Raadsvoorstel - Resterend voorbereidingskrediet tracé NDNW (def 3.0)
Tekst van het document
0000590716- pag. 1 van 5 Advies Raadsvoorstel-advies Aan: Portefeuillehouder: Betrokken portefeuillehouder: de gemeenteraad Wethouder Camara Van team: Adviseur: E-mail: Omgeving Diane Hoedjes d.hoedjes@denhelder.nl Classificatie: Openbaar Kenmerk: 0000590716 Datum voorstel: 18 augustus 2026 Onderwerp: Voorstel tot het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet van €4,5 miljoen voor Het Nieuwe Diep/Nieuwe Werk Publiekssamenvatting: Het college stelt de gemeenteraad voor om het voorbereidingskrediet voor de planvorming van het tracé Het Nieuwe Diep / Nieuwe Werk (NDNW) beschikbaar stellen. Het totale benodigde voorbereidingskrediet voor de planvorming van het tracé NDNW voor de periode 2026 tot en met 2029 bedraagt € 6 miljoen. In 2025 heeft de gemeenteraad hiervan € 1,5 miljoen beschikbaar gesteld en gevraagd om eerst met een concreter uitgewerkt voorstel terug te komen voordat het resterende krediet van 4,5 miljoen wordt vrijgegeven. Via het raadsvoorstel informeert het college de raad over de stand van zaken en wordt voorgesteld het benodigde resterende krediet van € 4,5 miljoen beschikbaar te stellen, zodat het onderzoek, de voorbereiding en het ontwerp van het tracé kunnen worden voortgezet. Geadviseerd besluit: 1.
Vast te stellen dat de uitwerking van het nieuwe tracé NDNW, naast de huidige N250, maatwerk is met een verkeersstructuur waarbij leefbaarheid, bereikbaarheid en economische ontwikkeling optimaal in balans komen; 2. het resterende voorbereidingskrediet van € 4,5 miljoen, voor de vervolgaanpak 2026 tot en met 2029 inclusief de opdracht om te zoeken naar mogelijkheden voor additionele financiering, beschikbaar te stellen. Aanleiding en context Geplande woningbouw, economische ontwikkelingen, toenemende havenactiviteiten, de groei van Koninklijke Marine en het verkeer van en naar Texel zetten het bestaande wegennet in Den Helder steeds verder onder druk. Uit onderzoek blijkt dat als de gemeente geen maatregelen neemt, er richting 2040 grote knelpunten ontstaan voor de bereikbaarheid en leefbaarheid van de stad. Het college onderzoekt daarom in de periode 2026 tot en met 2029 de mogelijkheden voor het tracé Het Nieuwe Diep / Nieuwe Werk. Het tracé is een onmisbare schakel binnen de ontwikkeling van het Maritiem Cluster. Het verbindt de toekomstige Moormanbrug en Ravelijnbrug met Buitenveld, Port of Den Helder en de Nieuwe Haven. Zonder dit tracé valt de basis onder overige projecten van het Maritiem Cluster weg. Daarnaast creëert het tracé een nieuwe verbinding met de Veerhaven voor TESO-verkeer, waarmee de huidige N250 kan worden ontlast.
Het tracé is daarmee van groot belang voor de toekomstige bereikbaarheid, leefbaarheid en economische ontwikkeling van de stad en haven. 0000590716- pag. 2 van 5 Het afgelopen jaar is gestart met de verdere uitwerking van het tracé, inclusief onderzoek naar de effecten van het tracé op de verkeersdoorstroming en de bereikbaarheid van de stad en haven. Er is – met name via de Klankbordgroep gebiedsontwikkeling NDNW en ook de Ondernemersvereniging Den Helder - in vroeg stadium afstemming gezocht met belanghebbenden en er is een eerste verkenning gedaan naar de ruimtelijke inpasbaarheid. Met deze resultaten ontstaan de eerste contouren hoe het tracé er uit zou kunnen zien en welke keuzes aan de orde komen. Een belangrijk onderdeel hierbij is de verkeerskundige studie. Deze studie vraagt om een zorgvuldig en stapsgewijs proces, waarin meerdere berekeningen en analyses nodig zijn om tot een compleet en gedragen ontwerp te komen. Participatie en zorgvuldige bestuurlijke afwegingen zijn daarbij leidend. Het nu voorgestelde raadsbesluit bevat daarom geen onomkeerbare stappen, maar maakt het mogelijk om het nieuwe tracé verder uit te werken.
De richting hierbij is dat het nieuwe tracé NDNW – als route naast de huidige N250 – grote kansen biedt om de verkeersstructuur te optimaliseren, waarbij het uiteindelijke tracé maatwerk is op basis van balans tussen bereikbaarheid, economische ontwikkeling en leefbaarheid. Hoewel de eerste contouren van het tracé zichtbaar worden, is het onderzoek nog niet afgerond. Het resterende voorbereidingskrediet is nodig om de komende drie jaar tot een voorlopig ontwerp te komen en: 1. het ontwerp verkeerskundig te onderbouwen; 2. samenhangende mobiliteits- en parkeervraagstukken te onderzoeken; 3. het ontwerp af te stemmen met belanghebbenden; 4. het ontwerp ruimtelijk in te passen in de omgeving; 5. het ontwerp planologisch voor te bereiden; 6. het ontwerp te voorzien van een financiële onderbouwing, een investeringsraming en de mogelijkheden voor cofinanciering te onderzoeken. Hiermee kan de planvoorbereiding worden voortgezet, zodat de gemeente Den Helder regie houdt op bereikbaarheid, leefbaarheid, havenontwikkeling in samenwerking met de andere partners van het Maritiem Cluster, de provincie Noord-Holland en Defensie. De gemeenteraad heeft op 12 november 2025 een bedrag van € 1,5 miljoen van het voorbereidingskrediet van in totaal € 6 miljoen beschikbaar gesteld voor de voorbereiding van het tracé Nieuwe Diep / Nieuwe Werk.
Voor het resterende krediet (€ 4,5 miljoen) is gevraagd om eerst een concretere uitwerking van de plannen voor te leggen. Met dit voorstel geeft het college invulling aan die opdracht. Het voorstel bevat de tussenstand van de planvoorbereiding, de uitgangspunten voor het vervolg, de aanpak voor de periode 2026 tot en met 2029 en een toelichting op het benodigde voorbereidingskrediet. Een nadere toelichting op de aanleiding, de uitgevoerde werkzaamheden, de samenhang met andere projecten en de vervolgaanpak is opgenomen in de bijlagen bij dit raadsvoorstel. Doelen en resultaten Het doel van dit voorstel is om de verdere planvoorbereiding voor het tracé Het Nieuwe Diep/ Nieuwe Werk mogelijk te maken en daarmee een stevige basis te leggen voor besluitvorming over het ontwerp en de realisatie in de periode 2027 - 2029. De planvoorbereiding moet de volgende resultaten opleveren: 1. Een verkeerskundig onderbouwde uitwerking van het tracé Het Nieuwe Diep / Nieuwe Werk, richting een voorlopig ontwerp dat kan dienen als basis voor vervolgbesluitvorming. 2. Inzicht in de werking en inpasbaarheid van het verkeerssysteem, inclusief de effecten op het wegennet van Den Helder als geheel (toelichting in bijlage 2). 3.
Een nadere uitwerking van de verkeersafwikkeling op de NDNW-route, inclusief de samenhang met TESO-verkeer, havenverkeer, vrachtverkeer, fietsverkeer, voetgangers en openbaar vervoer (toelichting in bijlage 2). 4. Een ruimtelijke verkenning van de inpasbaarheid van het tracé, inclusief de belangrijkste aandachtspunten voor de gebiedsontwikkeling. 5. Een zorgvuldig participatie- en afstemmingsproces met bewoners, ondernemers, gebruikers van het havengebied, de klankbordgroep Maritiem Cluster en betrokken partners, waarbij de opgehaalde belangen zichtbaar worden betrokken bij de verdere uitwerking. 6. | Een financieel perspectief voor de vervolgfasen, inclusief een doorkijk naar de totale investeringsopgave. 7. | Samenhang tussen de projecten binnen het Maritiem Cluster, waaronder Ravelijnbrug, Moormanbrug, Buitenveld en de Veerhaven. Als onderdeel van dit raadsvoorstel is in bijlage 1 de stand van zaken en vervolgstappen voor de uitwerking en voorbereiding van het tracé NDNW beschreven. Bijlage 2 bevat de aanpak en tussenstand van het verkeerskundig onderzoek. Met deze resultaten voorziet het college de gemeenteraad van een stevig fundament om in de volgende fasen keuzes te maken over fasering, prioriteiten, financiën en de verdere planologische procedure. Met dit raadsvoorstel worden geen onomkeerbare besluiten genomen in de vorm van een definitief tracé- of realisatiebesluit.
Wel wordt de raad gevraagd als uitgangspunt vast te stellen dat de uitwerking van het nieuwe tracé NDNW, naast de huidige N250, maat | werk is met een verkeersstructuur waarbij leefbaarheid, bereikbaarheid en economische ontwikkeling optimaal in balans komen. Kaders en omstandigheden De verdere uitwerking vindt plaats binnen de kaders van: 1. | Het Bestuursakkoord Ontwikkeling Maritiem Cluster van juni 2023. 2. | Het Addendum Maritiem Cluster van maart 2025. 3. | De Omgevingsvisie Den Helder. 4. | De Havenvisie Den Helder. 5. | De Gezamenlijke Mobiliteitsaanpak Texel / Den Helder 2040. 6. | Het coalitieakkoord 2026 tot en met 2030, waarin het Maritiem Cluster als prioritaire ontwikkeling is benoemd en aandacht wordt gevraagd voor cofinanciering, subsidies en zorgvuldige participatie. 7. | Het eerder door de gemeenteraad op 12 november 2025 genomen besluit met betrekking tot het eerste deel van het voorbereidingskrediet NDNW. 8. | De verkeerskundige onderzoeken en inpassingsstudies die in 2024, 2025 en 2026 zijn uitgevoerd. De plan- en besluitvorming voor het tracé NDNW hangt nauw samen met de Ravelijnbrug, Moormanbrug, havenlogistiek, TESO-aansluiting, Van Kinsbergenbrug en andere ontwikkelingen binnen het Maritiem Cluster. Een nadere toelichting op deze samenhang is opgenomen in de bijlagen 1 en 2. Argumenten en alternatieven Argumenten 1.
Het resterende voorbereidingskrediet is noodzakelijk om de planvoorbereiding voort te zetten. Zonder verdere uitwerking kunnen het verkeerskundig onderzoek, het ontwerp, de ruimtelijke inpassing, de financiële onderbouwing en de voorbereiding van de planologische vervolgstappen niet tijdig en in samenhang worden afgerond. 2. Zonder het tracé Het Nieuwe Diep / Nieuwe Zonder valt de basis onder overige projecten van het Maritiem Cluster weg. Het tracé verbindt meerdere projecten en belangen met elkaar. Een afzonderlijke benadering per project zou leiden tot versnippering, terwij | l juist een integrale aanpak nodig is voor bereikbaarheid, havenontwikkeling, defensiebelangen, TESO | -verkeer, parkeren en leefbaarheid. 3. De gemeente behoudt met deze vervolgstap regie op de ruimtelijke ontwikkeling. Defensie en de Provincie Noord-Holland liggen beide op koers met de planvoorbereiding van de projecten binnen het Maritiem Cluster waar zij verantwoordelijk voor zijn. Voor Defensie geldt dat de verplaatsing van de Moormanbrug inmiddels is opgenomen in hun investeringsplan (DefensieLifecyclePlan). Voor de Provincie Noord-Holland geldt dat Gedeputeerde Staten onlangs per brief aan het college van burgemeester en wethouders van Den Helder hebben laten weten de Ravelijnbrug als prioritair project aan te wijzen.
Dit sluit aan bij de afspraken uit het Bestuursakkoord en het addendum en is een belangrijke stap richting realisatie van een brug over de Koopvaardersbinnenhaven. Door net als de andere partners van het Maritiem Cluster de planvoorbereiding voor het tracé NDNW voort te zetten, geeft Den Helder duidelijkheid naar de 0000590716- pag. 3 van 5 0000590716- pag. 4 van 5 andere partners en blijft het in positie om de verschillende belangen bij elkaar te brengen en te vertalen naar één samenhangend toekomstbeeld, zonder dat al definitieve besluiten genomen zijn over realisatie of aanleg. 4. De verkeerskundige opgave vraagt om onderbouwde keuzes. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat de verkeersdruk richting 2040 toeneemt en dat zonder maatregelen Den Helder vast komt te staan. Met de verdiepende verkeerskundige studie ontstaat inzicht in de effecten van scenario’s, de werking en kansen van verkeersmanagement, de positie van TESO-verkeer en de ruimtelijke inpasbaarheid van het tracé. 5. De raad krijgt met dit voorstel meer grip op de vervolgfase. Dit voorstel geeft invulling aan de eerdere opdracht om verdere kredietverlening te baseren op een afzonderlijk raadsvoorstel met een concreter en verder uitgewerkt plan. De raad wordt gevraagd richting te geven aan de verdere uitwerking en het resterende voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen.
Daarmee kan de planvoorbereiding voor de periode 2026 tot en met 2029 in samenhang worden voortgezet. 6. Het beschikbaar stellen van het resterende voorbereidingskrediet binnen het totaal van € 6 miljoen geeft de gemeente voldoende ruimte om de planvoorbereiding zorgvuldig en integraal voort te zetten. De raad behoudt daarbij sturing via tussentijdse informatie, voortgangsrapportages en latere besluitvorming over realisatie, fasering en investeringen. Alternatieven Een eerste alternatief is om geen aanvullend voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. De planvoorbereiding komt dan stil te liggen, waardoor de samenhang met Ravelijnbrug, Moormanbrug, Buitenveld, Veerhaven en de gebiedsontwikkeling onder druk komt te staan. Ook verliest de gemeente aan regie en haar positie binnen de gezamenlijke ontwikkeling van het Maritiem Cluster. Een tweede alternatief is om het resterende voorbereidingskrediet per jaar of per deelproduct beschikbaar te stellen, telkens per apart besluit van de raad. De planvoorbereiding voor het tracé Het Nieuwe Diep / Nieuwe Werk vraagt om een meerjarige en samenhangende aanpak. Jaarlijkse of versnipperde kredietverlening leidt tot vertraging, extra afstemmingsmomenten en onzekerheid richting partners.
Ook wordt het lastiger om onderzoeken, ontwerpstappen, participatie, planologische voorbereiding en financiële onderbouwing goed op elkaar te laten aansluiten. Een derde alternatief is dat de raad op een later moment een besluit neemt over het beschikbaar stellen van het aanvullende voorbereidingskrediet, nadat de eerste begrotingswijziging 2027 en de geactualiseerde meerjarenraming 2027–2030 aan de raad zijn aangeboden. Uitstel van de besluitvorming leidt echter tot onzekerheid over de voortgang van de planvoorbereiding en kan heeft gevolgen voor de planning, de samenhang met andere (Maritiem Cluster) projecten en de afspraken met samenwerkingspartners. Duurzaamheid Bij de uitwerking worden duurzaamheid en brede welvaart integraal meegenomen. Daarbij is er aandacht voor duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, ecologie, materiaalgebruik, fiets- en voetgangersvoorzieningen, openbaar vervoer, verkeersmanagement en het beperken van hinder en uitstoot. De beoordeling richt zich naast bereikbaarheid ook op leefbaarheid, gezondheid, economie, weerbaarheid en waterveiligheid. Daarmee ontstaat een breed afwegingskader voor de verdere besluitvorming.
Bestuurlijke vernieuwing Het programma Maritiem Cluster Den Helder is hét samenwerkingsverband waar gemeente Den Helder, het ministerie van Defensie en provincie Noord-Holland intensief samenwerken aan het oplossen van de bereikbaarheids- en leefbaarheidsopgaven. Ook het Hoogheemraadschap en de gemeente Texel helpen hierbij. Het programma bewaakt de samenhang, organiseert de afstemming en brengt belangen tijdig in beeld. In de voorbereiding wordt gewerkt met een kernteam mobiliteit waarin gemeente, provincie, Defensie en het verkeerskundig bureau samenwerken. Daarnaast vindt afstemming plaats met stakeholders via onder meer de Klankbordgroep gebiedsontwikkeling NDNW, informatiebijeenkomsten en raadsbijeenkomsten. Ook vindt afstemming plaats met betrokken partijen in en rond het havengebied. De opbrengsten van participatie worden meegenomen in de verkeerskundige, ruimtelijke en financiële uitwerking. 0000590716- pag. 5 van 5 Financiële consequenties Voor de verdere voorbereiding is een voorbereidingskrediet nodig. Voor 2026 is eerder € 1.500.000 beschikbaar gesteld. Dit voorstel heeft betrekking op de periode 2027 tot en met 2029 en beschrijft het vervolgtraject, de kosten, fasering en prioriteiten toe. In de financiële onderbouwing wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. De voorbereidingskosten voor de planfase. 2.
De kosten voor vervolgonderzoeken, ontwerp en planologische procedures. 3. De latere financiële investeringskosten voor realisatie. 4. Echter, zijn er al bijdragen van partners en belanghebbenden. De aanvullende € 4,5 miljoen wordt op dezelfde wijze verwerkt als het eerder beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet van € 1,5 miljoen. Dit betekent dat het totale bedrag wordt geactiveerd en de financiële gevolgen worden verwerkt via kapitaallasten. De investeringsuitgaven worden gefaseerd geraamd op € 1,6 miljoen in 2027, € 1,5 miljoen in 2028 en € 1,4 miljoen in 2029. De structurele kapitaallasten die uit het totale voorbereidingskrediet van € 6 miljoen voortvloeien bedragen vanaf 2029 circa € 150.000 per jaar. Een nadere toelichting hierover is opgenomen in bijlage 1. Bij de 1e begrotingswijziging 2027 wordt integraal gestuurd op het totale begrotingsresultaat van de gemeente. Daarbij wordt ook bepaald op welke wijze de structurele kapitaallasten, die voortvloeien uit dit krediet, worden gedekt. Het beschikbaar stellen van het resterende voorbereidingskrediet heeft effect op de financieringspositie van de gemeente. Omdat de investering naar verwachting met vreemd vermogen wordt gefinancierd, heeft dit een negatief effect op de solvabiliteitsratio.
Gelet op de omvang van de jaarlijkse kapitaallasten, circa € 150.000 vanaf 2029, en het feit dat het hier gaat om voorbereidingskrediet en niet om een besluit over realisatie of uitvoering, wordt het beschikbaar stellen van dit krediet op dit moment financieel verantwoord geacht. De totale projectraming is op dit moment indicatief gesteld op € 60 miljoen exclusief btw en exclusief indexering, waarvan € 6 miljoen voor voorbereiding en circa € 54 miljoen voor latere realisatie. Deze bedragen zijn indicatief en dienen in de vervolgfase verder te worden gevalideerd en uitgewerkt. Dit moet nog verder onderzocht worden. Echter zijn er al wel afspraken over bepaalde koppelvlakken tussen projecten die gezamenlijk gefinancierd worden. Versterken financiële haalbaarheid / onderzoek naar cofinanciering Het versterken van de financieel haalbaarheid, inclusief het gezamenlijk met de partijen Maritiem Cluster onderzoeken van cofinanciering is een van de sporen van de aanpak van het project. Zie hiervoor bijlage 1. Uitvoering en planning Na besluitvorming wordt de planvoorbereiding voortgezet. In de periode 2027 tot en met 2029 worden het verkeerskundig onderzoek, het ontwerp, de ruimtelijke inpassing, de plan-MER en de financiële onderbouwing verder uitgewerkt. Zie hiervoor bijlage 1. De bouwfase wordt op dit moment voorzien in de periode 2030 tot en met 2035.
Deze planning is afhankelijk van besluitvorming, financiële dekking, planologische procedures, samenwerking met partners en de samenhang met andere projecten binnen het Maritiem Cluster. Communicatie Via verschillende communicatiekanalen worden inwoners, ondernemers, gebruikers van het havengebied, overheden en maatschappelijke partners geïnformeerd over de voortgang, onderzochte scenario’s, gevolgen en participatiemomenten. Dit gebeurt via onder meer de projectwebsite (www.maritiemclusterdenhelder.nl), raadsinformatie, bijeenkomsten, klankbordgroep Maritiem Cluster en gerichte afstemming met stakeholders. De gemeenteraad wordt actief betrokken via beeldvormende bijeenkomsten, voortgangsinformatie (zoals raadsinformatiebrieven). Daarbij wordt steeds duidelijk gemaakt wat al is besloten, wat nog wordt onderzocht en waarover later besluitvorming plaatsvindt.