Raadsvoorstel indienen zienswijze kadernota GRGA 2027 na screening.pdf

Advies

Raadsvoorstel-advies Aan:

de gemeenteraad

Portefeuillehouder:

Wethouder Nanning

Betrokken portefeuillehouder: Classificatie:

Wethouder Van Diepen

Embargo:

Onderwerp:

Openbaar

Van team: Adviseur: E-mail:

Participatie Nathalie de Galan n.de.galan@denhelder.nl

Kenmerk: 0000544520

15 maart 2025

Datum voorstel: 27 januari 2025

Voorstel tot het indienen van een zienswijze op de Kadernota 2027 van de GRGA

Publiekssamenvatting: De Gemeenschappelijke Regeling Gesubsidieerde Arbeid Kop van Noord-Holland (GRGA) is een samenwerking van de gemeenten Den Helder, Hollands Kroon en Schagen voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening, de regeling Beschut Werk en de voorziening Duurzaam aan de slag met Loonkostensubsidie. De uitvoering van deze werkzaamheden gebeurt door de N.V. Probedrijven waarvan de drie gemeenten samen de enige aandeelhouder zijn. Het dagelijks bestuur van de GRGA Kop van Noord-Holland heeft de Kadernota 2027 aangeboden. De raad kan een zienswijze geven, dat is een reactie waarin de raad laat weten wat zij vindt van de kadernota. Regionaal is afgesproken om dit gezamenlijk via de Regionale Raadscommissie Noordkop (RRN) te doen. Met een zienswijze kan de raad sturen op de beleidsmatige en financiële uitgangspunten voor de begroting van de GRGA, die later voor zienswijzen aan de raden wordt aangeboden. Geadviseerd besluit: De colleges van burgemeester en wethouders van Den Helder, Hollands Kroon en Schagen besluiten de gemeenteraden via de Regionale Raadscommissie Noordkop voor te stellen: 1. geen zienswijze af te geven op de Kadernota 2027 GRGA en daarmee: a. In te stemmen met de voorgelegde kadernota 2027 van de GRGA 2. De vastgestelde zienswijze formeel te communiceren aan het Dagelijks Bestuur van de GRGA.

Aanleiding en context De Gemeenschappelijke Regeling Gesubsidieerde Arbeid (GRGA) is een samenwerking van de gemeenten Den Helder, Hollands Kroon en Schagen voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening, de regeling Beschut Werk en de voorziening Duurzaam aan de slag met Loonkostensubsidie. De uitvoering van deze werkzaamheden gebeurt door de N.V. Probedrijven waarvan de drie gemeenten samen de enige aandeelhouder zijn. De GRGA heeft voor het jaar 2027 een Kadernota opgesteld die richting moet geven aan de uitwerking van de begroting 2027. De gemeenten kunnen een zienswijze indienen. Regionaal is de afspraak om dat gezamenlijk te doen via de Regionale Raadscommissie Noordkop (RRN). Doelen en resultaten Het doel is een goede uitoefening van de wettelijke taken waar de GRGA namens de gemeenten uitvoering aan geeft. Het gaat dan om de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW), de regeling Beschut Werk van de Participatiewet en de voorziening Duurzaam aan het werk met loonkostensubsidie (LKS). Het resultaat van een goede uitvoering is dat zoveel mogelijk mensen met een (arbeids)beperking een betaalde baan hebben en houden. 0000544520- pag. 1 van 4

Kaders en omstandigheden De WSW wordt in de Kop van Noord-Holland uitgevoerd binnen het juridische kader van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Vanaf medio 1999 werken de gemeenten Den Helder, Hollands Kroon en Schagen met elkaar samen in de GRGA. In de GRGA is de uitvoering van de WSW neergelegd. Met de vaststelling van de regeling is de uitvoering van de WSW gedelegeerd aan het bestuur van het krachtens deze regeling ingesteld openbaar lichaam. Het openbaar lichaam treedt voor de toepassing van de WSW in de plaats van de betrokken colleges van burgemeester en wethouders. Het bestuur van de regeling heeft in het Aanwijzingsbesluit uitvoeringsorganisatie WSW van 21 juni 2000 Pro Bedrijven N.V. aangewezen als rechtspersoon ten behoeve van de uitvoering van de gesubsidieerde arbeid. Naast de WSW wordt ook de participatievoorziening Beschut werk uitgevoerd door de GRGA. Conform de uitvoering van de WSW heeft de GRGA voor de uitvoering van het Beschut Werk Pro Bedrijven N.V. aangewezen als uitvoeringsorganisatie. De voorziening Duurzaam aan het werk met loonkostensubsidie is een lokale regeling die in samen met de drie gemeenten is ontwikkeld voor personen met een arbeidsbeperking en die behoren tot de doelgroep loonkostensubsidies op grond van artikel 6, onder e van de Participatiewet.

Argumenten en alternatieven De Kadernota wordt geleverd om het proces van vaststelling van de Begroting 2027 van de GRGA te reguleren en in de Regionale Raadscommissie te kunnen afstemmen. In de Kadernota wordt de context van 2027 geschetst. De begroting bestaat voor 97,5% uit loonkosten. De nota beschrijft het verwachte inhoudelijke en financiële beleid voor 2027, wat enigszins verschilt van 2026 op het gebied van de taakstellingen. Begroting op basis van reële loonkosten Er is besloten om deels af te wijken van de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) en uit te gaan van loonkosten op basis van het wettelijk minimumloon per 1 juli 2025. Dit voorkomt negatieve effecten van eerdere nacalculaties. Voor 2026 en 2027 wordt de indexatie gelijk gehouden aan de uitgangspunten van de regietafel: • 2026: 3,4% • 2027: 5,7% Waarom (gedeeltelijk) afwijken van FUGR? Het algemeen bestuur moet een begroting vaststellen die structureel en reëel in evenwicht is. De werkelijke indexatie van loonkosten blijkt hoger dan de uitgangspunten van de regietafel. Als deze niet worden aangepast, ontstaat een tekort bij overschrijding van personeelskosten. Dit tekort kan niet worden gedekt uit de algemene reserve (€ 350.000), waardoor een liquiditeitstekort dreigt en salarissen niet meer betaald kunnen worden.

Doelstellingen 2027 Het programma Gesubsidieerde Arbeid valt binnen het sociaal domein van Den Helder, Hollands Kroon en Schagen en richt zich op duurzame arbeidsparticipatie van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. De doelstellingen zijn: • duurzame banen voor de voormalige Wsw-doelgroep, inclusief Begeleid Werken; • banen voor mensen die in aanmerking komen voor Beschut Werk; • tijdelijke ontwikkelbanen via Duurzaam aan het werk met LKS, gericht op uitstroom naar regulier werk. De missie van de GRGA is het bieden van passend werk met goede begeleiding en ontwikkelmogelijkheden, wat leidt tot maatschappelijke meerwaarde en besparing op uitkeringen.

0000544520- pag. 2 van 4

Verwachtingen 2027–2030 Doorontwikkeling naar een sociaal ontwikkelbedrijf De GRGA/Probedrijven staat voor een transitie van werkbedrijf naar sociaal ontwikkelbedrijf met een publieke taak. Dit komt doordat Wsw-medewerkers uitstromen en er nieuwe medewerkers instromen met een lagere loonwaarde. Deze medewerkers hebben door een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt minder productiviteit en meer begeleiding nodig. Hierdoor ontstaan structurele financiële risico’s. Het omslagpunt ligt rond 2028, waardoor investeringsruimte onder druk komt te staan. In maart 2025 is besloten onderzoek te doen naar een toekomstbestendige structuur. De volgende vier scenario’s zijn onderzocht: 1. Probedrijven en de GRGA gaan door in de huidige vorm. 2. Probedrijven maakt de transitie naar een integraal sociaal ontwikkelbedrijf inclusief gemeentelijke reintegratieafdelingen. 3. Een ontwikkeling naar een gecombineerd sociaal ontwikkelbedrijf, inclusief re-integratie, inkomen en beleid. Zoals bijvoorbeeld Zaffier (regio Alkmaar) en WerkSaam (regio Westfriesland). 4. Een ontwikkeling naar een gecombineerd sociaal ontwikkelbedrijf, zoals bedoeld onder 3. Aangevuld met taken richting WMO/Jeugd en een ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding.

Het bestuur heeft op 20 november 2025 besloten: • scenario 1 (huidige vorm) is financieel niet houdbaar; • de scenario’s te gebruiken als strategische basis; • te starten met een impactanalyse van de lokale uitvoeringspraktijk bij gemeenten en Probedrijven, gericht op meerwaarde voor inwoners. De uitkomsten hiervan hebben gevolgen voor organisatie, bedrijfsvoering en de meerjarenbegroting 2027–2030 en zijn nog niet verwerkt in deze kadernota. Vorming sociale ondernemingen Onderdeel van de doorontwikkeling is onderzoek naar verzelfstandiging of uitbesteding van Progroen & Milieu en Probezorgt. Het tekort aan sociale ondernemingen in de regio belemmert uitstroom naar regulier werk. Verkenningen laten zien dat verzelfstandiging van Probezorgt financieel niet haalbaar is. Voor Progroen & Milieu lijken wel mogelijkheden te zijn die nader worden onderzocht. Realisatie taakstelling 5% Duurzaam met LKS In de begroting 2026 is een generieke bezuiniging van 5% (€ 1.165.000) opgenomen. In de begroting 2027 is deze gerealiseerd door het aantal medewerkers met 100% loonkostensubsidie te verminderen. Dit is haalbaar bij een evenwicht tussen instroom en uitstroom via Duurzaam met LKS. In de begroting 2027 is de bezuiniging van 5% gerealiseerd door het aantal medewerkers met een 100% loonkostensubsidie via de GRGA te verminderen.

De bezuiniging is haalbaar als de jaarlijkse instroom van nieuwe medewerkers met een ontwikkeltraject via Duurzaam met LKS gelijk is aan de jaarlijkse door- en uitstroom. Hierdoor neemt het aantal ontwikkeltrajecten via de GRGA met Duurzaam met LKS structureel af. Op deze wijze wordt de bezuinigingstaakstelling gerealiseerd. Duurzaamheid Is niet van toepassing op dit voorstel. Bestuurlijke vernieuwing Dit voorstel heeft geen aspecten die betrekking hebben op bestuurlijke vernieuwing. Wel is het voorstel ambtelijk afgestemd met de gemeenten Schagen en Hollands Kroon en wordt het voorstel bestuurlijk afgestemd in de vergadering van de RRN.

0000544520- pag. 3 van 4

Financiële consequenties Besparing collectief vervoer Door de nieuwbouw van Probedrijven in Den Helder (gerealiseerd in 2025) werken ruim 100 deelnemers lokaal. Dit bespaart € 142.000 aan vervoerskosten en draagt bij aan verduurzaming. Stijging kosten accountant, control en beleid Vanaf 2026 stijgen deze kosten met € 15.000: o Accountant: + € 5.000 (nieuwe rechtmatigheidsverantwoording en hogere tarieven) o Beleid: + € 5.000 (interne audits) o Extra uren beleid/secretariaat: + € 5.000 Bijdragen per gemeente (bedragen x € 1.000) Categorie Begroting 2026 Kadernota 2027 Verschil

Schagen 6.366 6.974 -608

Hollands Kroon 4.842 4.912 -70

Den Helder 11.433 11.953 -520

Dekking: De hogere structurele kosten worden meegenomen in de P&C cyclus van de desbetreffende gemeenten. Toelichting: De Kadernota is richtinggevend voor de begroting 2027, die in de zomer van 2026 wordt verwacht. Voor de gemeente Hollands Kroon en Den Helder past de dekking in het totale bestaande budget. Voor gemeente Schagen wordt aanvullende dekking gezocht in de nog op te stellen lokale kadernota 2027.

Uitvoering en planning De Kadernota wordt geleverd om het proces van vaststelling van de Begroting 2027 van de GRGA te reguleren en in de RRN te kunnen afstemmen. Communicatie Op basis van het regionale raadsadvies neemt iedere gemeenteraad een besluit. De coördinerend gemeente stuurt na het besluit van de gemeenteraden het besluit naar het DB van de GRGA. Bij nieuwe belangrijke ontwikkelingen wordt de raad meegenomen,

0000544520- pag. 4 van 4