Voorstel Voorstel tot het geven van een positieve zienswijze op de begroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling Cocensus .pdf

Raadscommissie Bestuur en Middelen Portefeuillehouder: Peter van Diepen

Van team: Team Dienstverlening Adviseur: Raymond van de Lagemaat E-mail: r.van.de.lagemaat@denhelder.nl

Classificatie: Openbaar

Kenmerk: 2023-014309 Begrotingswijziging: Nee

Onderwerp:

Voorstel tot het geven van een positieve zienswijze op de begroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling Cocensus

Publiekssamenvatting: Samen met twaalf andere gemeenten is Den Helder deelnemer voor het uitvoeren van belastingwerkzaamheden in de gemeenschappelijke regeling (GR) Cocensus. Op grond van artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen en artikel 19 van de GR Cocensus 2020, biedt het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling (GR) de raden van de deelnemende gemeenten jaarlijks twaalf weken voordat de begroting door het algemeen bestuur wordt vastgesteld, via het college van burgemeester en wethouders, de ontwerpbegroting en het meerjarenperspectief van de GR aan. De raden kunnen hierover dan hun zienswijzen naar voren brengen. Bij de definitieve besluitvorming en vaststelling van de begroting door het algemeen bestuur kan dan met de gegeven zienswijzen rekening worden gehouden. Het dagelijks bestuur van Cocensus heeft het college van burgemeester en wethouders van Den Helder de genoemde stukken aangeboden zodat de zienswijzeprocedure opgestart kan worden. Daarnaast heeft het algemeen bestuur van Cocensus ook het jaarverslag 2022 van de GR Cocensus inclusief de bijlagen en accountantsverklaringen vastgesteld. Op grond van artikel 21 van de Gemeenschappelijke Regeling 2020 Cocensus biedt het dagelijks bestuur van Cocensus de besturen van de deelnemende gemeenten de vastgestelde jaarrekening met bijbehorende stukken ter kennisneming aan. Geadviseerd besluit 1.

Een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van de begroting 2024 gemeenschappelijke regeling Cocensus en deze zienswijze met brief 2023-014309 aan het dagelijks bestuur van Cocensus kenbaar maken. Bijlagen 1. Raadsinformatiebrief 2023-017428.Jaarverslag2022Cocensus.docx

Raadsvoorstel: Aanleiding en context Door het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling (GR) Cocensus is op 15 maart 2023 de ontwerpbegroting 2024 en het Meerjarenperspectief 2025-2028 van de GR in concept vastgesteld. Ingevolge artikel 35, lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en artikel 19, lid 4 van de GR Cocensus 2020 kunnen de raden van de deelnemende gemeenten hun zienswijzen naar voren brengen over de ontwerpbegroting en het meerjarenperspectief van de gemeenschappelijke regeling bij het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Deze zienswijzen worden dan door het algemeen bestuur betrokken bij de definitieve vaststelling van de ontwerpbegroting 2024 op 28 juni 2023. Doelen en resultaten Het vaststellen van een sluitende begroting 2024 van de GR Cocensus die zoveel mogelijk instemming heeft van de deelnemende gemeenteraden en gedragen wordt door de besturen van de deelnemers. Kaders en omstandigheden * Artikel 34 en 35 van de Wgr waarin regels, termijnen en procedures zijn opgenomen over het vaststellen van de begroting en het starten van zienswijze procedures bij deelnemers van gemeenschappelijke regelingen; * Artikel 19 van de GR Cocensus 2020. Hierin zijn bovenstaande regels, termijnen en procedures specifiek voor de GR Cocensus opgenomen.

Er is onder meer bepaald dat vaststellingen van begrotingen en wijzigingen van begrotingen aan de raden van de deelnemende gemeenten worden voorgelegd. De gemeenteraden worden dan in de gelegenheid gesteld hun zienswijze kenbaar te maken bij het algemeen bestuur van gemeenschappelijke regelingen zodat hier rekening mee kan worden gehouden bij de definitieve besluitvorming. Argumenten en alternatieven De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bepaalt waaraan gemeenschappelijke regelingen moeten voldoen. Daarin is onder meer bepaald dat vaststellingen van begrotingen en wijzigingen van begrotingen aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten worden voorgelegd. De argumenten zijn: * Transparantie, de gemeenschappelijke regeling geeft helder en open duidelijkheid aan gemeenteraden en aan inwoners van de deelnemende gemeenten wat zij wil bereiken, wat zij hiervoor gaat doen en wat dit gaat kosten. * Het verstrekken van beleidsmatige, financiële informatie en kaders aan de besturen van de deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijk regeling zodat die van tevoren hierbij betrokken zijn en hun invloed hier op kunnen uitoefenen.

Bestuurlijke vernieuwing De vaststelling met de zienswijze procedure van de begroting GR Cocensus komt jaarlijks als vast onderdeel voor de besluitvorming in de planning en control cyclus terug en is nodig om de begroting van de gemeenschappelijke regeling vast te kunnen stellen. Het voorgenomen besluit is referendabel. In de Referendumverordening 2012 van Den Helder is geen uitzonderingsbepaling opgenomen voor de zienswijze procedure met betrekking tot de begroting van een gemeenschappelijke regeling. Duurzaamheid Het thema duurzaamheid is niet van toepassing op dit voorstel.

2/6

Financiële consequenties Begroting 2024 en Meerjarenperspectief 2025-2028 In de Kadernota 2024 van de GR Cocensus zijn de technische uitgangspunten en kaders voor de ontwerpbegroting 2024 en het Meerjarenperspectief 2025-2028 van de GR Cocensus vastgelegd. In de Kadernota is door Cocensus een sluitende meerjarenbegroting en een positief meerjarenperspectief gepresenteerd waarbij er ook wordt onderzocht of er de komende jaren meerdere besparingen mogelijk zijn op de bedrijfsvoeringslasten of op de gezamenlijke lasten van Cocensus en van de deelnemende gemeenten. Cocensus biedt daarom voor 2024 een sluitende begroting aan waarbij de volgende richtlijnen in acht zijn genomen: * Prijscompensatie Het prijsindexatiecijfer voor 2024 is 2,5%. * Loonontwikkeling Het loonindexatiecijfer voor 2024 is 3,90%. Op 6 april 2023 is de nieuwe CAO voor gemeenten ondertekend. De effecten van het definitieve loonakkoord zijn nog niet in deze conceptbegroting meegenomen maar zal via een aparte begrotingswijziging 2024 worden verwerkt. * Gewogen gemiddelde Voor de bijdragen aan de gemeenschappelijke regeling is een gewogen gemiddelde percentage vastgesteld van 3,4%.

Dit percentage is afgerond op een cijfer achter de komma en opgebouwd uit een verwachte loonkostenstijging van 3,9% en een materiële kostenstijging van 2,5% waarbij de looncomponent voor 66% wordt meegeteld en de materiële component voor 34%. Dit sluit aan bij de cijfers uit het Centraal Economisch Plan zoals deze door het Centraal Planbureau zijn gepubliceerd.

* Bijdrage Den Helder 2024 De totale bijdrage van de gemeente Den Helder is vastgesteld op € 986.000,-. Voor 2023 was dit € 954.000,- en is gebaseerd op de kostentoerekening volgens de begrotingsrichtlijn Cocensus en op grond van de gemaakte afspraken tussen Den Helder en de GR Cocensus in de Dienstverleningsovereenkomst. * Weerstandsvermogen Voor gemeenschappelijke regelingen geldt dat de deelnemende gemeenten garant staan en een achtervang functie hebben indien de gemeenschappelijke regeling geconfronteerd wordt met onverwachte niet te beïnvloeden kostenposten. Dit betekent dat Cocensus niet op voorhand hoeft te worden voorzien van een weerstandsvermogen. Cocensus kent een strak begrotingsregime waarin voor het vooraf ramen van bedragen in de reserve geen ruimte is. Binnen het algemeen bestuur van Cocensus was de afspraak gemaakt dat het weerstandsvermogen werd gemaximaliseerd op € 250.000,-. Indien er overschotten ontstonden op de jaarrekening werd dit tot een bedrag van maximaal € 250.000,- gereserveerd en toegevoegd aan de reserve om onvoorziene uitgaven op te vangen. Conform de afspraak zou in 2022 nader uitgewerkt en onderzocht worden of de gereserveerde € 250.000,- ook in de toekomst nog wel voldoende zou zijn om alle potentiële risico’s te kunnen opvangen.

Cocensus heeft daarom in 2022 de potentiële risico’s nader gekwantificeerd mede omdat de huisvesting nu in eigendom wordt geëxploiteerd en vanwege de sterke inflatiestijging. De huisvestingslasten zijn weliswaar lager dan de huur van de voormalige beide panden in Alkmaar en Hoofddorp maar nu dient er rekening gehouden te worden met toekomstig onderhoud. Daarom is

3/6

er nu een onderhoudsvoorziening gevormd en een meerjaren onderhoudsplan uitgewerkt. Uit het onderzoek is gebleken dat de tot nu toe opgebouwde en als voldoende beschouwde reserve van € 250.000,- nu als onvoldoende en ontoereikend wordt gekwalificeerd om onvoorziene risico's op te kunnen vangen. Het algemeen bestuur heeft daarom tijdens de laatste bestuursvergadering besloten deze reservevoorziening te verhogen naar € 555.000,-. Omdat deze verhoging direct wordt gevoed uit het positieve rekeningresultaat van 2022 heeft dit verder geen consequenties voor de bijdragen van de deelnemers. * Risico's Cocensus kent verder risico's op het gebied van bedrijfsvoering door uitval van personeel als gevolg van langdurig ziekteverzuim of door noodzakelijke aanschaf van software als gevolg van plotseling gewijzigde wet- en regelgeving. * No Cure No Pay Een ander risico is de forse toename van het aantal WOZ bezwaren die worden ingediend door de zogenaamde No Cure No Pay bureaus. Op basis van het Besluit Proceskosten Bestuursrecht mogen belastingplichtigen zich bij een bezwaarof beroepsprocedure bij laten staan door een derde partij en heeft de belastingplichtige zelfs bij de kleinste wijziging van de WOZ-waarde als gevolg van een rechterlijke uitspraak, recht op een proceskostenvergoeding die kan variëren van € 600,00 tot € 1200,00. Deze kosten komen ten laste van de gemeenten.

Als gevolg hiervan is er een lucratief verdienmodel ontstaan en is het aantal bedrijven/ZZP’ers die zich op deze markt begeven flink toegenomen. Uit het jaarverslag 2022 van de GR Cocensus blijkt dat het totaal aantal WOZ bezwaren ten opzichte van 2021 in totaal met 12,6% is afgenomen maar dat 51,8% van de in 2022 bij Cocensus ingediende bezwaren afkomstig zijn van deze bureaus. Dit sluit aan bij de landelijke cijfers. Deze bezwaren zijn juist vanwege het verdienmodel vele malen intensiever wat betreft de behandeling. In 2022 was ook bijna de helft van de ingediende WOZ bezwaren afkomstig van deze bureaus en waren de gemeenten in totaal voor € 17.000.000 aan onkostenvergoedingen kwijt. Dit is exclusief de extra € 15.000.000 aan afhandelingskosten. Omdat de hoogte van de proceskostenvergoeding voor een belangrijk deel wordt bepaald door het aantal proceshandelingen, proberen deze bureaus daarom zoveel mogelijk proceshandelingen te verrichten met als gevolg dat er een lucratief verdienmodel ontstaat. Juist vanwege het verdienmodel is de afhandeling van deze bezwaren veel intensiever en levert meer werk op. Meerjarenperspectief 2025-2028 Het uitgangspunt voor het meerjarenperspectief 2025-2028 is de begroting 2024 waarbij de daaropvolgende jaren cumulatief zijn doorberekend op het prijs- en loonniveau van 2024.

In de bijdrage voor de gemeenten is in het meerjarenperspectief uitgegaan van het takenpakket zoals die is vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst met de gemeenten. Voor Den Helder wordt voor de jaren 2025 t/m 2028 de bijdrage geraamd op € 986.000,-. De financiële gevolgen zullen worden verwerkt in de begroting 2024 van Den Helder. De afgelopen jaren heeft Cocensus de doelstellingen weten te realiseren zonder tussentijdse aanpassingen van de gemeentelijke bijdragen. De verwachting is dat Cocensus dit ook voor de komende jaren kan realiseren. Uitvoering en planning Na het geven van de zienswijzen door de raden van de deelnemende gemeenten worden die betrokken bij de definitieve besluitvorming op 28 juni 2023 rond de vaststelling van de ontwerpbegroting GR Cocensus 2024 door het algemeen bestuur van Cocensus. Communicatie Het dagelijks bestuur van de GR Cocensus heeft verzocht om tijdig in kennis te worden gesteld door het college van burgemeester en wethouders over de zienswijze van de raad. Dit kan gedaan worden 4/6

met de brief 2023-014309.

Den Helder, 16 mei 2023 Burgemeester en Wethouders van Den Helder,

burgemeester J.A. (Jan) de Boer MSc.

secretaris K. (Koen) van Veen

5/6

CONCEPT - Raadsbesluit Raadsvergadering d.d. Besluit nummer

2023-014309

Onderwerp

Voorstel tot het geven van een positieve zienswijze op de begroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling Cocensus

De raad van de gemeente Den Helder; gelezen het raadsvoorstel van het college van burgemeester en wethouders van Den Helder van 16 mei 2023,

besluit: 1. Een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van de begroting 2024 gemeenschappelijke regeling Cocensus en deze zienswijze met brief 2023-014309 aan het dagelijks bestuur van Cocensus kenbaar maken.

Aldus besloten in de raadsvergadering van

6/6