Raadsvoorstel (Advies) evaluatie omgevingswet.pdf

Advies

Raadsvoorstel-advies Aan:

de gemeenteraad

Portefeuillehouder:

Wethouder Bais

Betrokken portefeuillehouder: Classificatie:

Wethouder De Vrij Openbaar

Van team: Adviseur: E-mail:

Omgeving Ilse Bus i.bus@denhelder.nl

Kenmerk: 0000515359 Datum voorstel: 16 december 2025

Onderwerp:

Voorstel tot wijzigen besluitvorming gemeenteraad vanuit de Omgevingswet

Publiekssamenvatting: Per 1 januari 2024 zijn nieuwe regels in werking getreden waarin wordt vastgelegd wanneer de gemeenteraad advies moet geven over aanvragen voor omgevingsvergunningen en wanneer initiatiefnemers verplicht zijn om de buurt en andere belanghebbenden te betrekken bij hun plannen. Tot nu toe heeft de gemeenteraad vijf keer geadviseerd over een omgevingsvergunning. In 2026 wordt verwacht dat het aantal gevallen waarbij de gemeenteraad moet beslissen, zal toenemen. Dit betekent een grote impact op de bestuurlijke termijnkalender. Ook zal dit gevolgen hebben voor de dienstverlening van de gemeente Den Helder. Met de huidige lijst zullen de doorlooptijden van de aanvraag omgevingsvergunningen en andere initiatieven langer duren. De dienstverlening van de gemeente kan worden verbeterd als het adviesrecht selectiever wordt ingezet voor aanvragen met enkel veel impact op de fysieke leefomgeving. De gemeenteraad krijgt nu het voorstel om de lijst van gevallen waarin advies gevraagd moet worden te verkleinen, zodat advies alleen nog gevraagd wordt bij aanvragen die een grote impact hebben op de fysieke leefomgeving. Daarnaast wordt voorgesteld dat de verplichte participatie door initiatiefnemers, waarbij de buurt of andere belanghebbenden betrokken moeten worden, los komt te staan van het adviesrecht van de gemeenteraad.

Dit betekent dat er situaties kunnen zijn waarin er wel participatie plaatsvindt, maar waarbij de gemeenteraad geen advies moet geven.

Geadviseerd besluit: Het college besluit de gemeenteraad voor te stellen: 1. De lijst met gevallen waarin adviesrecht van de gemeenteraad geldt bij een aanvraag om omgevingsvergunning vast te stellen. 2. De Lijst met gevallen waarin verplichte participatie door de initiatiefnemer geldt bij een aanvraag om omgevingsvergunning vast te stellen. 3. De lijsten na een jaar te evalueren. Aanleiding en context Op 1 januari 2024 zijn de "lijst met gevallen waarin adviesrecht van de gemeenteraad geldt bij een aanvraag om omgevingsvergunning" (hierna lijst adviesrecht) en de "lijst met gevallen waarin verplichte participatie door de initiatiefnemer geldt" (hierna: lijst participatie) in werking getreden. Tot op heden is het college voor vijf plannen naar de gemeenteraad gegaan voor advies bij een aanvraag omgevingsvergunning. Momenteel moet het college van burgemeester en wethouders op basis van de huidige lijst adviesrecht voor vier lopende aanvragen voor advies naar de gemeenteraad op grond van de Omgevingswet en voor twee aanvragen onder de oude wetgeving. Onder de huidige lijst zouden er in 2026 meer aanvragen voor besluitvorming worden aangeboden aan de gemeenteraad. Dit betekent een grote impact op de bestuurlijke termijnkalender, het is aan de agendacommissie hoe dat vorm te geven.

0000515359- pag. 1 van 3

Ook zal dit gevolgen hebben voor de dienstverlening van de gemeente Den Helder. Met de huidige lijst zullen de doorlooptijden van de aanvraag omgevingsvergunningen en andere initiatieven langer duren. Momenteel is bijvoorbeeld de raadscommissie van Stadsontwikkeling en bestuur volgepland tot juni 2026. De dienstverlening van de gemeente kan worden verbeterd als het adviesrecht selectiever wordt ingezet voor aanvragen met enkel veel impact op de fysieke leefomgeving. De lijst participatie door de initiatiefnemer zal alleen worden aangevuld met nieuwe categorieën en tekstuele verbeteringen. De lijsten zullen niet meer gelijk aan elkaar zijn. Dit betekent dat er situaties kunnen zijn waarin er wel participatie plaatsvindt, maar waarbij de gemeenteraad geen advies moet geven. Doelen en resultaten Met de aanpassing van de lijst met gevallen waarin adviesrecht van de gemeenteraad geldt en de lijst met gevallen waarin verplichte participatie door de initiatiefnemer geldt wordt bereikt dat de gevallen met veel impact op de fysieke leefomgeving worden aangewezen. Daarom zijn de bestaande lijsten op basis van de opgedane ervaringen tegen het licht gehouden. Op basis hiervan zijn de lijsten aangescherpt, waarbij sommige gevallen zijn verwijderd of gewijzigd en enkele nieuwe gevallen met veel impact zijn toegevoegd.

Kaders en omstandigheden Artikel 16.15a, onder b Omgevingswet; De bevoegdheid om gevallen aan te wijzen waarbij de gemeenteraad adviseert bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit aanvraag om een omgevingsvergunning Artikel 16.15b van de Omgevingswet; in dit artikel staat dat het advies van de gemeenteraad bepaalt of de omgevingsvergunning wordt verleend of niet. Artikel 16.55 lid 7 van de omgevingswet; de bevoegdheid van de gemeenteraad om gevallen aan te wijzen waarbij verplichte participatie geldt. Argumenten en alternatieven In de afgelopen twee jaar is opgevallen dat de omgevingsvergunningen meerdere malen zijn gepland in de bestuurlijke termijnkalender. Het is ook voorgekomen dat initiatiefnemers de lopende aanvraag voor een omgevingsvergunning hebben ingetrokken, omdat het initiatief staat aangewezen op de lijst adviesrecht. Voor een aanvraag omgevingsvergunning geldt, op een paar uitzonderingen na, de reguliere procedure. Voor de reguliere procedure is de termijn 8 weken, met een eenmalige verlengingsmogelijkheid van 6 weken. Voor de interne behandeling van een BOPA is gebruikelijk 4 tot 8 weken nodig als alle stukken compleet zijn. De werkelijke behandeltijd is afhankelijk van een eventueel gevolgd voortraject en de benodigde interne adviezen. Als er externe adviezen nodig zijn is gebruikelijk 8 tot 12 weken nodig voor de inhoudelijke behandeling.

Hierna volgt nog het standaardtraject voor het vragen van een bindend advies van de gemeenteraad. Het is niet mogelijk om binnen de termijnen van de reguliere procedure de vergunningsaanvraag inhoudelijk te behandelen, intern (en eventueel extern) advies in te winnen, de aanvraag via de standaard vergadercyclus aan de gemeenteraad voor te leggen voor (bindend) advies en vervolgens met besluitvorming door het college af te ronden. Behandeling via de standaard vergadercyclus van de gemeenteraad is hierdoor geen optie, aangezien hiermee standaard (ruimschoots) niet kan worden voldaan aan de gestelde wettelijke termijnen. Momenteel worden omgevingsvergunningen van de reguliere procedure met spoed geagendeerd. Als de agenda langere tijd vol zit zal dit betekenen dat de aanvraag omgevingsvergunningen een langere doorlooptijd hebben. Als omgevingsvergunningen niet binnen 3 maanden kunnen worden geagendeerd op de bestuurlijke termijnkalender maakt dit de gemeente vatbaar voor in gebreke stellingen, met negatieve financiële gevolgen. Als een omgevingsvergunning wel voorrang krijgt op de bestuurlijke termijnkalender kan het zijn dat een ander plan van de kalender moet worden gehaald. Dit zal onwenselijke gevolgen hebben.

Om een dienstbare gemeente te zijn is het nodig om de lijst adviesrecht aan te passen zodat het adviesrecht selectiever wordt ingezet voor aanvragen met enkel veel impact op de fysieke leefomgeving. Zoals eerder aangegeven is het nodig dat de lijst participatie wordt aangepast, zodat de nieuwe categorieën worden toegevoegd aan de lijst. Er is bewust gekozen om de lijst participatie niet te beperken. Gelet hierop is de lijst participatie niet meer hetzelfde als de lijst adviesrecht. De gemeente vindt participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten die een grote impact hebben op de omgeving van belang. Als participatie niet verplicht is zal een initiatiefnemer minder geneigd zijn om te gaan participeren. Door participatie verplicht te stellen wordt de omgeving voorafgaand aan de aanvraag omgevingsvergunning in de gelegenheid gesteld om te participeren. De manier van participeren staat beschreven in de Beleidsregels beoordeling toereikendheid verplichte participatie omgevingsvergunning Den Helder 2025. 0000515359- pag. 2 van 3

Als een initiatiefnemer in een dergelijk geval niet heeft geparticipeerd dan wordt de aanvraag buiten behandeling gesteld. De lijst adviesrecht en lijst participatie zijn toegevoegd als bijlage aan het voorstel. Als bijlage bij het voorstel worden ook de was/wordt-lijsten toegevoegd waarin de verschillen staan ten opzichte van de huidige lijst adviesrecht en lijst participatie. Duurzaamheid Dit voorstel heeft geen directe consequenties qua duurzaamheid. Bestuurlijke vernieuwing Met het aanpassen van beide lijsten wordt de samenwerking tussen initiatiefnemer, college en gemeenteraad opnieuw vormgegeven, om deze zo effectief en efficiënt mogelijk te maken. Daarom is ervoor gekozen het adviesrecht en de verplichte participatie nader te specificeren tot de gevallen die veel impact op de fysieke leefomgeving hebben. Financiële consequenties Dit voorstel heeft geen financiële consequenties. Uitvoering en planning De besluiten zullen elektronisch worden gepubliceerd om deze rechtsgeldig te maken. Communicatie Dit voorstel is voornamelijk procedureel van aard en is voor veel inwoners en ondernemers waarschijnlijk weinig relevant. Belangrijk is vooral dat initiatiefnemers die hier bij het aanvragen van een omgevingsvergunning of wijziging van het omgevingsplan mee in aanraking komen hierover goed geïnformeerd worden.

Dit zal gebeuren via het huis-aan-blad en op officielebekendmakingen.nl.

0000515359- pag. 3 van 3