Raadsvoorstel Grip op ruimte en vastgoed Vaststelling Nota Grondbeleid en Vastgoedbeleid 2025 V4.pdf

Advies

Raadsvoorstel-advies Aan:

de gemeenteraad

Portefeuillehouder:

Wethouder Bais

Van team: Adviseur: E-mail:

Omgeving Raymon Nijland r.nijland@denhelder.nl

Betrokken portefeuillehouder: Classificatie:

Openbaar

Kenmerk: 0000518315 Datum voorstel: 11 november 2025

Onderwerp:

Grip op ruimte en vastgoed – Vaststelling Nota Grondbeleid en Vastgoedbeleid 2025

Publiekssamenvatting De gemeente Den Helder vernieuwt haar grondbeleid en vastgoedbeleid. Beide beleidsvelden zijn nauw met elkaar verweven bij de ontwikkeling, het beheer en de verduurzaming van de fysieke leefomgeving. Met de Nota Grondbeleid 2025 bepaalt de gemeente hoe zij regie voert op de inzet van gemeentelijke gronden. De nota geeft richting aan grondverwerving, uitgifte, kostenverhaal en samenwerking met marktpartijen, met nadruk op transparantie, duurzaamheid en maatschappelijke waarde. De Nota Vastgoedbeleid 2025 biedt kaders voor het beheren, aankopen, gebruiken en verkopen van gemeentelijke panden. Het beleid richt zich op professioneel portefeuillebeheer, duurzaam gebruik en marktconform handelen, met ruimte om af te wijken bij een aantoonbaar maatschappelijk belang. Door deze nota’s gelijktijdig vast te stellen, beschikt Den Helder over één samenhangend beleidskader voor de omgang met gemeentelijke grond en gebouwen. Dat versterkt de bestuurlijke grip, vergroot de transparantie en ondersteunt de uitvoering van de Omgevingsvisie Den Helder 2040. Geadviseerd besluit De gemeenteraad van Den Helder wordt voorgesteld om: 1. De Nota Grondbeleid 2025 vast te stellen als kaderstellend beleidsdocument voor het gemeentelijk grondbeheer; 2. de notagrondbeleid 2019 in te trekken; 3.

De Nota Vastgoedbeleid 2025 vast te stellen als kaderstellend beleidsdocument voor het gemeentelijk vastgoedbeheer; 4. de Notitie Vastgoedbeleid (2022–2024) in te trekken.

Aanleiding en context De gemeente Den Helder beschikt over afzonderlijke beleidsnota’s voor grond- en vastgoedbeleid. In de uitvoering is sprake van sterke verwevenheid: grondbeleid en vastgoedbeleid raken elkaar bij gebiedsontwikkeling, herstructurering, verkoop en beheer van gemeentelijke eigendommen. De gemeente wil deze kaders actualiseren en onderling afstemmen om beter aan te sluiten bij:  de maatschappelijke opgaven op het gebied van woningbouw, leefbaarheid, duurzaamheid en economie;  de Omgevingswet, die vraagt om samenhang, participatie en maatwerk;  en de bestuurlijke ambitie voor transparantie, doelmatigheid en professioneel eigendomsbeheer. De vorige nota’s (Grondbeleid 2019 en Vastgoedbeleid 2022–2024) voldeden niet langer aan de actuele weten regelgeving en veranderde marktomstandigheden. Met de actualisatie ontstaat één heldere koers binnen de fysieke pijler van Den Helder.

0000518315- pag. 1 van 3

Doelen en resultaten Hoofddoel Het bieden van één samenhangend beleidskader voor de omgang met gemeentelijke grond en vastgoed, waarin transparantie, duurzaamheid, financiële zorgvuldigheid en maatschappelijke waarde centraal staan. Specifieke resultaten:  Grondbeleid: duidelijke kaders voor verwerving, uitgifte, kostenverhaal, grondexploitatie, duidelijk rolkeuze (actief of faciliterend) en regie op gebiedsontwikkeling;  Vastgoedbeleid: kaders voor beheer, verduurzaming, aankoop, verkoop en maatschappelijke verhuur;  Financiële transparantie: marktconform handelen als norm, afwijking alleen bij gemotiveerd maatschappelijk belang;  Bestuurlijke grip: structurele rapportage over portefeuille, risico’s en beleidsafwijkingen;  Integrale uitvoering: grond- en vastgoedbeleid worden gelijktijdig toegepast bij gebiedsontwikkeling. Kaders en omstandigheden De nota’s sluiten aan op:  Omgevingsvisie Den Helder 2040;  Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging;  Strategische Investeringsagenda, Woon- en Energievisie, en de Regionale woningbouwafspraken.

Juridische basis:  Didam-arrest (transparantie bij verkoop gemeentelijke eigendommen);  Wet Markt en Overheid (marktconformiteit);  Wet BIBOB (integriteitsbeoordeling bij transacties);  Wet voorkeursrecht gemeenten (stimuleren van regie);  Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) – verantwoording grondexploitaties en vastgoedbeheer. Samen vormen deze nota’s het integrale beleidskader voor de fysieke leefomgeving van Den Helder. Kern van het beleid 1. Grondbeleid 2025 – hoofdlijnen  Anticiperend, situationeel grondbeleid: per ontwikkeling wordt gekozen voor een actieve of faciliterende rol, afhankelijk van maatschappelijke urgentie, eigendomssituatie en risico.  Strategische grondverwerving: gericht op sleutelprojecten zoals woningbouw, energietransitie en maritieme innovatie.  Kostenverhaal onder de Omgevingswet: duidelijke toepassing van publiekrechtelijk en privaatrechtelijk instrumentarium.  Marktconform handelen: alle transacties tegen marktwaarde, tenzij gemotiveerd anders besloten.  Financieel beheer: BBV-conform, met jaarlijkse herziening van grondexploitaties en risicorapportage.  Duurzaamheid en circulariteit: stimulans voor klimaatadaptieve inrichting en natuurinclusieve ontwikkeling. 2. Vastgoedbeleid 2025 – hoofdlijnen  Strategisch portefeuillemanagement: vastgoed wordt beoordeeld op maatschappelijke, functionele, ruimtelijke en financiële waarde.

 Professioneel beheer: data-gestuurd onderhoud, MJOP, verduurzaming richting 2050.  Verkoop en aankoop: marktconform, tenzij afwijking vanwege maatschappelijk belang (zoals zorg, opvang, cultuur).  Maatschappelijke verhuur: onder kostprijs mogelijk bij aantoonbaar maatschappelijk belang en expliciete motivering.  Afstoot en herontwikkeling: panden zonder beleidswaarde worden afgestoten, tenzij strategisch van belang.  Transparantie: jaarlijks portefeuilleoverzicht en prestatie-indicatoren richting raad. Argumenten en alternatieven  Actualisatie conform geldende wet- en regelgeving;  Duidelijke integratie van vastgoed- en grondbeleid binnen één besluitvormingskader;  Sterkere regiepositie van de gemeente bij ruimtelijke en maatschappelijke opgaven;  Verhoogde transparantie en juridisch geborgde werkwijze (Didam, BBV, Markt & Overheid);  Meer bestuurlijke grip op financiële risico’s en portefeuilleontwikkeling;  Bevordering van duurzaam, circulair en maatschappelijk verantwoord eigendomsbeheer.

Duurzaamheid 0000518315- pag. 2 van 3

Duurzaamheid vormt een integraal uitgangspunt binnen zowel het grond- als vastgoedbeleid. De gemeente Den Helder wil bij alle ruimtelijke en vastgoedbeslissingen bijdragen aan een toekomstbestendige, gezonde en klimaatneutrale stad. De nota’s geven hieraan invulling door:  Klimaatadaptieve inrichting: bij gebiedsontwikkeling wordt gestuurd op waterberging, hittestressreductie, groenstructuren en natuurinclusief bouwen;  Circulair ruimtegebruik: hergebruik van bestaande gebouwen en materialen heeft de voorkeur boven nieuwbouw, waar mogelijk worden grondstoffen hergebruikt;  Energie-efficiënt vastgoedbeheer: gemeentelijke panden worden planmatig verduurzaamd richting 2050, met inzet op isolatie, energieopwekking en monitoring van energieprestaties;  Duurzame mobiliteit en infrastructuur: bij uitgifte van gronden wordt rekening gehouden met bereikbaarheid, fiets- en wandelroutes en laadvoorzieningen;  Balans tussen ecologische en maatschappelijke waarde: duurzaamheid wordt niet enkel technisch benaderd, maar ook sociaal – door ruimte te geven aan maatschappelijke functies en leefbaarheid. Met deze uitgangspunten wordt duurzaamheid niet als afzonderlijk thema behandeld, maar als structureel afwegingskader bij elke beslissing over grond en vastgoed.

Bestuurlijke vernieuwing De Nota Grondbeleid en Nota Vastgoedbeleid 2025 zijn tevens een instrument voor bestuurlijke vernieuwing. Zij versterken de transparantie, voorspelbaarheid en sturingskracht van de gemeentelijke organisatie en de raad. Bestuurlijke vernieuwing krijgt vorm door:  Integraal beleid: één samenhangend kader vervangt losse nota’s, waardoor de raad en organisatie beter zicht hebben op de totale fysieke portefeuille en bijbehorende risico’s;  Transparante besluitvorming: marktconform handelen is de norm, afwijkingen worden expliciet gemotiveerd en bestuurlijk vastgelegd;  Participatie en samenwerking: uitvoering sluit aan op de principes van de Omgevingswet – met nadruk op participatie van inwoners, marktpartijen en maatschappelijke partners;  Datagedreven sturing: vastgoeddata en financiële informatie worden ontsloten in één systeem, zodat beheer, exploitatie en rapportages beter op elkaar aansluiten;  Verantwoording en lerend vermogen: via jaarlijkse rapportage over portefeuilleontwikkeling, duurzaamheidsprestaties en beleidsafwijkingen kan de raad sturen op resultaten en bijsturen waar nodig. Financiële consequenties De uitvoering van de nota’s heeft beperkte directe financiële gevolgen.  Eenmalige implementatiekosten: circa €50.000 (opleiding, digitalisering vastgoeddata, interne afstemming), gedekt uit Overige gronden en gebouwen.

 Structurele lasten: worden opgevangen binnen bestaande exploitatiebudgetten.  Risicobeheersing: via jaarlijkse herziening grondexploitaties, BBV-rapportage en risicoparagraaf. Financiële effecten van individuele transacties of projecten worden steeds afzonderlijk aan de raad voorgelegd. Uitvoering en planning Activiteit Tijdpad Beeldvormende sessie gemeenteraad 17 november 2025 Vaststelling door college 11 november 2025 Raadsbehandeling 15 december 2025 Implementatie binnen organisatie vanaf Q1 2026 Na vaststelling worden de nota’s operationeel gemaakt binnen de werkprocessen van Stadsontwikkeling, Vastgoed en Financiën. Communicatie Na vaststelling worden de nota’s gepubliceerd via het raadsinformatiesysteem en interne kanalen (intranet, bijeenkomsten, opleidingen). Externe communicatie vindt plaats richting ontwikkelaars, corporaties, maatschappelijke organisaties, Willemsoord BV, Zeestad, en Port of Den Helder. De gemeente communiceert actief over de toepassing van het nieuwe grond- en vastgoedbeleid bij toekomstige projecten, zodat duidelijk is hoe maatschappelijke belangen, marktconformiteit en duurzaamheid in balans worden gebracht.

0000518315- pag. 3 van 3