Raadsvoorstel voorrang rotondes DEFINITIEF.pdf

Advies

Raadsvoorstel-advies Aan:

de gemeenteraad

Portefeuillehouder:

Wethouder Augustijn

Van team: Adviseur: E-mail:

Omgeving Milou Nijssen m.nijssen@denhelder.nl

Betrokken portefeuillehouder: Classificatie:

Openbaar

Kenmerk: 000032480 Datum voorstel:

Onderwerp:

Voorstel voor het beschikbaar stellen van een investeringskrediet voor het aanpassen van de voorrang op elf rotondes binnen de bebouwde kom

Publiekssamenvatting: Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor €1.023.500,- beschikbaar te stellen voor het aanpassen van elf rotondes waardoor fietsers op rotondes met vrijliggende fietspaden binnen de bebouwde kom voorrang hebben.

Geadviseerd besluit: Het college besluit de gemeenteraad voor te stellen: 1 Een investeringskrediet van € 1.023.500,beschikbaar te stellen voor het aanpassen van de voorrang op elf rotondes binnen de bebouwde kom.

Aanleiding en context Op 22 juni 2021 is de raad geïnformeerd over het wijzigen van de voorrang op rotondes binnen de bebouwde kom (RIB 2021-026514). Op 9 januari 2024 is het voorstel tot het beschikbaar stellen van budget voor het aanpassen van de rotondes als bespreekstuk behandeld in de raadscommissie vergadering Stadsontwikkeling en -beheer van 9 januari 2024. In de gemeenteraadsvergadering op 22 januari 2024 is dit agendapunt van de agenda afgehaald. Hierbij is toen aangegeven dat het college terug zou komen met aanvullende informatie. Ook is bij de behandeling van de fietsvisie in de commissievergadering van 26 februari 2024 door het college toegezegd dat de gemeenteraad over dit onderwerp kan beslissen. Met de behandeling van dit raadsvoorstel komt het college tegemoet aan deze toezeggingen. In de provincie Noord-Holland hebben fietsers op rotondes binnen de bebouwde kom voorrang, dit geldt ook voor het overgrote deel van Nederland. Momenteel is dit niet het geval in de gemeente Den Helder. Door deze voorrangsregeling ook toe te passen in de gemeente Den Helder ontstaat een uniform beeld. Dit zorgt voor meer verkeersveiligheid voor fietsers door twijfelsituaties te minimaliseren. Ook zorgt het ervoor dat fietsers comfortabeler kunnen doorfietsen zonder onderbrekingen.

In meerdere beleidsdocumenten, zoals hieronder verder beschreven, heeft de gemeenteraad aangegeven in te willen zetten op fietsvriendelijkheid. Het college geeft hier uitvoering

000032480- pag. 1 van 4

aan door fietsers op rotondes in de voorrang te brengen. De centrale vraag betreft het beschikbaar stellen van € 1.023.500,- voor het aanpassen van elf rotondes waardoor fietsers op rotondes met vrijliggende fietspaden binnen de bebouwde kom voorrang hebben. Doelen en resultaten In Den Helder willen wij de meest inclusieve, toegankelijke en duurzame manier van mobiliteit optimaal stimuleren. Dit heeft de gemeenteraad ook uitgesproken door de ambitie “meest fietsvriendelijke gemeente” te worden. Door fietsers op rotondes voorrang te geven zal het fietsklimaat verbeteren, en poogt het college de ambities van de gemeenteraad te verwezenlijken. Kaders en omstandigheden De beleidsdocumenten waaruit de ambitie voor fietsvriendelijkheid blijkt zijn: - Omgevingsvisie “Koers op een sterke thuishaven”. Den Helder heeft de ambitie uitgesproken de meest fietsvriendelijke gemeente te willen zijn en zet in op het vergroten van de rol van de fiets in de mobiliteit binnen de gemeente. - Fietsvisie 2024 “Den Helder Fietsstad”. Maar het allerbelangrijkste is dat iedereen veilig en fijn kan fietsen binnen de gemeente. - Beleidskader sport “Den Helder beweegt vooruit”. Een beweegvriendelijke omgeving te realiseren waarin: “gebruikers worden gestimuleerd zich actief te verplaatsen en te bewegen, te spelen en te sporten”.

- Beleidskader toerisme “Den Helder Bruist” “Een aantrekkelijk routenetwerk is essentieel voor de ontwikkeling van het toerisme in Den Helder.” - Programma duurzaamheid 2024-2027 “De fiets is hét vervoermiddel om je te verplaatsen binnen de gemeente Den Helder. Het is een duurzaam alternatief voor de auto. Het is daarom belangrijk dat we de rode loper uitrollen voor de fiets.”. Door fietsers op rotondes binnen de bebouwde kom in de voorrang te brengen geeft het college gehoor aan de ambities die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Argumenten en alternatieven Veiligheid fietsers gewaarborgd Een onafhankelijk onderzoeksbureau heeft na een verkeersveiligheidstoets geconcludeerd dat de veiligheid voor fietsers, uitgaande van de huidige ontwerpen, is gewaarborgd. Het volledige rapport is bijgevoegd. Eenduidigheid is veiligheid Het aanpassen van de voorrangsregeling op rotondes dient op een verkeersveilige manier te gebeuren. Het is namelijk belangrijk dat de aanpassing niet alleen een positieve ontwikkeling is voor de fietsvriendelijkheid, maar ook voor de verkeersveiligheid. In de gehele provincie Noord-Holland heeft de fietser binnen de bebouwde kom al voorrang. De gemeente Den Helder is hierin de enige uitzondering. Doordat weggebruikers niet alleen in hun eigen gemeente blijven is het belangrijk een zo eenduidig mogelijk wegbeeld te creëren.

Zo hebben weggebruikers overal met dezelfde regels te maken waardoor de algehele verkeersveiligheid verbetert. Vormgeving van de rotondes Voor rotondes waar fietsers in of uit de voorrang zijn gelden verschillende richtlijnen wat betreft de vormgeving. Dit, om de verschillen in de voorrang per situatie van elkaar te laten differentiëren en weggebruikers duidelijk te maken met welke voorrangssituatie zij te maken hebben. In dit project is er dan ook voor gekozen om zo veel mogelijk aan deze richtlijnen te voldoen, en niet alleen de haaientanden om te wisselen. Hierdoor blijft de verkeersveiligheid van fietsers en ook de andere weggebruikers gewaarborgd. Dit gaat gepaard met hogere kosten, maar het college is van mening dat niet bezuinigd mag worden op de veiligheid. Tweerichtingsfietspaden

000032480- pag. 2 van 4

Bij het aanpassen van de rotondes hebben we te maken met bestaande infrastructuur. Daarom zijn er enkele rotondes waar de vormgeving hierop is aangepast. Zo zijn er enkele rotondes waar fietsers in twee richtingen de rotonde rond kunnen fietsen. Hierbij is het gedrag dat fietsers op rotondes vertonen in acht genomen. Wanneer een fietser om zijn of haar route te volgen de rotonde driekwart moet rondfietsen, leert de ervaring dat fietsers eerder geneigd zijn de rotonde een kwart tegen de richting in te fietsen. Wanneer dit gebeurt zijn andere weggebruikers niet bedacht op dit gedrag. Door bij de vormgeving al rekening te houden met het gedrag van fietsers, waardoor sommige rotondes (deels) in twee richtingen befietst kunnen worden, verwachten andere weggebruikers het gedrag van fietsers en kunnen hier adequaat op reageren door bijvoorbeeld het verlenen van voorrang. Door VVN is voorgesteld tweerichtingsfietspaden alleen toe te passen op de doorfietsroute. Echter, uit de vormgeving van de fietspaden kan het fietser niet duidelijk worden gemaakt of zij op de doorfietsroute fietsen of niet. Daarom zorgt het toepassen van tweerichtingsfietspaden op logische plekken, zo ook op rotondes die niet deel uitmaken van de doorfietsroute, juist voor duidelijkheid bij fietsers zodat zij weten wat zij kunnen verwachten.

VVN heeft geen alternatieven kunnen aandragen hoe de herkenbaarheid gewaarborgd blijft bij het niet toepassen van tweerichtingsfietspaden. Daarom is dan ook gekozen dit wel te realiseren. Benadrukken overstekende fietsers In de huidige ontwerpen wordt dit al benadrukt door de aanwezigheid van as-markering op het fietspad, pijlen op het fietspad in beide richtingen en de aanwezigheid van een verkeersbord. Het aanbrengen van drempels bij oversteken wordt door het CROW aangemerkt als een combinatiemogelijkheid. Een combinatiemogelijkheid wordt gedefinieerd als ‘een optie die wordt gegeven en waarvan over de uitwerking weinig zekerheid bestaat’. Daarom worden deze in Den Helder niet toegepast. Aanpassingen Om fietsers op de rotondes in de voorrang te krijgen, en een eenduidig beeld te creëren in lijn met de rest van het land, zijn er aanpassingen aan de huidige rotondes nodig. Daarom worden onder andere de volgende werkzaamheden uitgevoerd: - Het verleggen van fietspaden die aansluiten op de rotondes; - Het verplaatsen van de blokmarkering; - Het verplaatsen van haaientanden; - Het aanbrengen van rood asfalt; - Het aanbrengen van zebrapaden. Het alternatief voor het aanpassen van de voorrangsregeling is de huidige voorrangsregeling, met fietsers uit de voorrang, in stand houden.

In dit geval is de gemeente Den Helder op zowel provinciaal als landelijk niveau een uitzondering op de gebruikelijke voorrangsregeling op rotondes. Hierdoor is het voor weggebruikers die niet uit de gemeente komen een ongebruikelijke situatie die niet overeenkomt met de veruit meest voorkomende situatie. Doordat de situatie niet overeenkomt met de verwachtingen van menig weggebruiker kan dit leiden tot onduidelijke situaties, waarbij de verkeersveiligheid in het geding komt. Dit alternatief wordt, ook met ambities zoals omschreven in eerder aangehaalde beleidsstukken, afgeraden. Duurzaamheid In de gemeente Den Helder worden duurzame vormen van mobiliteit gestimuleerd. Door het fietsen zo veel mogelijk te faciliteren wordt het aantrekkelijker voor mensen om de auto te laten staan en op de fiets te stappen. Met voorrang op rotondes wordt het voor fietsers comfortabel om op een veilige manier door te fietsen. Bestuurlijke vernieuwing Conform de toezegging van het college tijdens de raadsvergadering van 29 juni 2020 zijn de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland op de hoogte gesteld van de planvorming. De tekeningen per rotonde en enkele knelpunten zijn met beide partijen gedeeld. Daarbij zijn zij in de gelegenheid gesteld om te reageren op de concept plannen en tekeningen per rotonde. Zij hebben de gemeente advies gegeven op de betreffende tekeningen.

Ook heeft een aanvullend overleg met een

000032480- pag. 3 van 4

verkeerskundige van VVN op 20 februari 2024 plaatsgevonden, om zorgen die werden geuit door VVN wat betreft de verkeersveiligheid verder te bespreken. De argumenten die VVN gaf waarom de voorgestelde aanpassing tot onveiligheid zouden leiden, en de manier waarop dit opgelost zou worden zouden, zal in de praktijk leiden tot nog meer onduidelijkheid en daarmee onveiligheid. Deze argumenten zijn dan ook geen aanleiding om de eerdere tekeningen aan te passen. Zoals eerder benoemd heeft een onafhankelijk onderzoeksbureau na een verkeersveiligheidstoets geconcludeerd dat de veiligheid voor fietsers, uitgaande van de huidige ontwerpen, is gewaarborgd. Financiële consequenties Het beschikbaar stellen van het bedrag dat de totale kosten voor het aanpassen van de rotondes dekt. Hierbij gaat het om een bedrag van € 1.023.500,-. Na een subsidie aanvraag bij de provincie is een beschikking ontvangen voor € 622.323,-. Er is vanuit wegenonderhoud € 100.000,- beschikbaar. Ook is er nog een bedrag van € 107.660,beschikbaar voor voorbereidingskosten. Vanuit de gemeente is dus 207.660 aan eigen middelen. Dan blijft er nog een bedrag van € 193.517,- over. Dit kan worden gefinancierd uit regiogelden (Regionale Agenda Mobiliteit). Het gemeentelijk aandeel bedraagt € 207.660,-. De afschrijvingslasten hiervan bedragen € 10.383,- bij een afschrijvingstermijn van twintig jaar.

Deze lasten zijn reeds voorzien in de begroting waarin eerder het gemeentelijk aandeel beschikbaar is gesteld. Uitvoering en Planning Wanneer de gemeenteraad akkoord gaat het voorstel kunnen op redelijk korte termijn de werkzaamheden beginnen. Hierbij wordt uitgegaan van kwartaal 1 2025. Het aanpassen betreft de volgende rotondes: 1. Boterrug-Langevliet 2. Zuiderhaaks-Langevliet 3. Noorderhaaks-Langevliet 4. Doggersvaart-Nieuweweg 5. Burgemeester Ritmeesterweg-Nieuweweg 6. Ruyghweg-Parallelweg 7. Boterrug-Zwanenbalg 8. Breewijd-Zuiderhaaks 9. Zuiderhaaks-Schoolweg 10. Van Foreestweg-Breewijd 11. Torplaan-Ravelijnweg Communicatie Communicatie is belangrijk bij het aankondigen van het project in verband met de werkzaamheden en mogelijke omleidingsroutes. Ook na de uitvoering is het belangrijk de aangepaste voorrang te communiceren waardoor men extra aandacht heeft voor de gewijzigde voorrangssituatie. Hoe deze communicatie er precies uit zal komen te zien wordt nader bepaald en afgestemd met de communicatie adviseur.

000032480- pag. 4 van 4