de woning zijn genomen. Sinds juni 2021 is er een rekentool van het Expertise Centrum Warmte beschikbaar. Daarmee kan globaal berekend worden wat de kosten zijn. Naast kosten zijn er ook baten. De energierekening gaat omlaag en de waarde van de woning of het pand omhoog. Makelaars merken al dat verduurzaamde woningen sneller – en voor een hogere prijs – verkocht worden dan vergelijkbare buurtwoningen die niet verduurzaamd zijn. De verwachting is dat huizenkopers de komende decennia de voorkeur zullen geven aan huizen waar de stap naar duurzame warmte al gezet is.

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

Zephyros Belang voor Warmte transitievisie: Bij de productie Bijlage 2: Dit project richt zich op het opzetten van een proef- van groene waterstof komt restwarmte vrij. Deze Waterstof-projecten in Den tuin voor waterstof rondom de haven van Den Hel- kan mogelijk gebruikt worden voor de gebouwde der die voornamelijk bestaat uit de realisatie van omgeving. Helder een openbare waterstoftankvoorziening op KooijProject H2Gateway, blauwe waterstofproductiefaciliteit

H2Gateway is erop gericht vanuit Noord-Holland een forse impuls te geven aan de nationale ambitie om een CO2-vrije economie te realiseren. Het project beoogt de centraliseerde productie van blauwe waterstof voor de verduurzaming van de industrie. Het H2Gateway-project krijgt een jaarlijkse waterstofproductie van 0,2 megaton. Door aansluiting op de waterstofbackbone, die in 2027 operationeel zal zijn, worden alle industrieclusters in Nederland en omliggende landen voorzien van waterstof, voor gebruik als grondstof èn als brandstof. Najaar 2021 bevindt het project zich in de fase van de businessanalyse. Deze fase heeft als resultaat een rapport met indicatieve en richtinggevende conclusies aangaande de kansen, mogelijkheden en potentiele belemmeringen van een blauwe waterstofproductiefaciliteit in Den Helder.

46

Belang voor Warmte transitievisie: Bij de productie van blauwe waterstof komt restwarmte vrij. Deze kan mogelijk gebruikt worden voor de gebouwde omgeving.

47

haven en de ontwikkeling van een elektrisch-waterstof aangedreven vaartuig. Het project stimuleert het gebruik van groene waterstof in de maritieme sector en de ontwikkeling van een waterstofinfrastructuur in het Waddengebied. De productie van waterstof uit lokaal opgewekte elektra vermindert de netcongestie. Bij het tankstation kan dan door zowel de scheepvaart als het wegverkeer waterstof worden getankt. Voor de productie van waterstof zal groene elektriciteit worden gebruikt. De waterstof wordt met een elektrolyser geproduceerd.

Waterstof van haven naar haven Vanuit de Regio Deal krijgen diverse waterstofprojecten in de haven van Den Helder een impuls. De projecten zijn in samenhang gebracht in het Masterplan waterstof Den Helder. Binnen dit masterplan vindt een verkenning op hoofdlijnen plaats naar de ontwikkeling van een waterstofverbinding (leiding) van de Kooijhaven (project Zephyros) naar de Binnenhaven (project Wal-stroom met H2), de buitenhaven van Den Helder (verkenning bunkerstation H2), het marine-complex en H2Gateway. Deze verbinding moet lokaal geproduceerde groe-

ne waterstof gaan vervoeren. Het onderzoek moet december 2021 gereed zijn. Belang voor Warmte transitievisie: in het onderzoek is de vraag meegenomen of de waterstofleiding een mogelijke rol kan spelen in de waterstofvoorziening van een pilot met waterstof in de gebouwde omgeving. Verkenning Aanlanding windenergie op Zee (VAWOZ) Doel van VAWOZ is te verkennen hoe windenergie die op de Noordzee wordt opgewekt, aan land gebracht kan worden. Tot 2030 worden bestaande aanlandpunten gebruikt en gaat het alleen om aanlanding van elektriciteit met kabels. Den Helder is geen bestaande aanlandlocatie van elektriciteit (wel van gas) en speelt dus nog geen rol.

Bijlage 3: Buurtpaspoort voorbeeld

ook een onshore elektrolyser zou een optie kunnen zijn. Aangezien de verkenningen nog helemaal in het beginstadium zijn én zich richten op de periode ná 2030, kan er nog niks concreets worden gezegd hoe de aanlanding zal plaatsvinden. Belang voor Warmte transitievisie: Bij de productie van groene waterstof met een onshore elektrolyser komt restwarmte vrij. Deze kan mogelijk gebruikt worden voor de gebouwde omgeving.

Eind 2021 start de verkenning voor de periode 2031-2040. Daarin worden ook nieuwe aanlandpunten mogelijk. Ook wordt naast de aanlanding met elektriciteit via kabels gekeken naar aanlanding met waterstof via pijpleidingen. Dit sluit aan bij de waterstofambities van de regio NHN en Den Helder. In VAWOZ wordt een effectenanalyse gedaan op de aspecten: techniek, omgeving, kosten, natuur/milieu, toekomstvastheid en systeemintegratie. Het resultaat van VAWOZ zijn mogelijke alternatieven voor aanlandlocaties. Voorafgaand aan VAWOZ 2031-2040, vindt najaar 2021 een voorverkenning plaats. Gestart is met Noord-Holland omdat Den Helder o.a. interessant is door de bestaande gasinfrastructuur. Die biedt kansen voor aanlanding van op de Noordzee geproduceerde waterstof. Ook wordt gekeken naar aanlanding van elektronen met kabels. Dat gaat op land gepaard met o.a. transformatorstations. Maar

48

49

Buurtpaspoort De Boatex Woningvoorraad 734 € Gemiddelde WOZ-waarde

€195.000

Verdeling woningtype particulier bezit Appartement Tussenwoning Hoekwoning 2-onder-1-kap Vrijstaand

woningstichting

391

0 0

212 85

0 32

0

14 0

Verdeling bouwperiode Voor 1946 1946 - 1974 1975 - 1991 1992 - 2006 na 2006

0 0 555

Route naar aardgasvrij

Aantal inwoners 1435

146 33

525

Buurtspecifieke kenmerken Ruim opgezette, waterrijke buurt. Vrij homogeen van samenstelling. Veel VvE’s.

330

305

tot 25

25 - 45

275

45 - 65

vanaf 65

Met het grote aantal VvE’s zal extra aandacht aan informeren en ondersteuning bieden nodig zijn.

Gemiddeld inkomen per inwoner €31.600 3 School

Zorg

Bijeenkomst

Verdeling inkomensniveau per huishouden Logies

1 Winkels

Kantoren

Industrie

De buurt bestaat alleen uit particulier woningbezit, grotendeels uit de periode 1975-1991. De buurt valt in de buurttypologie “snel besparen”. Het isoleren van deze woningen, mogelijk met collectieve isolatie-acties, is een goede voorbereiding op de overstap naar een ander energiesysteem, zoals een (hybride) warmtepomp en zonneboiler. Met de ruime opzet ligt een collectieve oplossing niet direct voor de hand.

Sport

19%

58%

40% laagste inkomens

gemiddeld

24%

20% hoogste inkomens

50