Raadsvoorstel (Advies) (2).pdf

Advies

Raadsvoorstel-advies Aan:

de gemeenteraad

Portefeuillehouder:

Wethouder Nanning

Van team: Adviseur: E-mail:

Zorg Nienke Kloosterman n.kloosterman@denhelder.nl

Betrokken portefeuillehouder: Classificatie:

Openbaar

Kenmerk: 0000565721 Datum voorstel: 31 maart 2026

Onderwerp:

Voorstel tot onttrekking uit de reserve maatschappelijke opvang en beschermd wonen voor het bekostigen van de onvoorziene kosten voor de brandmeldinstallatie voor de maatschappelijke opvang aan de Nieuweweg.

Publiekssamenvatting: De locatie Nieuweweg (voormalig AZC) wordt momenteel gereedgemaakt voor het huisvesten van de maatschappelijke opvang en als doorstroomlocatie voor statushouders. Voor het in gebruik nemen van de units voor maatschappelijk opvang is een onvoorziene, extra financiële uitgave nodig. Het betreft de aanschaf van een nieuwe brandmeldinstallatie. Zonder installatie kan de opvang niet openen en loopt de verhuizing vertraging op. Het voorstel is deze kosten te dekken vanuit het deel van de egalisatiereserve maatschappelijke opvang en beschermd wonen (MOBW), die in 2024 bestemd is voor het verbeteren van woon- en opvangplekken. Dit zijn regionale middelen. Geadviseerd besluit: De gemeenteraad besluit €147.000 te onttrekken uit de reserve maatschappelijke opvang en beschermd wonen en beschikbaar te stellen voor het gereedmaken van de huisvesting van de maatschappelijke opvang aan de Nieuweweg te Den Helder.

Aanleiding en context Het college heeft op 9 december 2025 besloten tot het op zo kort mogelijke termijn huisvesten van de maatschappelijke opvang op de Nieuweweg. De locatie Nieuweweg wordt momenteel gereedgemaakt. Voor het in gebruik kunnen nemen van de units voor maatschappelijk opvang zijn onverwachte extra kosten. De onvoorziene kosten betreffen een nieuwe verplichte brandmeldinstallatie en bijbehorende aanpassingen. Het voorstel is deze kosten te dekken vanuit het deel van de egalisatiereserve maatschappelijke opvang en beschermd wonen (MOBW), welke in 2024 bestemd is voor het verbeteren van woon- en opvangplekken. Dit zijn regionale middelen. Het betreft een reserve die is opgebouwd vanuit de decentralisatie uitkering van het rijk voor de regionale taken op maatschappelijke opvang en beschermd wonen en waarvan een deel in 2024 al specifiek bestemd is voor verbeteringen van de opvang. De afgelopen periode zijn met het COA en aannemers de wensen voor aanpassingen in de gebouwen doorgenomen om deze geschikt te maken voor de opvang. Het uitgangspunt is dat de huurkosten voor de nieuwe locatie, inclusief de doorberekening van de verbouwing, worden gedekt vanuit in de huidige begroting begrote kosten voor de regionale taak maatschappelijke opvang en beschermd wonen. De verhuizing naar Nieuweweg 3 brengt mogelijk tijdelijk meerjarige negatieve financiële effecten met zich mee.

De nieuwe locatie biedt ruimte aan maximaal 40 deelnemers van de maatschappelijke opvang, onder begeleiding van dnoDoen, die gebruik willen maken van nachtopvang wanneer de nieuwe locatie in zijn totaliteit wordt benut. Deze situatie zal zich mogelijk voordoen wanneer er in de wintermaanden extra deelnemers zich melden voor de nachtopvang tijdens de winterkouderegeling. Op dit moment maken gemiddeld genomen rond 0000565721- pag. 1 van 4

21 personen gebruik van de nachtopvang. Deze personen worden nu op de Spoorgracht en in Hotel Den Helder opgevangen. Op de nieuwe locatie kunnen deze personen gezamenlijk worden opgevangen in verschillende units. De huidige subsidie is gebaseerd op acht opvangplekken. Een uitbreiding van het aantal opvangplekken zal betekenen dat de subsidie met dnoDoen verhoogd zal moeten worden. De afgelopen periode is samen met partners gewerkt aan een Veiligheidsplan voor de locatie. Vanuit dit plan is naar voren gekomen dat er extra personeel noodzakelijk is om de veiligheid te borgen. Niet alleen voor de deelnemers van dnoDoen maar ook in relatie met de veiligheid die geboden moet worden voor de statushouders die op hetzelfde terrein verblijven. Omdat deze kosten nog verder verkend, uitgevraagd en uitgewerkt moeten worden, is meer tijd nodig voordat dit onderwerp rijp is voor besluitvorming. Wij verwachten in juni hiervoor met een voorstel naar uw raad te komen. In het uiteindelijke raadsvoorstel zal het college meerdere scenario’s/concepten uitwerken, zodat uw raad over keuzemogelijkheden beschikt bij het vaststellen van de financiële kaders. Brandmeldinstallatie Nieuweweg 3 werd tot 1 januari 2025 door het COA gebruikt voor de opvang van asielzoekers en statushouders.

Voor de businesscase zijn we uitgegaan van het feit dat we de huidige maatregelen met betrekking tot brandveiligheid van het COA over zouden nemen. Echter blijkt dat voor de opvang van dak- en thuislozen andere eisen gelden met betrekking tot brandveiligheid dan voor de opvang voor asielzoekers. Dit heeft te maken met een verschil in de locatiebestemming. De locatie voor de opvang van asielzoekers stond aangemerkt als woonfunctie en bij nader onderzoek is gebleken dat dit voor de opvang van dak- en thuislozen alleen onder een logiesfunctie kan. De regelgeving geeft aan dat bij een logies voorziening zonder 24 uurs bewaking een brandmeldinstallatie nodig is. Deze stelling is gebaseerd op artikel 4.207 en artikel 4.208 en 4.209 vanuit het besluit bouwwerken leefomgeving. Het asielzoekerscentrum (AZC) van het COA stond aangemerkt als woonfunctie en niet als logiesfunctie. Een woonfunctie is bedoeld voor permanent wonen: woningen, appartementen, studentenhuizen, woonwagens, et cetera. Het gaat om zelfstandige wooneenheden, waarbij gebruikers zelfredzaam worden geacht.

Een AZC kan worden aangemerkt als woonfunctie wanneer bewoners:  zelfstandig wonen  beschikken over eigen voorzieningen  geen 24-uurs toezicht of zorg nodig hebben In die situatie geldt dezelfde brandveiligheid als bij gewone woningen:  rookmelders volgens NEN 2555  géén verplicht BMI-niveau De kosten van de brandmeldinstallatie zijn geraamd op €147.000. Dit is inclusief 20% marge onvoorziene kosten. Doelen en resultaten Het doel van dit raadsvoorstel is budget beschikbaar te stellen voor de kosten voor de brandmeldinstallatie, zodat er geen vertraging in de verhuizing van de nachtopvang naar de Nieuweweg ontstaat. De brandmeldinstallatie is verplicht, zonder deze installatie kan de nachtopvang niet verhuizen. Kaders en omstandigheden Een onttrekking aan de reserve Maatschappelijke opvang en beschermd wonen is in beginsel budgetrecht van de raad (art. 189 Gemeentewet: begrotingswijziging = raadsbevoegdheid). In de jaarrekening 2024 heeft de raad een specifieke egalisatiereserve ingesteld voor de regionale taak maatschappelijke- en vrouwenopvang. Zie voor een toelichting de omschrijving hieronder. ‘Een nieuwe egalisatiereserve in te stellen voor de regionale taak Maatschappelijke- en vrouwenopvang en hierin € 0,59 miljoen te storten.

Dit betreft middelen die, als decentralisatie uitkering, worden ontvangen voor de uitvoering voor een regionale taak en niet apart via de SISA-verantwoording aan het rijk worden afgerekend. Voor deze taak geldt dat middelen worden ingezet voor verbeteren van de woon- en opvangplekken in kwaliteit en in aantal. De middelen zijn bovendien niet exclusief voor Den Helder maar voor de regio Noordkop. Den Helder is de penvoerder’

0000565721- pag. 2 van 4

De kosten van de brandmeldinstallatie zijn passend binnen de egalisatiereserve. Overige kaders en omstandigheden  De grond en gebouwen zijn eigendom van het COA; de gemeente huurt voor drie jaar.  De gemeente Den Helder ontvangt als centrumgemeente rijksmiddelen voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen voor de vier kopgemeenten.  De gemeenteraad is eerder over de verhuizing van de opvang geïnformeerd via een raadsinformatiebrief (kenmerk: 538824)  De Wmo 2015 verplicht gemeenten om maatschappelijke ondersteuning te bieden, waaronder opvang. Waarbij de belangrijkste bepaling betrekking heeft op artikel 2.1.1. waarin is aangegeven dat het gemeentebestuur zorg draagt voor de maatschappelijke opvang en de zorg draagt voor de kwaliteit en continuïteit van de voorzieningen. Argumenten en alternatieven Het is noodzakelijk dat de brandmeldinstallatie zo spoedig mogelijk wordt geïnstalleerd zodat wordt voorkomen dat de verhuizing naar de nieuwe locatie vertraging oploopt. Zonder deze installatie is het openen van de nachtopvang op de Nieuweweg niet mogelijk. Het is dus noodzakelijk dat dit wordt gedaan in het kader van de veiligheid van de deelnemers en personeel van dnoDoen. Onderzocht is ook of er mogelijkheden zijn om af te zien van de brandmeldinstallatie. Het zou een mogelijkheid zijn om geen installatie te installeren als er in iedere unit een brandwacht zou zijn.

Echter vallen deze kosten, drie jaar lang personeel inhuren, veel hoger uit dan de eenmalige aanschaf van de brandmeldinstallatie. Duurzaamheid Het voorstel kent voor wat betreft het beschikbaar stellen van budget voor de brandmeldinstallatie geen duurzaamheidsaspecten. Gerelateerd aan dit onderwerp, de verhuizing en de aanschaf van de brandmeldinstallatie, gelden onderstaande punten: - De verbouwing voor de tijdelijke locatie aan de Nieuweweg is niet duurzaam omdat de units verouderd zijn en het nog onduidelijk is wat er na 2028 met het terrein en de units gaat gebeuren. Vast staat dat de units niet langdurig gebruikt kunnen worden en dat er gezocht moet worden naar een definitieve locatie voor de nachtopvang. Ondanks dat de locatie tijdelijk is zijn investeringen in veiligheid verplicht en niet te voorkomen. - Bij verhuizing van de nachtopvang naar een definitieve locatie is het uitgangspunt dat de brandmeldinstallatie (wanneer deze niet aanwezig is op de nieuwe locatie) op de nieuwe locatie wordt geïnstalleerd. Wanneer de locatie al een brandmeldinstallatie heeft zal gekeken worden naar ander mogelijkheden om hergebruik te stimuleren voor bijvoorbeeld andere doelgroepen die de gemeente opvangt. Bestuurlijke vernieuwing Aandachtspunt bij de locatie Nieuweweg blijft dat de gemeente met het COA in onderhandeling is over de toekomstige inrichting van dit terrein.

Voor nu is de afspraak gemaakt dat de gemeente dit terrein voor drie jaar kan huren. Los hiervan worden gesprekken gevoerd over de verdere invulling van het terrein na 2028. Financiële consequenties Voor de regio Kop van Noord Holland is gemeente Den Helder centrumgemeente voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Hiervoor ontvangen wij als centrumgemeente een vergoeding vanuit het Rijk. Alle taken die worden verricht vanuit maatschappelijke opvang en beschermd wonen zijn regionaal en worden vanuit dit regionale budget bekostigd. De raad van Den Helder heeft het mandaat om mutaties in de regionale reserve op maatschappelijke opvang en beschermd wonen te accorderen. In de jaarrekening van 2024 is er 0,59 miljoen toegevoegd aan de reserve MOBW voor kwaliteitsverbetering en het vergroten van de opvangcapaciteit van opvanglocaties. Met dit voorstel wordt een beroep gedaan op deze specifieke reserve. In de begroting 2026 zijn middelen opgenomen voor de uitvoering van de maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Dit budget is gelijk aan de ontvangsten die Den Helder ontvangt als centrumgemeente voor deze taken. Daarnaast is er een regionale reserve opgebouwd voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen (MOBW). Hier zit momenteel 6,5 miljoen in. Om gebruik te kunnen maken van deze reserve is een akkoord van de raad nodig. Ook wanneer de uitgaven voldoen aan de bestemming.

De financiële mutaties verwerken we in de tussenrapportage.

0000565721- pag. 3 van 4

Uitvoering en Planning De doelstelling is de nachtopvang uiterlijk in juni te kunnen verhuizen. Nog wel in het tweede kwartaal 2026, maar later als aanvankelijk verwacht. Zodra het raadsbesluit is genomen, wordt de opdracht aan de aannemer verstrekt. Communicatie Niet van toepassing op dit voorstel.

0000565721- pag. 4 van 4