Raadsvoorstel 2.0 (Advies).pdf

Advies

Raadsvoorstel-advies Aan:

de gemeenteraad

Portefeuillehouder:

Burgemeester De Boer

Van team: Adviseur: E-mail:

Openbare Orde en Veiligheid Toine Bugel t.bugel@denhelder.nl

Betrokken portefeuillehouder: Classificatie:

Openbaar

Kenmerk: 0000558535 Datum voorstel: 27 januari 2026

Onderwerp:

Voorstel zienswijze kadernota 2027 Veiligheidsregio Noord Holland Noord

Publiekssamenvatting: De Veiligheidsregio Noord Holland Noord (VRNHN) vervult een essentiële rol in crisisbeheersing en hulpverlening, met de missie om leed en schade te voorkomen en te beperken. De Kadernota 2027 wordt door de kopgemeenten over het algemeen positief ontvangen. In de zienswijze wordt er wel gevraagd of er alternatieve zijn voor de structurele verhoging voor het versterken van het informatiefundament en wordt er gevraagd naar een onderbouwing voor de hogere prijsstijging en rentekosten voor brandweermaterieel. Geadviseerd besluit: 1. Een zienswijze af te geven voor de Kadernota 2027 van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) op de volgende punten: - Structurele verhoging voor versterken informatiefundament ten aanzien van de gevraagde structurele investering van € 198.000 voor versterking van het informatiefundament is akkoord, wel verzoeken we als kopgemeenten om alternatieven te verkennen om deze versterking te realiseren, bijvoorbeeld door herprioritering van lopende projecten en werkzaamheden, een efficiëntieverbetering of procesoptimalisatie binnen bestaande takenpakketten, of het intensiveren van het zoeken naar externe financiering.

- Structurele verhoging in verband met hogere prijsstijging en rentekosten dan indexatie voor brandweermaterieel Ten aanzien van de gevraagde structurele verhoging in verband met hogere prijsstijging en rentekosten dan indexatie voor brandweermaterieel (autonome kostenontwikkeling), verzoeken de kopgemeenten om een nadere onderbouwing met betrekking tot de hoogte van de gestegen kosten ad € 1.687.000, met name of de hoogte van dit bedrag realistisch is, en welke risico’s het verlengen van afschrijftermijnen in de praktijk met zich meebrengt.

Aanleiding en context De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord heeft de Kadernota 2027 aangeboden aan de deelnemende gemeenten. Deze kadernota schetst de financiële en beleidsmatige uitgangspunten voor de komende jaren en vormt daarmee een belangrijk richtinggevend document voor de begroting 2027 en de meerjarenraming van de veiligheidsregio. Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen worden gemeenten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze kenbaar te maken op deze kadernota, alvorens deze definitief wordt vastgesteld. De Kadernota 2027 is opgesteld tegen de achtergrond van een veranderende maatschappelijke en bestuurlijke context. Ontwikkelingen zoals toenemende en complexere veiligheidsrisico’s, druk op de arbeidsmarkt, stijgende kosten als gevolg van inflatie en loonontwikkeling, en nieuwe of aangescherpte wettelijke taken hebben impact op de uitvoering van de taken van de veiligheidsregio. Tegelijkertijd staan gemeenten voor 0000558535- pag. 1 van 4

aanzienlijke financiële uitdagingen, onder meer als gevolg van onzekerheden in het gemeentefonds en structurele tekorten op diverse beleidsterreinen. In dit licht is het van belang dat de keuzes en uitgangspunten in de Kadernota 2027 zorgvuldig worden afgewogen, zowel in relatie tot de opgaven van de veiligheidsregio als tot de financiële draagkracht en beleidsruimte van de deelnemende gemeenten. Met deze zienswijze geeft de gemeente haar reactie op de voorgestelde beleidsmatige en financiële kaders en vraagt zij aandacht voor de consequenties daarvan voor de gemeentelijke begroting en de regionale samenwerking binnen de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. Doelen en resultaten De adviezen zijn opgesteld voor en door de vier gemeenten in de Kop van Noord-Holland (Den Helder, Schagen, Hollands Kroon en Texel). De kopgemeenten staan samen garant voor de financiële resultaten (positief/negatief) van de VRNHN, in samenwerking met de andere gemeenten in de regio. Naast een goede uitoefening van de wettelijke taken is een gezonde financiële huishouding van belang. Hierop wordt in deze zienswijze gestuurd. Door de financiële stabiliteit in de organisatie te borgen, wordt de basis gelegd voor een toekomstbestending uitvoering van deze kerntaken, die cruciaal zijn voor de veiligheid en gezondheid van de inwoners.

Dit advies draagt daarnaast op de lange termijn bij aan het waarborgen van een effectieve en efficiënte uitoefening van de wettelijke taken en opgedragen taken van de VRNHN. De VRNHN voert voor de zestien gemeenten in Noord-Holland Noord de taken uit op het gebied van crisisbeheersing, brandweerzorg (inclusief risicobeheersing en Veilig Leven), geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR), Zorg- en Veiligheidshuis en de meldkamer. Daarnaast voert de VRNHN voor elf gemeenten in deze regio taken uit op het gebied van ambulancezorg. Kaders en omstandigheden De wettelijke grondslag voor het indienen van de zienswijze op deze stukken is vastgelegd in artikel 4 van de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen 2019 (FUGR 2019). Andere stukken waarin dit naar voren komt zijn: - notitie ‘Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen’ uit 2018, - de Gemeenschappelijke Regeling “Veiligheidsregio Noord-Holland Noord” zelf, - Wet gemeenschappelijke regelingen, artikel 34b en artikel 35, derde lid. Argumenten en alternatieven Structurele verhoging voor versterken informatiefundament De Veiligheidsregio vraagt een structurele investering voor het versterken van het informatiefundament.

Dit is noodzakelijk om te voldoen aan het verbeterplan informatiebeheer, voortvloeiend uit het verzwaard toezicht van de provinciale archiefinspectie, en om te voldoen aan toenemende wettelijke eisen en de groeiende complexiteit van informatievoorziening. De benodigde structurele investering bedraagt € 862.000. Middels de Kadernota 2027 wordt echter alleen een structurele investering van € 198.000 gevraagd voor het absoluut noodzakelijke. Toekomstige investeringen worden daarbij niet uitgesloten. Het belang van een professioneel en robuust informatiefundament kan niet worden onderschat. Risico’s zoals datalekken, ontoereikende besluitvorming, onvindbare informatie en juridische kwetsbaarheid onderstrepen dat onvoldoende investering problematisch is. Hoewel de kopgemeenten de noodzaak onderkennen, is de gevraagde structurele verhoging van € 198.000 voor de kopgemeenten een forse extra last in een tijd van financiële krapte. Het is daarom essentieel om kritisch te kijken of de Veiligheidsregio deze versterking ook op andere manieren kan realiseren, zonder direct extra middelen te vragen. Bijvoorbeeld door het herprioriteren van taken, werkzaamheden of projecten, waarbij capaciteit, middelen en budget wordt verschoven naar versterking van het informatiefundament, of het doorvoeren van efficiëntieverbeteringen door procesoptimalisatie en digitalisering.

Ook zou de Veiligheidsregio de zoektocht naar externe financiering voor deze versterking kunnen intensiveren. De Veiligheidsregio geeft zelf aan dat fasering noodzakelijk is en dat volledige controle over informatievoorziening pas in 2028 wordt bereikt. De kopgemeenten onderschrijven dat een eerste stap nodig is, maar vragen nadrukkelijk aandacht voor een strakke monitoring van kosten en effectiviteit, waarbij de impact op de gemeentelijke begrotingen wordt meegenomen. Structurele verhoging in verband met hogere prijsstijging en rentekosten dan indexatie voor brandweermaterieel De Veiligheidsregio geeft aan dat de afschrijvings- en rentelasten van het brandweermaterieel harder stijgen dan de prijsindexatie die de Veiligheidsregio op basis van de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) ontvangt. Deze stijgingen worden ingegeven door inflatie en marktomstandigheden. Vanwege het feit dat de Veiligheidsregio een kapitaalintensieve organisatie is, is de impact van inflatie en gewijzigde marktomstandigheden groot. Dit leidt tot structureel extra kosten van €1.687.000 vanaf 2027.

0000558535- pag. 2 van 4

De Veiligheidsregio stelt voor om langere afschrijvingstermijnen te hanteren waardoor dit voor een deel gedekt kan worden en € 426.000 oplevert. Daarnaast wordt middels de Kadernota 2027 om een structurele verhoging van € 1.261.000 gevraagd. Dat de impact van inflatie en marktomstandigheden leidt tot een verhoging van kosten die niet gedekt kunnen worden uit de indexatie, lijkt een gegeven en is verklaarbaar. Het ontbreekt de kopgemeenten echter aan transparantie met betrekking tot de hoogte van dit bedrag. In hoeverre is dit bedrag realistisch? Welke risico’s brengt het verlengen van afschrijvingstermijnen in de praktijk met zich mee? En hoe realistisch zijn die risico’s? De huidige financiële situatie rond het brandweermaterieel is niet alleen een gevolg van externe factoren zoals inflatie en rentestijgingen, maar ook het directe resultaat van bestuurlijke keuzes die in het verleden door het algemeen bestuur (gesteund door zienswijzen van de gemeenteraden) zijn gemaakt. Er is bewust gekozen voor het handhaven en versterken van het fijnmazige brandweernetwerk met 52 posten verspreid over de regio. Deze fijnmazigheid is essentieel voor een snelle en lokale brandweerzorg, en vormt de ruggengraat van de operationele paraatheid in de regio.

Dit model vereist echter ook een relatief groot en divers materieelbestand, met onder meer tankautospuiten, hoogwerkers en specialistische voertuigen, die allen kapitaalintensief zijn. Het volume van dit materieel is sinds de regionalisering vrijwel onveranderd gebleven, in lijn met de bestuurlijke wens om de kwaliteit en bereikbaarheid van de brandweerzorg te waarborgen. Daarnaast heeft het algemeen bestuur vorig jaar, bij de vaststelling van de Kadernota 2026, (tevens gesteund door zienswijzen van de gemeenteraden) besloten om niet te willen bezuinigen op repressief brandweermaterieel. Deze keuzes dragen er mede aan bij dat de stijging van de materieellasten groter is dan de op basis van de FUGR doorgevoerde prijsindexaties. Vanuit dit perspectief is het begrijpelijk dat de Veiligheidsregio extra middelen vraagt. Het is een voortzetting van het door het algemeen bestuur en de gemeenteraden gezamenlijk gedragen beleid om de fijnmazigheid en kwaliteit van de brandweerzorg te behouden. Het niet beschikbaar stellen van deze middelen zou betekenen dat de eerder gemaakte keuzes — die tot op heden breed gedragen zijn — onder druk komen te staan. Hoewel de kopgemeenten dus de noodzaak van deze investering onderkennen en hiermee instemmen, wordt benadrukt dat deze extra lasten een reële financiële druk vormen.

De context van krappe gemeentelijke begrotingen maakt het noodzakelijk dat dergelijke verhogingen goed worden gemotiveerd en dat er transparantie is over de kostenontwikkeling. De kopgemeenten zijn dus in principe akkoord met de gevraagde structurele verhoging van € 1.261.000 voor brandweermaterieel, omdat deze voortkomt uit een doordachte en breed gedragen bestuurlijke keuze voor het behoud van een fijnmazige, lokaal verankerde brandweerzorg. Tegelijkertijd vragen de kopgemeenten dus om een onderbouwing van de hoogte van de extra kosten van € 1.687.000, zodat er transparantie blijft over de financiële ontwikkelingen. Duurzaamheid Niet van toepassing. Bestuurlijke vernieuwing Niet van toepassing. Financiële consequenties De gevraagde extra bijdrage 2027 voor gemeenten bestaat uit: - Het Meerjarenontwikkelplan Brandweer deel 2027, zijnde € 1.245.072; - De loon-en prijsindexatie conform de FUGR ad 7,6%, zijnde € 4.453.621; - De extra bijdrage in verband met hogere prijsstijging en rentekosten dan indexatie voor brandweermaterieel, zijnde € 1.261.000; - De extra bijdrage voor versterking van het informatiefundament, zijnde € 198.000. De aanvullende gemeentelijke bijdrage zoals opgenomen in de Kadernota 2027 van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord leidt tot extra structurele en incidentele lasten voor de gemeente.

Deze financiële effecten worden betrokken bij de reguliere planning-en-controlcyclus. De structurele gevolgen worden verwerkt in de begroting 2027, waarbij de gemeenteraad bij de begrotingsbehandeling afwegingen maakt binnen de beschikbare middelen en beleidsprioriteiten. Uitvoering en planning Wanneer de zienswijze is goedgekeurd door het college zal deze worden verzonden naar de RRN. Nadat de RRN akkoord is zal de zienswijze worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Wanneer de gemeenteraad ook akkoord is zal de zienswijze worden toegestuurd aan de Veiligheidsregio Noord Holland Noord. 0000558535- pag. 3 van 4

Communicatie Niet van toepassing.

0000558535- pag. 4 van 4