Raadsvoorstel (Advies) - Voorstel tot het vaststellen van het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden v.pdf

Advies

Raadsvoorstel Aan:

De gemeenteraad

Portefeuillehouder:

het presidium

Van team: Adviseur: E-mail:

Classificatie:

Openbaar

Kenmerk: 0000141571

Frank Blok f.blok@denhelder.nl

Datum voorstel: Onderwerp:

Voorstel tot het vaststellen van het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad van Den Helder 2024

Publiekssamenvatting: Op grond van artikel 16 Gemeentewet dient een gemeenteraad een reglement van orde voor zijn vergaderingen en andere werkzaamheden vast te stellen. Het huidige reglement van orde dateert van oktober 2018. In maart 2022 heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), vooruitlopend op de Wet Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur en een nieuw hoofdstuk over geheimhouding in de Gemeentewet een gewijzigd modelreglement gepubliceerd. Het nu voorliggende Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad van Den Helder 2024 is hierop aangepast waarbij zoveel mogelijk aansluiting is gezocht bij het VNG modelreglement. Daarnaast zijn een aantal onderwerpen nader bezien en aangepast of opgenomen in het nu voorliggende reglement. Geadviseerd besluit: het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad van Den Helder 2024 vast te stellen.

Aanleiding en context Op grond van artikel 16 Gemeentewet dient een gemeenteraad een reglement van orde voor zijn vergaderingen en andere werkzaamheden vast te stellen. Het huidige reglement van orde dateert van oktober 2018. Met ingang van 1 januari 2023 is de Wet Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur in werking getreden. Daarnaast is per 1 april 2023 een nieuw hoofdstuk Va over geheimhouding in de Gemeentewet gekomen in plaats van de artikelen 25, 55 en 86 van de Gemeentewet. Vooruitlopend hierop heeft de VNG in maart 2022 een gewijzigd modelreglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad gepubliceerd waarin de wijzigingen met betrekking tot de Wet Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur en het nieuwe hoofdstuk Va over geheimhouding al zijn verwerkt. Het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad van Den Helder (verder te noemen: RvO) dient hierop te worden aangepast; het betreffen hier ‘technische’ aanpassingen. Het aanpassen van het RvO biedt thans de mogelijkheid een aantal elementen uit de verordening nader te bezien en te actualiseren. Het gaat daarbij om een aantal ‘technische’ aanpassingen waaronder bijvoorbeeld het leesbaarder en duidelijker maken van een aantal artikelen en het aanpassen van de toelichting bij bepaalde artikelen.

Een aantal onderwerpen/artikelen met betrekking tot het RvO en de Verordening op de raadscommissies Den Helder (verder te noemen: VRC) vragen, mede gezien discussies in het verleden, om een bredere voorbereiding. Hiertoe is door het presidium op 20 juni 2023 een werkgroep ingesteld van vijf raadsleden om een voorstel voor te bereiden over de wijzigingen van het RvO en de VRC voordat deze aan de raad worden voorgelegd. (Het voorstel met betrekking tot wijziging van de VRC ontvangt u separaat.) De bevindingen van de 0000141571- pag. 1 van 4

werkgroep zijn in de vergadering van het presidium van 18 maart 2024 en 6 mei 2024 besproken en hebben geleid tot het nu voorliggende voorstel. Met betrekking tot het voorliggende RvO is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij het VNG modelreglement van orde. Hierdoor kan het voorkomen dat de toelichting bij bepaalde artikelen uitgebreider is dan noodzakelijk voor de Helderse situatie. Daar waar het Helderse reglement afwijkt van het VNG modelreglement is die afwijking in het reglement en de toelichting daarop in het vet weergegeven. Doelen en resultaten De wijzigingen naar aanleiding het wetsvoorstel Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur, de wijziging van de Gemeentewet per 1 april 2023 en de wijzigen naar aanleiding van de bevindingen van de ingestelde werkgroep te formaliseren in het RvO. Hiermee wordt de raad in staat gesteld zijn rol op een adequate wijze in te vullen. Kaders en omstandigheden Artikel 16 van de Gemeentewet. Dit artikel regelt het vaststellen van een reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad. Argumenten en alternatieven Met betrekking tot het nu voorliggende RvO zijn een aantal inhoudelijke wijzigingen doorgevoerd. Onderstaand worden de belangrijkste inhoudelijke wijzigingen beschreven. Daarnaast is het RvO taalkundig en redactioneel geheel aangepast en waar nodig geactualiseerd.

Wijzigingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur en de wijziging van de Gemeentewet per 1 april 2023 Artikel 6. Onderzoek geloofsbrieven en benoeming wethouders De verklaring omtrent het gedrag is voortaan verplicht voor kandidaat-wethouders; artikel 36a, tweede lid van de Gemeentewet. Daarnaast is de risicoanalyse integriteit en de eindconclusie nu openbaar tenzij de burgemeester hierover geheimhouding oplegt aan de raad. Artikel 10. Ter inzage leggen van stukken Het derde lid van dit artikel is gewijzigd in relatie tot de nieuwe geheimhoudingsbepalingen in hoofdstuk Va Geheimhouding van de Gemeentewet. Informatie van de raad of aan de raad verstrekte informatie waaromtrent op grond van hoofdstuk Va van de Gemeentewet geheimhouding is opgelegd blijft onder berusting van de griffier. Artikel 27. Verslag besloten vergadering In het eerste lid is verduidelijkt dat conceptverslagen en -besluitenlijsten van besloten raadsvergaderingen voor de hele raad berusten bij de griffier. Artikel 28. Opheffing geheimhouding Dit artikel is gewijzigd in relatie tot de nieuwe geheimhoudingsbepalingen in hoofdstuk Va Geheimhouding van de Gemeentewet. De raad hoeft geheimhouding niet meer te bekrachtigen. Burgemeester en wethouders, de burgemeester en de commissies mogen voortaan zelf geheimhouding opleggen.

De raad kan geheimhouding opheffen van aan de raad verstrekte informatie. Wijzigingen naar aanleiding bevindingen werkgroep Artikel 14. Aantal spreektermijnen en spreekregels Voor de orde van de vergadering is het beter één woordvoerder per fractie per agendapunt toe te staan. Met een nieuw lid 3 is dit artikel hierop aangepast. Vanzelfsprekend kan hier met het doen van een ordevoorstel een uitzondering op worden gemaakt. Artikel 16. Spreekrecht In de vergadering van de agendacommissie van 8 mei 2023 is besloten dat de Jongerenadviesraad (JAR) standaard de mogelijkheid geboden wordt om tijdens raads- en commissievergaderingen in te spreken om de standpunten van de JAR (voor de onderwerpen die de JAR van belang acht) naar voren te brengen en dat daarom het agendapunt ‘Spreekrecht burgers’ gewijzigd zou worden in ‘Spreekrecht burgers en Jongerenadviesraad’. Door de werkgroep wordt aangegeven dat er meer adviesraden zijn dan de JAR. Deze adviesraden zijn, net als alle overige inwoners en instanties, net zo belangrijk als de JAR. Een voorkeursbehandeling hierin is dan ook niet aan de orde. De titel van dit artikel dient objectief en neutraal te zijn waarbij niemand zich buitengesloten 0000141571- pag. 2 van 4

voelt luidende: ‘Spreekrecht’. In de toelichting op het artikel zijn een aantal niet limitatieve voorbeelden opgenomen van instanties en adviesraden. Artikel 32. Moties Het onderwerp van een motie vreemd aan de orde van de dag dient in principe eerst in commissieverband behandeld te zijn geweest; spoedeisende zaken kunnen direct in de raad behandeld worden. Het derde lid van dit artikel is hierop aangepast. De spoedeisendheid van de motie wordt door de raad in de betreffende vergadering beoordeeld. Dit kan gebeuren bij het vaststellen van de agenda waar de motie aangekondigd wordt. Daar kan een ordevoorstel worden gedaan de raad te laten besluiten of de motie spoedeisend is. Is dat het geval, dan wordt de motie behandeld in de betreffende raadsvergadering. Is dat niet het geval, dan wordt (het onderwerp van) de motie geagendeerd voor de (eerstvolgende) commissievergadering. Een motie vreemd aan de orde van de dag kan ook voortkomen uit de beantwoording van de vragen in het vragenkwartier. Ook bij een dergelijke motie dient de raad een oordeel te geven over de spoedeisendheid van de motie. Dit kan eveneens gebeuren bij het vaststellen van de agenda waar de motie aangekondigd wordt. Is de motie spoedeisend, dan wordt de motie behandeld in de betreffende raadsvergadering.

Is de motie niet spoedeisend, dan wordt (het onderwerp van) de motie geagendeerd voor de (eerstvolgende) commissievergadering. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om raadsleden te beperken in het recht een motie in te dienen. Moties kunnen gebaat zijn bij een verdieping door behandeling in de commissie. Zorgvuldigheid, toetsen van haalbaarheid en politieke profilering van de fractie zijn hierbij wezenlijke elementen. Artikel 38. Vragenkwartier De werkgroep constateert dat het vragenkwartier minder een ‘scoringskwartier’ moet worden. Om dit te ondervangen dienen er aanvullende spelregels te komen met name over spoedeisendheid, actualiteit en bondigheid van de vragen. De werkgroep geeft aan dat de voorzitter van de raad een beslissende rol moet hebben bij het beoordelen van de vragen op spoedeisendheid, actualiteit en bondigheid. De voorzitter van de raad kan bij uitstek, als gevolg van zijn neutrale rol, een gewogen afweging maken. De afweging van de voorzitter is bindend. De vragen die niet behandeld worden in het vragenkwartier dienen aangemerkt te worden als schriftelijke vragen op grond van artikel 36 en op die wijze te worden afgehandeld. Het eerste lid van dit artikel is aan bovengenoemde werkwijze aangepast. Artikel 38a. Technische vragen Dit betreft een nieuw artikel.

Via technische vragen kunnen raadsleden schriftelijk informatieve vragen stellen over voorstellen of onderwerpen die staan geagendeerd. Over het algemeen gaan technische vragen over feiten of het verduidelijken van teksten opgenomen in de stukken. Technische vragen hebben niet of nauwelijks invloed op het politieke standpunt. Het zijn vragen die nodig zijn om een stuk beter te begrijpen en niet politiek relevant zijn. Achterliggende gedachte hierbij is dat verduidelijkende of feitelijke vragen zoveel mogelijk voorafgaand aan de vergadering worden gesteld en beantwoord zodat de raadsbehandeling voornamelijk gaat over de politiek-inhoudelijke kant van het voorstel/onderwerp. Overigens dienen technische vragen zoveel mogelijk voorafgaand aan de commissievergaderingen gesteld te worden waarin het onderwerp is geagendeerd. Overige wijzigingen Artikel 7. Fracties Lid 9 van dit artikel is geschrapt. Dit betreft een overbodige bepaling aangezien het recht op fractievergoeding is geregeld in de Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning Den Helder 2019. Daarnaast zijn de toelichtingen bij artikel 7. Fracties, artikel 9. Oproep en agenda en artikel 11. Openbare kennisgeving tekstueel aangepast. Met betrekking tot de wijzigingen naar aanleiding van de wetswijzigingen zijn er geen alternatieven; de wijzigingen zijn gebaseerd op de nieuwe wetgeving.

Met betrekking tot de voorgestelde wijzigingen van de door u ingestelde werkgroep en de overige wijzigingen zijn alternatieven denkbaar. De huidige situatie kan gehandhaafd blijven, of uw raad kan, binnen de juridische mogelijkheden, afwijken van de voorgestelde wijzigingen. Deze afweging ligt bij de raad. Duurzaamheid Het betreft een wijzing van het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad. In dit kader is duurzaamheid niet van toepassing.

0000141571- pag. 3 van 4

Bestuurlijke vernieuwing Dit voorstel heeft geen specifieke aspecten in het kader van bestuurlijke vernieuwing. Financiële consequenties Het voorliggende voorstel heeft geen financiële consequenties. Uitvoering en Planning Na vaststelling door uw raad zal de verordening op de gebruikelijke wijze bekend worden gemaakt. De verordening is na bekendmaking te raadplegen op www.overheid.nl. Communicatie Het vaststellen van deze verordening behoeft geen verdere communicatie; het betreft een intern document.

0000141571- pag. 4 van 4