Voorstel Voorstel tot eventuele wensen en bedenkingen met betrekking tot het verstrekken van een obligatielening aan Alliander NV..pdf

Raadscommissie Bestuur en Middelen Portefeuillehouder: Kees Visser

Van team: Directie Adviseur: Fred Ruiten E-mail: f.ruiten@denhelder.nl

Classificatie: Openbaar

Kenmerk: 2021-041792 Begrotingswijziging: Ja

Onderwerp:

Voorstel tot eventuele wensen en bedenkingen met betrekking tot het verstrekken van een obligatielening aan Alliander NV

Publiekssamenvatting: Alliander NV is verantwoordelijk voor de energie-infrastructuur. Er zijn de komende jaren forse investeringen nodig om deze infrastructuur betrouwbaar en toekomstgericht te kunnen blijven beheren, mede in het kader van de energietransitie. Om op de kapitaalmarkt voldoende betaalbare leningen te kunnen ophalen, is versterking van het eigen vermogen noodzakelijk. Alliander NV heeft daarom € 600 miljoen nodig voor de versterking van het eigen vermogen. Dat doet zij door een zogeheten reverse converteerbare hybride lening uit te geven, waarbij het verzoek is dat Den Helder, evenredig aan het aandelenkapitaal dat de gemeente aanhoudt, een bedrag van € 2.078.256 als lening verstrekt. Het college van burgemeester en wethouders wil aan dit verzoek voldoen; de vraag aan de raad is of hij wensen en/of bedenkingen ten aanzien van deze verstrekking heeft.

Geadviseerd besluit 1. Op grond van artikel 169 lid 4 Gemeentewet, in samenhang met artikel 7 van de Financiële verordening gemeente Den Helder, het college van Burgemeester en wethouders te berichten dat de raad geen bedenkingen heeft tegen het voorgenomen besluit van het college om over te gaan tot het verstrekken van een reverse converteerbare obligatielening aan Alliander NV ter grootte van € 2.078.256.

Raadsvoorstel: Aanleiding en context Alliander is verantwoordelijk voor de energie-infrastructuur in de gemeente Den Helder. De energietransitie en het Klimaatakkoord vergen enorme investeringen van Alliander. De totale investeringen lopen op tot circa € 1,2 miljard per jaar. Door deze toenemende investeringen met een lange terugverdientermijn en lage rendementen neemt de financieringsbehoefte van Alliander sterk toe. Om de investeringen te kunnen financieren werkt Alliander parallel aan drie sporen:  een wendbare, slagvaardige en kostenefficiënte organisatie  in overleg met de Autoriteit Consument & Markt aan het verbeteren inkomstensystematiek  het versterken eigen vermogen Om aan de ene kant de investeringen te kunnen realiseren en aan de andere kant financieel solide te blijven, is aanvullend eigen vermogen nodig. Als het eigen vermogen niet wordt vergroot neemt de kredietwaardigheid van Alliander af en stijgen de rentekosten. Daarom wordt aan de aandeelhouders (gemeenten en provincies) gevraagd om de kapitaalstructuur van Alliander te versterken en deel te nemen aan een zohetene reverse (omgekeerde) converteerbare hybride obligatielening ter grootte van € 600 miljoen. De omvang van de gevraagde participatie is gebaseerd op de participatie in het aandelenbezit van de gemeente in Alliander en bedraagt op basis van het aandelenbezit € 2.078.256.

Het verstrekken van een lening is een bevoegdheid van het college. Daarbij geldt dat de raad zijn wensen en bedenkingen ten aanzien van deze verstrekking kenbaar kan maken. Doelen en resultaten Een betrouwbare en toekomstgerichte energie-infrastructuur die inspeelt op de toekomstige ontwikkelingen in het kader van de energietransitie is van groot belang voor inwoners en bedrijven. Daarbij is de betaalbaarheid ook belangrijk. Door het versterken van het eigen vermogen van Alliander NV kan zij concurrerend geld blijven aantrekken. De gevraagde lening wordt beschouwd als eigen vermogen van Alliander BV. Om deze doelstelling te bereiken is het meeparticiperen in deze lening van groot belang. De risico's die daarbij worden genomen zijn gezien het karakter van het bedrijf klein. Kaders en omstandigheden Voor het verstrekken van leningen gelden bepaalde kaders: Europees: een lening aan de BV mag alleen marktconform worden verstrekt in het kader van de mededinging; Landelijk: Hier zijn de Wet financiering decentrale overheden en de Regeling Uitzettingen en derivaten decentrale overheden van toepassing: Wet financiering decentrale overheden, artikel 2 geeft aan: 1. Openbare lichamen gaan leningen aan, zetten middelen uit of verlenen garanties uitsluitend ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak. 2. Uitzettingen en derivaten moeten een prudent karakter hebben.

De Regeling Uitzettingen en derivaten decentrale overheden geeft in artikel 2a aan:

2/6

Openbare lichamen gaan geen leningen aan met het enkele doel de aangetrokken gelden tegen een hoger rendement uit te zetten. Gemeentelijk: Hier zijn het beleidskader leningen en garanties, de financiële verordening en het treasurystatuut van toepassing. Van de financiële verordening gemeente Den Helder 2017 is onder andere artikel 7 van belang. Dit geeft het volgende aan: Het college besluit niet over: - het verstrekken van leningen, waarborgen en garanties overeenkomstig de door de raad vastgestelde Nota garanties en leningen, en - het aangaan van meerjarige financiële verplichtingen groter dan € 50.000 per jaar voordat de raad is geïnformeerd over het voornemen en hiertoe in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis aan het college te brengen. Het Treasurystatuut geeft aan dat de financiering van het gemeentelijke beleid plaats vindt tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden waarbij rente- en kredietrisico’s worden afgedekt. De treasury-functie dient uitsluitend de publieke taak en geschiedt binnen de financiële kaders van de wet Financiering decentrale overheden. Het beleidskader geeft een totaaloverzicht van alle regels. Samenvattend zijn het slechts financieren van zaken binnen de publieke taak, voorzichtigheid en beheersing van risico's van belang.

Argumenten en alternatieven Het participeren in de obligatielening past binnen de publieke taak en is ook in het belang van Den Helder. Voor de energietransitie vormt de tijdige uitbreiding van de capaciteit van de energieinfrastructuur een belangrijke voorwaarde. Wanneer Alliander geen extra eigen vermogen kan aantrekken, krijgt zij een slechtere positie op de kapitaalmarkt en betaalt zij hogere tarieven die leiden tot financieel slechtere resultaten en daarmee van de waarde van de organisatie, waarin wij deelnemen en dividend ontvangen. Daarmee kan die dividenduitkering dalen. Het risico van het verlies van inbreng is zeer klein want rekening houdend met een externe tariefstelling voor Alliander (Autoriteit Consument en Markt bepaalt die) aan de ene kant en een gunstige financiering aan de andere, is sprake van voldoende marge voor een bedrijfsvoering met een positief financieel resultaat. De vergoeding die Alliander betaalt is de zogeheten Euribor swaprente aangevuld met een percentage van 1,975% om marktconform te zijn in overeenstemming met Europese regels. Dat betekent dat de gemeente op deze lening geld verdient, afhankelijk van de uiteindelijke rente bij afsluiten, een bedrag van tussen de € 30.000 en € 40.000 per jaar. Een alternatief is niet meedoen of voor een hoger bedrag participeren (om het deel van gemeenten die wellicht niet meedoen op te vangen).

Niet meedoen betekent wanneer veel gemeenten dat doen een slechtere marktpositie voor Alliander en risico's voor de financiële bedrijfsvoering; meedoen voor een hoger bedrag leidt tot iets meer risico en een hogere renteopbrengst maar sluit niet aan bij de gedachte dat provincies en gemeenten deze taak gezamenlijk moeten dragen. Bestuurlijke vernieuwing Hoewel een wensen- en bedenkingenprocedure het karakter heeft van een belangrijk advies van de raad aan het college, is dit voorstel wel referendabel.

3/6

Duurzaamheid De lening is onderdeel van een totaalpakket van € 600 miljoen. Deze is noodzakelijk voor de energietransitie, die past binnen het klimaatakkoord en de doelstelling om CO2 fors terug te dringen, binnen een betaalbaar kader. Voor de uitbreiding van zonneparken en windmolens, opgenomen in de Regionale Energiestrategie (RES) zijn de investeringen noodzakelijk. Financiële consequenties Er wordt gevraagd mee te doen met een zogeheten 'reverse converteerbare hybride obligatielening'. De kenmerken van de reverse (omgekeerde) converteerbare hybride obligatielening zijn: Hybride karakter: Leningen worden meestal gezien als vreemd vermogen en niet als eigen vermogen. Maar deze lening heeft het karakter van zowel eigen als vreemd vermogen. Dit hangt samen met de zeer lange looptijd (60 jaar indien er niet wordt afgelost of geconverteerd) en het zogeheten achtergestelde karakter. Dat betekent dat wanneer het financieel niet goed zou gaan met Alliander NV, andere leningen, bijvoorbeeld van een bank, voorrang krijgen bij aflossing. De vorm van de lening die nu voorgesteld wordt, betekent concreet dat de lening bij uitgifte al voor 50% meetelt als eigen vermogen. Als die in de toekomst omgezet zou worden in aandelenkapitaal, dan telt hij mee voor 100% als eigen vermogen.

Recht van conversie: Het is een reverse converteerbare lening, wat betekent dat de leningnemer (Alliander) het recht heeft de lening gedeeltelijk of geheel om te zetten in aandelen, indien de A-rating op grond van objectieve omstandigheden onzeker wordt. Bij een normaal converteerbare lening kiest de geldverstrekker of hij wil converteren of niet; bij een omgekeerde converteerbare lening bepaalt de geldontvanger dat. Rente: Het rentetarief wordt elke 10 jaar vastgezet. De voorgestelde rente is 1,975% boven 10-years swap rate; een objectieve norm uit de financiële wereld, die in de praktijk een soort basisrente vormt voor hele grote partijen. Onderzocht is dat deze rente voldoet aan de normen voor marktconformiteit. Aflossing: Bij de 10-jaarlijkse renteherziening. Totaaleffect: Rekening houdend met onze huidige leningpakket en marktrente is de verwachting dat deze lening een voordelig effect heeft van een bedrag tussen de € 30.000 en € 40.000. Dit is afhankelijk van de rentestand bij daadwerkelijk afsluiten aan het einde van dit jaar. Uitvoering en planning Na het geven van eventuele wensen en bedenkingen door de raad kan Alliander worden bericht dat de gemeente Den Helder participeert en kan de lening worden verstrekt.

De planning is: 15 oktober 2021 informeren Alliander over voorgenomen collegebesluit 1 december 2021 informeren Alliander over definitief collegebesluit 15 december 2021 formele uitgifte obligatielening

4/6

Communicatie een persbericht is niet noodzakelijk

Den Helder, 14 september 2021 Burgemeester en Wethouders van Den Helder,

burgemeester J.A. (Jan) de Boer MSc.

secretaris R.M. (Robert) Reus

5/6

CONCEPT - Raadsbesluit Raadsvergadering d.d. Besluit nummer

2021-041792

Onderwerp

Voorstel tot eventuele wensen en bedenkingen met betrekking tot het verstrekken van een obligatielening aan Alliander NV

De raad van de gemeente Den Helder; gelezen het raadsvoorstel van het college van burgemeester en wethouders van Den Helder van 14 september 2021,

besluit: 1. Op grond van artikel 169 lid 4 Gemeentewet, in samenhang met artikel 7 van de Financiële verordening gemeente Den Helder, het college van Burgemeester en wethouders te berichten dat de raad geen bedenkingen heeft tegen het voorgenomen besluit van het college om over te gaan tot het verstrekken van een reverse converteerbare obligatielening aan Alliander NV ter grootte van € 2.078.256.

Aldus besloten in de raadsvergadering van

6/6