Tweede tussenrapportage 2025 versie 16 september.pdf
Tekst van het document
Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................................................3 Leeswijzer.................................................................................................................................................................4 Proces en gevraagd besluit ......................................................................................................................................6 Programma's ............................................................................................................................................................8 Samenwerkende gemeente .................................................................................................................................8 Zorgzame gemeente .......................................................................................................................................... 10 Vitale gemeente ................................................................................................................................................. 13 Leefbare gemeente ............................................................................................................................................
15 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................. 17 Overhead ........................................................................................................................................................... 18 Overzicht reserves .................................................................................................................................................. 19 Recapitulatie ........................................................................................................................................................... 20
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
2
Inleiding Voor u ligt de tweede tussenrapportage, de turap. De rapportage is in augustus afgerond en bevat de ontwikkelingen zoals die na eerste tussenrapportage 2025 bekend zijn geworden. Als peil datum is hierbij uitgegaan van raadsbesluiten tot en met 15 juli 2025 en de gebeurtenissen tot en met 31 augustus. De tussenrapportage laat de voortgang zien op de uitvoering van de activiteiten en de actuele verwachting van het financiële resultaat. Voor de activiteiten geldt dat alleen de activiteiten die een afwijking van de begroting laten zien worden gepresenteerd. De tweede tussenrapportage laat een voordelig resultaat zien van € 0,8 miljoen zien. De belangrijkste financiële ontwikkelingen hebben betrekking op: Meicirculaire gemeentefonds en inflatie Lagere rentelasten door uitstel aantrekken nieuwe leningen Lagere lasten armoedebeleid Hogere opbrengsten OZB Hogere bijdrage Omgevingsdienst Onderzoekskosten oeverbeschoeiing WA-hof overige mutaties < € 100.000 Totaal:
€ 0,2 miljoen € 0,8 miljoen € 0,2 miljoen € 0,2 miljoen -€ 0,1 miljoen -€ 0,1 miljoen - € 0,4 miljoen € 0,7 miljoen
voordelig voordelig voordelig voordelig nadelig nadelig nadelig voordelig
In de tweede tussenrapportage wordt het totaal van de lasten voor het jaar 2025 met € 4,2 miljoen en de baten met € 3,5 miljoen verlaagd. De daling van de baten en lasten wordt voor € 3,3 miljoen veroorzaakt door het netto opnemen van een aantal onderdelen in de begroting. Door het weghalen van deze dubbeltellingen verandert het resultaat niet maar wel het volume van de begroting. Hiermee is aanvulling gegeven aan een van de aanbevelingen van de accountant. Het totaal van begroting bedraagt na vaststelling van de wijziging naar aanleiding van de tweede tussenrapportage bijna € 288 miljoen. Daarmee is de begroting toegenomen met € 17 miljoen ten opzichte van de in november 2024 vastgestelde begroting 2025.
Actualisatie investeringskredieten In de eerste tussenrapportage zijn wijzigingen in de omvang van de openstaande kredieten verwerkt als gevolg van onderbestedingen in 2024. Het openstaande investeringsbedrag op de kredieten is € 111 miljoen. Hiervan is begroot dat in 2025 € 50 miljoen tot besteding komt. Op dit moment is de verwachting dat de uitgaven in 2025 niet meer zullen bedragen dan € 25 miljoen. In de decembernota wordt een volledige tweede actualisatie verwerkt en de uitgaven voor 2025 verlaagd. Vooruit lopend op de afronding van de actualisatie is het actuele beeld voor de behoefte aan nieuwe geldleningen verwerkt in de programmabegroting 2026.
Relatie met andere P&C producten De tweede tussenrapportage wordt in dezelfde periode opgesteld en afgerond als de programmabegroting 2026, maar richt zich nadrukkelijk alleen op de uitvoering van de begroting in het lopende jaar. De wijzigingen die worden voorgesteld hebben altijd een incidenteel karakter op de begroting. Als sprake is van een doorwerkend effect op de volgende jaren wordt dit apart vermeld als autonome ontwikkeling in de programmabegroting 2026.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
3
Leeswijzer In deze leeswijzer wordt aangegeven hoe de tussenrapportage is opgebouwd en wordt de financiële techniek achter de wijzigingen geduid. De tweede tussenrapportage 2025 gaat in op de afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025 en de bijstellingen in de eerste tussenrapportage. In overeenstemming met de financiële verordening 2024 worden nu alleen de afwijkingen beschreven die zich voordoen bij de uitvoering van het vastgestelde beleid. Dit betreft de volgende drie soorten afwijkingen: • op beoogde beleidsdoelen, beoogde activiteiten, geautoriseerde exploitatiebudgetten, investeringskredieten en grondexploitaties • groter dan € 100.000 per taakveld per programma, voor zowel baten als lasten •
op investeringskredieten met minimaal 5 procent van het krediet, met een minimum van € 50.000
In het onderdeel Proces en gevraagd besluit schetsen we hoe de tussenrapportage tot stand is gekomen en welke zaken naast de programmadoelen en de autonome wijzigingen een rol spelen. We gaan in de rapportage alleen in op de afwijkingen op de volgende gebieden: •
nieuwe ontwikkelingen en onzekerheden
• •
de inhoud van de financieel technische wijzigingen in de begroting de actualisatie van de openstaande kredieten
Tot slot wordt in dit onderdeel het concept raadsbesluit gepresenteerd waarmee de tweede tussenrapportage wordt aangeboden aan de Raad. In het onderdeel Programma's komen achtereenvolgens per programma aan de orde: • •
afwijkingen in de realisatie van de doelen. bijstelling van de begroting op basis van de inzichten tot en met 31 augustus 2025
•
eventuele bijstelling van kredieten op basis van de inzichten tot en met 31 augustus 2025
In het Financieel overzicht worden de afwijkingen in de financiële uitvoering weergegeven. De afwijkingen worden gepresenteerd in een overzichtstabel waarbij de volgende toelichtingsregels zijn gehanteerd: a. Financieel technische wijzigingen In deze categorie worden de volgende soorten wijzigingen verwerkt: 1. Verschuivingen tussen programma's waarbij het resultaat van de begroting als geheel niet wijzigt 2. Het opnemen van hogere baten en lasten samenhangend met rijksregelingen, provinciale subsidies en andere geldstromen van derden De Financieel technische wijzigingen zijn kort toegelicht in het onderdeel Proces en gevraagd besluit. b. Autonome ontwikkelingen Dit zijn ontwikkelingen waar géén inhoudelijke invloed meer op is. De financiële effecten zijn onontkoombaar en noodzakelijk. Conform de financiële verordening moeten wijzigingen worden toegelicht die groter zijn dan € 100.000 voor de baten en/of de lasten. Wijzigingen die kleiner zijn worden als verzameling "overige kleine wijzigingen" met vermelding van het taakveld als één wijziging gepresenteerd. Om te bepalen of een mutatie een autonome ontwikkeling is, worden twee criteria gehanteerd: 1. er is sprake van een door de raad genomen besluit waarin de financiële afwijking is vastgelegd. Voor de 2e tussenrapportage wordt daarbij de datum van 15 juli gehanteerd als peilmoment 2.
een nieuwe ontwikkeling in 2025 die voor de gemeente niet beïnvloedbaar is De autonome ontwikkelingen worden toegelicht. In het geval er sprake is van een eerder genomen raadsbesluit wordt kortheidshalve volstaan met de vermelding het onderwerp en de melding van het Raadsbesluit.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
4
c. De inzet van reserves In deze categorie worden de mutaties op de reserves benoemd die verbonden zijn aan de autonome ontwikkelingen. Deze wijzigingen wordt niet toegelicht omdat dit al is gedaan in het onderdeel autonome ontwikkeling. In het onderdeel Investeringen wordt stilgestaan bij voorgestelde aanpassingen in de afzonderlijke kredieten als dit leidt tot een overschrijding van het krediet met 5% met een minimum van € 50.000. In het onderdeel mutaties reserves wordt getoond welke wijzigingen in de tweede tussenrapportage zijn verwerkt. De geprognosticeerde stand eind 2025 is verwerkt als stand in de programmabegroting 2026. In de Recapitulatie wordt het geheel aan wijzigingen in de exploitatie 2025 weergegeven.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
5
Proces en gevraagd besluit Proces In deze tweede tussenrapportage worden per programma voorstellen gedaan om de begroting 2025 aan te passen naar aanleiding van gebleken afwijkingen in de uitvoering. Om de tussenrapportage te kunnen maken is met alle budgethouders gesproken over de voortgang in de beleidsuitvoering en de eventuele knelpunten in de uitvoering van de begroting 2025. In dit onderdeel Proces wordt achtereenvolgens de stand van zaken toegelicht op de volgende onderdelen: • Nieuwe ontwikkelingen en onzekerheden; • Duiding van de financieel technische begrotingswijzigingen • Eventuele wijzigingen in de investeringen/kredieten Daarna wordt het voorgestelde raadsbesluit getoond.
Nieuwe ontwikkelingen en onzekerheden Geen nieuw rijksbeleid Na het terugtrekken van de PPV-bewindslieden uit het kabinet Schoof is er sprake van een demissionair kabinet. Als gevolg hiervan worden er geen, of een heel beperkt aantal, nieuwe beleidsvoorstellen gedaan. Daarmee is er weinig zicht op vooruitgang in een aantal bepalende dossiers voor de gemeentefinanciën. Dit betreft met name de zogenaamde Ravijnjaren in het gemeentefonds en de dossiers in de jeugdzorg. Voor de jeugdzorg geldt dat het overleg tussen VNG en Kabinet wordt voortgezet in het overhedenoverleg van augustus. De gemeenten verwachten in dat overleg een verdere verduidelijking van de financiële situatie. Begin september heeft de VNG gemeld dat het kabinet de eerder door de Commissie Van Ark geadviseerde compensatie voor de tekorten 2023 en 2024 aan de gemeente beschikbaar gaat stellen. Landelijk is hiermee € 748 miljoen gemoeid. De verwerking hiervan komt aan bod na een officieel bericht van het rijk. Hopelijk is dat nog voor de behandeling van de decembernota 2025. Het eerste moment waarop nieuwe informatie wordt gegeven is de derde dinsdag van september, Prinsjesdag, als de miljoenennota 2025 wordt gepresenteerd.
Over de effecten van de presentatie op prinsjesdag wordt de gemeenteraad geïnformeerd via een raadsinformatiebrief, dit gebeurd nog voor de behandeling van de tweede tussenrapportage in de gemeenteraad. Schade oeverbeschoeiing Willem Alexanderhof De schades aan de oeverbeschoeiing Willem Alexanderhof zijn via een raadsinformatiebrief onder de aandacht gebracht van de gemeenteraad. In de brief is aangegeven dat nader onderzoek nodig is om tot een volledige beoordeling te kunnen komen. De kosten van dit onderzoek zijn deze rapportage verwerkt. Verwacht financieel beeld jeugdzorg (momenteel in nader onderzoek) Sinds de eerste tussenrapportage (peildatum april 2025) zien we dat de ontwikkeling van de kosten in de jeugdzorg stabiliseert. Dat betreft zowel de prijzen als het aantal indicatiestellingen. We zijn blij met deze ontwikkeling omdat hiermee zichtbaar wordt dat de inspanningen om de jeugdzorg in de grip te krijgen vruchten gaan afwerpen. Nog steeds geldt de financiële uitkomst voor 2025 niet met voldoende zekerheid kan worden geprognosticeerd. Dit is omdat er sprake is van openeinde regelingen en de ervaring uit eerdere jaren niet positief was. In de decembernota wordt een indicatie gegeven van de prognose. Op dit moment is het beeld dat de afwijking binnen een redelijke marge (1 -2 %) van de begroting zal liggen.
Stand van zaken beheersmaatregelen sociaal domein Er is in 2025 voor € 3,2 miljoen aan beheersmaatregelen opgenomen binnen het sociaal domein. De verwachting is dat een groot deel hiervan haalbaar is. Bij de jeugdzorg lijken we de beheersmaatregel te halen op basis van de huidige gegevens. De maatregelen op het gebied van bedrijfsvoering WMO en het doelgroepenvervoer lijken we niet te halen. Voor het doelgroepenvervoer wordt momenteel onderzoek gedaan naar regionale mogelijkheden. Het doel is om samen tot toekomstvaste mobiliteit voor alle inwoners te komen, de gevolgen hiervan zijn niet in 2025 gerealiseerd. Totaal lopen we op deze onderdelen een risico van ca. € 0,85 miljoen. In de decembernota 2025 komen we hierop terug.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
6
Specifieke projecten Gevelrenovatie De projecten voor gevelrenovatie zijn voor € 2,5 miljoen opgenomen in de begroting. De hieraan gekoppelde subsidieregelingen maken het niet mogelijk om dit bedrag voor 2026 volledig te kunnen vastleggen met verplichtingen en subsidie toekenningen. Er wordt een voorstel voorbereid voor de decembernota om een bestemmingsreserve in te stellen zodat de beschikbare middelen niet elk jaar voor schommelingen in het resultaat zorgen. Buurthuizen De gemeenteraad heeft in 2024 een bedrag van € 400.000 vrijgemaakt voor een impuls in de buurthuizen. Deze middelen worden onder andere aangewend om aanpassingen te doen die leiden tot terugdringing van de vaste lasten in de vorm van energiebesparing. Gestreefd wordt naar het nog in 2025 aanbieden van een uitgewerkt voorstel voor de besteding van deze middelen.
Financieel technische wijzigingen In de verschillende programma's zijn wijzigingen met een financieel technische karakter verwerkt. Dit zijn wijzigingen die noodzakelijk zijn om de begroting aan te passen aan de baten en de lasten die voor de doelstellingen beschikbaar zijn, zonder dat hiermee het beleid en het begrotingssaldo wijzigt. Hieronder de belangrijkste posten: Programma 1 • Regionale samenwerking en het programma Vitale regio's: € 0,5 miljoen toename Programma 2 • Hotel en accommodatieregeling: € 0,3 miljoen toename • Rijksbijdrage IZA: € 0,3 miljoen afname • Rijksbijdrage Kinderopvang Toeslagenaffaire: € 0,1 miljoen toename Programma 3 • Bijdrage rijk en provincie Maritiem Cluster: € 0,2 miljoen toename • Netto i.p.v. bruto opnemen Grondexploitatie € 3,7 miljoen afname Programma 4 • Rijksbijdrage onderwijsbeleid: € 0,4 miljoen toename • Rijksbijdrage Sport: € 0,1 miljoen toename De stijging van de uitkering uit het gemeentefonds wordt niet als financieel technische post gepresenteerd.
Kredieten Er zijn in de periode sinds de eerste tussenrapportage geen nieuwe kredieten vastgesteld door de gemeenteraad, waardoor de kredieten ongewijzigd zijn gebleven. Ten behoeve van de decembernota vindt in september 2025, mede met oog op jaarafsluiting 2025, een nieuwe actualisatieronde plaats die is gericht op voortgang in de bestedingen en een bijstelling van de ramingen in de decembernota. De daadwerkelijke investeringen lopen ook in 2025 achter op de oorspronkelijke raming en de eerste bijstelling. De doorwerking hiervan in de lagere rentelasten is verwerkt in deze tussenrapportage.
Besluitvorming De door uw raad te nemen besluiten luiden als volgt: 1. De tweede tussenrapportage 2025 en de daarin opgenomen bijstelling van de activiteiten voor kennisgeving aan te nemen; 2. De in deze rapportage opgenomen mutaties in de reserves vast te stellen. Het overzicht van deze mutaties is te vinden op pagina 19; 3. De financiële aanpassingen vast te stellen en de begroting 2025 conform te wijzigen. De mutaties zijn per programma toegelicht en de samenvatting staat op pagina 20 van deze rapportage.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
7
Programma's Samenwerkende gemeente Doelen In dit programma zijn er op de volgende activiteiten afwijkingen: 1.2 Inwoners en ondernemers ervaren een goede dienstverlening van de gemeente Den Helder: online waar het kan en persoonlijk waar het moet. Activiteit 1.2.2 HUB Julianadorp Portefeuillehouder: Wagner Gesprekken met participanten die betrokken (kunnen) zijn bij de realisatie van de HUB, het burgerloket in Julianadorp, vinden plaats en er wordt gestart met het realiseren van de HUB in Julianadorp. Toelichting op afwijkingen Om de HUB te kunnen realiseren is in de Kadernota 2026 structureel € 70.000 extra budget gevraagd. De HUB vergt jaarlijks € 150.000. Het bestuur van MFC 't Dorpshuis heeft eenzijdig besloten af te zien van de realisatie van de HUB. De gemeente blijft koersvast het collegeprogramma volgen en gaan in gesprek met de Woningstichting om alternatieve mogelijkheden te verkennen.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
8
Financieel overzicht Overzicht van de geraamde bedragen en de mutaties in de reserves: Primitieve begroting
Wijzigingen t/m 1e Turap
Totaal
2e Turap
Saldo
Lasten
7.713
1.595
9.308
650
9.958
Baten
-1.450
-1.025
-2.475
-524
-2.998
Saldo van baten en lasten
6.264
570
6.834
126
6.960
Lasten
0
0
0
0
0
Baten
-300
0
-300
0
-300
Mutaties in de reserves
-300
0
-300
0
-300
Saldo van baten en lasten
5.964
570
6.534
126
6.660
Samenwerkende gemeente Bedragen x € 1.000 Exploitatie
Reserves
Toelichting: Mutaties tweede tussenrapportage
Bedrag
Bedragen x € 1.000 Exploitatie Technische financiële ontwikkelingen
11
Autonome ontwikkelingen
115
Financieel effect wijziging rechtspositie raadsleden
43
Met ingang van 1 januari 2025 is de tegemoetkoming voor raadsleden aangepast. Raadsleden hebben jaarlijks recht gekregen op een bedrag ter hoogte van één maandvergoeding voor het treffen van een voorziening voor arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. De tegemoetkoming bedraagt € 42.602 op jaarbasis. Voorbereiding opzet regionale bedrijfsvoeringsorganisatie
73
Dit betreft de kosten voor het projectteam dat de regionale bedrijfsvoeringsorganisatie gaat opzetten. De kosten worden evenredig verdeeld over de 4 gemeenten. Den Helder is de hostgemeente in de periode tot aan de op te zetten bedrijfsvoeringsorganisatie. Totaal exploitatie
126
Saldo van baten en lasten
126
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
9
Zorgzame gemeente Doelen In dit programma zijn er op de volgende activiteiten afwijkingen: 2.5 We streven voor onze inwoners naar een veilige en gezonde leefomgeving in alle levensfasen; van het kansrijk opgroeien tot het vitaal oud worden. Activiteit 2.5.1 Hulp enkelvoudige jeugdcasussen Portefeuillehouder: De Vrij Team Zorg voert zelf hulpverlening uit bij jeugdcasussen waarbij sprake is van enkelvoudige problematiek. Toelichting op afwijkingen In het komende jaar zullen wij de hoeveelheid casussen welke middels Top 80 of ICR worden opgepakt gaan uitbreiden. Hierbij wordt op steeds grotere schaal op integraal niveau gewerkt. 2.6 We streven naar kwalitatief goede en tijdige zorg die bij de inwoner thuis (of zo dicht mogelijk bij dat huis) wordt geboden. Activiteit 2.6.1 Aanbesteding Jeugdzorg Portefeuillehouder: De Vrij We werken aan een nieuwe aanbesteding voor de Jeugdzorg met als doel om per 1 januari 2026 nieuwe contracten af te sluiten met diensten en producten die voldoen aan de kwaliteitscriteria en aansluiten bij de behoeften van de jeugd en hun gezinnen. Toelichting op afwijkingen Conform eerste tussenrapportage 2025.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
10
Financieel overzicht Overzicht van de geraamde bedragen en de mutaties in de reserves: Primitieve begroting
Wijzigingen t/m 1e Turap
Totaal
2e Turap
Saldo
Lasten
134.333
6.113
140.446
-843
139.603
Baten
-37.855
-1.172
-39.027
1.406
-37.621
Saldo van baten en lasten
96.477
4.941
101.419
563
101.982
Lasten
0
0
0
-632
-632
Baten
-760
-188
-948
618
-330
Mutaties in de reserves
-760
-188
-948
-14
-962
Saldo van baten en lasten
95.717
4.753
100.471
550
101.020
Zorgzame gemeente Bedragen x € 1.000 Exploitatie
Reserves
Toelichting: Mutaties tweede tussenrapportage
Bedrag
Bedragen x € 1.000 Exploitatie Technische financiële ontwikkelingen
789
Autonome ontwikkelingen
-225
Actualisatie gelden Participatiewet
477
Elk jaar rond de maand mei ontvangen wij vanuit de Rijksoverheid het nader voorlopig budget voor de uitkeringen uit de Participatiewet en de loonkostensubsidie. We actualiseren op dat moment ook de uitgaven aan de hand van de op dat moment bekende aantallen bijstandsontvangers. Uit het nader voorlopig budget blijkt dat wij € 2 miljoen minder rijksmiddelen ontvangen. Doordat er een afname van de werkloosheid wordt verwacht is het totale landelijke budget ook afgenomen. De verwachte daling zien wij niet terug in onze uitgavenkant. Voor 2025 houden wij rekening met 1.303 bijstandsontvangers en een indexatie van 2,42%. In lijn met het doel van de reserve Buig wordt het voorlopig nadeel nu onttrokken aan de reserve: € 1,1 miljoen. Armoedebeleid vrijval
-169
De vrijval binnen het armoedebeleid is veroorzaakt door twee onderdelen. Dit zijn een kleiner gebruik van de collectieve zorgverzekering (€ 80.000) en de vergoeding vanuit het rijk voor de compensatie afschaffen lage inkomensvoordelen (€ 89.000). De verlaging van de collectieve zorgverzekering is mogelijk doordat de inwoners tijdens de overstapperiode 2023/2024 minder vaak kozen voor een aanvullende verzekering, om zo de kosten laag te houden. Het aantal collectief zorgverzekerden is gedaald met bijna 8% t.o.v. 2024. Dit is een incidenteel effect, structureel is in de begroting vanaf 2026 al rekening gehouden met deze verlaging. Kwijtschelding afvalstoffenheffing
-93
De kosten voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing kunnen worden verlaagd met € 93.450 tot € 600.000. Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen
-464
In de actualisatie zijn de lasten voor de ontwikkeling van nieuwe locaties in de begroting opgenomen en zijn de overige uitgaven op basis van de prognose voor 2025 verlaagd. Per saldo is er een kleinere inzet van de reserve nodig. De ontrekking aan de reserve is verlaagd met € 464.000. Omdat dit een centrumtaak is worden de middelen via de reserve geëgaliseerd. De reserve wordt aangewend in de komende jaren voor de realisatie en exploitatie van de opvanglocaties P2 Overige mutaties kleiner dan € 100.000
24
Voor het gereed maken van de JGZ-locatie Texelstroomlaan is een aanvullend bedrag nodig van € 23.700 (nadeel). Totaal exploitatie
563
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
11
Reserves Technische financiële ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen
-14
Actualisatie gelden Participatiewet
-477
Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen
464
Totaal reserves
-14
Saldo van baten en lasten
550
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
12
Vitale gemeente Doelen In dit programma zijn er op de volgende activiteiten afwijkingen: 3.1 Wonen, werken, onderwijs en recreatie worden gericht op het boeien, binden en behouden van (toekomstige) werknemers voor de arbeidsmarktregio. Activiteit 3.1.1 Omgevingsplan Portefeuillehouder: Bais Het tijdelijke omgevingsplan wordt stapsgewijs uitgewerkt tot een volwaardig omgevingsplan. Er wordt hierbij teruggegrepen op nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden zoals beschreven in de omgevingsvisie die in september 2023 is vastgesteld. Toelichting op afwijkingen Conform toelichting eerste tussenrapportage: Door de inzet op het bepalen van de structuur en standaardregels loopt de planning achter ten opzichte van eerder voorzien bij het bepalen van de aanpak op hoofdlijnen in 2023. Deze basis biedt kansen om in de stapsgewijze omzetting van de regels weer (een deel van de) tijd in te halen. Voldoende capaciteit om dit proces zorgvuldig te doorlopen is echter een belangrijk aandachtspunt in de periode tussen nu en 2032. 3.4 We realiseren van een voldoende en kwalitatief onderscheidend woningaanbod. Daarnaast realiseren we tijdelijke huisvesting (flexibel wonen) voor spoedzoekers, statushouders en arbeidsmigranten. Activiteit 3.4.5 Nieuwe woningbouwlocaties Portefeuillehouder: Bais We bereiden nieuwe woningbouwlocaties voor bij de Spoorweghaven/Ruyghweg en Juliandorp Oost.
Verder maken we bouw- en woonrijp voor de woningbouw bij station Den Helder Zuid en Tillenhof. Toelichting op afwijkingen Besluitvorming wordt voorbereid voor Ruyghweg. Zie de toelichting voor Julianadorp Oost activiteit 4.6.2. 3.5 Aan de hand van het programma duurzaamheid werken we aan onze duurzaamheidsambities en zetten we in op samenwerking met lokale trendsetters/voorlopers. Activiteit 3.5.2 Uitvoeren van de transitievisie warmte (2021-2026) Portefeuillehouder: Van Diepen In de Transitievisie Warmte is beschreven hoe wijken in Den Helder aardgas vrijgemaakt kunnen worden. Voor de startwijken De Schooten en Zwanenbalg worden Wijkuitvoeringsplannen opgesteld. Toelichting op afwijkingen Conform toelichting eerste tussenrapportage: Groen: Het WUP Zwanenbalg wordt eind Q2 2025 ter besluitvorming aan het college aangeboden. Oranje: Het opstellen van het WUP De Schooten heeft vertraging opgelopen doordat de investeringsbeslissing van de Woningstichting Den Helder (WSDH) voor de realisatie van een warmtenet in De Schooten is uitgesteld. 3.5 Aan de hand van het programma duurzaamheid werken we aan onze duurzaamheidsambities en zetten we in op samenwerking met lokale trendsetters/voorlopers.
Activiteit 3.5.6 Stimuleren inzet waterstof Portefeuillehouder: Van Diepen We stimuleren ondernemers om gebruik te maken van de subsidieregeling die ondernemers in de agrisector en de scheepvaart in de Kop van Noord-Holland ondersteunt bij het ombouwen van hun bedrijfsmiddelen, voer- en vaartuigen naar een elektrische aandrijving, gevoed door waterstof. Toelichting op afwijkingen Conform toelichting eerste tussenrapportage: We verwachten niet dat het beschikbare subsidiebedrag wordt uitgegeven. Dat komt o.a. door de beperkte beschikbaarheid van waterstof en de hoge prijs ervan. We verkennen alternatieven. 3.6 We zetten in op bereikbaarheid van voorzieningen en een goede verkeersveiligheid. Activiteit 3.6.1
Verkeersveiligheid en fietsbeleid
Portefeuillehouder: Wagner
Uitvoering wordt gegeven aan het uitvoeringsplan Fietsvisie 2024-2027. Onder andere door het stimuleren van fietsgebruik en inzet op goede fietsparkeervoorzieningen in de binnenstad en op de stations. Kansen voor het realiseren van snelfletsroutes benutten we: lokaal en bovenlokaal. We realiseren doorfietsroutes om de fietsinfrastructuur van onze gemeente te verbeteren en te bouwen aan onze ambitie om een fietsvriendelijke gemeente te zijn. Voor de uitvoering is een krediet opgenomen in de begroting. De uitvoering van het investeringen in fietsveiligheid worden financieel ondersteund door de Provincie. Toelichting op afwijkingen Conform toelichting eerste tussenrapportage: Uitvoering zal naar verwachting in 2025 plaats vinden.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
13
Financieel overzicht Overzicht van de geraamde bedragen en de mutaties in de reserves: Primitieve begroting
Wijzigingen t/m 1e Turap
Totaal
2e Turap
Saldo
Lasten
22.731
12.176
34.907
-3.604
31.303
Baten
-10.859
-11.281
-22.140
3.222
-18.918
Saldo van baten en lasten
11.873
894
12.767
-382
12.385
Lasten
0
0
0
0
0
Baten
-2.046
-990
-3.036
0
-3.036
Mutaties in de reserves
-2.046
-990
-3.036
0
-3.036
Saldo van baten en lasten
9.827
-96
9.732
-382
9.350
Vitale gemeente Bedragen x € 1.000 Exploitatie
Reserves
Toelichting: Mutaties tweede tussenrapportage
Bedrag
Bedragen x € 1.000 Exploitatie Technische financiële ontwikkelingen
-748
Autonome ontwikkelingen
366
Budget Kansrijke Buurten programmaplan
93
Het college heeft besloten een opdracht te geven om voor het programma Kansrijke Buurten de governance-structuur voor de alliantie, een uitvoeringsorganisatie en een meerjarig uitvoeringsprogramma op te stellen. Omgevingsdienst Lumpsum bijdrage
114
Met ingang van 2024 ontvangt de Omgevingsdienst een extra bijdrage voor o.a. WOO-verzoeken en bodemtaken. Deze bijdrage was nog niet eerder in de begroting 2025 verwerkt. Onderzoekskosten oeverbeschoeiing WA-hof
100
Er is sprake van verzakkingen in de tuinen bij een aantal bewoners in Willem Alexanderhof. We gaan onderzoeken of er op een zekere wijze tegemoet gekomen kan worden aan de belangen van de bewoners. Dit vergt een nadere uitwerking door middel van een extern onderzoek (RIB 467322). P3: Overige mutaties kleiner dan € 100.000
59
In programma 3 wordt een aantal kleinere mutaties (kleiner dan € 100.000) verwerkt. Dit betreft: - uitgaven voor de parkeerdrukmeting (collegebesluit 330365): € 25.500 (nadeel) - vrijval van een deel van het budget beheerskosten Westoever: € 11.500 (voordeel). - betreft afwikkeling om verzoek nadeelcompensatie €45.000 (nadeel) Totaal exploitatie
-382
Saldo van baten en lasten
-382
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
14
Leefbare gemeente Doelen In dit programma zijn er op de volgende activiteiten afwijkingen: 4.1 We zetten in op doorgaande leerlijnen en passende gebouwen om onze inwoners goed op te leiden. Activiteit 4.1.2
Onderwijshuisvesting
Portefeuillehouder: Nanning
Het integraal huisvestingsplan 2020-2025 onderwijs wordt geactualiseerd. Toelichting op afwijkingen We hebben een bezwaar op gunning gehad, waardoor de start van de werkzaamheden is vertraagd. Na de zomervakantie is gestart met de werksessies. 4.2 Voor de openbare ruimte zetten we in op een toekomstbestendige inrichting en gebruik. Activiteit 4.2.1
Voetgangers
Portefeuillehouder: Nanning
Voor het Helders Ommetje zijn in 2024 voorbereiding getroffen en wordt in 2025 gerealiseerd. Toelichting op afwijkingen Conform toelichting eerste tussenrapportage: De uitvoering volgt grotendeels het voorgestelde plan van aanpak, maar is enigszins van koers gewijzigd en kent nu een tweeledige aanpak. Voor 2025 blijkt een volledige aanpassing van het pad zelf niet haalbaar. In plaats daarvan wordt ingezet op het realiseren van een elektrische leenrolstoel, inclusief oplaadpunt bij De Helderse Vallei. Dit vormt een concrete stap richting het vergroten van de toegankelijkheid van de Donkere Duinen. Tegelijkertijd loopt het onderzoek naar de aanleg van een inclusief pad door, waarbij gekeken wordt naar praktische en natuurvriendelijke oplossingen, zoals halfverharding op kritieke punten. Er is een veldronde ingepland met commissie- en raadsleden, waarin het Helders Ommetje en het Kees de Jagerpad nader worden besproken, samen met andere ontwikkelingen in het gebied. 4.4 We zetten in op goed functionerende winkelcentra en een aantrekkelijk stadshart waar mensen graag verblijven. Activiteit 4.4.1 Winkelcentra Portefeuillehouder: Wagner We faciliteren de winkelcentra zowel binnen als buiten het centrum met gevelrenovatieprojecten, zoals de Marsdiepstraat en het Julianaplein. Ook blijven we in gesprek met de verschillende winkelcentra over de ambities en actieplannen.
Toelichting op afwijkingen De uitvoering van de gevelrenovatie Marsdiepstraat loopt uit omdat de voorbereiding (onafhankelijke kostenraming, ontwerp, betrekken eigenaren, en offertes) meer tijd heeft gekost dan gepland. 4.6 Er is een adequaat aanbod van voorzieningen gericht op gezond bewegen voor alle doelgroepen. Activiteit 4.6.2
Initiatief ONS
Portefeuillehouder: Bais
We zetten een volgende stap in het bevorderen van het initiatief ONS in Julianadorp. Toelichting op afwijkingen Conform toelichting eerste tussenrapportage: Het stedenbouwkundig plan is inmiddels meer uitgewerkt. Programmatisch is meer duidelijkheid nodig ten aanzien van de sportvoorzieningen en zorgboulevard. De uitgangspunten zijn deels opgehaald en worden de komende tijd nog meer aangescherpt. Doordat dit meer tijd kost, is enige vertraging in de planvorming opgetreden. Gestreefd wordt naar het aanbieden van de grondexploitaties in Q1 2026.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
15
Financieel overzicht Overzicht van de geraamde bedragen en de mutaties in de reserves: Primitieve begroting
Wijzigingen t/m 1e Turap
Totaal
2e Turap
Saldo
Lasten
68.630
3.113
71.743
1.137
72.879
Baten
-26.425
-1.714
-28.139
-481
-28.620
Saldo van baten en lasten
42.205
1.398
43.604
656
44.259
Lasten
0
0
0
0
0
Baten
-1.358
-445
-1.803
-11
-1.814
Mutaties in de reserves
-1.358
-445
-1.803
-11
-1.814
Saldo van baten en lasten
40.847
953
41.801
645
42.445
Leefbare gemeente Bedragen x € 1.000 Exploitatie
Reserves
Toelichting: Mutaties tweede tussenrapportage
Bedrag
Bedragen x € 1.000 Exploitatie Technische financiële ontwikkelingen
454
Autonome ontwikkelingen
202
Afval
226
Verschillende ramingen voor inzameling huishoudelijk afval worden geactualiseerd. Het budget voor kwijtschelding wordt verlaagd (zie programma Zorgzame gemeente), de uitgaven voor inzameling (DVO) worden verhoogd en de BTW suppletie over 2022 wordt verrekend (voordeel). Het totale nadeel is 132.000. Dat kan voor 36.000 verrekend worden met de egalisatiereserve. Die is daarna leeg. P4: Overige mutaties kleiner dan € 100.000
-24
In programma 4 worden de volgende onderwerpen aangepast voor minder dan € 100.000: - Bijdrage in de fusiekosten van de fusie Stichting Regio-omroep Noordkop (nadeel € 21.000) - In 2025 is de bijdrage voor de Kustbus voor 4 afzonderlijke jaren in zijn totaal opgevoerd, er vallen nu drie jaarbijdragen vrij (in 2025 voordeel 45.000) - Het vervallen van de jaarlijkse onttrekking aan de reserve bodemsanering, omdat onttrekking alleen plaats vinden als er werkelijke kosten worden gemaakt (nadeel € 25.000) Totaal exploitatie
656
Reserves Autonome ontwikkelingen
-11
Afval
-36
P4: Overige mutaties kleiner dan € 100.000
25
Totaal reserves
-11
Saldo van baten en lasten
645
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
16
Algemene dekkingsmiddelen Primitieve begroting
Wijzigingen t/m 1e Turap
Totaal
2e Turap
Saldo
Lasten
6.294
-1.367
4.927
-844
4.082
Baten
-183.182
-4.748
-187.930
-1.182
-189.112
Saldo van baten en lasten
-176.888
-6.115
-183.003
-2.026
-185.029
Saldo van baten en lasten
-176.888
-6.115
-183.003
-2.026
-185.029
Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x € 1.000 Exploitatie
Toelichting: Mutaties tweede tussenrapportage
Bedrag
Bedragen x € 1.000 Exploitatie Technische financiële ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen
-812 -1.214
Afwikkeling stelpost prijsstijging 2025
321
In 2025 wordt op een aantal onderdelen een hogere prijs in rekening gebracht dan geraamd in de begroting. De werkwijze is dat deze onvermijdelijke kosten eerst in mindering worden gebracht op de stelpost prijsstijging en dat de volledige stelpost gelijktijdig met de verwerking van de meiciculaire wordt afgewikkeld. In 2025 is er meer aan prijsstijging toegekend en staat hier een hogere vergoeding voor prijsstijgingen via het gemeentefonds tegenover. De belangrijkste afwijkingen zijn de kostenstijging in de Jeugdzorg en abusievelijk in de begroting 2025 nog niet verwerkte verhoging van de vergoedingen aan raadsleden. Voor de prijsstijgingen is in de meicirculaire 2025 een extra accres opgenomen. Financiering
-827
Wij hebben een rentevoordeel van € 827.000 ingeboekt vanwege de volgende omstandigheden: -De uitvoering van investeringen blijft achter op de planning. -De rentepercentages op de kapitaalmarkt zijn gedaald. -Er zijn meer voorschotten van het Rijk ontvangen dan verwacht. Hogere baten OZB
-191
Op basis van de 1e rapportage 2025 van Cocensus wordt een hogere opbrengst uit de OZB voor woningen en niet woningen gerapporteerd. In beide gevallen is er sprake van een incidenteel hogere opbrengst. De hogere opbrengst hangt samen met de totale waarde van de WOZ-objecten. Voor woningen is deze 1,5% hoger dan geraamd en voor Nietwoningen 2%. Meicirculaire 2025
-517
De loon-/prijsontwikkeling in de meicirculaire 2025 levert per saldo een voordeel van € 500.000 in 2025. De nog op te voeren prijsstijgingen zijn apart toegelicht. Totaal exploitatie
-2.026
Saldo van baten en lasten
-2.026
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
17
Overhead Overhead
Primitieve begroting
Bedragen x € 1.000
Wijzigingen t/m 1e Turap
Totaal
2e Turap
Saldo
2025
Lasten
30.719
42
30.762
-895
29.866
Baten
-2.353
-178
-2.532
1.202
-1.330
Saldo van baten en lasten
28.366
-136
28.230
307
28.537
Totaal omzet
271.398
21.672
293.070
-5.032
288.038
In % van de omzet
10,45%
9,63%
9,91%
De omvang van de overhead is in deze rapportage praktisch ongewijzigd. Doordat de omvang van de begroting daalt als gevolg van een technische correctie is de overhead uitgedrukt als percentage van het begrotingstotaal gestegen.
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
18
Overzicht reserves Reserves
Boekwaarde
Resultaat
Boekwaarde
Bedragen x € 1.000
31-12-2024
bestemming
1-1-2025
Algemene reserve
26.488
-1.790
24.698
0
2.521
22.177
Algemene reserve
29.473
-4.776
24.697
0
0
24.697
Te bestemmen resultaat
-2.986
2.986
0
0
2.521
-2.521
Bestemmingsreserves
18.155
1.790
19.945
0
5.902
14.043
Egalisatiereserve Afvalstoffenheffing
+/+
-/-
Boekwaarde 31-12-2025
126
126
126
0
Reserve BUIG gelden
1.844
1.844
652
1.192
Reserve Beschermd Wonen
4.918
590
5.508
0
30
5.478
Reserve evenementen
281
281
0
115
166
Reserve Helders perspectief
571
571
0
165
406
Reserve bovenwijkse voorzieningen
133
133
0
0
133
Reserve bodemsanering
1.143
1.143
0
Reserve molen Visbuurt
200
200
0
200
0
Reserve watergangen
141
141
0
0
141
4.614
0
4.614
0
Reserve nog uit te voeren werkzaamheden
3.414
1.200
1.143
Reserve Uitvoering Klimaatakkoord
246
246
0
0
246
Reserve jaarlijks onderhoud haven (PodH)
48
48
0
0
48
Reserve onderhoud civiele kunstwerken
2.139
2.139
0
0
2.139
Reserve van kwetsbare naar kansrijke buurt
1.100
1.100
0
0
1.100
Reserve Hortus Overzee
350
350
0
0
350
Reserve Buurthuizen
400
400
0
0
400
Reserve co-financiering
1.100
1.100
0
0
1.100
Kapitaalegalisatiereserves
17.309
17.309
0
676
16.633
Totaal
61.951
61.951
0
9.099
52.852
0
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
19
Recapitulatie In het onderstaande overzicht wordt het verloop van de primitieve begroting naar de actuele begroting 2025 weergegeven: Primitieve Wijzigingen begroting t/m 1e TURAP
Totaaloverzicht
Totaal
2e Turap
Saldo
2025
Bedragen x € 1.000 Exploitatie Lasten
270.425
21.672
292.097
-4.400
287.697
7.713
1.595
9.308
650
9.958
Zorgzame gemeente
134.333
6.113
140.446
-843
139.603
Vitale gemeente
22.731
12.176
34.907
-3.604
31.303
Leefbare gemeente
68.630
3.113
71.743
1.137
72.879
Algemene dekkingsmiddelen
6.294
-1.367
4.927
-844
4.082
Overhead
30.719
42
30.762
-895
29.866
5
0
5
0
5
-262.124
-20.118
-282.242
3.644
-278.599
Samenwerkende gemeente
-1.450
-1.025
-2.475
-524
-2.998
Zorgzame gemeente
-37.855
-1.172
-39.027
1.406
-37.621
Vitale gemeente
-10.859
-11.281
-22.140
3.222
-18.918
Leefbare gemeente
-26.425
-1.714
-28.139
-481
-28.620
Algemene dekkingsmiddelen
-183.182
-4.748
-187.930
-1.182
-189.112
Overhead
-2.353
-178
-2.532
1.202
-1.330
Saldo van baten en lasten
8.302
1.553
9.855
-756
9.099
0
0
0
-632
-632
Onttrekkingen (baten)
-4.660
-1.893
-6.553
607
-5.946
Mutaties in de reserves
-4.660
-1.893
-6.553
-25
-6.578
Begroot te realiseren resultaat
3.641
-340
3.301
-781
2.521
Mutatie algemene reserve
-3.641
340
-3.301
781
-2.521
0
0
0
0
0
Samenwerkende gemeente
Vennootschapsbelasting Baten
Reserves Stortingen (lasten)
Gerealiseerd resultaat
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
20
Tweede Tussenrapportage 2025 Gemeente Den Helder
21