Raadsrapportage Kadernota 2024 Veiligheidsregio NHN.pdf

RAADSRAPPORTAGE GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Regeling:

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord

Rapporteurs:

Co Wiskerke, Debby Burger en Margriet Struijf

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Acties:

Voorbespreking van de Kadernota 2024

Als raadsvolgers hebben wij de informatie uit de Kadernota 2024 in deze uitgebreide rapportage samengevat, die naar onze mening een weergave geeft over de belangrijkste zaken. Wilt u het zelf in detail lezen dan kan dat, omdat de documenten ook op het RIS worden geplaatst. Als raadsvolgers hebben wij met de portefeuillehouder en betrokken ambtenaren de stukken doorgenomen. Ook zijn vanuit de 4 colleges de zienswijzen bijgevoegd ter bespreking in de RRN van 2 februari 2023 en daarna in onze raad van 7 februari vast te stellen. Voordat we in gaan op de Kadernota en de andere aangeleverde stukken, namens de raad de complimenten voor de inzet in het afgelopen jaar. Na corona diende zich plots de vluchtelingencrisis aan, waarbij de Veiligheidsregio wederom hard heeft gewerkt.

Algemene zaken Het motto van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (660.000 inwoners) is ‘samen hulpvaardig’ om leed en schade bij incidenten te voorkomen en te beperken. Onze veiligheidsregio bestaat uit de brandweer, ambulancezorg, risico- en crisisbeheersing, GHOR, de meldkamer en zorg en veiligheid. De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord is een gemeenschappelijke regeling van zestien gemeenten. Dus ook voor de inwoners en ondernemers van onze gemeente. De burgemeesters van deze zestien gemeenten vormen het algemeen bestuur van de veiligheidsregio. Het algemeen bestuur stelt de financiële stukken vast. In de aanbiedingsbrief bij de kadernota staat het volgende over het indienen van een zienswijze: U heeft als gemeenteraad de mogelijkheid om uw zienswijze in te dienen op de Kadernota 2024. Wij horen graag uw eventuele wensen en bedenkingen over het Regionaal Risicoprofiel en de oprichting en deelname aan de stichting risicobeheer veiligheidsregio’s. Graag zien wij uw zienswijze voor 17 februari 2023 tegemoet, zodat wij deze tijdig met een reactie kunnen agenderen voor de algemeen bestuursvergadering van 17 maart 2023.

Kadernota 2024 De kadernota 2024 is gebaseerd op het beleidsplan 2020-2023. In 2023 start het proces samen met bestuur, raden, sleutelpartners, directie, management en medewerkers om samen te komen tot een nieuw beleidsplan 2024-2027. In de kadernota wordt ingegaan op de belangrijkste onderwerpen, actuele kaders en ontwikkelingen voor het jaar 2024. De loon-prijsindexatie 2024 is conform de door gemeenten vastgestelde regeling Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) en geldend voor alle gemeenschappelijke regelingen. Het indexatiepercentage 2024 voor alle gemeenschappelijke regelingen is vastgesteld op 7,1%. 1

Hoofddoelstelling van de Veiligheidsregio: -Veiligheidsregio Noord-Holland Noord richt zich op het verkleinen van risico’s en het beperken van leed en schade bij incidenten. We doen dit door adequate hulp te bieden en samen te werken met partners, inwoners en ondernemers. -Wij willen ons doel bereiken door samen te werken. Niet alleen met gemeenten en andere ketenpartners, maar ook met inwoners en ondernemers. Samen gaan we aan de slag met voorkomen, voorbereiden, coördineren en hulpverlenen. -Speciaal over onze gemeente vindt u verhalen en cijfers op de website mijngemeente.vrnhn.nl. Ook ziet u in de dashboards hoe de speerpunten en ambities zijn ingevuld.

Beleidsplan 2024-2027 De Wet veiligheidsregio’s stelt veiligheidsregio’s verplicht om elke vier jaar een nieuw beleidsplan vast te stellen waarin het beleid ten aanzien van de taken van de veiligheidsregio is vastgelegd. Het huidige beleidsplan loopt tot en met 2023. Begin 2023 start het proces om te komen tot een nieuw beleidsplan (per 2024). Het beleidsplan komt tot stand in nauwe samenwerking met interne en externe betrokkenen, waaronder gemeenteraden en crisispartners.

Inflatieontwikkeling en indexatie Op het moment van aanbieden van deze kadernota 2024 is er grote economische onrust als gevolg van sterk gestegen prijzen. De inflatie in 2022 is rond de 10%, met name door de gestegen energieprijzen als gevolg van de oorlog in de Oekraïne. De inflatie drukt op lopende contracten en de door de Veiligheidsregio nieuw af te sluiten contracten voor zowel exploitatie als voor investeringen. Enkele voorbeelden hiervan in 2022 zijn tankautospuiten (circa € 150.000 per tankautospuit) en ambulances (circa € 50.000 per ambulance). De verwachting is dat deze prijsstijgingen ook direct effect zullen hebben op de loonindexatie van de nieuw af te sluiten CAO van de Veiligheidsregio per 1 januari 2023. De impact van de huidige hoge inflatiecijfers zijn op basis van de door raden vastgestelde financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen meegenomen in het indexatiecijfer 2024. De loon-prijsindexatie 2024 is conform de door gemeenten vastgestelde regeling Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) en geldend voor alle gemeenschappelijke regelingen. Het indexatiepercentage 2024 voor alle gemeenschappelijke regelingen is vastgesteld op 7,1%.

Ontwikkeling Brandweer De brandweer Noord-Holland Noord is op 1 januari 2015 geregionaliseerd, waarbij de huidige fijnmazigheid met 52 hoofdzakelijk vrijwillige posten het uitgangspunt is, vanuit de overtuiging dat een sterke brandweerzorg alleen kan met een stevige lokale verbinding en verankering. Vanaf 2018 werd zichtbaar dat de brandweerorganisatie kwetsbaarheden begon te vertonen: de instroom van vrijwilligers nam op verschillende plekken af en daarmee de bezetting, de dekking kan niet altijd overal worden gegarandeerd en tal van nieuwe technologieën, risico’s en veranderingen in het klimaat vragen om een stevige doorontwikkeling. Met name voor die doorontwikkeling bleek de organisatie (te) smal ingericht. Het is om deze reden dat het Algemeen Bestuur in 2018 de opdracht heeft gegeven de organisatie door te ontwikkelen. Vanaf 2019 gaat dat aan de hand van experimenten, in 2021 is een opdracht tot herinrichting van de organisatie gegeven en in maart 2022 is de nieuwe visie die de basis vormt voor de vervolgrichting, vastgesteld. De rode draad van deze visie wordt gevormd door 4 grote urgenties met impact op de brandweerpraktijk: veranderende (maatschappelijke) opvattingen over vrijwilligerswerk, toenemende complexiteit, een veranderende vraag naar brandweerzorg en de opkomst van nieuwe crisistypen.

De toekomstige ontwikkeling moet een antwoord zijn op deze urgenties en zet in op zichtbaarheid, innovatie, betrouwbaarheid en de balans tussen repressie en preventie. Met het presenteren van de contouren voor de doorontwikkeling in mei 2022 ontstond binnen en buiten de organisatie een pittige discussie die ertoe heeft geleid dat de keuze is gemaakt meer tijd 2

te nemen voor dialoog met medewerkers, het bestuur, de vakbonden en de gemeenteraden en in 2023 het dekkingsplan en daarmee de inrichting te actualiseren. Deze actualisatie is ook ingegeven door de wijziging van de systematiek van object- naar gebiedsgerichte opkomstrijden per oktober 2022.

Nieuw dekkingsplan Brandweer Als opmaat naar het nieuwe dekkingsplan lopen er nu een aantal activiteiten: - Met iedere post is een gesprek waarin de urgenties, wensen en behoeften voor ontwikkeling voor de komende jaren in kaart worden gebracht. De collectieve opbrengst wordt per post, regionaal en ook aan het bestuur teruggekoppeld. Belangrijke rode draden uit de opbrengst van ruim 30 van de 52 gesprekken is dat de werving en de ondersteuning op vakbekwaamheid van vrijwilligers nu een impuls vraagt; - Vanuit de Raad van Directeuren Veiligheidsregio’s is een toetsingscommissie ingesteld waarin de vakbonden en vakorganisatie zitting hebben genomen. Met de commissie lopen nu gesprekken over de systematiek en in 2023 zullen zij een oordeel geven over het concept dekkingsplan; - De brandweer assistent, als aanvulling op de bezetting een effectief instrument gebleken in de experimenten de afgelopen jaren, wordt ingebracht voor landelijke besluitvorming. De regio beoogd daarmee de assistent op basis van landelijke kaders in te kunnen zetten als laagdrempelig middel om vrijwilligers aan te trekken op posten waar sprake is van onderbezetting. Deze activiteiten zijn bouwstenen om in 2023 het huidige dekkingsplan te actualiseren waarin zowel de vrijwillige als de beroepsorganisatie een plek zullen hebben.

Dit plan zal eind 2023 worden aangeboden middels de reguliere zienswijzeprocedure en voor de zomer 2023 in concept worden gedeeld en besproken met de gemeenteraden. In 2023 zal door het bestuur en de gemeenteraden ook richting gevraagd worden over een aantal keuzevraagstukken: - De mate van fijnmazigheid van de brandweer; - De urgentie om te investeren op nieuwe risico’s en ontwikkelingen (zie voorstel ontwikkeling crisisbeheersing); - De noodzaak om dekkings- en bezettingsproblemen op te lossen. Het komende jaar verwachten we ook helderheid over de het landelijke traject 'taakdifferentiatie’ waarbij de ongelijkheid tussen vrijwilligers en beroeps op basis van Europese wetgeving niet langer in alle omstandigheden is toegestaan, en de financiering om dit op te lossen. Een vorm hiervan is het zogeheten ‘kazerneren’ van vrijwilligers op basis van een vergoeding om dekkingsproblemen, met name in de dag situatie, aan te pakken. In het geval dat deze mogelijkheid niet langer kan worden toegepast of de beschikbare doelgroep hiervoor te klein wordt, kan dit betekenen dat voorafgaand aan de kadernota 2025 een investering noodzakelijk is. Doorontwikkeling crisisbeheersing Onze maatschappij verandert, net als de wereld om ons heen. Crisisbeheersing is in beweging, het werk in de veiligheidsregio’s wordt in toenemende mate complexer.

Waar de regio zich in eerste instantie richtte op ongevallen en ‘klassieke’ ramptypen, vragen gemeenten en Rijk steeds vaker de inzet van de veiligheidsregio bij complexe maatschappelijke vraagstukken, die de continuïteit van onze samenleving (langdurig) bedreigen. Daarbij wordt van de veiligheidsregio een andere rol verwacht, dan in de afgelopen jaren, waarbij de regio meer inzet op opbouwen en faciliteren van het netwerk zodat een gezamenlijke aanpak mogelijk wordt. Er zijn vraagstukken rond de energietransitie, klimaatverandering, een dreigend zorginfarct en de dreiging van digitale ontwrichting door de verdergaande digitalisering. Dit zijn vraagstukken waar Nederland niet alleen in staat. Deze vraagstukken spelen zich af in een internationale context, waarbij gemeenten (lokaal) slechts een deel van de puzzel kunnen oplossen. Ook wordt er steeds meer een beroep gedaan op veiligheidsregio’s bij vraagstukken die gemeentegrens-overstijgend zijn en waarbij het coördinatievraagstuk (tussen gemeenten, regio’s en met het Rijk) een rol speelt. 3

Denk aan de aanpak van Covid-19, de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en de boerenprotesten. Recent (27-6-2022) is daar de coördinatie, overdracht en behandeling van statushouders, die versneld worden opgenomen, bijgekomen. Door de toenemende verwevenheid van sectoren en complexiteit van onze samenleving, wordt tot slot verwacht dat de komende jaren nog diverse ongekende (langdurige) crises zullen ontstaan. Dit geheel zorgt voor een permanente druk op de crisisbeheersing en een toenemende vraag aan ondersteuning vanuit de veiligheidsregio. Als gevolg hiervan is de vraag groter dan de beschikbare capaciteit. Op 26 augustus 2022 zijn bestuurlijke afspraken tussen de Vereniging Nederlandse Gemeenten, het Veiligheidsberaad, het Interprovinciaal Overleg en het Rijk gemaakt in het kader van de doorstroom migratie. Onderdeel van deze afspraken is een geleidelijke opbouwende toevoeging van structurele middelen vanaf 2023 via de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) vanuit het Rijk. Dit is voor de 25 veiligheidsregio’s en de versterking van de bovenregionale en landelijke crisisbeheersing. De structurele formatie uitbreiding is afhankelijk van de werkelijke toegezegde rijksgelden, maar het plan is om begin 2023 13 fte in te zetten voor de versterking van: 1.

De (toekomstige) crisisbeheersing Het verder professionaliseren van crisisbeheersing als vak door veiligheidsregio’s, door te werken aan: preparatie op en waarborgen bij langdurige crisis, (langdurig) bemensen en ondersteunen van crisisteams, interregionale en Rijk – Regio samenwerking en risico- en crisiscommunicatie. 2. De informatiepositie De informatiepositie te versterken en te waarborgen door het inrichten van gegarandeerde Veiligheid Informatie Knooppunten per veiligheidsregio. Dit stelt veiligheidsregio’s in staat om gegarandeerd 24/7 inzicht te hebben in een dynamisch risicobeeld, de besluitvorming tijdens crisis te ondersteunen en informatie uit te wisselen met netwerkpartners. Dit draagt bij aan eenheid tussen de veiligheidsregio’s en het Rijk. 3. Inrichten KCR2 (Knooppunt Coördinatie Regio’s – Rijk) Het instellen van een hoogwaardig en gegarandeerd informatie-, actie- en coördinatiepunt voor Rijk, Regio’s en partners: KCR2. Op basis van landelijke ambities, zoals deze voortkomen uit de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s en de eigen regionale bestuurlijke dialoog, is deze doorontwikkeling van de crisisbeheersing ook onderschreven door het algemeen bestuur. Benoemd is dat deze doorontwikkeling bestaat uit de volgende ontwikkelpunten: 1. Regierol veiligheidsregio ‘netwerkvorming en netwerksamenwerking’; 2.

Een flexibele inrichting van de crisisorganisatie; De ontwikkelingen op crisis en crisisbeheersing vragen in toenemende maten een inzet bij nieuwe en klassieke crisistypen. Denk hierbij aan wateroverlast, ontruimingen, inzet voor asielopvang en pandemiebestrijding. Ook de brandweer dient hiertoe een ontwikkeling door te maken om de voorbereiding en uitvoering op deze typen crisis te versterken; 3. Informatiepositie veiligheidsregio’s versterken (veiligheidsinformatiecentrum, 24/7 beeld, informatie-uitwisseling en -coördinatie tussen regio's en Rijk); 4. Kwaliteitsverbetering bevolkingszorg, inclusief crisiscommunicatie en ondersteuning gemeenten; 5. Versterking van de crisisorganisatie in VRNHN; 6. Versterken van de bestuurlijke en directie-advisering bij Stafbureau Bestuur & Directie t.b.v. de crisisbeheersing; 4

7. Versterken van de crisisfunctionaliteit GHOR voor het bestrijden van de (toekomstige) crises en borgen van de informatievoorziening. De doorontwikkeling van de crisisbeheersing wordt verder uitgewerkt in 2023. Versterking informatieveiligheid Gezien de toenemende cyberdreigingen die geldelijk gewin, het creëren van maatschappelijke onrust en spionage tot doel heeft, moeten wij blijvend investeren in de jongste ontwikkelingen op het gebied van informatieveiligheid om ons in voldoende mate weerbaar te maken tegen deze bedreigingen en daarmee de continuïteit in de uitvoering van onze taken te kunnen garanderen en persoonsgegevens adequaat te kunnen beschermen. Het toewijzen van de status “vitaal” voor processen van de Veiligheidsregio vraagt aanvullende maatregelen om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van onze informatievoorziening te verhogen. Het Veiligheidsberaad onderkent het belang van Informatieveiligheid en het NIPV heeft een uitgebreid programma op informatievoorziening ontwikkeld waar informatieveiligheid een belangrijke pijler is. Daaruit vloeit ook het besluit van 16 april 2021 van de RCDV voort om een versnellingsprogramma te starten om te voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid, een norm voor informatiebeveiliging bij overheidsinstellingen. Alle veiligheidsregio’s en het NIPV zijn hiervoor verantwoordelijk.

De noodzakelijk te nemen beveiligingsmaatregelen voor 2023 en 2024 betreffen: 1. Aanvullende bescherming op dataverlies, aanvullende maatregelen om identiteit en rechten binnen systemen, applicaties, printers, shares, etc. in het netwerk te beheren, aantonen compliance, analysemogelijkheden binnen de office 365 omgeving tegen bijvoorbeeld datalekken en malware. Structurele kosten € 170.000 (prijspeil 2022). 2. Aanschaf software en hardware om geautomatiseerd IT-beveiligingsinformatie te verzamelen en te analyseren om tijdig te kunnen reageren op activiteiten die een risico zijn voor de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van data en IT middelen. Ook kan er onderzoek mee gedaan worden naar bijvoorbeeld datalek en malware incidenten. Deze monitoring betreft een verplichte maatregel binnen de BIO. Structurele kosten € 20.000 (prijspeil 2022). 3. Het aansluiten bij een Security Operations Centre die actief computer- en netwerkactiviteiten monitort en hier verslag doet over afwijkende zaken waardoor de veiligheidsregio inzicht verkrijgt in bedreigingen binnen het netwerk en haar systemen. Structurele kosten € 75.000 (prijspeil 2022). Daarnaast worden éénmalige consultancy kosten gemaakt voor verbeteringen in de bestaande systemen en processen om aan de normen van de BIO te voldoen zoals projectmodulering, architectuurplaten, uitvoeren DPIA’s, audits en pentesten.

De incidentele consultancy kosten bedragen circa € 50.000 en worden opgevangen in de begroting 2023 van de Veiligheidsregio. Overname beheerstaken ICT Meldkamer Noord-Holland Ruim 3 jaar geleden is onze meldkamer Noord-Holland Noord opgenomen in de meldkamer NoordHolland. Op dat moment heeft de Meldkamer Noord-Holland alle taken inclusief de medewerkers overgenomen. Contractueel is overeengekomen dat de meldkamer Noord-Holland drie jaar de tijd heeft om vast te leggen welke taken bij de meldkamer Noord-Holland blijven en welke taken tijdelijk zijn overgenomen en teruggaan naar de veiligheidsregio’s. Het analyserapport van de meldkamerorganisatie is uitgebracht, de gesprekken hierover zijn gevoerd en er is overeenstemming over de taken die per 1 januari 2023 weer teruggaan naar de veiligheidsregio’s. Dit betreft ICT beheerstaken op het gebied van: 5

1. Bestellingen, voorraadbeheer, herprogrammering en repareren randapparatuur van het communicatiesysteem C2000 en P2000, inclusief het beheer van het backofficesysteem 2-way paging. 2. Beheerswerkzaamheden waarschuwings- en alarmeringssysteem (WAS-systeem). 3. Functioneel beheer van het systeem voor de wegafsluitingen. Deze taken zijn essentieel voor de operationele crisisorganisatie van de brandweer, ambulancezorg en de GHOR. Voor de veiligheidsregio was belangrijk dat niet alleen de taken terugkwamen, maar ook een medewerker of geld dat nodig is om deze ICT beheerstaken uit te voeren. Hierover is tot op landelijk niveau gediscussieerd en het uiteindelijke besluit is genomen dat er geen financiën teruggaan naar de veiligheidsregio’s. Om de hiervoor genoemde beheerstaken ICT meldkamer uit te voeren is structureel 1 fte € 75.000 en een dienstauto € 10.000 nodig, totaal € 85.000 (prijspeil 2022) op jaarbasis. Ambulancezorg Ambulancezorg in Nederland, zo ook onze Regionale Ambulancevoorziening (RAV) in Noord-Holland Noord, wordt bekostigd door de zorgverzekeraars. Op het moment van schrijven van de kadernota 2024 worden met de zorgverzekeraars budget- en prestatieafspraken gemaakt over 2023 die worden vastgelegd in de zo genoemde WMG (Wet Marktordening Gezondheidszorg) overeenkomst.

Afgelopen jaren is met behulp van de zorgverzekeraars hard gewerkt aan een kwalitatief en kwantitatief (ritprestaties) hoogwaardige ambulanceorganisatie in Noord-Holland Noord. Zo kon de RAV NHN op basis van de landelijke kaders spreiding en beschikbaarheid van het RIVM diensten uitbreiden. Daarmee de erkenning van de voor onze ambulanceorganisatie complexe geografische kenmerken van de NHN regio; landelijk gebied met grote rijafstanden. De resultaten zijn er naar: de ritprestaties en patiëntenzorgprestaties zijn van hoog niveau (vgl. landelijk) en onze personele bezetting is op orde ondanks schaarste van zorgpersoneel op de arbeidsmarkt. Voor 2023 zal mogelijk weer een uitbreiding komen van diensten, maar de onderhandelingen zijn daar nog voor bezig. Zoals bekend wordt met financiële hulp van de zorgverzekeraars eveneens de huisvesting van onze ambulancedienst in de komende jaren verbeterd. De basis vormt het met zorgverzekeraars tot stand gekomen huisvestingsplan. De huidige planning ziet er als volgt uit: 2e locatie Texel (maart 2023), nieuwbouw Hoogkarspel (2023), nieuwbouw Den Helder (2024), uitbreiding post Wognum (2023). Voor de toekomst zal de RAV NHN nadrukkelijker rekening moeten houden met de veranderende zorgvraag en aanpassingen van de patiëntenstromen.

Onder andere door de vergrijzing, de ontwikkeling dat mensen steeds langer thuis wonen, zorgconcentratie binnen ziekenhuizen en schaarste van huisartsenzorg. De zorgvraag neemt toe en wordt steeds complexer. Patiënten hebben vaker meerdere chronische aandoeningen en wensen oplossingen op maat. Zowel Noordwest Ziekenhuisgroep (Den Helder en Alkmaar) als het Dijklander Ziekenhuis (Hoorn en Purmerend) spelen met specialisaties hierop in. Dit betekent voor de ambulancezorg meer overplaatsingen, langere rijafstanden, langere rijtijden en sneller ziekenhuisstops in onze regio. Al differentiërend beweegt de ambulancezorg hierin mee met hoog complexe ambulances, middencomplexe ambulances, rapid responders solo-eenheden. En door de schaarste van huisartsenzorg zelfs verbreding met mobiele zorg zonder vervoer. Het op landelijk niveau (tussen kabinet en zorgbranches) in september 2022 afgesloten Integrale Zorgakkoord (IZA) vormt de werkagenda van de toekomst voor de ontwikkeling van de zorg in Nederland (met uiteraard impact op de toekomstige ambulancezorg). Het IZA kent als uitgangspunten:

6

• Passende zorg is waarde gedreven. Zorg is aantoonbaar effectief en heeft meerwaarde voor de patiënt. • Mensen, middelen en materialen worden doelmatig ingezet. • Passende zorg komt samen met en rondom de patiënt tot stand. • Passende zorg is de juiste zorg op de juiste plek. • Passende zorg gaat over gezondheid in plaats van over ziekte. • Passende zorg wordt geleverd in een prettige werkomgeving. Op kortere termijn zullen voor onze ambulanceorganisatie vraagstukken als zorgcoördinatie en digitalisering en gegevensuitwisseling ambulancezorg – ziekenhuizen/huisartsen en optimalisering van de gezamenlijke meldkamer ambulance (RAV KEN, NHN en ZW) in Haarlem aan de orde zijn en opgepakt worden. De volgende ontwikkelingen zullen ook in 2025 - 2027 relevant zijn: 1. De ontwikkeling van de brandweer en het dekkingsplan zal in het beleidsplan VRNHN 2024-2027 worden opgenomen. 2. Doorontwikkeling crisisbeheersing zal in het beleidsplan VRNHN 2024-2027 en het programma van risico en crisisbeheersing worden opgenomen. *Voor gedetailleerde cijfers en bijlage kunt u het geheld document raadplegen op het RIS.

Gemeentelijke bijdrage Loon-prijsindexatie gemeentelijke bijdrage 2024 De loon-prijsindexatie 2024 is conform de door gemeenten vastgestelde regeling Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) en geldend voor alle gemeenschappelijke regelingen. Er is rekening gehouden met uitbreidingen op het gebied van versterking informatieveiligheid en de overname van beheerstaken ICT Meldkamer Noord-Holland. Verdeelsleutel kadernota 2024 De verdeelsleutel 2024 per gemeente wordt medio februari 2023 bekend. In de begroting 2024 wordt het overzicht bijdrage per gemeente opgenomen. Op het moment van opstellen van de kadernota 2024 vindt een herijking van het gemeentefonds plaats. De inkomsten voor de gemeenten uit het gemeentefonds Openbare Orde en Veiligheid, sub cluster Brandweer & Rampenbestrijding, gaan veranderen. De uitgaven aan de veiligheidsregio zijn gebaseerd op deze inkomsten en zal dus mee bewegen met de inkomsten van gemeenten. De verdeelsleutel beweegt dus mee met de veranderingen van het gemeentefonds (duurzaam), is geobjectiveerd en uitlegbaar (eerlijk), gaat uit van het draagvlakbeginsel, omdat het aansluit bij de systematiek van het gemeentefonds (rechtvaardig). De gekozen verdeelsleutel is een uitdrukking van solidariteit tussen gemeenten, omdat het rekening houdt met de verschillende omstandigheden van gemeenten.

Doordat de veiligheidsregio deze verdeelsleutel hanteert is er ook een geobjectiveerde analyse te maken tussen de gemeentelijke bijdrage versus de inkomsten uit het gemeentefonds. Meerjarenoverzicht indexatie gemeentelijke bijdrage De indexatie van 2024 van de gemeentelijke bijdrage is gebaseerd op de CPB cijfers zoals kenbaar gemaakt in de herziene indexatiebrief van de regietafel Noord-Holland Noord van 26 oktober 2022. De percentages van 2025 en 2026 zijn gebaseerd op de meest actuele cijfers van het CPB. Voor 2027 zijn nog geen cijfers beschikbaar en is een indexatie van 2% genomen.

7

Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 8 juli 2022 besloten om vanaf het begrotingsjaar 2022 jaarlijks indexering toe te passen op de decentralisatie-uitkeringen (VNG bijdrage en POKgelden) en deze door de 16 gemeenten te laten financieren. De indexatie is gelijk aan die van de gemeentelijke bijdrage. Verantwoording vindt plaats onder de post overige baten. • POK-gelden - Extra geld voor versterking dienstverlening aan kwetsbaren Gemeenten ontvangen structureel € 150 miljoen extra om de dienstverlening aan mensen in kwetsbare posities te versterken. in elk geval voor de periode 2021 tot en met 2027. Uiterlijk in 2027 zal de inzet van de middelen samen met het Rijk geëvalueerd worden. De middelen zijn onder andere bedoeld voor het versterken van de wijkteams, de aanpak van meervoudige problematiek en (hoog) risicovol verward gedrag. Achtergrond: De middelen komen naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK). De toeslagenaffaire liet zien dat rechtvaardige dienstverlening en goede rechtsbescherming niet altijd vanzelfsprekend zijn. Gemeenten voelen de urgentie om hun dienstverlening te verbeteren, kwetsbare mensen meer te ondersteunen en het vertrouwen in de overheid te herstellen. In totaal is per jaar €150 miljoen beschikbaar.

Netto schuldquote: Een ratio van 1 of lager gekwantificeerd als voldoende. Meerjarig voldoet VR NHN aan deze norm. Solvabiliteit: Algemeen wordt een ratio van 1 of hoger gekwantificeerd als voldoende. Bij VR NHN is de ratio beduidend lager wat wordt veroorzaakt door: o een relatief laag eigen vermogen als gevolg van een restrictie van maximaal 2,5% van de totale lasten; o een omvangrijke leningenportefeuille als gevolg van de overname van roerende en onroerende goederen van gemeenten in het kader van de regionalisering in 2014. Dat de solvabiliteit onder de 1 staat is geen zorg en geen risico. Wel teren we in op de reserves met het effect dat het vet van de botten verdwijnt. Het gevolg daarvan is dat de deelnemers in de toekomst zullen moeten bijplussen. Structurele exploitatieruimte: deze begroting is gebaseerd op structurele baten en lasten. De structurele exploitatieruimte is nihil, waardoor de ratio laag is. Autonome ontwikkelingen / reguliere bedrijfsvoering Door stijging van cao’s in 2022 en uitbreiding van ambulancediensten is er salarisgroei. De salarisgroei is hoger door de verwachte hogere indexatie conform het CPB voor de volgende jaren. Het is nog niet bekend wat de nieuw af te sluiten cao’s ambulancezorg (per 1 juli 2022) en veiligheidsregio (per 1 januari 2023) tot gevolg gaan hebben.

De rente en afschrijvingen dalen licht door de (terug-)verkoop van kazernes aan gemeenten in 2022. De overige lasten zijn toegenomen door hogere indexatie conform de cijfers vanuit het CPB. Hierbij moet worden aangetekend dat de gevolgen van de hoge inflatiecijfers in het tweede halfjaar 2022 (nog) niet verwerkt zijn in deze cijfers. Op dit moment wordt veel “prijsdruk” ervaren bij aanbestedingen voor materieel (tankautospuiten, ambulances e.d.) en diensten (opleiden/oefenen e.d.) en goederen (energie). Dit heeft zich al vanaf 2022 vertaald in het inzetten van de post onvoorzien. Deze was € 350.000 per jaar, maar is nu vastgesteld op nihil voor de jaren tot en met 2027. Hierdoor heeft de veiligheidsregio geen directe dekking voor toekomstige onvoorziene tegenvallers en zal sneller een beroep moeten worden gedaan op de algemene reserve. Daarnaast zijn een aantal zaken toegevoegd aan het takenpakket: versterking informatieveiligheid en overname beheerstaken ICT Meldkamer Noord-Holland.

8

Dekkingsmiddelen De bijdragen van de gemeenten komen hoger uit dan waarmee rekening is gehouden in de begroting 2023. Dit is met name veroorzaakt door de hoger dan verwachte indexatie op loon- en prijscompensatie vanuit de voorgeschreven CPB cijfers. Ook de nieuwe taken dragen zorg voor enige stijging. Het wettelijk bedrag Nza stijgt door toepassing van indexatie op de reeds verhoogde vergoedingen in 2021 en 2022. De rijksbijdrage BDUR is aangepast aan de bedragen genoemd in de brief van 1 juni 2022 van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

De voorgestelde zienswijzen van de gezamenlijke colleges B&W in de Noordkop: Beleidsplan 2024 – 2027 / Ontwikkeling brandweer / Nieuw dekkingsplan brandweer In de kadernota wordt gesproken over het beleidsplan, het dekkingsplan van de brandweer en de doorontwikkeling van de brandweer. De Wet veiligheidsregio’s stelt veiligheidsregio’s verplicht om elke vier jaar een nieuw beleidsplan vast te stellen waarin het beleid ten aanzien van de taken van de veiligheidsregio is vastgelegd. Het huidige beleidsplan loopt tot en met 2023. Begin 2023 start het proces om te komen tot een nieuw beleidsplan (per 2024). Het beleidsplan komt tot stand in nauwe samenwerking met interne en externe betrokkenen, waaronder gemeenteraden en crisispartners. De brandweer Noord-Holland Noord is op 1 januari 2015 geregionaliseerd, waarbij de huidige fijnmazigheid met 52 hoofdzakelijk vrijwillige posten het uitgangspunt is, vanuit de overtuiging dat een sterke brandweerzorg alleen kan met een stevige lokale verbinding en verankering. Vanaf 2018 werd zichtbaar dat de brandweerorganisatie kwetsbaarheden begon te vertonen: de instroom van vrijwilligers nam op verschillende plekken af en daarmee de bezetting, de dekking kan niet altijd overal worden gegarandeerd en tal van nieuwe technologieën, risico’s en veranderingen in het klimaat vragen om een stevige doorontwikkeling.

Met name voor die doorontwikkeling bleek de organisatie (te) smal ingericht. Op basis van het nieuwe dekkingsplan zijn er op dit moment een aantal activiteiten gestart om de brandweerzorg in het verzorgingsgebied weer naar een hoger niveau te tillen. Het gaat hierbij om de volgende activiteiten: - Met iedere brandweerpost is een gesprek geweest waarin de urgentie, wensen en behoefte is besproken. - Vanuit de Raad van Directeuren Veiligheidsregio’s is een toetsingscommissie ingesteld waarin de vakbonden en vakorganisatie zitting hebben genomen. Met de commissie lopen nu gesprekken over de systematiek en in 2023 zullen zij een oordeel geven over het concept dekkingsplan - De brandweer assistent is in het leven geroepen. De brandweer assistent kan niet alleen de meeste taken van een brandweerman of -vrouw uitvoeren, maar door de opleidingsduur te verkorten, ligt ook de drempel lager voor geïnteresseerden om brandweervrijwilliger te worden. Deze drie verschillende plannen hebben veel raakvlakken met elkaar en zullen elkaar vermoedelijk deels overlappen. Uit de kadernota blijkt onvoldoende wat de samenhang is tussen deze plannen en op welke manier zij al dan niet gezamenlijk opgepakt gaan worden. Graag zouden wij dat duidelijk(er) in de kadernota omschreven zien worden.

Hierbij worden de volgende vragen gesteld: - Wat is de samenhang tussen de drie verschillende plannen? - Wat zijn de verschillen tussen deze plannen? - Worden de drie verschillende plannen in één traject opgepakt of worden ze in drie verschillende trajecten opgepakt? - Zijn er geen overlappende werkzaamheden waardoor deze op verschillende plekken worden opgepakt en dubbelingen ontstaan?

9

Inflatieontwikkeling en indexatie Op het moment van aanbieden van deze kadernota 2024 is er grote economische onrust als gevolg van sterk gestegen prijzen. De inflatie in 2022 is rond de 10%, met name door de gestegen energieprijzen als gevolg van de oorlog in de Oekraïne. De inflatie drukt op lopende contracten en de door de Veiligheidsregio nieuw af te sluiten contracten voor zowel exploitatie als voor investeringen. Het indexatiepercentage 2024 voor alle gemeenschappelijke regelingen is conform de FUGR vastgesteld op 7,1%. De Noordkop heeft hierover geen nadere zienswijze. Doorontwikkeling crisisbeheersing Crisisbeheersing is in beweging, het werk in de veiligheidsregio’s wordt in toenemende mate complexer. Waar de regio zich in eerste instantie richtte op ongevallen en ‘klassieke’ ramptypen, vragen gemeenten en Rijk steeds vaker de inzet van de veiligheidsregio bij complexe maatschappelijke vraagstukken, die de continuïteit van onze samenleving (langdurig) bedreigen. Daarbij wordt van de veiligheidsregio een andere rol verwacht dan in de afgelopen jaren, waarbij de regio meer inzet op opbouwen en faciliteren van het netwerk zodat een gezamenlijke aanpak mogelijk wordt. Begin 2023 wordt er binnen de Veiligheidsregio NHN geïnvesteerd in 13 fte voor de versterking van: 1. De (toekomstige) crisisbeheersing 2. De informatiepositie 3.

Inrichten KCR2 (Knooppunt Coördinatie Regio’s – Rijk) De financiering daarvan wordt geheel gedekt via extra middelen van het Rijk (BDUR). Het is een goede investering met het oog op de toekomst. De Noordkop wenst graag wederom de opmerking mee te geven (net als bij de zienswijzen op de eerdere kadernota’s) dat het van belang is en blijft dat de taken tussen de Veiligheidsregio NHN en de gemeenten duidelijk onderscheiden blijven. Daarnaast zou de Noordkop de Veiligheidsregio willen vragen om ook aandacht te houden voor het belang van de aanwezigheid van voldoende “praktische handjes” om invulling te kunnen geven aan dit nieuwe type crisisbeheersing. Versterking informatieveiligheid Gezien de toenemende cyberdreigingen die geldelijk gewin, het creëren van maatschappelijke onrust en spionage tot doel heeft, moet de Veiligheidsregio blijvend investeren in de jongste ontwikkelingen op het gebied van informatieveiligheid om ons in voldoende mate weerbaar te maken tegen deze bedreigingen en daarmee de continuïteit in de uitvoering van onze taken te kunnen garanderen en persoonsgegevens adequaat te kunnen beschermen. Kijkend naar bovenstaande ontwikkelingen is de structurele investering van € 290.343,- noodzakelijk. U wordt geadviseerd om in te stemmen met dit financiële verzoek.

We onderschrijven de toenemende bedreigingen op het gebied van informatieveiligheid en het belang om daar goed tegen beschermd te zijn en te blijven. Er is dan ook genoeg draagvlak in de Noordkop om deze structurele investering toe te passen. Overname beheerstaken ICT meldkamer Noord-Holland Ruim 3 jaar geleden is onze meldkamer Noord-Holland Noord opgenomen in de meldkamer NoordHolland. Op dat moment heeft de Meldkamer Noord-Holland alle taken inclusief de medewerkers overgenomen. Contractueel is overeengekomen dat de meldkamer Noord-Holland drie jaar de tijd heeft om vast te leggen welke taken bij de meldkamer Noord-Holland blijven en welke taken tijdelijk zijn overgenomen en teruggaan naar de veiligheidsregio’s. Op dit moment is er nog een aantal onduidelijkheden over dit onderwerp. Waarom zijn de extra kosten van € 85.000 in 2023 niet opgenomen in de begroting van 2023? De overname van deze beheerstaken waren immers al langer bekend. En hoe worden deze nu geschetste kosten in de kadernota 2024 van € 93.129,- (incl. indexering) gedekt in 2023? Komen deze terug in de tussentijdse rapportage van de begroting 2023? 10

Ambulancezorg Ambulancezorg in Nederland, zo ook onze Regionale Ambulancevoorziening (RAV) in Noord-Holland Noord, wordt bekostigd door de zorgverzekeraars. Op het moment van schrijven van de kadernota 2024 worden met de zorgverzekeraars budget- en prestatieafspraken gemaakt over 2023 die worden vastgelegd in de zo genoemde WMG (Wet Marktordening Gezondheidszorg) overeenkomst. Dit is een goede ontwikkeling. De Noordkop geeft hierover een positieve zienswijze af. Wel is het van belang om hierbij goed de financiële situatie in de gaten te houden. Bijlage begroting In de bijlage is de begroting bijgevoegd. Het is bij de begroting de vraag of de structurele lasten ook structureel gedekt zijn of dat de tekorten uit de reserves worden gehaald. Op dit punt willen we graag geïnformeerd worden of de begroting “materieel sluitend” is. ------------------Als raadsvolgers delen wij de voorgestelde zienswijzen van het college en adviseren u hiermee in te stemmen en, -de onderstaande gezamenlijke zienswijze ten aanzien van de Kadernota 2024 aan het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord bekend te maken. Hartelijk dank Co Wiskerke, Debby Burger en Margriet Struijf

Kern van de zaak Inleiding De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) heeft op 12 december 2022 de Kadernota 2024, van de VRNHN aangeboden aan de gemeenteraden in Noord-Holland Noord. De mogelijkheid om een zienswijze af te geven op de kadernota is bedoeld om gemeenteraden meer grip te geven op Gemeenschappelijke Regelingen (GR-en). Het dagelijks bestuur van de VRNHN geeft vervolgens daar een reactie op. Deze procedure stelt de gemeenteraden in de gelegenheid te sturen op de beleidsmatige en financiële uitgangspunten van de GR. Het Algemeen Bestuur stelt de aangeboden stukken vast. Het vaststellen van de stukken staat gepland voor het Algemeen Bestuur van 17 maart 2023. De gemeenteraden hebben de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de genoemde stukken. De Veiligheidsregio hoort graag of de gemeenteraden zich kunnen vinden in de inhoud van de Kadernota 2024. De zienswijze ziet de Veiligheidsregio graag voor 17 februari 2023 tegemoet, zodat zij deze tijdig, met een reactie, kunnen agenderen voor de algemeen bestuursvergadering van 17 maart 2023.

Definitie/omschrijving zienswijze: Een zienswijze is het geven van een mening door een belanghebbende tegen een ontwerpbesluit van een bestuursorgaan. Door het indienen hiervan maken wij kenbaar dat wij het gedeeltelijk of geheel niet eens zijn met hun voornemen een bepaald besluit te nemen.

11