Stationsgebied Den Helder Zuid_Bijlagen bij de toelichting-gecomprimeerd (2).pdf
Tekst van het document
Stationsgebied Den Helder Zuid
bestemmingsplan Stationsgebied Den Helder Zuid
Inhoudsopgave
Bijlagen bij de toelichting
3
Bijlage 1
Beeldkwaliteitplan 24.06.2024
4
Bijlage 2
Stedenbouwkundig Schetsplan (2023)
38
Bijlage 3
Randvoorwaardenkaart (2021)
68
Bijlage 4
Ecologisch onderzoek 28.07.2022
71
Bijlage 5
Onderzoek stikstofdepositie 08.11.2023
96
Bijlage 6
Quick Scan Ontplofbare Oorlogsresten (OO) 17.07.2024
152
Bijlage 7
Bodemonderzoek 03.11.2023
180
Bijlage 8
Trillingenonderzoek 07.11.2023
316
Bijlage 9
Onderzoek externe veiligheid 27.11.2023
336
Bijlage 10
Verantwoording hoogte groepsrisico 27.11.2023
387
Bijlage 11
Akoestisch onderzoek 07.12.2023
394
Bijlage 12
Archeologisch onderzoek
411
Bijlage 13
Overzichtskaart parkeervoorzieningen 28.11.2023
413
Bijlage 14
Definitief besluit hogere waarden Wet geluidhinder
415
Bijlage 15
Nota van beantwoording zienswijzen
431
2
Inhoudsopgave (vastgesteld)
bestemmingsplan Stationsgebied Den Helder Zuid
Bijlagen bij de toelichting
Bijlagen bij de toelichting (vastgesteld)
3
bestemmingsplan Stationsgebied Den Helder Zuid
Bijlage 1 Beeldkwaliteitplan 24.06.2024
4
Bijlagen bij de toelichting (vastgesteld)
ontwikkeling Den Helder Zuid BEELDKWALITEITSPLAN
opstellers: Gemeente Den Helder TLU Landschapsarchitecten TWA Architecten ontwerpversie: 11 december 2023 herziene versie: 20 juni 2024
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING
3
2.HET PLANGEBIED
4
3. STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
5
4. DUURZAAMHEID
7
5. BEELDKWALITEIT DE SCHOOTEN
8
6. BEELDKWALITEIT DE NOLLEN
15
7. BEELDKWALITEIT OPENBARE RUIMTE
20
BIJLAGEN 2
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
HOOFDSTUK 1
INLEIDING Voor u ligt het beeldkwaliteitsplan voor Den Helder Zuid. Dit plan beschrijft de gewenste beeldkwaliteit van de geplande ontwikkeling. Het beeldkwaliteitsplan is een uitwerking van het “Stedenbouwkundig schetsplan” vastgesteld door de gemeenteraad op 23 januari 2023. Den Helder Zuid bestaat uit een drietal locaties, welke alledrie door één partij zullen worden ontwikkeld. Het beeldkwaliteitsplan dient daarbij als een verbindend document tussen zowel stedenbouw, landschap en architectuur. Hiermee wordt beoogd de ruimtelijke kwaliteit, samenhang en identiteit van het gebied te waarborgen. leeswijzer Het beeldkwaliteitsplan is opgebouwd uit twee delen: allereerst een toelichting op het stedenbouwkundig plan, met daarna de beeldkwaliteitscriteria. De beeldkwaliteitscirteria starten met de twee deelgebieden in de Schooten, gevolgd door de Nollen, en tot slot de criteria voor de inrichting van de openbare ruimte. Per onderdeel bestaan deze uit een beschrijving van de sfeer en de ambitie samen met een aantal referentiebeelden. Voor ieder deelgebied is een lijst met feitelijke criteria meegenomen waaraan welstand kan toetsen. Wanneer er onduidelijkheid onstaat met betrekking tot de interpretatie van de criteria, kunnen de toelichtende teksten en beelden hierin helpen.
doel Het voorliggende beeldkwaliteitsplan dient meerdere doelen: enerzijds dient het als inspiratiedocument voor het te ontwikkelen gebied. Anderzijds biedt het een overzichtelijk en overkoepelend kader welke ingezet kan worden om de ruimtelijke kwaliteit en samenhang van Den Helder Zuid te borgen. Door middel van de beeldkwaliteitscriteria kunnen toekomstige ontwikkelingen worden getoetst en beoordeeld. disclaimer Afbeeldingen gebruikt in dit document zijn bedoeld ter inspiratie en zijn ondersteunend aan de specifieke beeldkwaliteitseisen. Maatvoering, zoals hoogtes, aantallen en afmetingen, is in dit document illustratief en ter ondersteuning van de beeldkwaliteitsregels. De maatvoering in het bestemmingsplan is ten alle tijden leidend. Veel leesplezier!
Den Helder Den Helder, stad van schepen en kanonnen waar ik mijn studie ben begonnen van zeemansleven fier en kloek dat stond toch in het ronselboek Nieuwediep met je fleur en kleur dat marinegrijs op de deur en die ene publieke vrouw die Amsterdam niet hebben wou vijf bomen zijn we rijk plus die mast dan van Van Speyk als licht de lange Jaap en op de dijk een enkel schaap we hebben zelfs een eigen krant waar vind je dat in Nederland Dat is Den Helder
naar een lied uit 1963 van Vochteloo en Brand t.b.v. het Adelborstenkoor bewerking door: Arthur van Zon
3
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
HOOFDSTUK 2
HET PLANGEBIED de opgave Het gebied betreft een bijzondere plek in meerdere opzichten. Hier komen belangrijke functies samen in een bijzonder landschap: een treinstation, een museum met kunst van internationale allure (Rudi van de Wint), een woonwijk en het nollenlandschap met natuur van hoge kwaliteit. Maar ook de minder fraaie, maar net zo noodzakelijke functie van een onderstation dat voorziet in de groeiende elektriciteitsbehoefte. En deze bijzondere plek, waar omheen zoveel samenkomt, is tegelijkertijd een desolate leegte. Een leegte met enerzijds een verstilde schoonheid en anderzijds een plek die door bewoners als onprettig wordt ervaren (in de jaarlijkse beoordeling van de kwaliteit van treinstations komt Den Helder steevast op de laatste plek of bijna-laatste plek). Het landschap en de groenstructuur van de Schooten wordt zowel door bewoners als stakeholders hoog gewaardeerd en is de verbindende factor binnen de gebiedsontwikkeling Station Zuid. Binnen deze gebiedsontwikkeling is het landschap leidend. Aan de westzijde van de spoorlijn ligt De Nollen, oorspronkelijk een hoger gelegen duinlandschap tussen de dynamiek van de Waddenzee en de Noordzee. Het landschap dat door de ingrepen van Rudi van de Wint weer zichtbaar en beleefbaar is gemaakt.
Aan de noordzijde binnen het gebied van De Nollen ligt een landschap van duinen en kunst, aan de zuidzijde een landschap van duinen en water met op de grens het toekomstige museumgebouw.
4
Ten oosten van de spoorlijn ligt een parkzone met het Rehorstpark en het Schooterduinpark. Daartussenin ligt het stationsplein. Het Rehorstpark is een boomrijk gebied. Het Schooterduinpark is een nog jong aangelegd gebied met hoogteverschillen en plaatselijk aangeplant bosplantsoen. Het stationsplein is een leeg en minder aantrekkelijk gebied. De opgave is een landschap te maken dat verbindt, dat aantrekkelijk en veilig is. Een landschap waar de bewoners trots op zijn en waar de treinreiziger graag komt. Een landschap met een station dat verbindt. In dit landschap staan vervolgens 3 toonaangevende gebouwen, welke het gebied niet enkel een nieuw elan geven, maar ook zorgen voor meer sociale veiligheid.
bestaande situatie met aan de bovenzijde de Schooten, en aan de onderzijde de Nollen met het nieuwe museum
ac ob Giltje sstra
n
atse rpla rkee 9 pa
atse rpla rkee 9 pa
n
n
at
atse rpla rkee 9 pa
atse rpla rkee 9 pa
20 juni 2024
n
1586 | BKP | Den Helder Zuid
69 pp
9x 4 klu izen =
N: NTAL AL AA LAATSE TOTA EERP PARK
36 klu izen 19x 8
ts en rplaa rkee 12 pa
te be
fpp =
ts en rplaa rkee en pa houd
152 fpp
AB
RI
AB
RI
K&R
RI
Stad
er W houd
illem
V str
aa t
0 -0 .4 w.p. 1:3
FIETSPARKEREN: 228 pp + 36 kluizen
+ 0.80
g rkerin Wate
ts en rplaa rkee 15 pa
8x 8 fpp = 64
+ 0.90
SFI T UUR VERH ks 16 stu
36 klu
izen
RI
AB
laa erp lte ha
FIETSPARKEREN: 200 pp + 36 kluizen + 16 verhuur
2
3 lag
la rp ee rk pa
K
la rp ee rk pa d
e
a
n
1.25+
el
&R
11
atse rpla rkee 4 pa
en ats
ut
4 lag
m 11,5en
en ats
+ 0.90
s bu
17men
6
1.00+
ts
1.50+
o
ne rs be wo ers ts en ek rplaa bezo rkee tse n 12 pa eerplaa rk 4 pa
1.75+
ne rs be wo ers ts en zoek rplaa n be rkee atse 15 pa rpla rkee 5 pa
be sta an de traf o
2.00+ 2.25+ ts en rplaa rkee 13 pa
g
+ 0.75
18 par
+ 1.75
+ 1.25
0 -0 .4 w.p.
n
kee rpl aatsen
Dijks
c hou
w er s
laan
w eg
25 par
0.4 0+
kee rpl aatsen
atse rpla rkee 7 pa
rs mete
1.00+
1.15+
ts en rplaa rkee en pa houd
n
1.25+
1.25+
Lan d
1.50+
1.75+
TOTAAL AANTAL PARKEERPLAATSEN: 140 pp + 2 K&R
te be
2.00+ 1.50+
swe
atse rpla rkee 7 pa
+ 0.75
0 -0 .4 w.p.
ts en rplaa rkee 10 pa
g rkerin Wate
2.25+
atse n
2
200 fpp
9 pa rkee rpla
m -65
fpp =
en
2,6m
25x 8
laa ts eerp park
13 pa rkee rpla atse n
fpp
1.00+ 0.4 0+
+0 .4
0.4 0+
0 n atse rpla T-2 rkee 8 pa p voor AP 6p
+ 0.90
0.4 0+
0 -0 .4 w.p.
+ 0.75
2
2,6
+ 0.75
+ .4 0
m
,5m
en ats en rpla lag
23 6
T-2
5 r dane JA ste iaatr nsW tzal
te be
w eg
Door de situering van de woongebouwen zijn er ogen op het openbaar gebied, de tunnel en het station gericht. Dit zijn voorwaarden voor goede sociale controle in dit gebied.
rs mete
or AP n vo
Lan d
e rke pa 33
atse rpla rkee 4 pa
De bebouwing voegt zich vervolgens in dit landschap: Aan de Schootenzijde worden er twee appartementengebouwen toegevoegd en aan de Nollenzijde grondgebonden woningen. Een van de appartementengebouwen staat in de as van de waterloop parallel aan de Waterkeringsweg. Dit gebouw heeft 4 lagen. Het tweede appartementengebouw aan de zuidzijde van de fietstunnel bestaat uit twee schijven van 6 bouwlagen. Beide appartementengebouwen zijn voorzien van een halfverdiepte parkeergarage, welke opgaat in het landschap. Aan de zijde van de Nollen zijn vijftien grondgebonden woningen op een eiland gesitueerd, gescheiden van het stationsgebied door een breed water dat aansluit op het beeld van water en duinen aan deze zijde.
Burgemeester Ritmeesterweg
AB
ruimtelijke opzet In het stedenbouwkundig plan is het landschap leidend. Aan beide zijden van de spoorlijn is zoveel mogelijk ruimte gelaten voor het uitbreiden van het Nollenlandschap. Het landschap wordt glooiend aangelegd, zodanig dat de paden en wegen goed toegankelijk blijven. Vervolgens wordt het nieuwe duinlandschap zorgvuldig voorzien van zowel passende beplanting als verspreid staande bomen.
ts en rplaa rkee 16 pa
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
n
HOOFDSTUK 3
atse rpla rkee 5 pa
ts en rplaa rkee 10 pa 10 pp UM: MUSE
EREN PARK
ts en rplaa rkee en pa houd
voorgestelde situatie
groen & water Om nieuwe duinlandschap voldoende robuust te maken is een deel van het water voor het station aan de Schootenzijde gedempt. De sloten langs het spoor en en water in het Rehorstpark moeten, vanwege de doorstroming, in verbinding blijven met het water langs de Waterkeringsweg. Langs het voetpad aan de noordrand van het plangebied, grenzend aan het Rehorstpark is een sloot gelegd die beide waterpartijen met elkaar verbindt. Dit betekent dat een strook van het bosje wordt verwijderd ten behoeve van de waterverbinding en de route naar het station. Deze waterverbinding wordt voorzien van natuurvriendelijke oevers, en voegt zo extra natuurwaarden aan het stationsgebied toe.
routing & parkeren Voor zowel de woongebouwen als de grondgebonden woningen wordt het parkeren (grotendeels) opgelost binnen het bouwvlak. Ter plaatse van de woongebouwen gebeurt dit met een halfverdiept parkeerdek, bij de grondgebonden woningen op het maaiveld.
Aan de zijde van de Nollen wordt ten zuiden van de parkeerstraat nieuw water toegevoegd. Zoals eerder gezegd past dit in het beeld van het waterrijke landschap van het NNN gebied en helpt mee aan een waterrobuuste verbinding tussen beide zijden van de spoorlijn.
Aan beide zijden van het station ligt een stationsplein. De bestaande voetgangerstunnel met liften blijft in gebruik. Bij realisatie van de fietstunnel (n.b. valt buiten dit bestemmingsplan) onstaat er voor de fietser en voetganger een keuzemogelijkheid om tussen de Schooten
Het parkeren voor het station aan de Schootenzijde is gecombineerd met de route naar het station. De route loopt vanaf de Waterkeringsweg in de richting van de Stadhouder Willem V laan en buigt in een lus langs het station weer in de richting van de Waterkeringsweg. Auto’s parkeren haaks op deze lus. Aan de zijde van de Nollen ligt het parkeren voor het station, in het zicht van de woningen en langs de busroute.
en de Nollen te bewegen. Aan beide zijden van het station komen fietsenstallingen te staan, waarvan de exacte locatie in een later stadium, in overleg met NS/ Prorail, wordt bepaald. Uitgangspunt is dat de stallingen goed bereikbaar moeten zijn, op een logische plaats liggen en passend zijn in het voorplein van het station. kunstwerken Op het hoogste punt van de duin aan de Schootenzijde is in dit plan een kunstwerk van Rudi van de Wint geplaatst als eyecatcher. De routes buigen daar omheen. Aan de Nollenzijde wordt eveneens, in de as van de burgemeester Ritmeesterweg, een kunstwerk van Rudi van de Wint geplaatst. De treinreiziger komt aan beide zijden aan in de sfeer van het beeldenlandschap de Nollen.
swe
g
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
6
schetsimpressie van de volumes
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
HOOFDSTUK 4
DUURZAAMHEID De ontwikkeling van het gebied rondom Station Zuid is een integrale duurzame gebiedsontwikkeling. Dat wil zeggen dat het plan met alle aspecten van duurzaamheid rekening houdt. De terugkerende thema’s zijn participatie, groen en water, natuurinclusiviteit, biobased bouwen en mobiliteit. participatie Belangrijk voor een integrale, duurzame gebiedsontwikkeling is de betrokkenheid van bewoners en stakeholders bij planontwikkeling vanaf het allereerste begin. Het is een breed gedragen plan, een goede basis voor een langdurig leven ervan na uitvoering. De betrokkenheid maakt dat bewoners trots zijn op hun omgeving en de zorg die zij nu al voor hun omgeving dragen in de toekomst nog groter zal zijn.
infiltratie. Daar waar nodig wordt verharding gelegd. Deze is waterpasserend/-doorlatend en circulair. biobased & hernieuwbaar materiaalgebruik De ambitie voor de openbare ruimte en de bebouwing is hoog, wanneer het om circulair en ‘biobased’ toepassingen gaat. Ten aanzien van materiaalgebruik zien we in dit beeldkwaliteitplan een uitgelezen kans om duurzaamheid en architectonische uitstraling samen op te laten gaan. Insteek is de toepassing van biobased materialen (zoals CLT-hout), en daarmee een specifieke architectuur te ontwikkelen. Men mag ook wel zien dat het gebouw biobased is opgezet.
groen Het verbinden en creëren van landschap is de basis voor dit plan. De gebiedsontwikkeling Den Helder Zuid wordt in aansluiting op het Nollenlandschap en de parken binnen de Schooten ontwikkeld. De diverse landschappen worden met elkaar verbonden, ter versterking van zowel de recreatieve als de ecologische infrastructuur. Er wordt voor een voor dit landschap passende biodiversiteit nagestreefd. Passend betekent de juiste beplantingskeuze/combinaties in goede omstandigheden.
‘Biobased’ zegt iets over de oorsprong van een materiaal. Het duidt op materialen die gemaakt zijn van hernieuwbare grondstoffen en compleet of gedeeltelijk bestaan uit biologische materialen- zoals vezels, suiker(s), micro-organismen, of eiwitten.
De aanplant van bomen is onontbeerlijk voor de verhoging van de biodiversiteit en klimaatadaptatie. Aan beide zijden van het station worden, naast het vergroenen van het maaiveld en het aanbrengen van lagere beplanting, bomen geplaatst die enerzijds de bosachtige parken met elkaar verbinden, anderzijds een schaduw gevende laag bieden.
Het beeldkwaliteitsplan richt zich op het toepassen van hout als beeldbepalend materiaal in de gevel, maar het kan ook goed worden toegepast in de constructie en de binnenafwerking. Hout is een hernieuwbaar materiaal, CO2 neutraal, en kan zelfs gezien worden als CO2-opslag.
Hernieuwbare materialen zijn materialen, waarvan de hoeveelheid materiaal binnen de levenscyclus van het product terug groeit.
Het beeldkwaliteitsplan wil echter wel ruimte bieden voor de snelle ontwikkelingen binnen biobased bouwen, en niet alleen maar inzettten op hout. Andere biobased materialen zijn ook mogelijk, mits deze van een hoogwaardige kwaliteit zijn, een natuurlijke uitstraling hebben, en natuurinclusiviteit De nieuwe bebouwing wordt in het landschap gesitueerd. De gebouwen passen binnen het kleurenpalet. worden natuurinclusief. De maatregelen hiervoor worden afgestemd mobiliteit op de nagestreefde biodiversiteit, zowel voor flora als fauna. In samenwerking met NS/Prorail, de Provincie Noord-Holland en Connexxion wordt gewerkt aan duurzame mobiliteit in dit gebied. water Het regenwater wordt afgekoppeld, ter plaatse geborgen en zoveel Onderdeel daarvan is het versterken van een mobiliteitsknooppunt mogelijk geïnfiltreerd. Zoveel mogelijk, omdat de bodemomstandigheden als onderdeel van de Helderse lijn. en de hoogte van het grondwater bepalend zijn voor de mate van Nieuwe waterverbindingen worden voorzien van natuurvriendelijke oevers.
7
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024 te be p den hou
HOOFDSTUK 5
e aats erpl arke
BEELDKWALITEIT DE SCHOOTEN
n
ambitie Het streefbeeld is een gebied met een hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit. Deze kwaliteit komt voort uit de landschappelijke context, de bebouwing, de vormgeving van het station en de inrichting van het openbaar gebied.
appartementengebouw veld 1
-0 w.p.
Aan de Schootenzijde staan de appartementengebouwen in het landschap. De gebouwen wijken af van de bestaande bebouwing aan de Schootenzijde door materiaalgebruik, vorm en orientatie.
fpp = 25x 8
3
SFIET HUUR VER tuks 16 s
Parkeren en de fietsenstalling worden opgelost in de kelder. Voor de FIETSPARKEREN: 200 pp + 36 kluizen + 16 verhuur fietsenstalling is hier ruimte voor een hellingbaan opgenomen.
ontwikkelveld totaal (2,6m) ontwikkelveld hoogbouw (17m)
2
r ee rk a p
ts aa pl
en
K&
1
RI
AB
ha
0. 90
us sb
t aa pl er e lt
6
ee rk pa d
e
s at la rp
11
ut
1.50+ o
2.00+
besta ande tr afo
2.25+
erp laat se
rke e 9 pa
n
eg
13 p
.40
en
-0 w.p.
n
+
e aats erpl arke
1. 25
w eters
+
ts plaa
25 p a rkeerp laatse n
1. 75
r rkee
0.40+
18 p a rkeerp laatse n
1.25+
7 pa
1.15+
1.00+
p den hou
1.25+
te be
TOTAAL AANTAL PARKEERPLAATSEN: 140 pp + 2 K&R
m Land
en
1.50+
1.75+
ts plaa
.40
1.50+
r rkee
n
+
2.00+
+
7 pa
rpla
n
2.25+
0. 75
ark e
e aats erpl arke
e aats erpl arke
rk e t a W
eg w s g erin atse n
13 p
10 p
0. 75
-0 w.p.
2,6m
8
ers won n be ekers e s t a bezo erpla arke plaatsen 12 p r e e rk 4 pa
1.75+
maximale bouwhoogte: 17m maximaal aantal bouwlagen: 1 parkeerlaag + 4 bouwlagen + 1,5m t.b.v. d kap maximaal aantal woningen: 12 woningen
17m
en aats erpl e k r pa
en
1.25+
el a
R
en laats eerp k r a 5p
+
ats rpla rkee 4 pa
en
+
4 lag
kaders ontwikkelveld 1
0. 80
17men
1.00+
1: 3
2 ,6 m
De bebouwing heeft een natuurlijke uitstraling, bij voorkeur biobased. De gebouwen zijn alzijdig en hebben een bijzondere dakvorm met plasticiteit in de daklijn en de gevel. De gebouwen hebben beiden een eigen karakter. Ze mogen .9wel + familiekenmerken van elkaar hebben, 0 0 maar wel met een eigen identiteit. De gebouwen hebben alzijdig ‘ogen’ p op het openbaar gebied, dus dat betekent 2leefruimten rondom.6 kluizen 00 fp
.40
1.25+
1.00+ 18 p a rkeerp laatse n
1.15+
+
20 juni 2024
+
r rkee
1. 25
.40
g
De duurzaamheidsambitie is hoog: de bebouwing wordt zoveel mogelijk opgetrokken uit biobased materialen, bij voorkeur met een modulaire bouwmethode. Daarnaast is er binnen de gebouwen ruimte voor zichtbare natuurinclusiviteit en integrale oplossingen voor het opwekken van energie of andere duurzaamheidsmaatregelen.
-0 w.p.
en
0.40+
ts plaa
25 p a rkeerp laatse n
rswe
1. 75
7 pa
1586 | BKP | Den Helder Zuid
1.25+
en laats eerp park
ete ndm
PARKEERPLAATSEN: 140 pp + 2 K&R
1.00+
0.40+
appartementengebouw veld 2 +0 . 4
0.40+
0. 90
0.40+
-0 w.p.
0
+
en aats erpl APT-2 e k r 8 pa p voor 6p
.40
0. 75
+
0. 75
2 ,6
m
A oor en v
PT-2
p den hou
eg
te be
w eters e aats erpl arke
23,5m
9
m Land
maximale gebouwbouwhoogte: 23,5m maximaal aantal bouwlagen: 1 parkeerlaag + 6 bouwlagen + 1,5m t.b.v. kapvorm maximaal aantal woningen: 33 woningen
ts plaa
ontwikkelveld hoogbouw (23,5m)
6
r rkee
ontwikkelveld totaal (2,6m)
rke pa
nm tse,5 23 lagen
laa erp
4 pa
33
kaders ontwikkelveld 2
0+
+
2. 4
n
2,6m
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
CRITERIA DE SCHOOTEN (VELD 1 en 2) Situering • Situering: de gebouwen zijn voorzien van een halfverdiepte parkeergarage. Het landschap loopt hier tegenaan. • Orientatie: de bebouwing heeft een alzijdige orientatie i.v.m. sociale controle. • Bouwvlak: de gebouwen (inclusief balkons, galerijen, trappenhuizen, e.d.) worden gepositioneerd binnen het bouwvlak. • Contour bouwvlak: de gebouwen hoeven niet per se de contouren van het bouwvlak te volgen. Binnen het bouwvlak is de positie van het gebouw vrij.
•
•
• Ensemble • Identiteit & samenhang: beide gebouwen hebben een sterke eigen identiteit. Ze mogen wel enige familiekenmerken hebben, maar zijn absoluut niet identiek. Massa & vorm • Vormgeving en architectuur: beide gebouwen hebben een eenduidig volume met plasticiteit in het dak en in de gevel • Gebouwhoogte: de hoogte van beide gebouwen is in de bouwenvelop opgenomen. • Verbijzondering en accenten: voor beide gebouwen geldt dat individuele expressie is toegestaan, mits het de samenhang van het geheel niet schaadt. Gebouwdelen • Bijgebouwen: beide gebouwen kennen geen losse bijgebouwen; parkeren, bergingen en trappenhuizen worden binnen de gebouwcontour opgelost. • Balkons: de balkons zijn een duidelijk onderdeel van de architectuur, maar mogen buiten de gevelrooilijn uitsteken (mits deze maar binnen het bouwvlak blijven). Bij de vormgeving van de balkons wordt rekening gehouden met privacy, om individuele oplossingen te voorkomen. • Entree: beide gebouwen kennen een duidelijk herkenbare en uitnodigende hoofdentree en en ondergeschikte toegang
tot de parkeergarage en de fietsenstalling. De hoofdentree is transparant, goed verlicht, en heeft geen ‘verstopplekken’. De entree tot de parkeergarage is afsluitbaar. Toegankelijkheid: vanwege de hoogteverschillen wordt gevraagd om extra aandacht te geven aan de toegankelijkheid van het gebouw. Parkeren: het parkeren wordt in een halfverdiepte parkeergarage onder de gebouwen opgelost. De parkeerbak mag buiten de gebouwcontouren uitsteken, mits deze maar binnen het bouwvlak valt. De zone boven het parkeren kan dienst doen als balkon en/of galerijzone. Plint: daar waar de parkeerbak zichtbaar is in het landschap, heeft deze een afwijkend gevelmateriaal van de rest van het gebouw.
Kleur & materiaal • Materialisatie: de bouwblokken zijn terughoudend in het toepassen van verschillende materialen. Er worden enkele (biobased) materialen gekozen die consequent worden doorgevoerd. • Materialisatie gevels: in het kader van biobased bouwen zijn de gevels opgetrokken in een houten gevelbekleding. Dit BKP biedt echter ook ruimte voor andere biobased materialen, zolang deze maar van een hoogwaardige kwaliteit zijn. • Kleurgebruik: Het kleurgebruik is ingetogen en de materialen zijn gemeleerd. • Materialisatie dak: daken zijn groen, van hout of een hoogwaardige beplating en worden ingezet voor duurzame doeleinden. • Materialisatie kozijnen & ramen: waar mogelijk van hout. • Kleur kozijnen, ramen goten: in de basis worden deze uitgevoerd in een kleurtint uit het kleurenpalet, eventueel in een tint donkerder. T.o.v. de gevelbekleding vormt deze kleur geen grote contrasten. Detaillering • Plasticiteit
gevel:
er
wordt
plasticiteit
en
daarmee
•
• •
schaduwwerking in de gevel aangebracht door bijv. negges, textuurverschillen in de gevelbekleding, bloemkozijnen, kozijnomkaderingen, etcetera. Projectspecifiek accent: dit BKP biedt ruimte voor een projectspecifieke kleur, accent of detail. Indien hier voor een kleur wordt gekozen, moet deze wel voldoen aan het kleurenpalet. Het geheel is helder en zorgvuldig uitgewerkt Er worden materialen van hoogwaardige kwaliteit toegepast, met een uitstraling die ook blijft. Bij een houten gevel wordt altijd rekening gehouden met het verouderingsproces.
Duurzaamheid • Materialen: qua materialen wordt ingezet op biobased. • Dak: het dak wordt ingezet voor duurzaamheid, denk hierbij aan PV panelen, groene daken, of andere duurzame maatregelen. • Installaties: installaties worden zoveel mogelijk uit het zicht gelaten. • Natuurinclusiviteit: beide bouwwerken treffen maatregelen t.b.v. biodiversiteit, flora en fauna. Deze zijn zichtbaar en duidelijk onderdeel van de architectuur Specifieke criteria locatie 1 • Het appartementengebouw op locatie 1 mag voorzien zijn van een galerij. Specifieke criteria locatie 2 • Het appartementengebouw op locatie 2 heeft een interne ontsluiting en mag daardoor niet voorzien zijn van een galerij.
10
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
situering
alzijdig karakter
massa & vorm
eenduidig volume met plasticiteit in de gevel en het dak
bijzondere dakvorm met plasticiteit in daklijn
11
halfverdiepte parkeergarage onder de woning, de zone die hierboven onstaat kan gebruikt worden voor balkons / galerijen
eenduidig volume met plasticiteit in de gevel en het dak
bijzondere dakvorm met plasticiteit in daklijn
parkeerbak en entree hiertoe opgenomen in het landschap
plasticiteit in daklijn
bijzondere dakvorm met plasticiteit in daklijn
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
gebouwdelen
balkons zijn onderdeel van de architectuur
uitnodigende, herkenbare en transparante entree
de zone boven de parkeergarage kan dienst doen als balkon, het landschap loopt hier tegenaan
12
balkons zijn duidelijk onderdeel van de architectuur, maar mogen buiten de gevelrooilijn vallen
uitnodigende, herkenbare en transparante entree
de zone boven de parkeergarage kan dienst doen als balkon, het landschap loopt hier tegenaan
galerijen zijn duidelijk onderdeel van de architectuur, maar mogen buiten de gevelrooilijn vallen
aandacht voor toegankelijkheid i.v.m. hoogteverschillen, dit wordt als onderdeel van het landschap vormgegeven
balkons & buitenruimte als duidelijk onderdeel van de architectuur. hierbij wordt rekening gehouden met privacy.
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
kleurstelling & materialisatie
toegepaste materialen zijn hout(-achtig) en hebben een natuurlijke uitstraling
toegepaste materialen zijn hout(-achtig) en hebben een natuurlijke uitstraling
kozijnen / goten / overige details gebruiken een kleurtint uit het palet. deze vormt geen groot contrast met de gevelbekleding.
13
toegepaste materialen zijn hout(-achtig) en hebben een natuurlijke uitstraling
het kleurenpalet
toegepaste materialen zijn hout(-achtig) en hebben een natuurlijke uitstraling
daken zijn groen ..
.. of van hout, of van plaatmateriaal.
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
detaillering
schaduwwerking in de gevel
duurzaamheid
maatregelen t.b.v. natuurinclusiviteit & groen
zonnepanelen
14
plasticiteit in de gevel door houten gevelbekleding met verschillende texturen toe te passen
fauna-voorzieningen zichtbaar en als inherent onderdeel van de architectuur
projectspecifiek accent: een specifiek detail of een specifieke kleur die terugkomt binnen het gebouw
fauna-voorzieningen zichtbaar en als inherent onderdeel van de architectuur
een groen dak
K&R
AB RI
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024 FIETSPARKEREN: 228 pp + 36 kluizen
HOOFDSTUK 6
grondgebonden woningen veld 3
- 65 m
2
n se
11,5emn
2
3 lag
K&
t aa pl r ee rk pa
besta ande tr afo
13 p
10 p
n
n
0. 75
e aats erpl arke
e aats erpl arke
15
+
-0 w.p. .40
kaders ontwikkelveld 1
izen 36 klu
FIETSPARKEREN: 200 pp + 36 kluizen + 16 verhuur
ners ewo en b ers aats zoek erpl n be arke atse 15 p rpla rkee 5 pa
De duurzaamheidsambitie is hoog: de bebouwing wordt zoveel mogelijk opgetrokken uit biobased materialen, bij voorkeur met een modulaire bouwmethode. Daarnaast is er binnen de gebouwen ruimte voor zichtbare natuurinclusiviteit en integrale oplossingen voor het opwekken van energie of andere duurzaamheidsmaatregelen.
+ p 200 fp fpp = 25x 8
Aan de Nollenzijde is het gebouw aan twee zijden omsloten door water. Het heeft een alzijdige orientatie, en staat als een ‘ufo’ in het landschap. Woningen hebben een panoramisch uitzicht over de Nollen. De woningen hebben de voordeur aan het binnenterrein, waar ook geparkeerd wordt. De bebouwing heeft een natuurlijke uitstraling, bij voorkeur biobased. De bebouwing is alzijdig en heeft een bijzondere dakvorm met plasticiteit in de daklijn en de gevel.
0. 90
SFIET HUUR VER tuks 16 s
ambitie Het streefbeeld is een gebied met een hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit. Deze kwaliteit komt voort uit de landschappelijke context, de bebouwing, de vormgeving van het station en de inrichting van het openbaar gebied.
4 fpp p=6 8x 8 fp
BEELDKWALITEIT DE NOLLEN
ontwikkelveld totaal
1.25
maximale bouwhoogte: 11,5m maximaal aantal bouwlagen: 3 maximaal aantal woningen: 15 woningen
1.15+
0.40+
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
CRITERIA DE NOLLEN (VELD 3) Situering • Situering: de begane grond ligt op hoogte van het maaiveld. • Orientatie: woningen hebben een voordeur aan het binnengebied, maar de achterzijde ligt aan het openbaar gebied en wordt daardoor gezien als de representatieve gevel. Woningen zijn hierdoor zowel naar binnen als naar buiten gericht. • Orientatie: het gebouw heeft een alzijdige orientatie i.v.m. sociale controle. • Bouwvlak: de woningen (inclusief eventuele balkons, buitenruimte en dakterrassen) worden gepositioneerd binnen het bouwvlak. • Rooilijnen: de woningen hoeven niet beslist in de rooilijn te liggen. Ensemble • Identiteit & samenhang: het gebouw aan de Nollenzijde heeft een sterke eigen identiteit, maar mag wel familiekenmerken vertonen met de twee gebouwen aan de Schootenzijde. Massa & vorm • Vormgeving & architectuur: de woningen vormen samen een eenduidig volume welke als een ‘‘ufo’’ in het landschap staat. Het volume heeft een zekere mate van plasticiteit. • Gebouwhoogte: de hoogte van de woningen is in de bouwenvelop opgenomen. • 3e bouwlaag: een 3e bouwlaag is mogelijk waar de bouwenvelop dat toelaat. • Schakering: de woningen zijn geschakeld. • Kapvorm: de woningen zijn voorzien van een plat dak. • Volume: het gebouw heeft een zekere horizontale geleding. Gebouwdelen • Bijgebouwen: de woningen kennen geen losse bijgebouwen, bergingen e.d.
worden binnen de woning opgelost. • Buitenruimte: De buitenruimte op de begane grond wordt binnen het bouwvlak opgelost, en wordt niet vormgegeven als
• •
•
een traditionele tuin, maar als een terras met een duidelijke afbakening met het terrein hieromheen (denk bijvoorbeeld aan een terras welke zweeft boven het maaiveld). Balkons: de woningen kunnen op de 2e bouwlaag worden voorzien van een balkon en/of dakterras op de 3e bouwlaag. Entree: de entree van de woningen is uitnodigend en duidelijk herkenbaar. Huisnummer, bel, brievenbus en verlichtingsarmatuur zijn mee ontworpen. Parkeren: parkeren wordt op het binnenterrein opgelost, een is zorgvuldig vormgegeven als onderdeel van het landschap.
Uitstraling • Uitstraling: de architectuur mag expressief zijn, en zo samenwerken met de kunstwerken en het museum in het beeldenlandschap. Kleur & materiaal • Materialisatie: het gebouw is terughoudend in het toepassen van verschillende materialen. Er worden enkele (biobased) materialen gekozen die consequent worden doorgevoerd. • Materialisatie gevels: in het kader van biobased bouwen zijn de gevels opgetrokken in een houten gevelbekleding. Echter biedt dit BKP ook ruimte om een ander biobased materiaal toe te passen, zolang deze maar van een hoogwaardige kwaliteit is. • Kleurgebruik: het kleurgebruik is ingetogen en materialen zijn gemeleerd. • Materialisatie platte daken: waar mogelijk platte daken als groendak uitvoeren. • Materialisatie kozijnen & ramen: waar mogelijk van hout. • Kleur kozijnen, ramen goten: in de basis worden deze uitgevoerd in eenzelfde kleurtint en helderheid als de gevelbekleding. Geen groot contrast met uitspringende kleuren. Een uitzondering is het gebruik van de accentkleur. Detaillering • Plasticiteit
gevel:
er
wordt
plasticiteit
en
daarmee
•
• •
schaduwwerking in de gevel aangebracht door bijv. negges, textuurverschillen in de gevelbekleding, bloemkozijnen, kozijnomkaderingen, etcetera. Projectspecifiek accent: dit BKP biedt ruimte voor een projectspecifieke kleur, accent of detail. Indien hier voor een kleur wordt gekozen, moet deze wel voldoen aan het kleurenpalet. Het geheel is helder en zorgvuldig uitgewerkt Er worden materialen van hoogwaardige kwaliteit toegepast, met een uitstraling die ook blijft. Bij een houten gevel wordt altijd rekening gehouden met het verouderingsproces.
Duurzaamheid • Materialen: qua materialen wordt ingezet op biobased. • Dak: het dak wordt ingezet voor duurzaamheid, denk hierbij aan PV panelen, groene daken, of andere duurzame maatregelen. • Installaties: installaties worden zoveel mogelijk uit het zicht gelaten. • Natuurinclusiviteit: het gebouw treft maatregelen t.b.v. biodiversiteit, flora en fauna. Deze zijn zichtbaar en duidelijk onderdeel van de architectuur
16
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
situering
de buitenruimte is een duidelijk afgebakend terras, welke ‘zweeft’ boven het landschap
massa & vorm
de woningen vormen samen een eenduidig volume welke als een ‘‘ufo’’ in het landschap staat
de woningen vormen samen een eenduidig volume welke als een ‘‘ufo’’ in het landschap staat
17
een collectief gebied aan de binnenzijde, met parkeren en de entree van de woningen
de woningen vormen samen een eenduidig volume welke als een ‘‘ufo’’ in het landschap staat
volume kan een sterk horizontale opdeling hebben
duidelijke entree tot de woning, bel / huisnummer / verlichtingsarmatuur / brievenbus meeontwerpen
de woningen vormen samen een eenduidig volume welke als een ‘‘ufo’’ in het landschap staat
volume werkt Nollenlandschap
als een van de ‘kunstwerken’ in het
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
kleurstelling & materialisatie
toegepaste materialen zijn hout(-achtig) en hebben een natuurlijke uitstraling
toegepaste materialen zijn hout(-achtig) en hebben een natuurlijke uitstraling
kozijnen / goten / overige details gebruiken een kleurtint uit het palet. deze vormt geen groot contrast met de gevelbekleding.
18
toegepaste materialen zijn hout(-achtig) en hebben een natuurlijke uitstraling
het kleurenpalet
toegepaste materialen zijn hout(-achtig) en hebben een natuurlijke uitstraling
daken zijn groen ..
.. of van hout, of van plaatmateriaal.
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
detailling
schaduwwerking in de gevel
duurzaamheid
de gebouwen hebben maatregelen t.b.v. natuurinclusiviteit & groen
zonnepanelen
19
plasticiteit in de gevel door houten gevelbekleding met verschillende texturen toe te passen
fauna-voorzieningen zichtbaar en als inherent onderdeel van de architectuur
projectspecifiek accent: een specifiek detail of een specifieke kleur die terugkomt binnen het gebouw
fauna-voorzieningen zichtbaar en als inherent onderdeel van de architectuur
een groen dak
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
HOOFDSTUK 7
BEELDKWALITEIT OPENBARE RUIMTE ambitie De ambitie van Den Helder Zuid is het creëren van een nieuw landschap in een bestaande omgeving, waarbij dit nieuwe landschap ook de verbinding en aansluiting zoekt met het omliggende Nollenlandschap, het Rehorstpark en het Schooterduinpark. Dit versterkt zowel de recreatieve als de ecologische infrastructuur. Het streefbeeld is een duinachtig landschap, waar de paden vloeiend doorheen lopen en waar hoogteverschillen goed voelbaar en beleefbaar zijn. Het duinlandschap is voorzien van voldoende bomen, om hittestress tegen te gaan. Ingrepen als een nieuwe tunnel, de utilitaire voorzieningen, de verharding, het straatmeubilair zijn zorgvuldig vormgegeven en duidelijk onderdeel van het landschap.
20
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
CRITERIA OPENBARE RUIMTE landschappelijk • De openbare ruimte wordt vormgegeven als duinachtig landschap met hoogteverschillen, waarbij de duinen op strategische punten worden ‘gevangen’ door middel van betonelementen. Dit creeërt ruimte waarin o.a. het parkeren opgelost kan worden, en zorgt er tegelijkertijd voor dat de duinen niet ‘weglopen’. • Begroeiing: grassen en niveauverschillen dragen bij aan het duinlandschap. De toegepaste planten zijn waar mogelijk inheems en dragen bij aan biodiversiteit. • Bomen: bestaande bomen worden waar morgelijk in het landschap ingepast. Daar waar ze moeten worden gekapt ten behoeve van waterverbindingen wordt gecompenseerd door nieuwe aanplant. Nieuwe bomen worden toegevoegd daar waar het kan. • Spel: hoogteverschillen in het landschap vormen langs de routes plekken waar kinderen aanleiding krijgen om te spelen. routing • Wandelpaden slingeren met vloeiende organische bewegingen door het duinlandschap heen. • Fietstunnel: de fietstunnel (n.b. geen onderdeel van het bestemmingsplan) is onderdeel van het landschap, en wordt vormgegeven als een ingesneden route in de duinen. • Overbrugging: waar loop- fiets of rijroutes het water kruisen, is een subtiele overbrugging gewenst. • Verblijfsplekken: langs de hoofroutes liggen verblijfsplekken met ruimte voor spel en ontmoeting.
parkeren • Parkeren gebouwen: de entree van de parkeervoorziening van de appartementengebouwen is vormgegeven als ingesneden wegen in de duinen. utilitaire voorzieningen • Uitstraling: utilitaire voorzieningen als trafo’s, fietsenstalling, bebording en straatmeubilair hebben een hoogwaardige
• •
detaillering en uitstraling die bijdraagt aan aan de ruimtelijke kwaliteit van het gebied. Duurzaamheid: waar mogelijk zijn deze voorzieningen opgetrokken uit biobased en/of circulaire materialen. Utilitaire voorzieningen bij het statiosngebied worden t.z.t. afgestemd met NS/Prorail
bestrating • Materialistie: in het gebied worden halfverharding, asfalt en schelpen toegepast. • Verharding: daar waar mogelijk wordt in het gebied halfverharding toegepast. • Kleurstelling: de verharding en halfverharding wordt toegepast in warme gele kleuren (o.a. geel asfalt, schelpen, asfalt afgestrooid met schelpen/geel split, gele klinkers). • Bestrating & materialisatie bij het statiosngebied worden t.z.t. afgestemd met NS/Prorail water • Het regenwater wordt afgekoppeld en ter plaatse geborgen en zoveel mogelijk geïnfiltreerd. Halfverharding en parkeerplaatsen moeten infiltratie mogelijk maken. • Water dat ten behoeve van het plan wordt gedempt, wordt gecompenseerd binnen het plan. straatmeubilair • Materialisatie: straatmeubilair bestaat uit robuuste materialen als hout, beton, stenen • Duurzaamheid: waar mogelijk is het straatmeubilair opgetrokken uit biobased en/of circulaire materialen. • Zitelementen worden toegepast op verschillende plekken, zowel in de zon als in de schaduw, en zorgen zo voor zitplekken in alle seizoenen. • De twee kunstwerken krijgen een prominente plek binnen het plan. • Straatmeubilair bij het statiosngebied worden t.z.t. afgestemd met NS/Prorail
21
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
landschappelijk
duinachtig landschap
routing
fietstunnel als ‘ingesneden’ element onderdeel van het landschap
slingerende paden
22
de duinen ‘gevangen’
fietstunnel als ‘ingesneden’ element onderdeel van het landschap
overbruggingen daar waar de routing water kruist
de duinen ‘gevangen’
fietstunnel als ‘ingesneden’ element onderdeel van het landschap
hoogteverschillen bieden ruimte voor ontmoeting & spel
1586 | BKP | Den Helder Zuid
utilitaire gebouwen
utilitaire voorzieningen zorgvuldig vormgegeven
20 juni 2024
meubilair
hoogteverschillen bieden ruimte voor ontmoeting & spel
bestrating
verharding in warme geeltinten (asfalt, schelpen, halfverharding)
23
utilitaire voorzieningen zorgvuldig vormgegeven
utilitaire voorzieningen ook biobased / circulair
hoogteverschillen bieden ruimte voor ontmoeting & spel
ontwikkeling Den Helder Zuid BIJLAGEN
n = 36 kluize n
20 juni 2024
19x 8
n ats e e rpla arke 12 p
n ats e e rpla arke 16 p
PA
1586 | BKP | Den Helder Zuid
te be
fpp =
n atse rpla rkee 5 pa
n ats e e rpla arke p 10 p 10 p UM: E S MU REN RKE
p
en laats ee rp park den hou
152 fp
Burgemeester Ritmeesterweg AB
BIJLAGE 1
RI
RI
houd
er
straa
t
K&R
R AB I
0 -0 .4 w.p. 1 :3
FIETSPARKEREN: 228 pp + 36 kluizen
+ 0 .8 0 8x 8 fp p = 64
15
SFIET HUUR VER u ks 16 st
2
200 fp
p
36 kl
uizen
RI
AB
l te ha
FIETSPARKEREN: 200 pp + 36 kluizen + 16 verhuur
2
3 lage
K
d
e
n atse rpla rkee 4 pa
1.25+
el a
&R
ut
4 lag
11,5m n
en ts aa pl er e rk pa
en ts aa pl er e rk pa
17men
6
1.00+
t aa pl er
1.50+
o
e rs won n be eke rs ats e zo e rpla n be arke atse 12 p rpla e e rk 4 pa
1.75+
e rs won n be e rs ats e z oek e rpla n be arke atse 15 p rpla rkee 5 pa
be sta an de trafo
2.00+ 2.25+ n ats e e rpla arke 13 p
2.25+
1.00+ 18 pa rkee rp laatse n
1.15+
+ 1 .7 5
+ 1 .2 5
0 -0 .4 w.p.
Dijk
w eg
25 pa rkee rp laatse n
0.40+
n atse rpla rkee 7 pa
rs mete
1.25+
1.25+
en laats ee rp park den hou
TOTAAL AANTAL PARKEERPLAATSEN: 140 pp + 2 K&R
Lan d
1.50+
1.75+
+ 0 .7 5
te be
2.00+ 1.50+
w eg
n atse rpla rkee 7 pa
+ 0 .7 5
0 -0 .4 w.p.
n ats e e rpla arke 10 p
ngs rkeri e t a W ark eerp la ats en
m -65
fpp =
2,6m
25x 8
n a ts e erpla arke 11 p
+ 0 .9 0
us sb
13 p ark ee rp laats en
fpp
+ 0 .9 0
en laats ee rp park
9p
SITUATIE
AB
Stad
mV Wille
1.00+ 0.40+
+0 .4
0.40+
0 n atse rpla PT-2 rkee 8 p a p voor A 6p
+ 0 .9 0
0.40+
0 -0 .4 w.p.
+ 0 .7 5
2 ,6
+ 0 .7 5
2 .4
0+
m
23
Lan d
P or A n vo atse rpla rkee 4 pa
,5 m
n ts e n laa ge e rp 6 la rke pa 3 3
T-2
te be
w eg
nzrl JA iaaatsdra ee ta n sW
rs mete en laats ee rp park den hou
1.00+
0.40+
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024 te be p den hou
BIJLAGE 1
e aats erpl arke
VOORBEELDVERKAVELING VELD 1
S
n
-0 w.p.
.40
1: 3 0. 80 1
en laats eerp k r a 5p
+ iz 36 klu
en
RI
AB
FIETSPARKEREN: 200 pp + 36 kluizen + 16 verhuur
ut
1.50+
2
a
R
ers won n be ekers e s t a bezo erpla arke plaatsen 12 p r e e rk 4 pa 2
1.25+
el
4 lag
e
m 1857,6men
en
d
2
2
r ee rk a p
ts aa pl
K&
6
en
en
m 85,6
1.00+
ee rk pa
s at la rp
ats rpla rkee 4 pa
m 85,6
SFIET HUUR VER tuks 16 s
ha
t aa pl er e lt
11
+
en aats erpl e k r pa
2 ,6 m
p 200 fp fpp = 25x 8
0. 90
us sb
o
1.75+
besta ande tr afo
2.00+ 2.25+
erp laat se
rke e
n
eg
13 p
.40
en
-0 w.p.
n
+
e aats erpl arke
1. 25
w eters
+
ts plaa
25 p a rkeerp laatse n
1. 75
r rkee
0.40+
18 p a rkeerp laatse n
1.25+
7 pa
1.15+
1.00+
p den hou
1.25+
te be
en
TOTAAL AANTAL PARKEERPLAATSEN: 140 pp + 2 K&R
m Land
ts plaa
1.50+
1.75+
r rkee
.40
1.50+
7 pa
rpla
n
+
2.00+
+
ark e
e aats erpl arke
n
0. 75
-0 w.p.
e aats erpl arke
2.25+
0. 75
atse n
13 p
10 p
rk e t a W
eg w s g erin
9 pa
0. 90
+
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
BIJLAGE 1
hellingshoek 14% hoogteverschil 1,3m
VOORBEELDVERKAVELING VELD 1
2,6m bz.
bz.
bz.
bz.
17m
85,6 m2
85,6 m2
85,6 m2
85,6 m2
85,6 m2
85,6 m2
4 lagen
bouw vlak
parkeerkelder optie 1: hellingbaan naast het gebouw, gedeeltelijk overkapt
begane grond
1e-3e verdieping
1.25+ 1.15+
+
+
1.00+
0.40+
+0 . 4
0.40+
0. 90
0.40+
-0 w.p.
.40
0
+
en aats erpl APT-2 e k r 8 pa p voor 6p
.40
0. 75
+
0. 75
m 2 ,6
95
+
2. 4
0+
90
2
m
2
m
2
m
A oor en v
PT-2
66
m Land
ts plaa
2
m 118
90
r rkee
p
en
4 pa
33
m
s ,5 m at3 100erpla2 lagen e 6 ark 2
2
m
g
-0 w.p.
en
25 p a rkeerp laatse n
rswe
1. 25
ts plaa
VOORBEELDVERKAVELING VELD 2 0.40+
1. 75
r rkee
BIJLAGE 1
18 p a rkeerp laatse n
7 pa
1586 | BKP | Den Helder Zuid
1.00+
1.25+
en laats eerp park
ete ndm
PARKEERPLAATSEN: 140 pp + 2 K&R
20 juni 2024
p den hou
eg
te be
w eters e aats erpl arke n
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
BIJLAGE 1
VOORBEELDVERKAVELING VELD 2
wanddikte: 500mm
2,6m 9 5 m2
9 5 m2 9 0 m2
9 0 m2
100 m2
23,5m
100 m2
6 lagen
9 0 m2
hellingshoek 14% hoogteverschil 1,3m
9 0 m2
118 m2
118 m2
6 6 m2
parkeerkelder
begane grond
1-5e verdieping
33 parkeerplekken
1,7~2,0m boven maaiveld
ark e
p den hou
13 p
te be
en
1.50+
ts plaa
1.75+
TOTAAL AANTAL
r rkee
.40
1.50+
7 pa
-0 w.p.
erp laat se
n
bouw vlak
6 6 m2
K&R
RI AB
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024 FIETSPARKEREN: 228 pp + 36 kluizen
BIJLAGE 1
4 fpp p=6 8x 8 fp
VOORBEELDVERKAVELING VELD 3
0. 90
+ izen 36 klu
p 200 fp fpp = 25x 8 SFIET HUUR VER tuks 16 s
- 65 m
2
RI AB
FIETSPARKEREN: 200 pp + 36 kluizen + 16 verhuur
2
100 m en 3 lag
100 m en 3 lag
2
115 m en 3 lag 2
5 11113,la5gem en n m
2
ee rk pa
s at la rp
en
K&
6
ee rk a p d
e
s at la p r
en
1.25+ el a
R
ut
1.50+ o
1.75+
2.00+
2
besta ande tr afo
ners ewo en b ers aats zoek erpl n be arke atse 15 p rpla rkee 5 pa
115 m en 3 lag 2
115 m en 3 lag
n
n
+
115 m 2 3 lagen
115 m 2 3 lagen
115 m 2 3 lagen
2.25+
2.00+
.40
2
130 m en 5 lag
0. 75
-0 w.p.
2
e aats erpl arke
2
115 m en 3 lag 115 m en 3 lag
e aats erpl arke
10 p
2
115 m en 3 lag
13 p
2
115 m en 3 lag
2.25+
1.50+
1.75+
TOTAAL AANTAL PARKEERPLAATSEN: 140
115 m 2 3 lagen
3 lag
s bu
lt ha
1.00+ 2
ts laa rp e e
1.25+ 1.15+
0.40+
1.00 18 p a rkeerp laatse n
25 p a rkeerp laatse n
0.40+
0.40+
-0 w.p.
.40
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
BIJLAGE 1
VOORBEELDVERKAVELING VELD 3
115 m 11,5m lagen 2
2 100 m 3 lagen
2 100 m 3 lagen
115 m2 3 lagen
3 3lagen
11,5m
115 m2 3 lagen
3 lagen
115 m2 3 lagen 115 m2 3 lagen 115 m2 3 lagen 115 m2 3 lagen 115 m2 3 lagen 2
bouw vlak
begane grond 20 parkeerplekken (5x bezoekers) inpandige berging parkeren optie 1
AB
RI
115 m 2 3 lag en
115 m 2 3 lag en
115 m 2 3 lag en
115 m 2 3 lag en
130 m 5 lagen
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
BIJLAGE 1
VOORBEELDPLATTEGROND VELD 3
sl k . 1 17 m2
techniek 3,8 m2
10200
10200
10200
living 30 m2
vrij indeelbaar 23,5 m2
sl k . 2 10 m2 berging 5,5 m2
badk. 5 m2
5100
5100
5100
begane grond wonen
1e verdieping slapen
2e verdieping vrij indeelbaar
1586 | BKP | Den Helder Zuid
20 juni 2024
BIJLAGE 1
VOORBEELDPLATTEGROND VELD 3
sl k . 2 7,4 m2
living 32 m2
10200
10200
10200
sl k . 1 12,3 m2
badk. 5 m2 vrij indeelbaar 23,5 m2
berging 5,5 m2
techniek 5 m2
5100
5100
5100
begane grond slapen
1e verdieping wonen
2e verdieping vrij indeelbaar
bestemmingsplan Stationsgebied Den Helder Zuid
Bijlage 2 Stedenbouwkundig Schetsplan (2023)
38
Bijlagen bij de toelichting (vastgesteld)
Gebiedsontwikkeling rondom Station Den Helder Zuid
december 2022
Bureau Aan de Dijk
Inhoudsopgave 1. Voorwoord 5 2. Inleiding/opgave 7 3. Status stedenbouwkundig schetsplan, proces tot nu toe en vervolgproces 11 4. Context/de gebiedsontwikkeling in groter verband 13 5. Stedenbouwkundig schetsplan 17 5.1. Opgave 17 5.2. Fietstunnel en NNN-gebied 19 5.3. Toelichting stedenbouwkundig schetsplan 21 5.4. Voetgangers/fietsinfrastructuur 23 5.5. Toevoegingen Schooterzijde 25 5.6. Toevoegingen Nollenzijde 29 5.7. Bebouwing 30 5.8. Openbare ruimte 33 5.9. Duurzaamheid samengevat 39 Bijlage: participatie gebiedsontwikkeling rondom Den Helder Zuid
2
41
3
1. Voorwoord Voor u ligt het stedenbouwkundig schetsplan voor de ontwikkeling van het gebied rondom Station Den Helder Zuid. Een bijzondere plek in meerdere opzichten. Hier komen belangrijke functies samen in een bijzonder landschap: een treinstation, een museum met kunst van Rudi van de Wint van internationale allure, een woonwijk en het nollenlandschap met natuur van hoge kwaliteit. Maar ook de minder fraaie, maar net zo noodzakelijke functie van een onderstation dat voorziet in de groeiende elektriciteitsbehoefte. En deze bijzondere plek, waaromheen zoveel samenkomt, is tegelijkertijd een desolate leegte met enerzijds een verstilde schoonheid en anderzijds een plek die door bewoners als onprettig wordt ervaren en die in de jaarlijkse beoordeling van de kwaliteit van treinstations steevast op de laatste plek of bijna-laatste plek komt. De leegte van de plek laat zich misschien goed beschrijven door het gedicht Vlam van Hendrik Marsman dat de opkomende zon in het landschap beschrijft. Landschap, kunst en treinstation komen samen (foto Jan Meurs Prorail)
4
Vanuit de behoefte aan nieuwe woningbouw is het primair een mooie plek om deze leegte invulling te geven, maar waarbij alle andere betekenislagen van deze plek ook een rol moeten blijven spelen en de basis bieden voor een bijzondere uitwerking. Deze gebiedsontwikkeling is vanuit de vele betekenislagen die hier samenkomen en daarmee de vele belangen tot stand gekomen met brede participatie, zowel door burgers als diverse zakelijke stakeholders, zie hiervoor de participatienotitie. Dit boekje neemt u mee in het stedenbouwkundig schetsplan dat hierbij tot stand is gebracht. We wensen u veel leesplezier.
Vlam Schuimende morgen en mijn vuren lach drinkt uit ontzaggelijke schalen van lucht en aarde de opalen dag Henrik Marsman 1899-1940
5
2. Inleiding / opgave Hoofddoelstellingen Hoofddoelstellingenvan vande degebiedsontwikkeling: Randvoorwaarden gebiedsontwikkeling gebiedsontwikkeling 1. realiseren woningbouw: tenminste 60 woningen in mix betaalbaar tot duur Randvoorwaarden Randvoorwaarden voor brede doelgroep van starters tot ouderen. 2. versterken mobipunt (aan weerszijden station) •3. realiseren woningbouw: tenminste 60 inin • kwaliteit realiseren tenminste 60woningen woningen enwoningbouw: sociale veiligheid openbare ruimte mix mixbetaalbaar betaalbaartot totduur duurvoor voorbrede brededoelgroep doelgroepvan van verbeteren starters Wensen starterstot totouderen ouderenmet meteen eenfocus focusop opde dekoopsector koopsector •4. versterken (aan metmobipunt Schooten enweerszijden De Nollen station) versterken. • relatie versterken mobipunt (aan weerszijden station)
•• kwaliteit kwaliteiten ensociale socialeveiligheid veiligheidopenbare openbareruimte ruimte verbeteren verbeteren Wensen Wensen Vervallen plangebied
• •
relatie met De Schooten en De Nollen versterken relatie met De Schooten en De Nollen versterken
1.6
Sense of place
Plangrens gebieds ontwikkeling
Winkelcentrum Schootenplaza
Aangepast plangebied
Multifunctioneel centrum Boerderij De Schooten
Spoor Station Zuid Huidige voetgangers verbinding Nieuwe fietsverbinding Mobipunt 55 dB geluidszone spoor Rehorstpark
Meer landschappelijke verbinding de Nollen Onvoltooid Museum de Nollen Verbinding Museum de Nollen met beeldentuin Beeldentuin
Grasveld
Startpunt kunstroute Sense of Place
Basketbalveld
Kunstroute Sense of Place
Kunstwerk
Onderdeel van het landschap van Stelling en Wadden
Gas hogedrukleiding Kabels en leidingen
RandvoorwaardenkaartDen DenHelder Helder station Zuid 66 juli juli 2021 Zuid Randvoorwaardenkaart station Zuid 2021 Randvoorwaardenkaart Den Helder station 6
De Nollen/NNN-gebied
De basis voor deze gebiedsontwikkeling is gelegd door de groeiwens (Van Krimp naar Groei) vanuit het Helders Perspectief. Hiervoor is de uitgangspuntennotitie in mei 2020 vastgesteld als startpunt voor deze ontwikkeling met als doelstelling woningbouw aan weerszijden van het station met een focus op een toegevoegd woningassortiment binnen De Schooten, gericht op koopwoningen voor diverse inkomensgroepen. De gewenste kwaliteitsslag werd nadrukkelijk gekoppeld aan integratie met het landschap van De Nollen (museum en Natuur Netwerk Nederland). Hiermee is vervolg gegeven aan een eerdere inventarisatie uit 2018 waarbij gesproken is met een burgerdelegatie en stakeholders over de wensen voor transformatie van dit gebied. De ontwikkeling van woningbouw binnen dit gebied is niet eenvoudig. Het gaat niet om ontwikkeling van een reguliere woonbuurt zonder interventies van andere belangen, maar om een drukbelast gebied met vele belangen: • een ontvangstgebied voor een treinstation met een groot autoen fietsparkeerprogramma • een elekriciteitsonderstation in de nabijheid met de daarmee onlosmakelijke omringende ondergrondse infrastructuur. De bodem ligt vol met hoofdkabels & leidingen die niet zomaar verlegd kunnen worden. Door de energietransitie wordt dit onderstation uitgebreid.
een belendend natuurgebied De Nollen met NNN-status (Natuur Netwerk Nederland) dat niet extra belast mag worden door de effecten van verstedelijking. • de wens om een nieuwe fiets/voetgangersverbinding te maken onder het spoor door. De positie hiervan is sturend voor de overige gebiedsontwikkeling hieromheen. • de wens om te komen tot vergroting van de sociale veiligheid binnen het gebied. Bij alle ontwerpbeslissingen is dit aspect sterk bepalend geweest. • de aanwezigheid van museum De Nollen met geïntegreerde kunst van Rudi van de Wint in het nollenlandschap. Nu nog beperkt tot het beeldenlandschap met een beperkt bezoekersaantal, maar met de intentie om het museumgebouw afgebouwd te krijgen en daarmee samenhangend groei van bezoekers en dus extra verkeersbewegingen. •
7
Opgehaalde aandachtspunten Verkeer en parkeren participatie overleg 2018 Randvoorwaarden Station Zuid: • Trappen slecht beloopbaar • Onderdoorgang niet uitnodigend • Geen invalidenparkeerplaats, geen verlaagde stoeprand • Overkapping gewenst • Station moet visitekaartje worden • Citymarketing op station • Gastheer/vrouw op station • Nieuwe fietstunnel gewenst • Bushalte gewenst, afstand halte Baljuwstraat te ver • Koffie/theecorner met werkplekken • Fietsverhuur/reparatiepunt • Station en natuur beter verbinden
• aantrekkelijker maken van station Den Helder Zuid als belangrijk opstappunt voor De Schooten, Nieuw Den Helder en Julianadorp • extra parkeerplaatsen voor woningbouw op eigen terrein • vergroten fietsparkeercapaciteit • fiets veilig en droog • nieuwe fietstunnel ruimtelijk inpassen • rekening houden met uitbreiding parkeren westzijde mede i.v.m. (toekomstig) parkeren museum • scheiden bushalte van kiss/ride westzijde Sense of place • inrichting gebied geschikt voor mindervaliden • mobipunt aan weerszijden station
op de eenzame Burgemeester Ritmeesterweg • fiets/wandelverbindingen zo sociaal veilig mogelijk
Landschap/stedenbouw Randvoorwaarden • bij planuitwerking rekening houden met het historische Nollenlandschap • sluit de gebiedsontwikkeling aan op de vorm- en kleurentaal Nollenproject
1.6
Wensen • Burgemeester Ritmeesterweg qua sfeer en inrichting inbedden in Nollenproject (duinweg) • verbeteren ruimtelijke relatie met Nollen landschaps/beeldentuin De • Nollen, tevens onderdeel van • Struinnatuur Nollenzijde onduidelijk Wensen Sense of place-route, station Zuid • Nollen beter betrekken bij station • station Zuid als toeristich knooppunt startpunt • Museum De Nollen afbouwen, • lagere parkeernorm woningen ivm • Museum De Nollen herkenbaarder meerwaarde voor station mobipunt vanaf rotonde Nieuweweg • fietsverhuur/reparatie koppelen aan • station zichtbaarder maken Omgeving stalling • benutten van kunst Van De Wint • toevoegen OV-fietsen binnen het openbaar gebied • Rehorstpark onprettig, donkere • deelauto’s met oplaadpunt • sluit de ontwikkeling aan op vormbosschages • fietstunnel direct realiseren en kleurentaal Nollenproject • Entree Waterkeringsweg statig, laatste • direct realiseren parkeren museum • rekening houden met de grotere deel rommelig verbindende groenstructuren • Basketbalveldje armetierig van de Stelling tot De Nollen en Sociale veiligheid • Kanoroute aansluiten vanuit de de route naar de waddenkust Doggersvaart (landelijke kunst/cultuurroute Sense Wensen • Meer ruimte uitlaten honden of place) • Omgeving station jaarrond schoon, heel, • zo optimaal mogelijk creëren 24uurs sociale ogen (woningbouw) veilig met goed beheerconvenant • toevoegen
horecaprogramma Woningbouw • Betere verbinding met winkelcentrum: (koffie-uitgifte of mogelijk auto, fiets, te voet zelfsbrasserie) Randvoorwaarden • Camperplaatsen inrichten • museum De Nollen benutten • Vanwege ‘Van krimp naar groei’ • Meer verlichting, frisse kleuren als stepping stone met reuring inzetten op woningbouwopgave,
Hoofddoelstellingen van de gebiedsontwikkeling:
• • • •
tenminste 60 woningen in mixRandvoorwaarden landschap, reizen en wonen betaalbaar tot duur voor brede1. realiseren elkaar versterken tot en unieke woningbouw: doelgroep van starters tot ouderen verblijfplaats tenminste 60 woningen in mix betaalbaar tot duur doelgroep vancultuurclusters starters tot ouderen. met een focus op de koopsectorvoor brede • ruimte maken voor mobipunt (aan weerszijden station) maak een uniek woonmilieu 2. versterken (werkplaatsen, cultuureducatie, en sociale veiligheid openbare ruimte architectonisch hoogwaardig 3. kwaliteit short stay-verblijf, horeca, verbeteren diversiteit in oppervlakten, tentoonstellingen) inzetten op kleinere woningenWensen (1-2 • koppel het station aan het 4. relatie met Schooten en De Nollen versterken. persoonshuishoudens) Nollenproject qua naam, inrichting ook grotere woningen in duur en ervaring segment
Wensen • voldoende buitenruimte bij de woningen (balkon of dakterras) • zoeken naar bijzondere woonvormen, mogelijk mix met wonen-cultuur in een creatieve mix
Relatie met De Nollen Randvoorwaarden • behoud kernwaarden totaalkunstwerk De Nollen, landschappelijk,ruimtelijk, cultuurhistorisch, kunst • functioneren Nollenproject blijft in stand • natuurwaarden landschap De Nollen behouden • breng een plus voor het Nollenproject, door ook buiten de landschapstuin het werk van Ruud van de Wint ervaarbaar maken Wensen • neem afbouw museum mee in de gebiedsontwikkeling, inclusief de verbetering van de koppeling tussen De Nollen Noord en Zuid • duidelijker ingang van de landschaps/beeldentuin • laat de relatie De Nollen (cultuur),
Milieuaspecten Randvoorwaarden • klimaatadaptatie (opvang hevige regenval en vasthouden water, beschutting tegen extreme hitte) Winkelcentrum Plangrens gebieds • rekening houden met aanwezige Schootenplaza ontwikkeling flora en fauna Spoor • nieuwe bebouwing in Multifunctioneel centrum Boerderij De Schooten overeenstemming met geldende Station Zuid De Nollen/NNN-gebied normen voor Huidige voetgangers • geluid, Meer landschappelijke verbinding • trillingen, verbinding de Nollen Nieuwe • fietsverbinding stikstofdepositie, Onvoltooid Museum de • geschikte bodem, Nollen Mobipunt • externe veiligheid, Museum de 55 dB geluidszone spoor • kabels en leidingen enVerbinding Nollen met beeldentuin • niet gesprongen explosieven Rehorstpark Grasveld
Beeldentuin
Wensen Startpunt kunstroute Sense of Place Basketbalveld • door ontwikkeling vergroting biodiversiteit flora en fauna Kunstroute Sense of Place Kunstwerk • natuurinclusieve gebouwen en Onderdeel van het Gas hogedrukleiding openbare ruimte Kabels en leidingen
Het programma dat hieruit volgt laat zich in hoofdlijnen als volgt omschrijven: • Realiseren van circa 60 woningen • Verbeteren van sociale veiligheid rond het station • Verbeteren van het mobiliteitspunt • Verbeteren van de relatie tussen De Nollen en De Schooten • Rekening houden met stationsfuncties waaronder 220 autoparkeerplaatsen en 500 fietsparkeerplaatsen Verder hecht de buurt grote waarde aan het groen in en om de buurt en heeft men bij de ontwikkeling van het gebied aandacht gevraagd voor groene verbindingen met het omringende groen. Al deze en overige randvoorwaarden zijn samengebracht in de randvoorwaardenkaart en een eerste proefverkaveling heeft aangetoond dat de ruimte voor woningbouw maximaal circa 60 woningen zal betreffen. Deze randvoorwaardenkaart is in oktober 2021 vastgesteld.
landschap van Stelling en Wadden
Randvoorwaardenkaart Den Helder station Zuid 6 juli 2021 Zuid Randvoorwaardenkaart Den Helder station 8
9
3. Status stedenbouwkundig schetsplan, proces tot nu toe en vervolgproces
participatiebijeenkomst 21 oktober 2021
10
presentatie resultaten van de avond door bewoners 21 oktober 2021
Het stedenbouwkundig schetsplan van Station Den Helder Zuid betreft het resultaat van een uitgebreid participatietraject en vele ontwerpschetssessies in wisselende samenstellingen, zie hiervoor de participatienotitie. Met dit stedenbouwkundig plan is de fase afgesloten waarbij de hoofdontwerpuitgangspunten (landschap is leidend, alle ontwikkelingen liggen hierbinnen te gast) met hierbinnen de hoofdligging van functies en hun onderlinge samenhang (zoals de posities van de nieuwe langzaamverkeerstunnel, woongebouwen, parkeren en de relatie met het station) en de omvang van de diverse programmaonderdelen (zoals aantallen woningen en parkeerplaatsen) zijn bepaald. De maatvoering ligt globaal op hoofdlijnen vast. Het resultaat is op hoofdlijnen doorgerekend (kosten en opbrengsten) en kan op haalbare wijze worden gerealiseerd (zie tevens toelichting in hoofdstuk 4). Hiermee is de haalbaarheidsfase afgerond. Hierna start de uitwerkingsfase, waarbij wederom nauw wordt samengewerkt met omwonenden en stakeholders. In deze uitwerkingsfase wordt het stedenbouwkundig schetsplan uitgewerkt met gedetailleerd gemaatvoerde inrichting van de openbare ruimte met exacte bepaling van materialen en inrichtingselementen (ook wel het inrichtingsplan geheten).
Daarnaast worden in deze uitwerkingsfase de bebouwingsregels voor de woongebouwen uitgewerkt (ook wel kavelpaspoorten geheten) als basis voor het in de markt zetten van deze woningbouwontwikkeling door een ontwikkelaar of meerdere ontwikkelaars. Verder wordt in deze uitwerkingsfase het bestemmingsplan opgesteld en in procedure gebracht. Het
inrichtingsplan en de kavelpaspoorten (gezamenlijk het uitgewerkte stedenbouwkundig plan) worden wederom ter besluitvorming voorgelegd, tezamen met de vaststelling van de grondexploitatie. Dit zal naar verwachting na de zomer van 2023 plaatsvinden.
11
4. Context / de gebiedsontwikkeling in groter verband Zoals reeds in de inleiding is aangegeven is de gebiedsontwikkeling rondom het station ingebed in andere belendende ontwikkelingen die formeel buiten de gebiedsontwikkeling van dit stedenbouwkundig schetsplan vallen, maar die wel vragen om nadere onderlinge afstemming:
50m helling
50m helling
Sense of Place is een culturele ontwikkelorganisatie die de regio langs de Waddenkust nieuwe vitaliteit geeft door de unieke kwaliteiten van dit gebied uit te vergroten met behulp van beeldende kunst- en ontwerpprojecten. Als een ‘ontwikkelorganisatie’ stimuleert, produceert en ontsluit Sense of Place beeldende kunst- en ontwerpprojecten in het buitengebied langs de Waddenkust, nu nog gericht op Nederland, maar mogelijk doorgroeiend naar de Duitse en Deense Waddenkust. Via een route verbinden we de projecten met elkaar. Sense of Place maakt hiermee de unieke waarden van natuur, landschap en cultuurhistorie van het bijzondere UNESCO werelderfgoed Waddengebied zichtbaar voor een breder publiek.