Raadsvoorstel (Advies) EOS Koperslagersweg

Advies Raadsvoorstel-advies Aan: Portefeuillehouder: Betrokken portefeuillehouder: de gemeenteraad Wethouder Duijnker Wethouder Bais en wethouder Boelema Van team: Adviseur: E-mail: Omgeving Ilse Bus i.bus@denhelder.nl Classificatie: Openbaar Kenmerk: 0000589673 Datum voorstel: 18 augustus 2026 Onderwerp: Voorstel voor een positief advies over de aanleg van een energieopslagsysteem aan de Koperslagersweg 14F Publiekssamenvatting: Voor een locatie bij de Koperslagersweg 14F is een aanvraag ingediend voor een groot energieopslagsysteem met batterijen. Dit systeem past niet binnen de regels van het huidige omgevingsplan. Daarom is een omgevingsvergunning nodig. Uit onderzoek blijkt dat het energieopslagsysteem goed in de omgeving past. Het helpt om problemen op het elektriciteitsnet te verminderen, zorgt ervoor dat duurzame energie beter kan worden gebruikt en ondersteunt de overstap naar duurzame energie. Ook past het plan bij de duurzaamheidsdoelen van de gemeente en de regio. Voor een groot energieopslagsysteem moet de gemeenteraad een positief bindend advies geven. Daarom stelt het college de raad voor om positief te adviseren over dit plan. Ook stelt het college voor dat een volgende vergunningaanvraag voor hetzelfde project niet opnieuw naar de gemeenteraad hoeft, zolang deze binnen dezelfde ruimtelijke afspraken blijft.

Geadviseerd besluit: Het college besluit de gemeenteraad voor te stellen: 1. een positief advies af te geven voor het realiseren van een energieopslagsysteem vlakbij Koperslagersweg 14F 2. dat het college van burgemeester en wethouders de opvolgende buitenplanse omgevingsplanactiviteit aanvragen voor het realiseren van een energieopslagsysteem vlakbij Koperslagersweg 14F niet voor advies behoeft voor te leggen aan de gemeenteraad. Aanleiding en context Op 19 december 2024 is een aanvraag omgevingsvergunning ontvangen voor het realiseren van een energieopslagsysteem nabij Koperslagersweg 14F. Er is sprake van een gefaseerde aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Tijdens de overgangsfase van het omgevingsplan, die loopt tot 1 januari 2032, kunnen vergunningplichtige activiteiten afzonderlijk worden aangevraagd. In dit geval wordt eerst toestemming gevraagd voor de ruimtelijke afwijking van het omgevingsplan. Eventuele vervolgvergunningen, zoals voor een omgevingsplanactiviteit bouwen en een technische bouwactiviteit, kunnen op een later moment worden aangevraagd. Uit recente jurisprudentie (ECLI:NL:RBGEL:2026:4271) volgt dat voor een opvolgende aanvraag voor een omgevingsplanactiviteit bouwen opnieuw een buitenplanse omgevingsplanactiviteit kan zijn vereist.

Bij de beoordeling van een dergelijke opvolgende aanvraag worden uitsluitend de onderdelen van het bouwplan beoordeeld waarin de eerder verleende vergunning niet voorziet. Daarbij geldt dat de opvolgende aanvraag binnen de kaders van de eerder verleende BOPA moet blijven. Indien daarvan wordt afgeweken, zal opnieuw moeten worden beoordeeld of sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Gedurende de procedure heeft meerdere malen overleg plaatsgevonden over een passende landschappelijke inpassing van het initiatief. Daarnaast is meerdere keren overleg gevoerd over de aanleg en inrichting van de uitweg. 0000589673- pag. 1 van 4 Het project is gelegen binnen het werkingsgebied van het tijdelijk deel van het omgevingsplan, voorheen het bestemmingsplan Kooypunt 2012. De aanvraag is in strijd met de geldende regels van het omgevingsplan, omdat een energieopslagsysteem niet is toegestaan binnen de geldende bestemmingen Agrarisch en Bedrijventerrein. Het college kan uitsluitend medewerking verlenen aan de aanvraag indien sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Ter onderbouwing hiervan is een ruimtelijke onderbouwing aangeleverd. Op basis van deze onderbouwing kan het college medewerking verlenen aan het initiatief, mits de gemeenteraad een positief bindend advies afgeeft.

Een bindend advies van de gemeenteraad is vereist, omdat het initiatief voorziet in een voorziening voor de opslag van (duurzame) energie met een vermogen van ten minste 500 kW en/of een opslagcapaciteit van ten minste 500 kWh. Het aangevraagde initiatief betreft een energieopslagsysteem met een vermogen van 50 MW, waarmee ruimschoots aan deze drempelwaarde wordt voldaan. Doelen en resultaten Het college in de gelegenheid stellen een omgevingsvergunning te verlenen. Kaders en omstandigheden Omgevingswet Artikel 5.1 lid 1 sub a: Het is verboden zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten. Artikel 16.15a onder b1: De gemeenteraad is adviseur bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor in door de gemeenteraad aangewezen gevallen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Besluit kwaliteit leefomgeving Artikel 8.0a lid 2: Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, wordt de omgevingsvergunning alleen verleend met het oog op ETFAL. Raadsbesluit inzake bindend adviesrecht De raad heeft op basis van de artikelen 16.15, lid 1 van de Omgevingswet besloten dat een bindend advies van de gemeenteraad nodig is wanneer het initiatief valt binnen één van de genoemde gevallen in de lijst met gevallen waarin adviesrecht van de gemeenteraad geldt bij een aanvraag om omgevingsvergunning.

Er is een bindend advies nodig omdat er een voorziening voor de opslag van (duurzame) energie met een vermogen van ten minste vijfhonderd (500) kW en/of een capaciteit van ten minste vijfhonderd (500) kWh wordt geplaatst. Argumenten en alternatieven In de onderbouwing van het ETFAL is omschreven hoe het bouwplan past binnen een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Volgens deze onderbouwing draagt het energieopslagsysteem bij aan het creëren van netstabiliteit en daarmee het verminderen van netcongestie. Naast het verminderen van de netcongestie gemeentebreed, wordt het door het college noodzakelijk geacht dat het energieopslagsysteem een maatschappelijke meerwaarde heeft voor Kooypunt zelf. Ook zal het energieopslagsysteem moeten bijdragen aan de duurzaamheidsambities van de gemeente. In de Bopa- onderbouwing wordt voldoende gemotiveerd dat er aan deze wensen wordt voldaan. Er is aangegeven dat er wordt samengewerkt met de gevestigde partijen voor het delen van de elektriciteitsaansluiting. Hierdoor kunnen de bouw en het onderhoud van een netbatterij zorgen voor werkgelegenheid bij lokale partijen. Gelet hierop heeft het energieopslagsysteem lokale meerwaarde.

Dit is een belangrijk afwegingspunt geweest, omdat het noodzakelijk wordt geacht dat de batterijopslag actief bijdraagt aan de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet Den Helder, bijvoorbeeld door pieken in vraag of aanbod op te vangen, duurzame energie tijdelijk op te slaan of voor de gemeente voordelige balanceringsdiensten te leveren. Balanceringsdiensten zijn actieve handelingen om de vraag en het aanbod van elektriciteit op het hoogspanningsnet in evenwicht te houden. Daarbij sluit deze ontwikkeling aan op de ambities die zijn vastgesteld in de regionale energiestrategie Noord-Holland Noord (RES). Ten tweede heeft de initiatiefnemer het college verzocht om in het besluit op te nemen dat het energieopslagsysteem moet voldoen aan de PGS-37-1 richtlijn. Momenteel is de PGS-37-1 richtlijn nog geen wettelijke eis, het is de verwachting dat de regels uit deze richtlijn in 2027 worden verwerkt het besluit activiteiten leefomgeving. Dit is opgenomen in het besluit en er zijn voorwaarden gesteld om dit te kunnen waarborgen. Dit betekent dat er wordt voldaan aan de veiligheidseisen voor grootschalige batterijopslag en dat er voldoende afstand wordt gehouden tot kwetsbare objecten in de omgeving. Als de Bopa wordt verwerkt in het Omgevingsplan zal de eis van de PGS-37-1 richtlijn uiteindelijk worden opgenomen in de planregels als deze eis nog niet volgt uit wetgeving.

0000589673- pag. 2 van 4 Ten slotte sluit het initiatief goed aan op de omgeving wegens de landschappelijke inpassing, waardoor er geen afbreuk wordt gedaan aan het straat- en bebouwingsbeeld en de landschappelijke waarden in dit gebied. In het landschappelijk inpassingsplan in de onderbouwing is ingegaan op de beeldkwaliteit van het bedrijventerrein. Ook worden de gebruiksmogelijkheden van gronden en bouwwerken van aangrenzende gronden niet verder belemmerd en worden belangen van derden niet geschaad met het realiseren van dit initiatief. Participatie Voorafgaand aan de participatie is er een participatieplan opgesteld en toegestuurd aan het college van burgemeester en wethouders. Hierna heeft de participatie plaatsgevonden. Er is een participatieverslag gemaakt. In dit verslag is uitdrukkelijk en uitgebreid omschreven hoe de participatie heeft plaatsgevonden. Er zijn 10 partijen benaderd om gesprekken te voeren. De ontvangen reacties uit de participatie zijn positief. De initiatiefnemer heeft naar aanleiding van een reactie tijdens het nieuwjaarsontbijt van de ondernemersvereniging een presentatie gehouden over opslag middels batterijen en over het project zelf. Daarnaast heeft de initiatiefnemer de suggestie voor het inzaaien van bloemenzaden voor bijen overgenomen.

Daarnaast zijn er contacten gelegd met het naastgelegen garagebedrijf, dat graag nog wil uitbreiden, om mee te denken over deze mogelijkheden, eventueel op het terrein van aanvrager. Helaas was het niet mogelijk om te voorzien in de wens om zonne-energie op te slaan omdat het opslagsysteem daar te groot voor is. Cable sharing met een wind- of zonnepark met meerdere megawatts ligt wel binnen de mogelijkheden. Ook is uit de participatie gekomen dat aanvrager kan meedenken over de invulling van een buurtbatterij op het terrein. Ten slotte is er contact geweest met de GasUnie en er zal een rapport moeten worden opgemaakt dat aantoont dat er geen wederzijdse beïnvloeding is. Zo’n rapport is een NEN3654 rapport en heeft onder andere te maken met de Kathodische Bescherming (KB). De gasleidingen staan onder een bepaalde spanning ter voorkoming van roestvorming. Doorgaans is een afstand van 30m ruim voldoende en het batterijproject bevindt zich op een afstand van circa 50m. Eventueel kan middels juiste en extra aarding ook wederzijdse beïnvloeding worden voorkomen. Dit is opgenomen als voorschrift aan de vergunning.

Argumenten om een opvolgende BOPA niet aan de gemeenteraad voor te leggen Het huidige raadsbesluit inzake het bindend adviesrecht voorziet niet in de situatie waarin een opvolgende BOPA wordt aangevraagd die volledig past binnen de ruimtelijke kaders van een eerder verleende BOPA. Deze omissie zal worden hersteld bij de eerstvolgende actualisatie van het raadsbesluit. Indien een dergelijke opvolgende aanvraag wordt ingediend voordat deze wijziging is doorgevoerd, zou dit formeel kunnen leiden tot een nieuwe adviesprocedure, terwijl de ruimtelijke aanvaardbaarheid van het initiatief reeds is beoordeeld. Omdat de opvolgende BOPA geen nieuwe ruimtelijke afweging vereist en binnen de kaders van de eerder verleende vergunning blijft, acht het college een hernieuwde advisering door de gemeenteraad niet noodzakelijk. Het college stelt de gemeenteraad daarom voor te besluiten dat deze opvolgende BOPA niet aan de raad ter advisering hoeft te worden voorgelegd. Voorstel advies van de gemeenteraad De realisatie van het energieopslagsysteem bij Koperslagersweg voorziet in de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. De ontwikkeling draagt bij aan een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving, terwijl het tegelijkertijd de lokale economie stimuleert en zodoende lokale meerwaarde creëert.

Door de mogelijke samenwerking met andere bedrijven en het toepassen van innovatieve concepten zoals cable pooling wordt de maatschappelijke waarde van de ontwikkeling verder versterkt. De ontwikkeling is een voorbeeld van hoe technologische ontwikkelingen en samenwerking kunnen bijdragen aan een duurzame toekomst. Daarnaast is met het landschappelijk inpassingsplan en het beeldkwaliteitsplan aangetoond dat de bouwwerken zijn ingepast in de omgeving. Wij verwijzen naar het bijgevoegde document “250528 - D2026-03-000333 - Ruimtelijke onderbouwing_EOS Kooypunt_definitief.pdf” voor de onderbouwing van ETFAL. Alternatief De gemeenteraad kan een gemotiveerd negatief advies afgeven waardoor de vergunning moet worden geweigerd. Het advies van de gemeenteraad mag alleen gaan over ETFAL. Dit is bijvoorbeeld de landschappelijke inrichting, de omvang van het bouwwerk, de gevolgen voor de omliggende bedrijven of woningen en de veiligheidsaspecten van een energieopslagsysteem. Bij een weigering kan het bouwplan niet doorgaan. Tegen een weigering staat bezwaar open. Tijdens de bezwaarfase zal een volledige heroverweging van het besluit plaatsvinden.

Omdat het college op grond van artikel 16.15b van de Omgevingswet geen ruimte heeft om anders te beslissen dan door de raad in haar advies is bepaald, dient de raad ook bij de behandeling van bezwaren volledig betrokken te worden, zodat het college ten minste de bezwaren en het verslag van de hoorzitting en indien van toepassing het advies van de bezwaarschriftencommissie aan de gemeenteraad moet voorleggen (rechtbank Zeeland West-Brabant, ECLI:NL:RBZWB:2025:9135). 0000589673- pag. 3 van 4 Duurzaamheid Het initiatief leidt tot een vermindering van netcongestie. Zo wordt de mogelijkheid geboden voor meerdere bedrijven om aan te sluiten op het energieopslagsysteem, waardoor meerdere bedrijven op Kooypunt kunnen profiteren van de ontwikkeling. Daarbij sluit deze ontwikkeling aan op de ambities die zijn vastgesteld in de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Noord (RES). Bestuurlijke vernieuwing Voorafgaand aan de participatie is een participatieplan opgesteld en voorgelegd aan het college van burgemeester en wethouders. Hierna heeft de participatie plaatsgevonden. Financiële consequenties Alle kosten voor het realiseren van het initiatief en de financiële risico’s daarvan zijn voor de aanvrager. Indien er sprake is van nadeelcompensatie, kan iemand een verzoek indienen conform de beleidsregels van de gemeente.

Nadeelcompensatie gaat over schadevergoeding voor rechtmatig overheidsoptreden bij schade boven het normale maatschappelijke risico en bedrijfsrisico. Alle financiële risico’s zijn voor de initiatiefnemer. Gelet op de locatie van het project is er geringe kans op een verzoek tot nadeelcompensatie. Uitvoering en planning Als de gemeenteraad een positief bindend advies geeft, dan wordt de vergunning verleend door het college van burgemeester en wethouders. Na verlening is er een bezwaarprocedure van zes weken. Als er geen bezwaar wordt ingediend, wordt de vergunning na afloop van de bezwaartermijn onherroepelijk. Communicatie Na verlening van de omgevingsvergunning (met een positief uitgebracht advies) wordt het besluit openbaar bekend gemaakt door een publicatie in het digitale Gemeenteblad op overheid.nl en in de krant “Helders Nieuwsblad”.. 0000589673- pag. 4 van 4