REV 1 - GEMDH Kadernota Den Helder 22 - 25.pdf
Tekst van het document
Kadernota
2022 - 2025
2
Inleiding Voor u ligt de Kadernota 2022-2025 van de gemeente Den Helder. Dit is
werk voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, een gastvrij en
de laatste kadernota van dit college. En deze verschijnt in een moeilijke
mooier centrum mogelijk maken etc.
periode voor veel van onze inwoners, instellingen en bedrijven door de coronacrisis. Ook de gemeente zelf heeft er last van. Gelukkig lijken de
Deze laatste kadernota is weer voorbereid met de raad. In deze
ontwikkelingen op dit moment de goede kant op te gaan en hopen we
voorbereiding hebben drie digitale bijeenkomsten plaatsgevonden.
dat de positieve ontwikkelingen waar we mee bezig waren met extra
Daarin zijn raads- en commissieleden meegenomen in actuele
energie voortgezet kunnen worden. En we daarmee kunnen helpen aan
ontwikkelingen en zijn vragen beantwoord en aandachtspunten
nieuw perspectief voor inwoners en bedrijven.
opgehaald. Onderwerpen waren:
Deze raadsperiode heeft het college ingezet op de ontwikkeling van
Corona
onze gemeente in brede zin, waarbij de ambitie ‘Van krimp naar groei’
Tijdens de informatieavond van 17 februari 2021 zijn de effecten van
woorden heeft gegeven aan het groeiende zelfvertrouwen van onze
de coronacrisis in een presentatie toegelicht. Er zijn diverse landelijke
gemeente en richting aan onze ambities. En we mogen vaststellen:
steunmaatregelen. Tegelijkertijd zien we dat vanaf juni 2020 het aantal
Den Helder staat weer op de kaart! Het aantal inwoners neemt toe,
aanvragen voor (aanvullende) bijstand ten opzichte van het jaar ervoor
er worden nieuwe woningen opgeleverd waar in toenemende mate
is toegenomen. De crisisorganisatie, de noodverordening en de
inwoners van buiten de stad op af komen, het stadscentrum heeft nieuw
implementatie van de Covid-wet vergen extra inzet. Met het Helders
elan gekregen, de verbinding met Willemsoord is duidelijker, de keuze
steunfonds ondersteunt de gemeente organisaties en bedrijven.
voor huisvesting van de gemeente is gemaakt, de havenontwikkeling
De verwachting is dat door de vaccinaties de Covid-maatregelen kunnen
samen met de Marine begint vorm te krijgen en wordt ook door de
worden afgebouwd. De structurele effecten van de Covid-crisis voor
Provincie én het Rijk ervaren en gesteund door een Regiodeal.
de jaren 2022 en verder zijn nog niet te voorzien. Wanneer bedrijven en organisaties zich niet weten te herstellen, kan dit ook consequenties
Er is een goed aanbod van culturele en sportieve voorzieningen, er is
hebben voor de gemeentelijke begroting.
geld om Julianadorp nog aantrekkelijker te maken, de zorg is ondanks de kostenontwikkeling op peil gebleven, zodat al onze inwoners kunnen
Ontwikkeling kosten en vraag Jeugdzorg, Wmo en Participatie:
meedoen. Daarbij zijn grote bezuinigingen niet nodig geweest en is
Uit de rapportages in 2020 en eerste kwartaal 2021 komt naar voren dat
ook nu meerjarig geld beschikbaar. Deze laatste kadernota is vooral
er extra middelen nodig zijn voor de Jeugdzorg en de Wmo. Dit hangt
gericht op uitvoering van plannen en minder op nieuwe plannen.
deels samen met een incidentele hogere vraag naar zorg als gevolg van
Concreet hebben we het dan onder andere over de uitvoering van
de corona en deels wordt dit veroorzaakt door een toegenomen vraag
woningbouwplannen, uitvoering van integrale, wijkgerichte aanpak van
naar intensievere (duurdere) zorg, met name bij de jeugdzorg.
de zorg, uitwerken plannen voor de haven, aanpak openbare ruimte per
De hogere kosten hebben deels ook te maken met prijsstijgingen.
wijk, uitvoering armoedebeleid incl. schuldenaanpak, toeleiding naar
Deze ontwikkeling speelt al langer en geldt voor vrijwel alle gemeenten.
3
Het kabinet heeft daarom onlangs extra middelen toegezegd voor
Invoeringskosten Omgevingswet
de jeugdzorg voor 2021. We verwachten dat dit voor onze gemeente
Landelijk wordt onderzoek gedaan naar de verwachte invoeringskosten
neerkomt op circa € 2 miljoen. Een bijdrage die verlichting geeft waar
en de verwachte structurele kosten en baten van de Omgevingswet.
reeds de begroting 2021 een verhoging van de kosten liet zien van ruim
Veel gemeenten vrezen dat de invoering niet budgetneutraal kan
€ 3 miljoen ten opzichte van de begroting 2020. Inmiddels komt een
plaatsvinden. Ook voor onze gemeente is op dit moment het effect
aanvullende kostenstijging uit de jaarrekening en de cijfers over het
nog niet precies in te schatten. Uit een in februari 2021 opgeleverde
eerste kwartaal 2021 van aanvullend € 1,9 miljoen naar voren; deze
impactanalyse naar de gevolgen van de invoering van de Omgevingswet
stijging kan worden opgevangen met de € 2 miljoen aan extra middelen
en de Wet Kwaliteitsborging voor de Bouw (Wkb) blijkt dat vanaf 2022
die zijn toegezegd. De VNG en het Rijk zijn nog in overleg over een
zo’n 10% van de huidige werkzaamheden rondom de activiteit bouwen
definitieve regeling naar aanleiding van onderzoek dat is uitgevoerd over
niet meer gedekt mogen worden vanuit de leges. De impactanalyse
de kosten Jeugdzorg; wij gaan er van uit dat de toegezegde middelen
geeft echter ook aanleiding om leges nauwkeuriger toe te rekenen aan
de basis vormen voor een meer structurele regeling. Voor Participatie
de uitgevoerde werkzaamheden, waardoor de financiële gevolgen op de
geldt dat de ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden,
korte termijn (2022) beperkt zijn. De financiële gevolgen op de lange(re)
dat nu nog redelijk stabiel is, kan worden beïnvloed wanneer de
termijn zijn sterk afhankelijk van de beleidskeuzes in de komende jaren
steunmaatregelen van het Rijk voor bedrijven worden afgebouwd.
en zullen bij deze beleidskeuzes inzichtelijk worden gemaakt.
In de paragraaf ruimtevragers gaan we hier verder op in. Regionale projecten Ontwikkelingen Port of Den Helder (PoDH)
De regiogemeenten van De Kop van Noord-Holland werken met de
De gemeente draagt sinds 2020 structureel bij aan het meerjarig
provincie Noord-Holland aan een samenwerkingsagenda voor de periode
onderhoudsplan van PoDH. Grote onderhoudswerken die in
na het programma De Kop Werkt! dat eind 2021 afloopt. De agenda met
voorbereiding zijn, zijn die van de Zeedoksluis, Nieuwe Werk en
de speerpunten van regionale samenwerking zullen projecten opleveren
Van Kinsbergenbrug. Eventuele ontwikkelingen in de aanbestedingen
die gezamenlijke investeringen vergen. Te denken valt daarbij aan
of onderhoudsstaat leiden tot een beroep op de gemeente om
investeringen op het gebied van Energie en Duurzaamheid, maar ook in
gereserveerde middelen eerder beschikbaar te stellen. De lage olieprijzen
Bereikbaarheid en het Maritiem Cluster.
in 2020 en Covid-19 zorgen voor tegenvallende resultaten van olie-
4
en gasbedrijven. Voor PoDH betekent het minder inkomsten omdat
Ontwikkeling Dijkzone
de faciliteiten van de haven minder worden benut. PoDH verwacht
Helder Vastgoed bv, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en
daardoor een nadelig resultaat. In de begroting van PoDH wordt rekening
de gemeente Den Helder hebben een intentieovereenkomst getekend
gehouden met jaarlijkse inkomsten uit grondverkopen. Deze resultaten
waarmee een eerste stap is gezet in de ontwikkeling van de Dijkzone
vallen waarschijnlijk ook lager uit dan geprognotiseerd. In de volgende
in het gebied ter hoogte van de Postbrug. De SeaSaw wordt in deze
paragraaf gaan we hier verder op in.
ontwikkeling ingepast. In opdracht van Helder Vastgoed BV en de
gemeente doet Zeestad de procesbegeleiding. Het schetsontwerp van
Duurzame bereikbaarheid
het stedenbouwkundig plan wordt in de raadsinformatieavond stedelijke
Goede OV-verbindingen, verkeersveiligheid en fietsroutes zijn doelen
vernieuwing op 27 mei 2021 gepresenteerd aan de raad. Uitgangspunt
waar we vanuit het programma Vitale gemeente aan werken. Met raads-
in de planning is dat planvorming en voorbereiding zullen leiden tot de
informatiebrief 2021-004591 hebben we u recent geïnformeerd over het
bouw van de eerste woningen medio 2026. Voor de voorbereiding van
onderzoek naar de verkeersveiligheid N9, N99 en N250. De stand van
het stedenbouwkundig plan zijn in 2021 aanvullende middelen nodig.
zaken met betrekking tot het bevorderen van duurzaam vervoer zal in de
Voorafgaand aan elke volgende planfase worden de kosten in beeld
raadscommissie van 2 juni 2021 worden toegelicht. Bij de vaststelling
gebracht en voorgelegd voor besluitvorming.
van de Fietsvisie is in een motie gevraagd om de kosten in beeld te brengen voor het regelen van eenduidige voorrang voor fietsers op
Renovatie TESO-haven
rotondes en het oplossen van knelpunten. In maart 2021 bent u nader
Rijkwaterstaat is voornemens om in 2022 de drijvende fuik, damwanden,
geïnformeerd over de stand van zaken van het Uitvoeringsplan en de
bruggen en heftorens en elektrische en mechanische installatie van de
financiële consequenties verbonden aan de uitvoering van de moties.
veerinrichting te vervangen. In 2021 vindt voorbereidend onderzoek plaats naar de technische oplossingen. Parallel daaraan vindt het
Klimaatadaptatie
gesprek plaats met de stakeholders, waaronder de TESO en de
De strategie van klimaatadaptatie kent een aanpak langs diverse
gemeente Den Helder. De scope voor de realisatie wordt bepaald op
lijnen. Eén daarvan is de strategie van het gebruiken van neerslag om
basis van deze gesprekken. En ook op basis van de resultaten van
extra zoetwater voorraden in de bodem van stedelijke gebieden, maar
het onderzoek hoe tijdens de werkzaamheden de vaarverbinding
ook in oppervlaktewater te creëren. Een strategie die ook verzilting
toch onderhouden kan worden. In dit proces zoeken Koninklijke
tegengaat. In de regionale raadscommissie van 3 juni 2021 zal de
Marine, provincie Noord-Holland en de gemeente nadrukkelijk naar
strategie Klimaatadaptatie Noordkop 2022-2026 op de agenda staan.
mogelijkheden om de scope te verbreden en te verbinden met
Er is hierin een relatie met de regionale samenwerkingsagenda zoals
kansen die uit het Lange Termijnperspectief voor de haven naar
hiervoor genoemd. De strategie zal uitwerking moeten krijgen in een
voren zullen komen, inclusief een betere ontsluiting van de haven.
uitvoeringsplan. De kosten hiervan zijn nog niet inzichtelijk.
De raadscommissie van 15 november 2021 is in de bestuurlijke termijnkalender opgenomen om u over de ontwikkeling van het maritiem
Data-informatie
cluster te informeren. Zijn er eerdere resultaten uit gesprek of onderzoek,
Er is veel vraag naar data per wijk/buurt. Wij verwijzen u hiervoor naar de
dan informeren wij u uiteraard daarover.
website denhelder.incijfers.nl. Ook organiseren we een informatieavond waarin u meegenomen wordt in de trends in de data, passend in de thema’s van Helders Perspectief.
5
6
Ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen In een begroting zijn er altijd autonome ontwikkelingen. Het betreft kosten en opbrengsten die niet beïnvloedbaar of niet te vermijden zijn. Voorbeelden zijn financieel technisch verbonden aan bijvoorbeeld veranderingen in huren en nutskosten. Daarnaast zijn actualisaties van de bestaande begroting/meerjarenraming aan de orde. Dit betreffen ook autonome financiële mutaties, maar zijn feitelijk geen nieuwe
kosten over een aantal jaren zijn € 30.000 per jaar. • De kosten van onkruidbeheersing in de verharding op basis van de gevraagde beeldkwaliteit vallen structureel € 290.000 hoger uit. • Ervaringscijfers advies- onderzoekskosten voor het maken van bestemmingsplannen: € 50.000 structureel. • De kosten van het legen van groenafvalbakken op de begraafplaats zijn gestegen: € 11.000 structureel.
ontwikkelingen, maar passen de begroting aan, mede naar aanleiding van werkelijke ontwikkelingen van baten en lasten. Een aantal posten
Naast de ruimtevragers, de autonome ontwikkelingen en de actualisaties
geven we hier expliciet weer omdat ze inhoudelijke beleidsterreinen
worden wijzigingen van budgetten voorzien binnen één programma
betreffen:
en in een enkel geval tussen programma’s. Dat zijn administratieve,
• ICT-ontwikkelingen in applicaties en licenties vergt
budgettair neutrale, wijzigingen en deze hebben dus géén effect op
€ 150.000 structureel. • De advieskosten om verplichte onderbouwing van bestemmingsplannen te realiseren bedragen jaarlijks € 50.000. • Het budget ad € 40.000 voor de Jongerenadviesraad is met
het begrotingssaldo. Indien sprake is van een mutatie tussen twee programma’s dient uw raad daarover formeel echter een besluit te nemen. Dit kan bij de komende begroting 2022 worden geëffectueerd. In deze kadernota zijn zulke actualisaties tussen programma’s aan de orde.
raadsbesluit RB 19.0124 structureel en wordt vanaf 2022 ook in de begroting zo verwerkt. • In de Wet Basisregistratie Ondergrond (BRO) is onder meer vastgelegd
Bedrijfsvoering (programma Bestuurlijke vernieuwing) In 2020 is de ambitie van krimp naar groei vastgesteld. Met deze ambitie
dat de gemeente de wettelijke taak heeft om gegevens over de
is door de gemeenteraad ook € 900.000 structureel beschikbaar gesteld
ondergrond aan te leveren en te gebruiken: aanleverplicht en
voor de gemeentelijke organisatie om in deze ontwikkeling te kunnen
afnameplicht. De gemeente is als bronhouder vanaf 1 januari 2021
meegroeien. We hebben een traineepool ingericht en op een aantal
verplicht gegevens van diverse registratieobjecten (grondwater
plekken extra capaciteit ingezet. We investeren in onze organisatie door
en bodem- en grondonderzoek) te leveren. Hiervoor is geen eigen
extra opleidingen. Toch is de werkdruk in de organisatie toegenomen.
capaciteit of software beschikbaar. Dit vergt een budget van
Deels is dat het effect van de coronamaatregelen op de medewerker zelf:
€ 20.000 structureel.
het thuiswerken en het combineren van het werk met de eisen vanuit
• Onderhoud en herstellen schade aan droge blusleidingen, opstelplaatsen en waterputten: € 10.000 structureel. • De kosten van het begraven van mensen, wanneer er geen polissen
het gezin. De coronamaatregelen hebben echter ook geleid tot extra werkdruk verbonden aan de implementatie van de coronamaatregelen en de economische effecten ervan. De ingezette organisatieverandering
van de overledenen vrijkomen en er geen nabestaanden zijn die kosten
van een lijnorganisatie naar een opgavegerichte structuur ontwikkelt zich
van begraven voor hun rekening (kunnen) nemen. De gemiddelde
positief. Het vraagt echter een andere rolinvulling en een heroriëntatie in
7
sommige functies, die geleidelijk vorm moet krijgen. In de bedrijfsvoering
praktijkondersteuners en gezinscoaches.
moet naast rechtmatigheid ook de doeltreffendheid meer accent krijgen.
We voorkomen onnodig dure individuele trajecten door versterking van
We geven hier richting aan door opgavegericht te sturen. Nieuwe opgaven
de kwaliteit van de toegang, met professionals die hiervoor zijn opgeleid.
dienen zich ook aan, zoals de leefbaarheid van woonbuurten rond het
En door inzet van algemene voorzieningen. In de sociale wijkteams
centrum en de stevige inzet op de energietransitie inclusief de wens
doen we hiermee ervaring op. De ontwikkeling van deze teams vergt
tot een waterstofpilot. De effecten ervan doen een formatiebehoefte
echter tijd om de samenwerking met partners op die manier ook in te
van € 450.000 voelen voor 2022 en verder, maar wij brengen deze niet
regelen. Den Helder zet ook in op preventie en vroegsignalering. Dat leidt
als ruimtevrager in. Wij stellen prioriteiten en brengen de ontwikkeling
weliswaar niet tot directe kostenbesparing, maar wel tot het voorkomen
de komende maanden verder in beeld om de knelpunten inzichtelijk
van problemen bij kinderen, jongeren en gezinnen en daarmee tot het
te maken voor de begroting en in opmaat naar te maken keuzes in de
voorkomen van zorgkosten op termijn.
nieuwe raadsperiode. Naast het voorkomen en beperken van de instroom willen we de Zorg op maat (programma Zorgzame gemeente)
komende jaren ook inzetten op het bevorderen van de uitstroom.
Er zijn extra budget en maatregelen nodig om de Jeugdwet en Wmo
We onderzoeken waarom cliënten langer in de jeugdhulp blijven en gaan
financieel beheersbaar te maken. Want naast de permanente stijging
hier gericht op handelen. Een knelpunt in de zorgketen kan het afschalen
van de kosten van de Jeugdzorg, zijn ook de kosten van de Wmo op het
van de zorg bemoeilijken. Dit vraagt een andere kijk op zorgcontracten,
gebied van de huishoudelijke hulp en begeleiding door de coronacrisis
maar vooral ook weer de integrale blik. Organisaties buiten het sociaal
sterk gestegen. Dat geldt niet alleen in Den Helder, maar speelt in alle
domein, zoals kinderopvang en buitenschoolse opvang (bso) kunnen
gemeenten in Nederland. De Jeugdwet en Wmo nemen preventie en
hierin een rol spelen. Het geldt echter ook voor maatregelen op het
de eigen kracht van gezinnen als uitgangspunt. Een ander doel was om
gebied van wonen, onderwijs en werk. De gezinscoaches bereiken
professionals meer ruimte te geven voor eigen afweging: maatwerk.
resultaten bij de ‘top 80’ van de zorgtrajecten, maar door verbreding van
De financiële baten van jeugdhulp vallen veelal in de zorg (minder GGZ
de inzet/het instrumentarium is meer mogelijk. Betere beheersing van het
en somatische problemen op latere leeftijd) en op termijn op het gebied
volume aan benodigde zorg en ondersteuning is ook mogelijk door extra
van werk en inkomen (via het behalen van een startkwalificatie of hoger
aandacht voor de inkoop en kostensystematiek en digitalisering.
onderwijsniveau). Preventie en vroegsignalering zorgen voor beter
8
welzijn van kinderen, jongeren, gezinnen en ouderen. Integraal werken
In 2021 wordt de inzet op de beheersing van volume en effectiviteit in de
leidt tot passender zorg, maar vraagt voor multiprobleemgezinnen ook
zorg (Jeugdzorg en Wmo) en schuldhulpverlening door een integrale en
investeringen op andere gebieden, zoals wonen, werk en onderwijs.
gerichte aanpak geïntensiveerd. Ook de mogelijkheden tot participatie in
Landelijk is onderzocht dat de meeste maatregelen gericht op
de vorm van werk maakt onderdeel uit van deze aanpak. We zetten in op
jeugdzorg niet een op een vertaald kunnen worden in lagere kosten
maatwerk gericht op de top 80 van gezinnen met de hoogste kosten.
in de jeugdzorg. Dat geldt wel voor bijvoorbeeld de inzet van
We hebben daarbij de ambitie om de kosten van de (jeugd)zorg met
€ 0,5 miljoen te verlagen in 2025 ten opzichte van de ervaringscijfers
opgenomen. Dit ten behoeve van het regulier onderhoud gekoppeld aan
van dit moment. Dat doen we met meer sturing op de inkoop, met
de beeldkwaliteit, aflopend met € 30.000 per jaar. In dat jaar zijn tevens
maatwerk in en afstemming tussen effectieve zorgtrajecten en goede en
middelen vrijgemaakt voor de gebiedsgerichte aanpak van achterstallig
breed functionerende sociale wijkteams
onderhoud en klimaatbestendige maatregelen.
Havenontwikkeling (programma Vitale gemeente)
Vanaf 2021 zijn extra gelden beschikbaar gesteld voor areaaluitbreiding
We willen dat nu en in de toekomst er in de haven van Den Helder
en de gevolgen van iepziekte. Er zijn echter wensen gerealiseerd die
voldoende ruimte is voor de Koninklijke Marine, onderhoud van schepen,
leiden tot aanzienlijk meer kosten. Te denken valt aan de bestrijding
de ontwikkelingen in de offshore windmarkt en de waterstofeconomie.
van hondenpoep, het plaatsen van extra afvalbakken en hogere
Samen met de Koninklijke Marine en de provincie Noord-Holland werken
onderhoudskosten verbonden aan herinrichting Loopuytpark en
we samen in het maritiem cluster om tot een langetermijn perspectief
Huisduinerpleintje. In het afgelopen jaar is extra duidelijk geworden
te komen en een daarop aansluitend ontwikkelingsperspectief voor het
welke rol de openbare ruimte heeft voor de individuele sporter en
gebied Nieuwediep/Nieuwe Werk. Dit vergt een investering in onderzoek
recreanten. Ook de kosten van de bestrijding van bomenziekten en
en menskracht in de voorbereiding. De ontwikkelingskansen zullen
woekerende exoten blijven toenemen.
de economische positie van de regio verder versterken. De ligging en faciliteiten in Den Helder maken de haven ook een tot een belangrijke
Op dit moment zouden al deze ontwikkelingen leiden tot een extra
schakel in de relatie met andere havens.
ruimtevraag van ruim € 370.000. De beperkte middelen vragen prioriteitstelling. Wij laten daarom een nieuw beleidskader opstellen
Tegelijkertijd heeft Port of Den Helder op dit moment te maken met
op basis waarvan de gemeenteraad in de aanloop naar de volgende
tegenvallende opbrengsten en hoge onderhoudskosten. Er wordt
raadsperiode nadere keuzes kan maken.
daarom een beroep gedaan op de gemeente als aandeelhouder. De liquiditeitspositie maakt dat in 2021 en 2022 een bijdrage onvermijdelijk is. We gaan daarom voor 2022 uit van een extra bijdrage van € 500.000. In 2022, als de ontwikkelingsrichting zich uitkristalliseert, moet ook duidelijk worden op welke wijze een duurzame bedrijfsvoering mogelijk wordt. Openbare ruimte (programma Leefbare gemeente) Het beleidskader Openbare Ruimte in nieuw perspectief is in de eerste helft van 2017 vastgesteld. Op basis daarvan is voor het onderhoud van de openbare ruimte vanaf 2018 structureel € 810.000 in de begroting
9
Bestuurlijke Vernieuwing
Trends • Inwoners willen steeds meer zeggenschap over hun eigen leefomgeving. • Datagedreven werken neemt toe. • Er zijn doelgroepen die niet mee kunnen in de digitalisering. En jongeren hebben andere (informatie)behoeften dan mensen die niet en/of minder digitaal zijn. • De gemeente Den Helder kent veel vacatures voor hoogopgeleiden die moeilijk te vervullen zijn. • Cybercrime neemt verder toe. Doelen 1. Den Helder kent een stabieler bestuur (raad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt. 2. Den Helder voert beleid doeltreffender uit door beter en transparanter samen te werken met de verbonden partijen. 3. Inwoners en ondernemers ervaren betere dienstverlening van de gemeente Den Helder. 4. De gemeente Den Helder trekt gemakkelijker nieuw personeel aan en houdt bestaand personeel beter vast. 5. Onze inwoners voelen zich meer betrokken bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving.
10
Bestuurlijke Vernieuwing
Doel: 1 2 3 4 5 Den Helder kent een stabieler bestuur (gemeenteraad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Via inwonerspanel meten van de waardering op een vijfpuntsschaal: % mate van vertrouwen in manier waarop gemeente wordt bestuurd: heel veel, veel, neutraal (niet veel/niet weinig), weinig, nauwelijks tot geen. Vertrouwen in het bestuur van de gemeente Den Helder. 2020 Waardering op basis
2021 Waardering op basis
2022 Waardering op basis
2023 Waardering op basis
2024 Waardering op basis
2025 Waardering op basis
van 686 deelnemers:
van XX deelnemers:
van XX deelnemers):
van XX deelnemers:
van XX deelnemers:
van XX deelnemers):
• heel veel 0%,
• heel veel 5%,
• heel veel 7%,
• heel veel 8%,
• heel veel 9%,
• heel veel 9%,
• veel 12%,
• veel 20%,
• veel 25%,
• veel 26%,
• veel 27%,
• veel 29%,
• neutraal 50%,
• neutraal(45%,
• neutraal 40%,
• neutraal 40%,
• neutraal 40%,
• neutraal 40%,
• weinig 29%,
• weinig 20%,
• weinig 19%,
• weinig 18%,
• weinig 17%,
• weinig 16%,
• nauwelijks tot geen 7%. • nauwelijks tot geen 5%. • nauwelijks tot geen 4%. • nauwelijks tot geen 3%. • nauwelijks tot geen 2%. • nauwelijks tot geen 1%. • geen mening 2%.
• geen mening 5%
• geen mening 5%
• geen mening 5%
• geen mening 5%
• geen mening 5%
Bron: Inwonerspanel gemeente Den Helder. Wat gaan we ervoor doen? 1.1
Uitvoeren verbeteragenda Bestuurlijke Vernieuwing met de nadruk op de volgende onderwerpen: • Inzet (digitale) participatiemiddelen voor inwoners, zoals digitaal platform Ingesprek.DenHelder.nl (Citizenlab). • Communicatie over plannen en over genomen college- en raadsbesluiten, inclusief de afwegingen die daarbij een rol hebben gespeeld. • Bevorderen van de toegang voor bewoners en ondernemers met initiatieven. • Vergroten aanwezigheid organisatie, college en gemeenteraad in de wijk. • Starten met een pilot buurt-, wijk- of straatbegroting.
Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
11
Bestuurlijke Vernieuwing
Doel: 1 2 3 4 Den Helder voert beleid doeltreffender uit door beter, transparanter samen te werken met de verbonden partijen Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? We herhalen in januari 2022 de eigen enquête onder raadsleden en commissieleden gemeenteraad, om te meten hoe ze de informatie door verbonden partijen aangeleverd waarderen (over het jaar 2021). Dit rapportcijfer (effectindicator) moet dan (gemiddeld) minimaal een 6,6 zijn. Effectindicator: rapportcijfer van gemeenteraad over kwaliteit, volledigheid en tijdigheid aangeleverde informatie door verbonden partijen. Tevredenheid over de samenwerking en informatievoorziening zoals ervaren door de verbonden partijen. 8 7 6 5 4 3 2 1 0
6.5
6.6
6.7
6.8
6.9
7.0
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: Enquête verbonden partijen; eigen enquête gemeente Den Helder. Wat gaan we ervoor doen? 1.2.1. Twee keer per jaar een speciale raadscommissie Bestuur en Middelen over de halfjaar rapportage over de verbonden partijen. De directies van de verbonden partijen geven een presentatie en beantwoorden technische vragen. 1.2.2. We werken aan de bundeling van de ontwikkelcapaciteit die belegd is of was bij Zeestad CV/BV, Port of Den Helder en Den Helder Airport. Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
12
Bestuurlijke Vernieuwing
Doel: 1 2 3 4 Inwoners en ondernemers ervaren betere dienstverlening van de gemeente Den Helder Ondernemers Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? We maken gebruik van twee onderzoeken: de eigen ondernemerspeiling en vanaf 2021 ook van het onderzoek door MKB Nederland (over het voorgaande jaar). Beide onderzoeken worden 1 x per 2 jaar uitgevoerd. NB. In 2020 is er geen ondernemerspeiling gehouden. In tegenstelling tot wat er in de kadernota/begroting 2020 staat. De ondernemerspeiling wordt namelijk 1 x per 2 jaar gehouden (conform collegebesluit 13-08-2019). In 2021 wordt de ondernemerspeiling opnieuw uitgevoerd. Ondernemerspeiling Het gemiddelde rapportcijfer dat ondernemers de dienstverlening van de gemeente geven. 7 6 5 4 3 2
0
6.4
6.7
6.5
6.9
6.6
2020
2021
2022
2023
2024
2025
1 0
Bron: Waarstaatjegemeente.nl. MKB-onderzoek (peiling MKB-vriendelijkste gemeente De verkiezing MKB-vriendelijkste gemeente is een initiatief van MKB-Nederland, uitgevoerd door onderzoeksbureau LexNova. Het is een tweejaarlijkse prijs, waaraan gemeente Den Helder in februari 2021 (editie 2020/2021) voor de eerste keer meedeed. De ranglijst wordt in juli bekend gemaakt. 2020/2021
2022/2023
2024/2025 -
Nulmeting: op de xx plaats
Op de xx plaats in de top tweehonderd Nederlandse
Op de xx plaats in de top honderd
Nederlandse gemeenten (in juli 2021 bekend).
Nederlandse gemeenten.
Nederlandse gemeenten.
Bron: MKB-Nederland.
13
Bestuurlijke Vernieuwing
Inwoners Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Via het inwonerspanel van de gemeente Den Helder meten we de mate van tevredenheid over dienstverlening van de gemeente met een rapportcijfer. Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners de dienstverlening van de gemeente geven. 8 7 6 5 4 3 2 1 0
7.0
7.2
7.3
7.4
7.5
7.6
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: Inwonerspanel Den Helder (Rapportage door I&O research) Wat gaan we ervoor doen? 1.3.1. Blijven investeren in goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers, zoals door het programma Excellente Dienstverlening. 1.3.2. Inzet op betere dienstverlening aan ondernemers. Dit door het versterken van het lokaal ondernemersklimaat; het verbeteren van het overleg met ondernemersverenigingen en goede communicatie en beleid met betrekking tot het midden- en kleinbedrijf. Het resultaat: ondernemers tevreden over de gemeente en een goed imago bij ondernemers buiten de gemeente. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat Extra inzet op vergunningverlening door toename bouwactiviteiten. De dekking wordt gevonden in de extra legesopbrengsten (programma 3).
14
2022
2023
2024
2025
€ 64.000
€ 64.000
€ 64.000
€ 64.000
Bestuurlijke Vernieuwing
Doel: 1 2 3 4 De gemeente Den Helder trekt gemakkelijker nieuw personeel aan en houdt bestaand personeel beter vast Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Gemiddeld aantal vacatures binnen de gemeente Den Helder.. 100 80 60 40 20 0
95
90
85
80
80
80
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: Indexcijfer 2019=100. Bron: gemeente Den Helder en personeelsmonitor A&O fonds. Wat gaan we ervoor doen? 1.4.1. Profileren van Den Helder als aantrekkelijke werkgever. 1.4.2. Investeren in opleiding en training (leren & ontwikkelen). 1.4.3. Uitwerken van het begrip goed werkgeverschap in de breedste zin van het woord. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat Beveiliging bestuurders/personeel bij bedreigingen.
2022
2023
2024
2025
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
Dit budget is bedoeld om maatregelen te kunnen nemen aan woningen bij bedreigingen van collegeleden of personeel. In 2020 zijn diverse maatregelen genomen, waarvoor geen budget aanwezig was. Het bedrag is een inschatting op basis van ervaring.
15
Bestuurlijke Vernieuwing
Doel: 1 2 3 4 5 Onze inwoners voelen zich meer betrokken bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? a.
Via het inwonerspanel meten we de mate van bekendheid en betrokkenheid van inwoners in 2022 bij het thema energietransitie woningen. Het gaat in eerste instantie om een nulmeting.
b.
Via ingesprek.denhelder.nl maken we inzichtelijk hoe inwoners participeren bij initiatieven van de gemeente en bij (eigen) initiatieven uit hun buurt. Het project heeft een doorlooptijd van twee jaar. In een verlenging na februari 2022 is op dit moment nog niet voorzien.
Minimaal aantal projecten: 7 6 5 4 3 2 1 0
1
3
7
2020
2021
2022
80
80
80
2023
2024
2025
80
80
80
2023
2024
2025
Het aantal deelnemers/gebruikers aan het participatieplatform ingesprek.DenHelder.nl (Citizenlab) neemt ieder jaar toe. 1000 800 600 400 200
16
0
150
500
1000
2020
2021
2022
Bestuurlijke Vernieuwing
c.
Vrijwillige inzet inwoners voor hun stad (indexcijfer 2019 = 100). Effectindicator: percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten groeit jaarlijks met drie procent. We maken gebruik van het cijfermateriaal van vrijwilligersorganisatie Noordkop voor elkaar over hulpaanbod, gebruikers en hulpvragen.
Het percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten groeit jaarlijks met drie procent 120 100 80 60 40 20 0
103
106
109
112
115
118
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Wat gaan we ervoor doen? 1.5.1. Het participatieplatform ingesprek.denhelder.nl benutten we optimaal om het gesprek in en over projecten mogelijk te maken en zo inwoners meer te betrekken en te laten participeren. 1.5.2. Onder de Omgevingswet wordt een aanvrager voor een omgevingsvergunning verantwoordelijk voor het betrekken van de omgeving. We monitoren of de participatie afdoende is voor een goede belangenafweging om zo nodig na evaluatie de regels te kunnen bijsturen. Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
17
Bestuurlijke Vernieuwing
Totaaloverzicht ruimtevragers: Beveiliging bestuurders/personeel bij bedreigingen
2022
2023
2024
2025
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
Vergunningverlening
€ 64.000
€ 64.000
€ 64.000
€ 64.000
Voortzetting pilot wijkkantonniers (toelichting opgenomen onder doel 3 in Zorgzame gemeente)
€ 50.000
€ 200.000
€ 200.000
€ 200.000
Deelmobiliteit/duurzame bereikbaarheid (toelichting opgenomen onder doel 2 in Leefbare gemeente)
€ 15.000
€ 15.000
€ 15.000
€ 15.000
Totaal
€ 179.000
€ 329.000
€ 329.000
€ 329.000
Financieel overzicht (- is nadeel; + is voordeel, bedragen x € 1.000) Programma Bestuurlijke vernieuwing • baten begroting 2021-2024
2022
2023
2024
2025
144.907
144.461
144.382
144.382
• lasten begroting 2021-2024
-36.226
-35.809
-35.250
-35.250
saldo begroting 2021-2024
108.680
108.652
109.132
109.132
Mutaties Kadernota 2022-2025 • autonome ontwikkelingen
1.706
1.771
1.872
1.457
• autonome ontwikkelingen-actualisaties
100
100
100
100
• administratieve wijzigingen
-213
-18
-18
-18
• nieuw beleid, exploitatie
-179
-329
-329
-329
• nieuw beleid, investeringen Totaal saldo kadernota 2022-2025
18
1.415
1.525
1.625
1.210
110.095
110.177
110.757
110.342
Zorgzame gemeente
Trends • Toenemende wachtlijstproblematiek voor jongeren in de gemeente Den Helder. • Behoefte aan laagdrempelig en preventief aanbod voor jongeren. • Toenemende mate van overgewicht en ongezonde levensstijl bij inwoners, met name onder jongeren. • Balansverstoring in de samenleving, in verhouding veel ouderen ten opzichte van jongeren om deze doelgroep te kunnen ondersteunen. • Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk. • Toename van inwoners met problematische schulden en inwoners die leven in armoede. • De inzet van specifieke kennis en ervaringsdeskundigheid (zoals door mensen met een verstandelijke beperking, ggz-achtergrond, laaggeletterden en ex-verslaafden) neemt toe. • Digitalisering en digitale bereikbaarheid. • Toename van het aantal te huisvesten statushouders. Doelen 1. Minder jongeren in Den Helder zijn aangewezen op jeugdhulpverlening. 2. Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede. 3. Den Helder telt minder werklozen en bijstandsgerechtigden. 4. De zorg voor kwetsbare inwoners is doelmatiger en speelt meer in op hun (zorg)behoefte.
19
Zorgzame gemeente
Doel: 1 2 3 4 Minder jongeren in Den Helder zijn aangewezen op jeugdhulpverlening Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal jongeren met indicatie jeugdhulpverlening. 15 12 9 6 3 0
14.1%
14.0%
13.5%
13.0%
12.5%
12.5%
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: CBS. Percentage jongeren tot 18 jaar met indicatie jeugdhulpverlening. Wat gaan we ervoor doen? 2.1.1. We zetten in op snelle signalering door laagdrempelige voorzieningen. 2.1.2. Sturen op inkoop om de juiste zorg te kunnen verlenen. 2.1.3. We ontwikkelen Integrale Kind Centra (IKC) waarin we een doorgaande leerlijn en preventief zorgaanbod borgen. In een IKC sluiten we aan bij de specifieke vragen die in de betreffende wijk leven. Een IKC levert een belangrijke bijdrage aan de kansrijke ontwikkeling van het kind en aan het voorkomen en/of oplossen van maatschappelijke problemen. Het betreft hier een samenwerking tussen gemeente, onderwijs en zorgaanbieders en maatschappelijke partners. 2.1.4. Het Jongerenpunt in de loop van 2021 evalueren.
20
Zorgzame gemeente
Nieuw beleid en ruimtevragers Wat Jeugdzorg
2022
2023
2024
2025
-€ 200.000
-€ 200.000
-€ 500.000
-€ 500.000
€ 57.000
€ 57.000
€ 57.000
€ 57.000
Jeugdzorg heeft te maken met stijgende kosten. Op basis van de jaarrekening 2020 en het eerste kwartaal 2021 gaan we uit van een stijging van ruim € 1,9 miljoen. Op basis van recente berichten mag verwacht worden dat het Rijk met extra structurele middelen voor gemeenten komt om deze stijgende kosten te kunnen dekken; we schatten deze in op ruim € 2 miljoen. In deze kadernota gaan we ervan uit dat deze middelen de basis vormen voor een structurele regeling en nemen de verwachte stijging van de kosten en de extra middelen daarvoor van het Rijk vooralsnog per saldo als p.m. op. Daarnaast zijn we ook als gemeente bezig de (jeugd)zorg doelmatiger, meer integraal en op maat aan te bieden. We houden daarmee in deze kadernota rekening. De pilot inzet gezinscoaches vergt in 2022 extra middelen ad € 250.000 voor activiteiten en € 150.000 salaris (totaal € 400.000) met als uitgangspunt dat dit leidt tot minder stijging van de kosten Jeugdzorg. Daarnaast nemen we een inverdieneffect op ten opzichte van de verwachte kosten in 2021 gerelateerd aan maatwerk gericht op een integrale doelmatige benadering (aanpak top 80-gezinnen) die bij Ontwikkelingen is beschreven. Bijzondere kosten pleegzorg De uitvoering van de regeling Bijzondere Kosten pleeggezinnen is niet haalbaar binnen de beschikbare uitvoeringsbudgetten Jeugd en WMO. Jongerenpunt
€ 25.000
De bekostiging van het Jongerenpunt verlengen we voor het jaar 2022 met het oog op de continuïteit.
21
Zorgzame gemeente
Doel: 1 2 3 4 Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Beroep op schuldhulpverlening. 150 120 90 60 30 0
135
140
135
130
125
125
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: eigen registratie: aantal inwoners dat schuldhulpverlening ontvangt. Aantal inwoners dat zich aanmeldt bij de Voedselbank. 150 120 90 60 30 0
125
120
115
110
105
105
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: Het aantal gebruikers van de Voedselbank wordt gemeten ten opzichte van de landelijke voedselbanknorm per 1 januari 2019. Als de norm later verhoogd
22
wordt, dan stijgt hierdoor het aantal klanten. Met dat effect wordt rekening gehouden bij de beoordeling van de meting.
Zorgzame gemeente
Wat gaan we ervoor doen? 2.2.1. Inzet via het Vroeg Erop Af-team van het Centrum Financieel Fit Den Helder voorkomt crisissituaties. 2.2.2. Integrale aanpak, breed integraal casuitiek overleg in de sociale wijkteams. 2.2.3. Inzet van budgetcoaching en maatwerk in de duur van budgetbeheer ter voorkoming van onder bewindstelling. 2.2.4. Voorlichting geven aan jongeren op scholen binnen onze gemeente. 2.2.5. Inzet Doorbraakfonds ter voorkoming van een impasse in de Schuldhulpverlening. 2.2.6. Het bevorderen van zelfredzaamheid van inwoners door samenwerkingsafspraken met bewindvoerders in een convenant vast te leggen. Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
23
Zorgzame gemeente
Doel: 1 2 3 4 Den Helder telt minder werklozen en minder bijstandsgerechtigden Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Netto arbeidsparticipatie in Den Helder. 80 70 60 50 40 30 20 10 0
65.3
65.6
65.8
66
67
67
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: Waarstaatjegemeente.nl. Percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzicht van de beroepsbevolking. Wat gaan we ervoor doen? 2.3.1. We leiden, in samenwerking met werkgevers en re-integratiebedrijven, inwoners met een bijstandsuitkering toe naar werk. 2.3.2. Jeugd Werkt! helpt jongeren bij het vinden en behouden van een (leerwerk)baan. 2.3.3. We zetten duale trajecten in voor statushouders gericht op taal en werk. 2.3.4. Inwoners met een loonwaarde tussen de 30% en 70% plaatsen we binnen de voorziening duurzaam aan het werk met LKS (loonkostensubsidie) en krijgen een vaste baan. 2.3.5. Via de website (Helder) Zicht Op Werk geven we informatie en stimuleren we inwoners vanuit intrinsieke motivatie om eigen regie te pakken. 2.3.6. Inwoners door onze eigen sollicitatietraining ‘boksend naar een baan’ sollicitatievaardig maken. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
2023
2024
2025
€ 50.000
€ 200.000
€ 200.000
€ 200.000
Continueren van de inzet van wijkkantonniers. De financiële verwerking van deze mutatie is opgenomen in programma Bestuurlijke vernieuwing.
24
Zorgzame gemeente
Doel: 1 2 3 4 De zorg voor kwetsbare inwoners is doelmatiger en speelt meer in op hun (zorg)behoefte Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal huishoudens met maatwerkvoorzieningen. 150 120 90 60 30 0
125
120
115
110
105
105
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: Aantal huishoudens per 1000 huishoudens dat één maatwerkarrangement Wmo binnen het huishouden heeft. Voor de Wmo-gegevens (CBS- Monitor Sociaal Domein Wmo) geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op het aantal deelnemende gemeenten in een peilperiode. Het gemiddelde rapportcijfer dat bij het cliëntervaringsonderzoek wordt behaald. 8 7 6 5 4 3 2 1 0
7.8
8.0
8.0
8.0
8.0
8.0
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: Waarstaatjegemeente.nl.
25
Zorgzame gemeente
Wat gaan we ervoor doen? 2.4.1. Doorontwikkeling van wijkgericht aanbod en toegang voor alle hulp- en ondersteuningsvragen: sociale wijkteams. 2.4.2. Via prestatieafspraken, gekoppeld aan subsidies, stimuleren we activiteiten gericht op preventie en vroeg-signalering. 2.4.3. Inzet op sluitende ketens in de zorg (doorgaande lijnen in zorg en veiligheid en in zorg, onderwijs en arbeidsmarkt). 2.4.4. Aansluiten en door- ontwikkelen van digitale mogelijkheden voor ondersteuning bij zorg- en hulpvragen. 2.4.5. Voor de Top80 multiprobleemgezinnen zetten we in op accurate zorg: intensieve procesregie. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat Integraal Kindcentrum (IKC)
2022
2023
2024
€ 100.000
Het concept IKC is een samenwerking tussen gemeente, onderwijs en zorgaanbieders en maatschappelijke partners. Wmo begeleiding Er is in tijden van Corona (landelijk) gesignaleerd dat de eigen kracht en het vermogen om zelfstandig een huishouden te voeren en om te participeren scherp is gedaald. Men heeft lang willen ‘overbruggen’, doorbijten zonder hulp te vragen. Toen in de zomer van 2020 bleek dat Corona nog zeker een halfjaar tot een jaar ging doorwerken in de maatschappij, was er een kentering zichtbaar onder onze inwoners. Men kan zichzelf niet meer op eigen kracht redden en doet een melding voor hun hulpbehoefte bij de Wmo. De hulpvraag onder onze inwoners wordt beantwoord met een sterk bewustzijn van het (mogelijke) tijdelijke karakter van de hulpvraag. Buiten het scherp afgeven van kortdurende indicaties moeten er herindicatiegesprekken worden gevoerd met de inwoner. Deze gesprekken hebben door corona niet kunnen plaatsvinden. Telefonische gesprekken kunnen niet worden gezien als herindicatiegesprekken; er is een huisbezoek nodig. De verwachting is dat we deze zomer weer kunnen starten met deze gesprekken bij versoepeling van de maatregelen. Er is ook geleerd van de coronaperiode: er zijn innovatieve manieren gevonden om hulp en ondersteuning te bieden die bijdragen aan de versterking van zelfredzaamheid.
Deze ontwikkelingen zullen naar verwachting een positieve invloed hebben op de inzet van mensen en middelen en zijn meegenomen in de doelstellingen. Dit heeft dan nog niet direct invloed op de uitgaven 2022. In 2023 zal er effect optreden wanneer herindicaties in 2021/2022 kunnen starten.
26
€ 569.000
2025
Zorgzame gemeente
WMO huishoudelijke hulp
€ 225.000
-€ 110.000
-€ 110.000
-€ 110.000
De toelichting voor Wmo-begeleiding loopt parallel aan de ondersteuningsbehoefte voor huishoudelijke hulp. Waar begeleiding zorgt voor structuur in het hoofd van de cliënt zodat die zijn kracht weer vindt, zorgt huishoudelijke hulp voor een schoon en leefbaar huis. Preventief wordt in dit soort casussen kortdurend (half jaar tot een jaar) geïndiceerd, zodat we daarin de ontwikkelingen op de voet kunnen volgen. Er is sprake van productontwikkeling waarbij het uitgangspunt is ons te richten op de zelfredzaamheid en vitaliteit van de inwoner. Goede ondersteuning bij het huishouden is een effectief instrument dat bijdraagt aan het langer zelfstandig thuis wonen. Goede en tijdige inzet kan uitstel van duurdere vormen van begeleiding bevorderen. Daarnaast is de toelage huishoudelijke hulp stopgezet per 1 januari 2021. Deze verlaging hangt samen met opname extra budget als gevolg van toestroom van klanten ad € 335.000 in 2022. Bij elkaar betekent dit een ruimtevrager van € 225.000 in 2022 en een voordeel van € 110.000 vanaf 2023.
27
Zorgzame gemeente
Totaaloverzicht ruimtevragers
2022
2023
2024
2025
Bijzondere kosten pleegzorg
€ 57.000
€ 57.000
€ 57.000
€ 57.000
Integraal Kind Centrum (IKC)
€ 100.000
Jeugdzorg – pilot inzet gezinscoaches/activiteitenbudget Jeugdzorg – zorgkosten
0
0
0
0
-€ 200.000
-€ 200.000
-€ 500.000
-€ 500.000
Jongerenpunt
€ 25.000
WMO Begeleiding
€ 569.000
WMO Huishoudelijke hulp
€ 225.000
-€ 110.000
-€ 110.000
-€ 110.000
Totaal
€ 776.000
-€ 303.000
-€ 553.000
-€ 553.000
Financieel overzicht (- is nadeel; + is voordeel, bedragen x € 1.000) 2022
2023
2024
2025
• baten begroting 2021-2024
Programma Zorgzame gemeente
31.066
31.138
30.942
30.942
• lasten begroting 2021-2024
-100.681
-99.689
-99.339
-99.339
saldo begroting 2021-2024
-69.615
-68.551
-68.397
-68.397
Mutaties Kadernota 2022-2025 • autonome ontwikkelingen
-517
-517
-517
-517
• autonome ontwikkelingen-actualisaties
-435
-205
-205
-205
• administratieve wijzigingen
195
0
0
0
• nieuw beleid, exploitatie
-776
303
553
553
• nieuw beleid, investeringen
28
Totaal
-1.532
-418
-168
-168
saldo kadernota 2022-2025
-71.148
-68.969
-68.565
-68.565
Vitale gemeente
Trends • Den Helder kent files tijdens de piekmomenten wanneer veel bezoekers van en naar Texel reizen. • De marine groeit (meer personeel, schepen, extra bedrijvigheid) als gevolg van kabinetsbeleid. • Bedrijven zoeken vanwege de energietransitie naar een plek om hun activiteiten op zee uit te voeren. • Den Helder kent veel vacatures die werkgevers moeilijk kunnen vervullen. • Den Helder kent betere voorzieningen, een beter imago en trotsere inwoners dan voor de recente stadsvernieuwing. • De vraag naar woningen neemt toe, met daarin ook een behoefte aan bijzondere woonvormen. Doelen 1. Bewoners, forenzen en bezoekers reizen makkelijker en sneller van en naar Den Helder en de omliggende regio. 2. Meer mensen werken in Den Helder. 3. Meer bedrijven vestigen zich in Den Helder. 4. Het aanbod van het (regionaal beroeps-)onderwijs sluit beter aan op de vraag van werkgevers. 5. Het stadshart van Den Helder trekt meer bewoners en bezoekers dan voor de recente stadsvernieuwing. 6. We verbeteren de kwaliteit en omvang van de woningvoorraad zodat meer mensen in Den Helder kunnen gaan wonen.
29
Vitale gemeente
Doel: 1 2 3 4 5 6 Bewoners, forenzen en bezoekers reizen makkelijker en sneller van en naar Den Helder en de omliggende regio Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Reistijd auto Amsterdam - Den Helder Veerhaven. 1,5 1,2 0,9 0,6 0,3 0,0
1 uur 12 min.*
1 uur 24 min.
1 uur 22 min.
1 uur 20 min.
1 uur 20 min.
1 uur 20 min.
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: Google maps. Gemiddelde reistijd per auto van Amsterdam cs naar Den Helder veerhaven (TESO) op de vrijdagmiddag tussen 12.00 en 16.00 uur. *Invloed corona omstandigheden Wat gaan we ervoor doen? 3.1.1. We blijven inzetten op de lobby voor de N77 om de bereikbaarheid van de regio te verbeteren met als eerste stap de vormgeving van de regionale bereikbaarheidsagenda. 3.1.2. We zetten met de provincie en Rijkswaterstaat in op oplossingen en maatregelen voortkomend uit de probleemanalyse in het onderzoek verkeersveiligheid N9, N99 en N250. 3.1.3. Samen met de provincie Noord-Holland vervolgen wij ons overleg voor een kwalitatief goed en snel openbaar vervoersnet. 3.1.4. We verbeteren de toegankelijkheid van het openbaar vervoer ten behoeve van een inclusieve samenleving zodat alle mensen (ook met een mobiliteitsbeperking) deel kunnen nemen aan het openbaar vervoer. 3.1.5. We zetten ons in om Den Helder dé fietsstad van Nederland te maken: uitvoeringsplan fietsvisie.
30
Vitale gemeente
Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
2023
2024
2025
Aanpassing bushaltes
€ 8.000
€ 8.000
€ 8.000
€ 5.000
€ 5.000
€ 5.000
Nieuwe investeringen: De provincie Noord-Holland wil de toegankelijkheid van het openbaar vervoer in Noord-Holland voor mindervalide reizigers verbeteren door subsidie te verstrekken voor de aanpassing van bestaande bushaltes. Hiervoor zijn voorbereidingskosten nodig en cofinanciering voor bij de provinciale subsidie. De gemeentelijke investering bedraagt in 2022 € 130.000. De financiële verwerking van deze mutatie is opgenomen in programma Leefbare gemeente. Voorrang fiets op rotondes Uitvoering motie Uitvoeringsplan Fietsvisie voor eenduidige voorrang voor fietsers op rotondes en het oplossen van knelpunten: het geven van voorrang op rotondes voor de fiets sluit aan bij de Fietsvisie en stimuleert het gebruik van de fiets. Tevens worden hiermee al 6 knelpunten op de in ontwikkeling zijnde doorfietsroute Texel-Schagen opgelost. De kosten zijn € 360.000 (investering). Er wordt een BDU-subsidie van € 250.000 gevraagd. Daarmee wordt de netto-investering € 110.000. De financiële verwerking van deze mutatie is opgenomen in programma Leefbare gemeente.
31
Vitale gemeente
Doel: 1 2 3 4 5 6 Meer mensen werken in Den Helder Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal banen per 1000 inwoners. 800 700 600 500 400 300 200 100
620
630
640
650
0
2020* 2021 2022 2023 Bron: Waarstaatjegemeente.nl. Aantal banen (vervulde posities) per 1.000 inwoners tussen 15-74 jaar in Den Helder
660
660
2024
2025
* Dit is streefwaarde, cijfers 2020 zijn nog niet bekend. Wat gaan we ervoor doen? 3.2.1. We gaan verder met de uitvoering van het ‘in de markt’ zetten van Den Helder als aantrekkelijke plek om te leren, werken en wonen om mensen naar Den Helder te trekken (via het Helders Perspectief). 3.2.2. We laten het onderwijs aansluiten bij de sectoren waar veel werkgelegenheid in is. Dat betreft voor Den Helder de sectoren techniek, maritiem en energie (via het Helders Perspectief). 3.2.3. We creëren kansen voor inwoners om een baan te vinden die bij ze past (via onder meer het Helders Perspectief). Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
32
Vitale gemeente
Doel: 1 2 3 4 5 6 Meer bedrijven vestigen zich in Den Helder Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal bedrijven in Den Helder. 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0
3.160
3.190
3.220
3.250
3.280
3.280
2020*
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: waarstaatjegemeente.nl. Aantal (vestigingen van) bedrijven in Den Helder. (*Dit is streefwaarde, cijfers 2020 zijn nog niet bekend.) Wat gaan we ervoor doen? 3.3.1. In het Maritiem Cluster wordt de ontwikkelrichting NieuweDiep/NieuweWerk uitgewerkt vanuit het gedragen langetermijnperspectief op de haven. 3.3.2. We geven invulling aan de RegioDeal Maritiem Cluster Kop van Noord-Holland gericht op werkgelegenheid, innovatie en kennisontwikkeling. Hierbij ligt een specifieke focus op de kansen rondom waterstof en de ontwikkelingen bij maritieme technologieën. 3.3.3. We spelen in op economische kansen die de energietransitie, en in het bijzonder de waterstofeconomie, biedt. Een structureel partnerschap met New Energy Coalition is daarbij belangrijk i.v.m. kennisontwikkeling, innovatie en uitvoering van het waterstofprogramma NHN en de programmallijn waterstofeconomie van de Regio Deal. 3.3.4. We versterken de samenwerking tussen de zeehavens in Noord-Holland ten behoeve van een gezamenlijke propositie voor de markt op het gebied van wind op zee en waterstof. 3.3.5.
De regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM) krijgt vorm: een uitvoeringsorganisatie in samenwerking met de provincie Noord-Holland en alle gemeenten uit Noord-Holland (MRA en NHN), gericht op onder andere het ondersteunen van bedrijven/consortia rond grootschalige (technologische) proposities en investeren in kansrijke technologieën die niet voldoende middelen uit de markt kunnen halen. 3.3.6. We dragen bij aan het uitvoeringsprogramma van de Agenda voor het Waddengebied 2021-2026. Gewerkt wordt aan zaken als beleidsregels drones voor het Waddengebied, integrale maritieme ontwikkeling van havenplaatsen, parkeerfaciliteit boorplatforms, beleefbaarheid (toerisme en recreatie) en klimaatbestendigheid. Uit de uitwerking van de agenda zullen projecten komen die ook gemeentelijke inzet en cofinanciering vragen.
33
Vitale gemeente
Nieuw beleid en ruimtevragers Wat Ontwikkeling kansen uit Langetermijn Perspectief Haven in maritiem cluster en uitwerking
2022
2023
2024
2025
€ 250.000
0
0
0
€ 500.000
0
0
0
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 190.000
€ 190.000
€ 190.000
0
€ 78.000
€ 78.000
€ 78.000
€ 78.000
ontwikkelrichting Nieuwediep. Kosten van onderzoek en planvoorbereiding Deze inzet is nodig naast de inzet van KM en provincie. In 2021 werd dekking gevonden in programma Havens van DKW. Kosten onderzoek en heroriëntatie bedrijfsvoering Port of Den Helder (PoDH) Port of Den Helder ontvangt een extra bijdrage in de onrendabele kosten. New Energy Coalition New Energy Coalition focust op Groene moleculen, systeemintegratie en Human Capital. Toegang tot netwerk met (inter)nationale en regionale partijen. RegioDeal De kosten van de programmamanager en programmasecretaris RegioDeal kunnen niet gedekt worden uit de middelen van de RegioDeal. Deelname ROM MRA-nhn (ROM) De ROM is een initiatief van de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam in samenwerking met de gemeenten in de MRA en de gemeenten in de regio NHN. Aanvullend is het ministerie van Economische Zaken & Klimaat (EZK) ook beoogd partner. De ROM zal zich gaan richten op taken die op dit moment nog niet worden uitgevoerd ten behoeve van het verzilveren van economische kansen en technische ontwikkelingen. De kosten bestaan uit rentekosten voor de deelname aan het aandelenkapitaal en te maken exploitatiekosten.
34
Vitale gemeente
Doel: 1 2 3 4 5 6 Het aanbod van het (regionaal beroeps-)onderwijs sluit beter aan op de vraag van werkgevers Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal afgestudeerden dat blijft werken in de Kop van Noord-Holland. 120 100 80 60 40 20 0
102
104
106
108
110
110
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: ROC* (indexcijfer 2019 = 100). Het percentage in de Kop van Noord-Holland afgestuurde mbo’ers dat een baan in de regio vindt direct na het afronden van. hun opleiding. (* vanwege AVG Wetgeving wordt deze indicator niet meer gemeten door het ROC) Wat gaan we ervoor doen? 3.4.1. Via de programmalijn human capital van de RegioDeal Maritiem Cluster Kop van Noord-Holland zetten we ons in om op basis van de innovatie en economische ontwikkelingen de brede welvaart in Den Helder te verbeteren. Enerzijds wordt hiertoe het al bestaande netwerkplatform Tech@Connect versterkt (die zich richt op de actielijnen kiezen, leren, werken en innoveren in de technische, maritieme en energie sector). Anderzijds worden aanvullende activiteiten opgezet op het gebied van kiezen, leren en werken die aansluiten bij de innovatieve en economische ontwikkelingen. 3.4.2. Via het Helders Perspectief zetten we ons in op versterken van het onderwijs door onder meer een focus op doorgaande leerlijnen voor de techniek, goede huisvesting voor Scholen aan Zee en het aangaan van samenwerkingsverbanden met het hoger onderwijs. Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
35
Vitale gemeente
Doel: 1 2 3 4 5 6 Het stadshart (inclusief Willemsoord) van Den Helder trekt meer bewoners en bezoekers dan voor de recente stadsvernieuwing Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Bezoekersaantallen Stadshart (inclusief Willemsoord) (indexcijfer 2019 = 100). 120 100 80 60 40 20 0
102
105
108
110
110
110
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: metingen door stichting Top van Holland. (* vanwege AVG Wetgeving wordt deze indicator niet meer gemeten door stichting Top van Holland) Wat gaan we ervoor doen? 3.5.1. Verdere inzet op de realisatie van de lopende projecten in het stadshart: ontwikkeling Koningsstraat en Spoorstraat, de herontwikkeling van het V&D-pand en de Kroonpassage, ontwikkeling vastgoed bij halter Bellevue en de afronding van het stadspark aldaar, en versterking relatie van de stad met de zee door ontwikkeling dijkbuurt met als integraal onderdeel de Seasaw. 3.5.2. Ontwikkeling van het stadhuis in de gebouwen 66 en 72 op Willemsoord en de herinrichting van de buitenruimte. 3.5.3. Op Willemsoord wordt ingezet op de ontwikkeling van horecacluster de Kleine Werf, het aanpakken van de Boerenverdrietsluis en de Boerenverdrietbrug en de ontsluiting van Willemsoord via Buitenveld. 3.5.4. We zetten in op het verder verbeteren van de omgevingskwaliteit in het stadshart en Willemsoord door onder meer een nieuwe regeling op te zetten om de beeldkwaliteit van het stadshart te verbeteren (gevelrenovatie). 3.5.5. We verbeteren de verbinding tussen de verschillende deelgebieden binnen het stadshart en Willemsoord, onder andere met de brug van flaneerkade naar Theater de Kampanje/Reddingsmuseum en de aanpak van de kade bij de Medemblikkerloods.
36
Vitale gemeente
Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
2023
2024
2025
€ 32.000
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
Parkeergarage Sluijsdijkstraat
€ 19.000
€ 19.000
€ 19.000
€ 107.000
€ 107.000
€ 107.000
Openbaar toilet in Stadshart De gemeente stimuleert via het overleg met ondernemers het openstellen van semi-openbare toiletten voor bezoekers aan het centrum. De beschikbaarheid van een schone en veilige openbare toiletvoorziening, die bovendien toegankelijk is voor mensen met een beperking, is geen wettelijke verplichting maar wel een goede aanvulling op de semi-openbare toiletten en op de verblijfskwaliteit in het stadscentrum. Het exploiteren van een 24/7 toegankelijke toiletvoorziening is zonder overheidsbijdrage niet te realiseren. Er is incidenteel € 15.000 nodig voor voorbereiding en structureel € 17.000 voor beheer en onderhoud. Het functioneel maken van het monumentale urinoir aan de Keizersgracht en het realiseren van een toegankelijke openbare voorziening in het stadshart vergt daarnaast een investering van ca. € 120.000. De kapitaallasten bedragen € 8.000 vanaf 2023. De financiële verwerking van deze mutatie is opgenomen in programma Leefbare gemeente. Nieuwe investeringen: Voor deze garage is een noodzakelijke renovatie voorzien waar een krediet van € 400.000 voor nodig is. Parkeergarage Koninckshoek De parkeergarage Koninckshoek maakt geen onderdeel uit van de herontwikkeling van het
€ 85.000
gebied Prinsenstraat. De kosten van beheer en onderhoud moeten weer in de begroting worden opgenomen. Daarnaast wordt ook voor deze parkeergarage een renovatie voorzien met een benodigd investeringskrediet van € 470.000.
37
Vitale gemeente
Doel: 1 2 3 4 5 6 We verbeteren de kwaliteit en omvang van de woningvoorraad zodat meer mensen in Den Helder wonen Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal woningen in Den Helder. 30000 25000 20000 15000 10000 5000 0
27.069
27.250
27.500
27.750
28.000
28.000
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Bron: CBS. Aantal woningen. Wat gaan we ervoor doen? 3.6.1. We zetten ons in op het realiseren van een kwalitatief goed woningaanbod binnen de binnenstedelijke omgeving. We richten ons zowel op de vraag van onze eigen inwoners als op de mogelijke toenemende vraag naar woningen als gevolg van de groeiende werkgelegenheid in Den Helder. Daarnaast richten wij ons op woningen voor specifieke (kwetsbare) doelgroepen. 3.6.2. Realiseren van binnenstedelijke nieuwbouwprojecten met als doelstelling 1500 gerealiseerde woningen in 2030. Naast het verder uitvoeren van het project Willem-Alexanderhof en ’t Laar wordt het project Vinkenterrein (nieuwe naam: Molenwerf) in uitvoering gebracht. 3.6.3. De voorbereidingen voor de ontwikkelingen van Station Zuid/Schooten-West, Tillenhof, omgeving Ruyghweg/Spoorhaven en Dijkbuurt worden verder vervolgd. Daarnaast gaan we verder met de verkenning van de onderzoeklocaties omgeving Drs. F. Bijlweg en de toekomstlocatie in Julianadorp.
38
Vitale gemeente
Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
Gevelrenovatie VVE’s Stadshart fase 1
2023
2024
2025
-€ 134.000
-€ 134.000
-€ 134.000
€ 350.000
Naar aanleiding van een motie van de raad ontwikkelen we een subsidieregeling gevelrenovatie voor VVE’s in het winkelhart. De verwachte opbrengsten voor leges stijgen met € 134.000.
-€ 134.000
Totaaloverzicht ruimtevragers programma Vitale gemeente Deelname ROM MRA-NHN
2022
2023
2024
2025
€ 78.000
€ 78.000
€ 78.000
€ 78.000
Gevelrenovatie VVE’s Stadshart fase 1
€ 350.000
Kosten onderzoek en heroriëntatie bedrijfsvoering PoDH.
€ 500.000
Langetermijn perspectief Haven in maritiem cluster en uitwerking ontwikkelrichting Nieuwediep
€ 250.000
New Energy Coalition Leges Parkeergarage Koninckshoek beheer Regiodeal Totaal
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
-€ 134.000
-€ 134.000
-€ 134.000
-€ 134.000
€ 85.000
€ 85.000
€ 85.000
€ 85.000
€ 190.000
€ 190.000
€ 190.000
€ 1.369.000
€ 269.000
€ 269.000
€ 79.000
Overzicht ruimtevragers investeringen programma Vitale gemeente Krediet
2022
2023
2024
2025
Parkeergarage renovatie Koninckshoek
€ 470.000
Krediet
€ 22.000
€ 22.000
€ 22.000
Parkeergarage renovatie Sluijsdijkstraat
€ 400.000
€ 19.000
€ 19.000
€ 19.000
Totaal
€ 870.000
€ 41.000
€ 41.000
€ 41.000
39
Vitale gemeente
Financieel overzicht (- is nadeel; + is voordeel, bedragen x € 1.000) Programma Vitale gemeente
2022
2023
2024
2025
• baten begroting 2021-2024
8.262
5.892
5.928
5.928
• lasten begroting 2021-2024
-14.241
-12.143
-12.167
-12.167
saldo begroting 2021-2024
-5.979
-6.250
-6.240
-6.240
Mutaties Kadernota 2022-2025 • autonome ontwikkelingen
-85
-70
-70
-70
• autonome ontwikkelingen-actualisaties
278
-69
-69
-69
• administratieve wijzigingen • nieuw beleid, exploitatie
40
18
18
18
18
-1.369
-269
-269
-79
• nieuw beleid, investeringen
-41
-41
-41
Totaal
-1.158
-431
-431
-241
saldo kadernota 2022-2025
-7.137
-6.681
-6.671
-6.481
Leefbare gemeente
Trends 1. Schoon, heel en veilig is het uitgangspunt voor het inrichten en beheer van de openbare ruimte. 2. Het Klimaatakkoord verplicht gemeenten tot lagere CO2 uitstoot en duurzamer energieverbruik. 3. Den Helder wordt veiliger (objectieve cijfers), de subjectieve veiligheid (gevoel van veiligheid) blijft gelijk. Er is wel een stijging van (drugs en drank gerelateerd geweld) en er is meer en complexere zorg- en veiligheidscasuïstiek. 4. Den Helder onderscheidt zich van andere gemeenten door een groot en kwalitatief goed aanbod van natuur en cultuur in Den Helder en omgeving (met veel waardering van bewoners en bezoekers). 5. Er is een kloof tussen de schoolverlaters en de (lokale) arbeidsmarkt. Doelen 1. De openbare ruimte in Den Helder is schoner en inwoners waarderen deze beter. 2. Den Helder verbruikt minder (fossiele) energie en is meer klimaatbestendig. 3. Den Helder is veiliger en inwoners ervaren dit ook zo. 4. Meer mensen bezoeken Den Helder en maken gebruik van het aanbod van cultuur en natuur in en om de stad. 5. Onze inwoners zijn hoger opgeleid, hebben toegang tot beter onderwijs, wat beter aansluit op de arbeidsmarkt. . 6. Onze inwoners sporten en bewegen meer door betere samenwerking tussen sportclubs en optimaler gebruik van sportterreinen.