Voorstel Voorstel met betrekking tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden.pdf

Gemeenteraad Portefeuillehouder: Tjitske Biersteker-Giljou

Van team: Team Jeugd Adviseur: Ien Verrips E-mail: i.verrips@denhelder.nl

Classificatie: Openbaar

Kenmerk: 2021-037418 Begrotingswijziging: Nee

Onderwerp:

Voorstel met betrekking tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden

Publiekssamenvatting: Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. De Advies- en Meldpunten Kindermishandeling en de Steunpunten Huiselijk Geweld zijn samengegaan in Veilig Thuis-organisaties (artikel 4.1.1. Wmo 2015). De taak Veilig Thuis is vanaf 2015 belegd bij GGD Hollands Noorden via een dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor de 18 gemeenten in NHN. In 2019 is in opdracht van de 18 deelnemende gemeenten deze huidige vorm geëvalueerd. De huidige 18 DVO’s eindigen per 1 januari 2022 en kunnen niet meer verlengd worden. Door VT per 1 januari 2022 op te nemen in de GR kan de aanpak en samenwerking op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling onafgebroken worden voortgezet. Bovendien levert deze wijziging een reductie op in de bestuurlijke drukte.

Geadviseerd besluit 1. het college toestemming te verlenen om in te stemmen met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden volgens bijgaand ontwerp. Niet digitale bijlagen Achterliggende documentatie (dit heeft uw raad al eerder ontvangen): 1. Advies bureau HHM ‘Beleggen en borgen taken Veilig Thuis NHN 2020’ 2. Evaluatie DVO gemeente 2019 3. Financiële risico’s in perspectief, Public Profit, 2020

Raadsvoorstel: Aanleiding en context Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. De Advies- en Meldpunten Kindermishandeling en de Steunpunten Huiselijk Geweld zijn samengegaan in Veilig Thuis-organisaties (artikel 4.1.1. Wmo 2015). De taak Veilig Thuis (VT) is vanaf 2015 belegd bij GGD Hollands Noorden via een dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor de 18 gemeenten in NHN. In 2019 is in opdracht van de 18 deelnemende gemeenten deze huidige vorm geëvalueerd. Uit deze evaluatie kwam naar voren dat er met name op het gebied van sturing, afstemming en besluitvorming nadelen kleven aan de huidige situatie. [1] Op grond van artikel 1.2 van de DVO heeft het college op 3 december 2019 besloten om de DVO met een jaar te verlengen tot en met 31-12-2021 en in de tussenliggende periode een onafhankelijk onderzoek uit te laten voeren naar de gewenste organisatievorm. Bureau HHM heeft dit onderzoek uitgevoerd. Zij hebben geadviseerd op onze vraag naar de ‘best governance’ en waar VT op dit moment het best belegd kan worden, zodat onze inwoners de meest passende hulp krijgen bij huiselijk geweld in afhankelijkheidsrelaties en gemeenten zowel financieel als inhoudelijk meer grip krijgen. Op 14 mei heeft uw raad input geleverd voor het HHM onderzoek.

Voorts zijn middels regionale raadsbijeenkomsten op 10, 25 maart en 7 april 2021 de uitkomsten van het onderzoek van HHM en het advies om de taken van VT te borgen in de GR van de GGD HN nader toegelicht en gemotiveerd. Het algemeen bestuur van GGD Hollands Noorden heeft in zijn vergadering van 7 juli 2021 unaniem ingestemd met de gewijzigde tekst en besloten de wijzigingen van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hollands Noorden aan de deelnemers (gemeenten) aan te bieden ter besluitvorming. Colleges zijn bevoegd tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling van de GGD HN na toestemming van de gemeenteraden. Uw raad kan deze toestemming slechts onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang (artikel 1 Wet gemeenschappelijke regelingen). Om grip te blijven houden op de uitvoering van Veilig Thuis heeft het college een aantal prestatie indicatoren voor Veilig Thuis ontwikkeld (zie bijlage 5).

[1] Evaluatie DVO begeleidingscommissie VT, 2019 [2] Beleggen en borgen taken Veilig Thuis Noord-Holland Noord, Bureau HHM, juni 2020 Doelen en resultaten Voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling door een doorontwikkeling van VT NHN in de veiligheidsketen wat de dienstverlening aan de inwoners ten goede komt. Versterken van de bestaande samenwerking tussen VT en de lokale toegang van de 18 gemeenten. Kaders en omstandigheden De wijziging van de GR om Veilig Thuis hierin onder te brengen is niet in strijd met het recht of algemeen belang. Tevens zijn er een aantal inhoudelijke argumenten om de governance van Veilig Thuis te wijzigen, die bijdragen aan het algemeen belang: 1. VT in de GR GGD richt zich op de volle breedte van de aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (jeugd & volwassenen) Onder de governance structuur van de Bovenregionale Stuurgroep Specialistische Jeugdhulp richtte de aanpak zich vooral op jeugd. Andere vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties (bijvoorbeeld ouderenmishandeling) kwamen hierin minder tot hun recht.

2/6

2. De opname van VT NHN in de GR GGD HN bevordert de relationele continuïteit en inhoudelijke doorontwikkeling Door de taken van Veilig Thuis in de GR GGD HN op te nemen wordt voorgebouwd op de relatie die er reeds is. Daarmee is er sprake van het behoud van relationele continuïteit en het voortzetten van de doorontwikkeling van VT NHN en de keten rondom huiselijk geweld en kindermishandeling wat de dienstverlening aan de inwoners ten goede komt. 3. Reductie van bestuurlijke drukte en complexiteit rondom beslispunten De opname van VT NHN in de GR van de GGD HN draagt door de volgende zaken bij aan een reductie van bestuurlijke drukte en complexiteit:  In het AB van de GGD wordt bij meerderheid van stemmen een beslissing genomen en is er in tegenstelling tot de huidige constructie geen unaniem akkoord van de 18 gemeenten nodig.  Opname van VT in de GR GGD HN betekent dat alle bestuurlijke zaken, zoals kadernota, begroting, jaarrekening en andere besluiten via de reeds bestaande DB en AB structuur van de GGD verlopen.  Raden hebben twee keer per jaar de gelegenheid om invloed hierop uit te oefenen via zienswijzen. 4. De taken van Veilig Thuis moeten voor 1 januari 2022 worden geborgd.

De huidige 18 DVO’s verlopen per 01-01-2022, en zijn reeds eenmalig verlengd als tijdelijke oplossing vanwege het lopende onderzoek naar het meest passende juridische lichaam voor de borging van de taken van Veilig Thuis. Door VT per 01-01-2022 op te nemen in de GR van de GGD HN kan de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling onafgebroken worden voortgezet. Argumenten en alternatieven De taken van Veilig Thuis moeten voor 1 januari 2022 worden geborgd De huidige 18 DVO’s eindigen per 1 januari 2022 en kunnen niet meer verlengd worden. Door VT per 1 januari 2022 op te nemen in de GR kan de aanpak en samenwerking op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling onafgebroken worden voortgezet. Besluitvorming De wijziging van de regeling is definitief indien twee derde van het aantal deelnemers dat tenminste twee derde van het aantal inwoners van het samenwerkingsgebied vertegenwoordigt hiertoe besluiten. Financiële risico’s Zoals u bekend zijn de financiële risico’s bij Veilig Thuis minder beïnvloedbaar en minder voorspelbaar dan bij andere taken van de GGD. De kosten van Veilig Thuis zijn grotendeels afhankelijk van het aantal meldingen dat binnenkomt en waarop Veilig Thuis haar dienstverlening wettelijk gezien moet inzetten.

Het aantal diensten van Veilig Thuis is hierdoor grotendeels een gevolg van (nauwelijks te beïnvloeden) maatschappelijke ontwikkelingen en heeft in zekere zin een ‘open eind’. Om dit mogelijke risico op te kunnen vangen heeft het Algemeen Bestuur van de GGD op 7 juli 2021 de opdracht gegeven aan het Dagelijks Bestuur hiervoor een voorstel te ontwikkelen. De uitwerking van dit voorstel, gedacht wordt aan een egalisatiereserve, die op verschillende wijze kan worden gevormd, wordt binnen de bestaande kaders met inachtneming van de zienswijzen van de gemeenteraden, ter besluitvorming aan het algemeen bestuur voorgelegd.

3/6

Door het college overwogen alternatieven Omdat er geen landelijke kaders zijn opgesteld voor wat betreft de positionering van Veilig Thuis, worden VT-organisaties op verschillende manieren gepositioneerd. HHM heeft verschillende scenario’s overwogen, waarbij argumenten als de reductie van bestuurlijke drukte, de consequenties van een mogelijke systeembreuk en de mogelijkheden die er zijn tot aansturing van VT afgewogen. 1.Continuering van de huidige situatie (18 afzonderlijke DVO’s) Het continueren van dit systeem leidt niet tot de gewenste reductie in bestuurlijke drukte en complexiteit in de besluitvorming en heeft weinig houvast geboden voor sturing. Het levert ook geen controle op de begroting op, in verband met het openeindekarakter van de taken. 2. Positionering van VT als zelfstandige organisatie Als Veilig Thuis een zelfstandige organisatie wordt, moeten er extra middelen worden ingezet om VT los te weken van de GGD. In de huidige situatie maakt VT gebruik van het netwerk en verschillende logistieke aspecten (ICT, HRM, huisvesting) van de GGD HN. 3. Positionering van VT bij een andere partij. Dit scenario kan ten koste gaan van de noodzakelijke doorontwikkeling van VT NHN en van de keten rondom huiselijk geweld en kindermishandeling. Het zou een systeembreuk teweegbrengen waarvoor nu geen aanleiding bestaat.

Bovendien zou er sprake zijn van kapitaalvernietiging vanwege de tot nu toe gepleegde investeringen. Bestuurlijke vernieuwing Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing. Financiële consequenties Verdeelsleutel en gemeentelijke bijdrage Het voorstel om Veilig Thuis onder te brengen in de GR GGD heeft geen financiële gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage. De gemeentelijke bijdrage voor Veilig Thuis blijft gebaseerd op de huidige verdeelsleutel (50% beschikbaarheid/inwonersaantallen en 50% gebruik/aantal casussen). Uitvoering en planning Na besluitvorming in de raad, wordt het college gevraagd in te stemmen met voorliggende wijziging van de Gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden. Het college informeert de GGD Hollands Noorden. De wijziging treedt in werking op de dag na publicatie in het Gemeenteblad. De gemeente Alkmaar draagt zorg voor de publicatie. Communicatie Dit voorstel is opgesteld in samenwerking en in afstemming met de GGD HN, Veilig Thuis NHN en de Bovenregionale Stuurgroep Specialistische Jeugdhulp. De gemeenteraden hebben op verschillende momenten input geleverd door middel van interactieve (regionale) raadbijeenkomsten (respectievelijk 14 mei 2020, 7 april 2021). De wijziging treedt in werking op de dag na publicatie in het Gemeenteblad. De gemeente Alkmaar draagt zorg voor de publicatie.

4/6

Den Helder, 31 augustus 2021 Burgemeester en Wethouders van Den Helder,

burgemeester J.A. (Jan) de Boer MSc.

secretaris R.M. (Robert) Reus

5/6

CONCEPT - Raadsbesluit Raadsvergadering d.d.

1 november 2021

Besluit nummer

2021-037418

Onderwerp

Voorstel met betrekking tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden

De raad van de gemeente Den Helder; gelezen het raadsvoorstel van het college van burgemeester en wethouders van Den Helder van 31 augustus 2021,

besluit: 1. het college toestemming te verlenen om in te stemmen met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden volgens bijgaand ontwerp.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 1 november 2021

6/6