Raadsvoorstel (Advies)_def.pdf

Advies

Raadsvoorstel-advies Aan:

de gemeenteraad

Portefeuillehouder:

Wethouder Augustijn

Van team: Adviseur: E-mail:

Betrokken portefeuillehouder: Classificatie:

Openbaar

Kenmerk: 000028187

Onderwerp:

College van b&w Omgeving Catherine Bolhuis c.bolhuis@denhelder.nl

Voorstel tot het vaststellen van de Subsidieverordening gevel- en dakrenovatie Marsdiepstraat

Publiekssamenvatting In 2022 heeft de vastgoedmanager voor de winkelleegstand vastgesteld dat het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het winkelgebied Marsdiepstraat bij zou dragen aan de toekomstbestendigheid ervan en dat renovatie van de gevels aan de oostzijde een eerste stap in die verbetering is. In het collegeprogramma 2022-2026 heeft het college het belang van deze stap onderschreven en de noodzaak van een bijbehorende subsidieregeling benoemd. In de begroting 2023-2026 zijn voor de uitvoering van gevelrenovatie in de winkelcentra buiten de binnenstad middelen beschikbaar gesteld. De subsidieverordening is uitgewerkt en opgesteld op basis van de uitgangspunten waarover de raad in februari jongsleden door het college is geïnformeerd [Raadsinformatiebrief 2024-003556]. Met de vaststelling van de verordening kunnen eigenaren van de betrokken panden in de Marsdiepstraat een aanvraag voor subsidie voor gevelrenovatie doen. Geadviseerd besluit: de Subsidieverordening gevel- en dakverbetering Marsdiepstraat vast te stellen.

Aanleiding en context Sinds de zomer 2023 is bureau Stad & Co in opdracht van de gemeente Den Helder als aanjager gevelrenovatie met de eigenaren van winkels en woningen in de Marsdiepstraat (huisnummers 349-407, oneven) in gesprek gegaan over de behoefte aan en de noodzaak voor de gevelverbetering. Dit heeft geleid tot de ondertekening van een gezamenlijke intentieverklaring, waarmee vrijwel alle eigenaren de intentie uitspreken te willen investeren in hun gevels en de gemeente zich uitspreekt hen daarbij te ondersteunen. Het versnipperde eigendom en de vaak beperkte kapitaalkracht van de eigenaren maakt ondersteuning vanuit de gemeente essentieel voor de realisatie van de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. De hoogte van de gemeentelijke bijdrage wordt dan ook door de eigenaren als bepalend gezien om te kunnen investeren. De ondersteuning vanuit de gemeente vindt plaats door begeleiding en advisering van de eigenaren in het proces, door financiering van het ontwerptraject en door subsidiëring van de uitvoering. De voorliggende subsidieverordening maakt dit laatste mogelijk. In de verordening wordt subsidie in twee verschillende fases mogelijk gemaakt: de voorbereidings- en uitvoeringsfase. De voorbereidingsfase is erop gericht om per pand volledig inzicht te krijgen over ontwerp en kosten.

De kosten voor de eigenaren in deze fase zijn tot maximaal 65% subsidiabel (tot een maximum van €6.500 per pand). Met het inzicht dat in de eerste fase is verkregen, besluiten de eigenaren al dan niet de uitvoeringsfase in te gaan. In de uitvoeringsfase wordt de gevel- en dakverbetering daadwerkelijk uitgevoerd. Dit is de fase waarin verreweg de grootste investering gedaan wordt. De verordening maakt tot maximaal 65% van de kosten uit deze fase subsidiabel, tot een maximum van €60.000 per pand (en een maximum van €80.000 als het een pand met voor- en zijgevel betreft). De knip in twee fases in de verordening helpt eigenaren om maximaal inzicht te verkrijgen in ontwerp en kosten voordat zij zich bindend committeren aan de uitvoering. De belangrijkste inhoudelijke uitgangspunten die aan de verlening van de subsidie worden gesteld: 000028187- pag. 1 van 3

   

Uitgangspunt van de verordening is het Beeldkwaliteitskader Marsdiepstraat. De gemeente heeft de opdracht aan architectenbureau KJK gegeven om deze – in samenwerking met de eigenaren – op te stellen. Dit kader zal op een later moment aan het college ter vaststelling worden voorgelegd. Het verhogen van de ruimtelijke kwaliteit door renovatie van de gevels dient samen te gaan met een verhoging van de energieprestatie van de betrokken panden door het isoleren van de gevels en de daken, voor zover deze panden nog niet voldoen aan de gestelde isolatiewaarden. De subsidie geldt per pand. In het geval het pand gesplitst is tussen twee eigenaren (boven en benedenverdieping), dienen deze eigenaren de uitvoering in gezamenlijkheid aan te pakken. Dit is in 5 van de 17 panden het geval. Om voor subsidiering in aanmerking te komen, dient het pand waarop de subsidieaanvraag betrekking heeft onderdeel uit te maken van minimaal 5 aaneengesloten panden die meedoen met de renovatie, zodat er daadwerkelijk sprake is van positieve impact op de ruimtelijke kwaliteit. Een versnipperde aanpak van de gevels zal geen verbetering van de kwaliteit opleveren.

Onderbouwing hoogte van de subsidie Een substantiële financiële bijdrage vanuit de gemeente is van doorslaggevend belang voor eigenaren om de investering in hun panden te kunnen doen. In de verordening wordt er op ingezet dat eigenaren tot maximaal 65% van de renovatiekosten gesubsidieerd kunnen krijgen (tot een maximum bedrag). Dit wordt als substantieel gezien door de eigenaren wat de renovatie realiseerbaar maakt. De eigenaren zijn – onder nadrukkelijk voorbehoud van accordering door de raad - reeds geïnformeerd over de richting van de hoogte van de subsidie. Doelen en resultaten Nadat de verordening is vastgesteld, kunnen subsidieaanvragen worden ingediend. De aanvraag voor de voorbereidingsfase dient nog dit jaar plaats te vinden – nadat het beeldkwaliteitskader is opgesteld, geaccordeerd door de eigenaren en vastgesteld door het college. De vaststelling van de verordening maakt niet alleen subsidieaanvragen mogelijk, het biedt ook de helderheid waar de eigenaren behoefte aan hebben: exact weten op welke onderdelen zij hoeveel subsidie kunnen aanvragen en onder welke voorwaarden. Op basis daarvan kunnen zij met meer zekerheid verder aan de slag in dit traject. In de tussentijd zal de organisatie van de coördinatie, beoordeling, afwikkeling en communicatie worden uitgewerkt en geborgd in de ambtelijke organisatie.

Kaders en omstandigheden  In het collegeprogramma 2022-2026 staat het volgende opgenomen: ‘We geven een vervolg aan de door de vastgoedmanager opgestelde actieplannen voor Schooten Plaza en winkelcentrum Marsdiepstraat, na het bepalen van de financiële kaders. Onderdeel hiervan is het opstellen van een subsidieregeling voor de verdeling van al beschikbare middelen voor de winkelgebieden (renovatiefonds).’  In de Raadsinformatiebrief 2023-024218 [Raadsinformatiebrief winkelgebieden Marsdiepstraat en Schooten Plaza] bent u reeds eerder geïnformeerd over de resultaten van de inzet van de vastgoedmanager voor de winkelleegstand en het vervolg van dit traject.  In de begroting 2023-2026 is bij de eerste begrotingswijziging voor 2023 € 250.000 en in 2024 € 1.250.000 beschikbaar gesteld voor gevelrenovatie in de winkelcentra buiten de binnenstad. Om tot uitvoering te komen moet een subsidieverordening worden vastgesteld.  In de raadsinformatiebrief 2024-003556 [Winkelgebied Marsdiepstraat: traject gevelrenovatie] bent u geïnformeerd over het traject van gevelrenovatie van de Marsdiepstraat en over de voorgestelde lijn, inclusief de hoogte van de subsidie - maximaal 65% - die door het college werd onderschreven.  Het subsidieplafond van deze verordening wordt vastgesteld op €1,1 miljoen.

Bij de begrotingswijziging 2023 is voor 2024 een bedrag van €1,25 miljoen beschikbaar gesteld voor ‘gevelrenovatie in de winkelcentra buiten de binnenstad’. Minus de reservering voor begeleiding en trajectkosten blijft over een totaal beschikbaar bedrag van ca. €1,1 miljoen. Dit plafond lijkt voldoende te zijn om de subsidieaanvragen van de eigenaren te kunnen honoreren. Daarbij wordt uitgegaan dat niet elke eigenaar het maximale subsidiebedrag zal aanvragen. Bovendien is de verwachting dat er minimaal één of twee eigenaren geen gebruik gaan maken van de regeling. Argumenten en alternatieven Argument 1: door de verordening ter vaststelling voor te leggen wordt de renovatie realiseerbaar Door de subsidieverordening vast te stellen, kan een belangrijke stap gezet worden in dit traject en duidelijkheid worden geboden aan de eigenaren. De realisatie van de gevel- en dakrenovatie komt daarmee een stap dichterbij. Argument 2: een subsidiering van 65% geeft vertrouwen én het passende signaal Voor de Marsdiepstraat is een percentage van 65% het meest gewenst: het geeft het juiste signaal van vertrouwen richting eigenaren (hulp aan minder kapitaalkrachtige eigenaren) en maakt de eigen bijdrage (35%) 000028187- pag. 2 van 3

realistisch en haalbaar. 65% zit tussen de regeling voor het Entreegebied Julianaplein e.o. (50%) en die van Zeestad voor de Beatrix- en Spoorstraat (75%) in en past binnen het beschikbaar gestelde budget. Alternatieven Het alternatief is dat de raad de verordening niet vaststelt. Zonder verordening is het ook niet mogelijk om subsidie te verlenen voor de gevelrenovatie. Zonder subsidie en de stimulerende werking hiervan is de verwachting dat de gevelrenovatie niet van de grond komt. Alternatief is om een lager percentage subsidie beschikbaar te stellen. Het voordeel is dat er dan budget beschikbaar is voor het geval andere winkelgebieden financiële ondersteuning vragen. Een lager percentage maakt de kans op realisatie van de renovatie in de Marsdiepstraat echter vele malen kleiner, zo niet minimaal. Bovendien is er aanvullend op boven genoemde budget, een bedrag van 2x €750.000 beschikbaar gesteld voor de jaren 2024 en 2025 voor de aanpak van gevelrenovatie buiten het centrum. Hiervoor dient nog een bestedingsvoorstel bij de Raad gedaan te worden. Indien nodig kan hier voor andere winkelgebieden nog een voorstel voor worden ingediend Duurzaamheid Duurzaamheid krijgt een centrale rol in de renovatie. Als voorwaarde voor de subsidieverstrekking zal gesteld worden dat de renovatie volgens het vooraf vastgestelde Beeldkwaliteitskader uitgevoerd wordt.

Dit kader bevat naast de cosmetische gevelverbetering nadrukkelijk ook de isolatie van de gevels en de isolatie van het dak. Aanvullend op de subsidieverordening zullen de eigenaren ook gewezen worden op de mogelijkheden vanuit andere subsidieregelingen op het gebied van duurzaamheid. Bestuurlijke vernieuwing Het project wordt in nauw overleg met de eigenaren (en ondernemers) aangepakt. De gemeente jaagt eigenaren aan en faciliteert het traject. Een groep van 5 eigenaren vormt een werkgroep en is nauw betrokken bij het traject, de praktische uitwerking en de voortgang. Het voorgestelde in dit collegevoorstel is in lijn met de wens van de eigenaren, qua financiering, aanpak en gezamenlijkheid. Bovendien: de voorgestelde aanpak stimuleert eigenaren om samen te werken. Dat is nodig in deze renovatieaanpak, en maakt eventuele toekomstige gezamenlijke ingrepen in het gebied laagdrempelig en mogelijk. Op grond van artikel 2 onder k van de Referendumverordening gemeente Den Helder 2012 wordt geen referendum gehouden over deze verordening. Financiële consequenties Het genoemde budget van €1,25 miljoen is bij de eerste begrotingswijziging van 2023 reeds voor 2024 beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt over de jaren 2024 en 2025 verdeeld. €1 miljoen wordt doorgeschoven naar 2025, dit wordt in de Decembernota verwerkt.

In de verordening houden we hier rekening mee door het tijdvak waarbinnen de subsidie aangevraagd kan worden door te laten lopen tot 31 juli 2025. Aanvullend is in de programmabegroting 2024 een bedrag van 2x €750.000 beschikbaar gesteld voor de jaren 2024 en 2025 voor de aanpak van gevelrenovatie. Hiervoor dient nog een bestedingsvoorstel bij de Raad gedaan te worden. Voor 2024 zal er naar verwachting extra budget nodig zijn voor gevelrenovatie van het Entreegebied Julianaplein en omgeving. Op basis van het bestaande gevelrenovatiefonds wordt voor het Entreegebied Julianaplein en omgeving voor 2024 een bestedingsvoorstel gedaan (tegelijkertijd met het vaststellen van het subsidieplafond). Voor 2025 zal er afhankelijk van de ontwikkelingen en plannen in de andere winkelgebieden (buiten het centrum) een bestedingsvoorstel worden ingediend.

Uitvoering en Planning  Ontwerp van het beeldkwaliteitskader Marsdiepstraat door KJK architecten: april - juli 2024  Vaststelling door het college van het beeldkwaliteitskader Marsdiepstraat: september  Gedetailleerde uitwerking van het beeldkwaliteitskader door KJK architecten en eigenaren (voorbereidingsfase) augustus – december 2024  Aanbevelingen aan eigenaren over andere subsidieregelingen, onderzoeken mogelijkheden externe extra financiële ondersteuning: augustus - december 2024  Mogelijke aanvraag subsidie en start uitvoering: januari - juli 2025

Communicatie Na het besluit van de raad wordt de subsidieverordening bekendgemaakt in het elektronisch Gemeenteblad. Ook zullen de eigenaren hierover apart worden geïnformeerd. 000028187- pag. 3 van 3