Programmarekening 2024 -.pdf

Inhoudsopgave Inhoudsopgave........................................................................................................................................................ 2 Leeswijzer ............................................................................................................................................................... 4 Inleiding ................................................................................................................................................................... 6 Financieel resultaat ................................................................................................................................................. 7 Financiën in één oogopslag .................................................................................................................................... 9 Programma's ......................................................................................................................................................... 10 Samenwerkende gemeente .............................................................................................................................. 10 Zorgzame gemeente.........................................................................................................................................

16 Vitale gemeente ................................................................................................................................................ 23 Leefbare gemeente........................................................................................................................................... 34 Financiële rekening ............................................................................................................................................... 42 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................ 42 Overhead .......................................................................................................................................................... 44 Onvoorzien ....................................................................................................................................................... 45 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................................... 46 Paragrafen ............................................................................................................................................................

47 Weerstandsvermogen....................................................................................................................................... 47 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................... 60 Financiering ...................................................................................................................................................... 67 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................. 73 Verbonden partijen ........................................................................................................................................... 80 Grondbeleid ...................................................................................................................................................... 83 Lokale heffingen ............................................................................................................................................... 86 Subsidies ..........................................................................................................................................................

92 Openbaarheidsparagraaf .................................................................................................................................. 94 Jaarrekening ......................................................................................................................................................... 95 Grondslagen voor waardering........................................................................................................................... 95 Grondslagen voor de resultaatbepaling ............................................................................................................ 98 Grondslagen voor de Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................... 99 Balans ............................................................................................................................................................. 100 Toelichting op de balans ................................................................................................................................. 102 Overzicht baten en lasten per programma ...................................................................................................... 122 Rechtmatigheidsverantwoording.....................................................................................................................

135 Overzicht baten en lasten per taakveld ........................................................................................................... 136 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa) ............................................................................... 140 Controleverklaring........................................................................................................................................... 154

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

2

Bijlagen ............................................................................................................................................................... 155 Overzicht verbonden partijen .......................................................................................................................... 155 Overzicht verplichte BBV indicatoren.............................................................................................................. 178 Overzicht investeringen .................................................................................................................................. 180

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

3

Leeswijzer De opzet van de jaarstukken is conform het Besluit begroting en verantwoording (BBV) en de verantwoording volgt de opzet van de Programmabegroting 2024. De financiële tabellen zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. De jaarstukken bestaan uit: • Het jaarverslag • De jaarrekening Dit onderscheid is belangrijk omdat het oordeel van de accountant gaat over de jaarrekening en het jaarverslag daarin niet meeweegt. Wel is er getoetst of het verslag en de jaarrekening logisch in elkaars verlengde liggen. Het jaarverslag bestaat uit: • •

•

De programmaverantwoording De financiële rekening Dit onderdeel bestaat uit de Algemene dekkingsmiddelen, de Overhead, Onvoorzien en Vennootschapsbelasting. De paragrafen

De jaarrekening bestaat uit: • •

De grondslagen voor de jaarrekening en de balans De balans en toelichting

• •

De gebeurtenissen na balansdatum Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting

• •

De overige gegevens, waaronder de accountantsverklaring Het overzicht van incidentele baten en lasten

•

De bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (Single Informatie Single Audit)

•

De bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld

Korte toelichting op de inhoudsopgave: In het vervolg van deze leeswijzer wordt stil gestaan bij de inhoud die in de programmarekening wordt gepresenteerd. In het onderdeel Algemeen komt na een algemene inleiding, het financieel resultaat aan de orde. Dit is de samenvatting van de gehele jaarrekening. Per programma wordt meer gedetailleerd ingegaan op de afwijkingen. Bij het resultaat wordt ook gepresenteerd welke bestemming van het resultaat aan de gemeenteraad wordt voorgesteld. In deze bestemming wordt getoond voor welke werkzaamheden die in 2024 niet konden worden uitgevoerd middelen beschikbaar worden gemaakt voor de uitvoering in 2025. In het onderdeel "Financiën in een oogopslag" is in een infographic de verdeling van de baten en lasten weergeven. In het onderdeel Programma's leggen we per programma verantwoording af: • Elk programma begint met ene korte inleiding, de gesignaleerde trends en een opsomming van de beleidskaders die van kracht zijn. • Vervolgens geven we de doelen en activiteiten weer zoals opgenomen in de begroting en bij de activiteiten wordt steeds aangegeven wat er in 2024 is bereikt. Dit deel wordt aangevuld met belangrijke ontwikkelingen die zich in 2024 hebben voorgedaan die niet waren opgenomen in het overzicht van de activiteiten. • Na de activiteiten worden de indicatoren getoond zoals opgenomen in de programmabegroting.

Niet in alle gevallen kunnen hier de resultaten worden gepresenteerd, sommige cijfers komen pas na de opstelling van de programmarekening beschikbaar. • In de financiële toelichting wordt de financiële uitkomst van elk programma getoond en worden de verschillen per taakveld toegelicht als deze groter zijn dan € 100.000. Of afwijkingen die om andere redenen interessant of belangrijk zijn om te benoemen.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

4

In het onderdeel Financiële rekening worden de Algemene dekkingsmiddelen en de kosten van de overhead, de post onvoorzien en de vennootschapsbelasting gepresenteerd. Deze onderdelen maken in 2024 ook onderdeel uit van programma 1. Vanaf 2025 is dat niet meer geval. Een deel van de toelichting is in 2024 dus opgenomen in programma 1 en door de verbijzondering van de taakvelden in de financiële verschillen duidelijk zichtbaar. In het onderdeel Paragrafen komen de zogenoemde paragrafen aan de orde. In elk paragraaf is terug te lezen wat de resultaten zijn voor de beleidskaders die afzonderlijk in de paragrafen worden beschreven. Deze paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven behalve paragraaf Subsidies. In het onderdeel jaarrekening worden de grondslagen voor de waardering en de resultaatbepaling beschreven gevolg door de Balans met toelichting. Dit onderdeel wordt vervolgd met een aantal overzichten en toelichtingen. De overzichten betreffen o.a. de Verantwoording Wet Normering Topinkomens, De gewaarborgde geldleningen en garantstellingen, de rechtmatigheidsverantwoording, de informatie over de besteding van specifieke uitkeringen, het overzicht van de baten en lasten per taakveld en de controle verklaring van de accountant. Tot slot is er een onderdeel met bijlagen.

In dit onderdeel wordt elke verbonden partije apart beschreven, is een opsomming van de baten en lasten per taakveld opgenomen, het overzicht verplichte BBV indicatoren en de overzicht van alle lopende kredieten. In dit laatste overzicht is aangegeven welke kredieten worden afgesloten en voor weke bedragen de kredieten besteed kunnen worden in 2025 en volgende jaren.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

5

Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2024. Deze bestaat uit een beleidsmatig jaarverslag en een financiële jaarrekening. Met deze jaarstukken legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over het gevoerde beleid en de daarmee ingezette financiële middelen. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en control cyclus van het begrotingsjaar van de gemeente. De programmarekening sluit met een nadelig saldo van € 3 miljoen. Dit is een verschil van € 6,2 miljoen met de nog voordelige prognose in de decembernota. In de decembernota werden al twee grote nadelen aangekondigd. Ten eerste het treffen van een voorziening voor de waardering van de deelneming in Willemsoord en ten tweede de verwachte overschrijding van de uitgaven voor de jeugdzorg. Deze ontwikkelingen zijn in de jaarrekening verwerkt voor respectievelijk € 5,3 miljoen en € 3,1 miljoen. Hiermee is het grootste verschil toegelicht. In de jaarrekening treft u een uitgebreide toelichting aan op de inhoudelijke onderwerpen en de financiën. Het nadelig resultaat wordt in het voorstel tot vaststelling van de jaarstukken ten laste van de algemene reserve gebracht. De jaarstukken zijn opgesteld conform de werkwijze en inhoud zoals gebruikelijk in Den Helder. We vertrouwen erop dat de jaarstukken de lezer een goede indruk geven van de zaken die in 2024 zijn opgepakt en uitgevoerd.

Ook de zaken die in 2024 nog niet zijn afgerond toelicht.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

6

Financieel resultaat De programmarekening 2024 sluit met een nadelig saldo van € 2,98 miljoen. In de onderstaande tabel is het exploitatieoverzicht gepresenteerd met vergelijkende cijfers uit de rekening 2023 en de ontwikkeling gedurende 2024. Exploitatieoverzicht

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

Bedragen x € 1.000

2023

Begroting

Begroting

2024

Taakvelden

9.313

-7.611

-4.436

-9.070

4.635

Lasten

-249.411

-250.091

-269.257

-279.054

9.798

Baten

258.724

242.480

264.821

269.984

-5.163

3.308

-715

7.657

6.085

1.572

Toevoegingen (lasten)

-19.546

-6.108

-11.350

-12.285

936

Onttrekkingen (baten)

22.853

5.392

19.007

18.370

637

Gerealiseerd resultaat

12.621

-8.326

3.221

-2.986

6.207

Reserves

Verschil

Nog uit te voeren werkzaamheden In de decembernota zijn een aantal nog uit te voeren werkzaamheden overgeheveld naar 2025. Elk jaar vindt de bepaling hiervan plaats in de decembernota en in aanvulling hierop bij de bestemming van de resultaat van de jaarrekening. Dit tweede moment is onvermijdelijk omdat niet alle factoren voor het tijdig inschatten van vertragingseffecten in het najaar bekend zijn. In totaal wordt nu in de resultaatsbestemming voorgesteld om voor € 1,79 miljoen te bestemmen ten laste van de algemene reserve. Resultaatbestemming Bij de besluitvorming over de programmarekening 2024 wordt voorgesteld om: • een bedrag van € 1,2 miljoen toe te voegen aan de budgetten in 2025 via de bestemmingsreserve "nog uit te voeren werkzaamheden". Dit betreft: - het project gevelrenovatie € 0,79 miljoen, - de pilot Samenwerking sociaal en veiligheidsdomein: € 0,17 miljoen - onderhoudsmaatregelen verkeer en de verkeersveiligheid: € 0,14 miljoen - onderhoud aan de velden van Sport De Linie: € 0,1 miljoen Deze middelen voor deze werkzaamheden waren in 2024 incidenteel beschikbaar gesteld en zijn nodig om de niet uitgevoerde werkzaamheden alsnog in 2025 te kunnen uitvoeren. • een nieuwe egalisatiereserve in te stellen voor de regionale taak Maatschappelijke- en vrouwenopvang en hierin € 0,59 miljoen te storten.

Dit betreft middelen die, als decentralisatieuitkering, worden ontvangen voor de uitvoering voor een regionale taak en niet apart via de SISA verantwoording aan het rijk worden afgerekend. Voor deze taak geldt dat middelen worden ingezet voor verbeteren van de woon- en opvangplekken in kwaliteit en in aantal. De middelen zijn bovendien niet exclusief voor Den Helder maar voor de regio Noordkop. Den Helder is de penvoerder. Deze resultaatsbestemmingen komen boven op de onttrekking aan de algemene reserve voor het nadelige resultaat van € 2,98 miljoen. In totaal wordt daarmee voorgesteld een bedrag van € 4,8 miljoen te onttrekken aan de algemene reserve. Weerstandsratio Na verwerking van het nadelig resultaat bedraagt de algemene reserve: € 26,5 miljoen en de weerstandsratio 3,7. Na verwerking van de resultaatsbestemming van € 1,79 miljoen bedraagt de algemene reserve € 24,7 miljoen en de weerstandsratio: 3,5 De weerstandsratio voldoet daarmee aan de norm, zijnde groter dan 1,0.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

7

Grootste verschillen tussen begroting en rekening 2024 De samenstelling van het nadelige resultaat van € 2,98 miljoen wordt hieronder toegelicht. De afwijkingen groter of gelijk aan € 0,5 miljoen worden gepresenteerd. De complete toelichting is opgenomen als toelichting in de afzonderlijke programma's. Verschillen tussen begroting en rekening op hoofdlijnen

Bedrag x € 1.000

Treffen voorziening waardering deelneming Willemsoord

-5.297

Hogere lasten Jeugdzorg

-3.066

Lagere lasten en hogere baten economische ontwikkeling (waarvan € 0,79 miljoen gevelrenovatie)

1.230

Lagere besteding centrumtaak Beschermd wonen/Maatschappelijke opvang

590

Terugbetaling rijksbijdrage 2023 energiekosten openbare zwembaden

-560

Hogere gebruikslasten Zwembad

-550

Lagere baten onroerende zaakbelasting Niet Woningen

-517

Lagere lasten en hogere baten inkomensregelingen en minimabeleid

500

Hogere baten 2024 en oude jaren toeristen- en forensenbelasting

484

Overige verschillen, kleiner dan € 500.000 per onderwerp

979

Totaal

-6.207

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

8

Financiën in één oogopslag

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

9

Programma's Samenwerkende gemeente We vinden het belangrijk dat iedereen open en veilig zichzelf kan zijn. We werken proactief aan een inclusieve samenleving, waarbij we drempels om mee te doen, in de breedste zin, wegnemen. We laten zien dat we oprecht geïnteresseerd zijn in wat er binnen de gemeente speelt. We bieden een goede dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers. Verder zijn we een organisatie waar het aantrekkelijk is om te werken. Daarbij ligt onze focus op samenwerking. In de regio, met maatschappelijke partners en natuurlijk met onze inwoners. De samenwerking met jongeren is hierbij een specifiek aandachtspunt, we willen ervoor zorgen dat zij kunnen meedenken over maatschappelijke en bestuurlijke vraagstukken van de gemeente Den Helder.

Beleidskaders Voor dit programma gelden de volgende door de gemeenteraad vastgestelde beleidskaders: • Coalitieakkoord inclusief addendum • •

Gemeentelijk manifest Participatieverordening

•

Inclusiebeleid

Trends Bij de uitvoering van het beleid hebben we te maken met de volgende trends die de beoogde resultaten kunnen beïnvloeden: • Inwoners willen actief betrokken worden bij de voor hen belangrijke vraagstukken en direct invloed uitoefenen op besluitvorming in hun gemeente • Inwoners en maatschappelijke partijen ervaren knelpunten in de dienstverlening door de gemeente zoals onduidelijke (digitale) informatievoorziening en versnippering van de dienstverlening • Een inclusieve cultuur en inclusief beleid zijn een belangrijk onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen en goed bestuur •

Er is sprake van krapte op de arbeidsmarkt waardoor het moeilijk is om aan personeel te komen.

Doelen 1.1 We betrekken belanghebbenden uit de samenleving actief bij het vormen en implementeren van beleid. Daarbij zijn we helder over de invloed die inwoners wel of niet kunnen uitoefenen. Activiteit 1.1.1

Participatieverordening

We stellen in het eerste kwartaal van 2024 de Participatieverordening vast. We gebruiken de Participatieverordening als kader voor het betrekken van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. De verordening is in lijn met de (nog in behandeling zijnde) Wet versterking participatie op decentraal niveau én de Omgevingswet (die 1 januari 2024 in werking treedt).

Wat hebben we bereikt? De inspraak- en participatieverordening gemeente Den Helder 2024 is na een intensief participatietraject in samenwerking met de raadswerkgroep opgesteld en op 1 juli 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze verordening combineert verschillende verordeningen op het gebied van democratie en participatie, zoals de inspraakverordening en referendumverordening. Activiteit 1.1.2

Jongerenadviesraad (JAR)

De Jongerenadviesraad (JAR) is een actieve raad van jongeren tussen de 15 en 27 jaar die gevraagd en ongevraagd advies geeft aan gemeenteraad en college. De JAR heeft een online platform van jongeren georganiseerd waar vraagstukken aan worden voorgelegd. Een grote groep jongeren kan zo hun mening geven. Hun input nemen we mee in de besluitvorming,

Wat hebben we bereikt? De JAR heeft ook in 2024 weer verschillende adviezen uitgebracht. De JAR is onder andere betrokken geweest bij het tot stand komen van de regiovisie Sociaal Domein. De JAR krijgt projectbegeleiding via Scholen aan Zee. Deze samenwerking verloopt voorspoedig. De overeenkomst met Scholen aan Zee met betrekking tot projectbegeleiding is daarom verlengd tot 1 februari 2026.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

10

1.2 Inwoners en ondernemers ervaren een goede dienstverlening van de gemeente Den Helder: online waar het kan en persoonlijk waar het moet. Activiteit 1.2.1

Digitaal contact

We gaan verder met maatregelen in de digitalisering, die de drempel voor het digitale contact verlagen. Dit doen we onder andere door het doorontwikkelen van digitale participatiemogelijkheden.

Wat hebben we bereikt? Na een aanbestedingstraject is er een nieuwe leverancier gevonden voor het digitale participatieplatform ingesprek.denhelder.nl. De gemeenteraad is hier met RIB 2024-002579 over geïnformeerd. Het vernieuwde platform is gebruikt voor verschillende projecten zoals de inclusieprijs, de laadkaart, toerisme- en cultuurbeleid en de Doorfietsroute. Samen met de leverancier blijven we werken aan een toegankelijke en gebruiksvriendelijke website waarop onze inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties kunnen participeren. Bij verschillende projecten konden mensen zowel online als persoonlijk reageren via een inloopmoment of een participatiebijeenkomst. Ook hebben inwoners en ondernemers kunnen deelnemen aan enquêtes over bijvoorbeeld cultuurbeleid, inclusie, Burgerpeiling en Ondernemerspeiling Waarstaatjegemeente. Activiteit 1.2.2

Wijksteunpunten en Jongerenpunt

•

In de vier Wijksteunpunten kunnen inwoners terecht met vragen en zorgen. Bijvoorbeeld over wonen, geld, werk, opvoeden, gezondheid of eenzaamheid. De sociale wijkteams, die zich in de wijksteunpunten bevinden, zijn de toegang voor alle hulp- en ondersteuningsvragen. • Het Jongerenpunt biedt vier dagen per week hulp aan inwoners tot 27 jaar. Onder bij andere het vinden van werk/stages, opleiding en inkomensvraagstukken. We ontwikkelen het ondersteuningsaanbod verder door.

Wat hebben we bereikt? Vanaf september 2024 zijn er afspraken gemaakt met subsidiepartners MEE & de Wering, Humanitas, Mantelzorgcentrum, RCO de Hoofdzaak en Team Sportservice over hun inzet voor de wijksteunpunten vanaf 1 januari 2025. Dat betekent dat de openingstijden verder worden uitgebreid. We hebben voorbereidingen getroffen voor het implementeren van de Wet van school naar duurzaam werk (VSNDW), die volgens verwachting op 1 januari 2026 in werking treedt. Dit gaat om vier maatregelen: 1) Leeftijd doorstroompunt Aanpak voortijdig schoolverlaten (vsv) is 27 jaar (was 23 jaar). 2) Gemeenten/Werk & Inkomen bieden jongeren tot 27 jaar preventieve en passende ondersteuning naar werk en (samen met doorstroompunt) naar school. 3) Gediplomeerden krijgen tot 1 jaar aanvullende loopbaanbegeleiding. Dit betreft het praktijkonderwijs (pro), voortgezet speciaal onderwijs (vso), entreeopleiding en Beroeps Opleidende Leerweg (bol) niveau 2. 4) Gezamenlijke ontwikkeling regionaal programma per doorstroompuntregio. De drie doorstroompuntregio’s (Kop van Noord-Holland, Noord-Kennemerland en West-Friesland) hebben één gemeenschappelijk programma ontwikkeld. De uitvoering van dit programma wordt opgepakt en uitgewerkt per regio. De budgetten blijven ook gescheiden. Activiteit 1.2.3

Dienstverlening ondernemers

We zetten in op goede en effectieve communicatie en het vergroten van de benaderbaarheid. We bieden ondersteuning bij initiatieven en versterken de regionale samenwerking.

Wat hebben we bereikt? Door uitvoering te geven aan het accountplan zetten we in op goede dienstverlening door bedrijven te bezoeken (onder meer maandelijks door een wethouder en drie keer per jaar door het college), door juiste informatie op de website te verschaffen en door goed telefonisch en per mail benaderbaar te zijn. Door aan te haken bij regionale werkgroepen op het gebied van economie en onder andere bedrijventerreinen, werken we actief aan de regionale samenwerking. We zijn bijvoorbeeld bezig met het opzetten van een duurzaam ondernemersloket in de Kop. Dit doen we met samen met de gemeenten Hollands Kroon en Schagen. In het vierde kwartaal van 2024 is er een inwoners- en ondernemerspeiling gehouden. De uitkomsten krijgen we in het nieuwe jaar in de vorm van een rapport. 1.3 We zetten ons in voor het bevorderen van digitale, fysieke en sociale toegankelijkheid zodat onze inwoners zonder belemmering kunnen deelnemen aan de maatschappij. Activiteit 1.3.1

Informatievoorziening

We zetten in op de verbetering van de leesbaarheid en toegankelijkheid van de informatie die we, al dan niet via onze samenwerkingspartners, aanbieden. Op het dashboard digitale toegankelijkheid staat de actuele stand van zaken van de toegankelijkheid van de websites en apps waar de gemeente verantwoordelijk voor is.

Wat hebben we bereikt? In 2024 hebben wij ingezet op verbetering van de digitale toegankelijkheid van onze websites. Wij hebben onze medewerkers hiervoor ondersteuning en training aangeboden. Ook hebben wij als onderdeel van de wettelijke verplichting de websites van de gemeente laten onderzoeken. De uitkomsten hiervan zijn in het eerste kwartaal van 2025 zichtbaar op het https://dashboard.digitoegankelijk.nl/organisaties/511

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

11

Activiteit 1.3.2

Lokale inclusieagenda

We geven uitvoering aan de Lokale inclusieagenda zoals de gemeenteraad die op 18 december 2023 zal vaststellen. In de inclusieagenda staan de acties waar de gemeente de komende jaren aan gaat werken om inclusie te bevorderen.

Wat hebben we bereikt? We voeren de Lokale Inclusie Agenda uit, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 1 juli 2024. In de inclusieagenda staan de acties waar wij de komende jaren aan gaan werken om inclusie te bevorderen. Tot nu toe zijn diverse evenementen en activiteiten georganiseerd, waaronder de Keti Koti Dialoogtafel, de uitreiking van de Kees de Jager Inclusieprijs, een stadswandeling in het kader van fysieke toegankelijkheid en het verspreiden van een enquête onder de inwoners. Naast de punten uit de Lokale Inclusie Agenda ondernemen wij aanvullende initiatieven. Zo is er dit jaar een succesvolle pilot gehouden met een elektrische strandrolstoel. Naar aanleiding van deze positieve ervaring is besloten om een elektrische strandrolstoel aan te schaffen, die in het tweede kwartaal van 2025 geleverd wordt. Daarnaast organiseren wij verschillende acties en/of activiteiten die niet in de Lokale Inclusie Agenda staan vermeld, zoals het vergroten van bewustwording rondom Paarse Vrijdag. 1.4 We zorgen voor een aantrekkelijk werkklimaat voor de ambtelijke organisatie zodat nieuw personeel gemakkelijker kan worden aangetrokken en huidig personeel langer kan worden behouden. Activiteit 1.4.1

Werkklimaat ambtelijke organisatie

We bekijken hoe we het werkklimaat voor de ambtelijke organisatie kunnen verbeteren. Dat doen we op basis van onder meer het onderzoek naar de gemeentelijke bedrijfsvoering en de resultaten van het tweejaarlijkse medewerkersonderzoek.

Wat hebben we bereikt? In 2023 heeft er een extern onderzoek plaatsgevonden naar de effectiviteit van onze organisatie. Het organisatieontwikkelplan is ontstaan vanuit onder andere de bevindingen uit dit onderzoek. Er wordt hard gewerkt om de effectiviteit te verbeteren. In het eerste kwartaal van 2025 vindt er opnieuw een extern onderzoek plaats en later in het jaar (derde kwartaal) is er weer een medewerkersonderzoek. De aanbestedingsprocedure hiervoor loopt. Activiteit 1.4.2

Inclusie

Inclusie is onderdeel van het gemeentelijk personeelsbeleid. We creëren een cultuur van inclusie waarin alle medewerkers zich gerespecteerd voelen, gelijke kansen hebben en zich volledig betrokken voelen in onze organisatie.

Wat hebben we bereikt? Het team HR houdt bij het inzetten van haar instrumenten (denk hierbij aan werving en selectie, Energie en flow, medewerkersonderzoek, hybride werken en huisvesting) en de uitvoering van beleid rekening met inclusie en diversiteit op de werkvloer. Bij Inclusie op de werkvloer draait het om het creëren van een omgeving waarbij iedereen zich gewaardeerd en betrokken voelt. Inclusie gaat over het bevorderen van gelijkheid en het actief betrekken van mensen, ongeacht hun achtergrond, kenmerken of mogelijkheden. Dat uit zich op verschillende manieren. Binnen actiepunt 1 Energie en flow hebben we een workshop Inclusie georganiseerd. Medewerkers worden optimaal ondersteund (eventueel met aanpassingen op de werkplek, zowel op kantoor als thuis) om zo goed mogelijk het werk te kunnen doen. Onze medewerkers hebben binnen bepaalde grenzen, de ruimte en vrijheid om te bepalen hoe, waar, wanneer en met wie hij/zij werken.

BBV verplichte indicatoren BBV verplichte indicatoren

Nederland 2024

Begroting 2024

Rekening 2024

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

NB

7,3

8,7

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

NB

6,2

8,9

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

NB

646

478

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur

NB

5,2

19,2

Overhead

% van totale lasten

NB

12,0

9,3

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

12

Wat heeft het gekost? Lasten en baten Samenwerkende gemeente

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

2023

begroting

begroting

2024

Lasten

-40.655

-44.678

-45.135

-51.344

-6.209

Baten

173.312

178.143

188.277

189.149

872

Saldo van baten en lasten

132.657

133.466

143.143

137.805

-5.337

-300

-300

Bedragen x € 1.000

Saldo

Exploitatie

Reserves Toevoegingen (lasten)

-730

Onttrekkingen (baten)

5.064

3.110

1.382

999

-384

Mutaties in de reserves

4.334

3.110

1.082

699

-384

Gerealiseerd resultaat

136.991

136.575

144.225

138.504

-5.721

Verschilverklaring Verschillen

Bedrag V/N

Exploitatie

-5.337

I/S

0.1 Taakveld Bestuur (baten) Als gevolg van waardeoverdracht van pensioenen van ex-wethouders aan de gemeente zijn de baten incidenteel € 365.000 hoger dan begroot. Daarnaast is er een kleine nadelige afwijking van € 5.000.

Baten

360

V

I

0.1 Taakveld Bestuur (lasten) In het taakveld bestuur zijn er voor € 460.000 hogere lasten. De voornaamste afwijkingen zijn: - lagere lasten op directe salarissen en pensioenuitkeringen: € 279.000; - hogere lasten als gevolg van waardeoverdracht van pensioenen en wachtgelden van voormalige bestuurders: € 884.700; - lagere lasten voor Helders Perspectief € 113.700. Hier tegenover staat een lagere onttrekking voor hetzelfde bedrag aan de reserve Helders Perspectief. - voordeel op inhuur € 35.000 - Afrondend is er een klein voordelig verschil aan de lastenkant van € 3.000.

Lasten

-460

N

I

0.2 Taakveld Burgerzaken (baten) Het taakveld burgerzaken kent aan de batenkant een voordeel van € 39.000. - Tegenover de afdrachten van leges als gevolg van de paspoortenpiek staan ook hogere baten voor betaalde leges: € 140.000: - Ook tegenover de de hogere afdrachten van leges voor naturalisaties staan hogere hogere baten voor betaalde leges: € 63.000; - Lagere baten leges rijbewijzen, akten en overige leges: € 160.000.

Baten

39

V

I

0.2 Taakveld Burgerzaken (lasten) In het taakveld burgerzaken zijn er voor een bedrag van € 238.000 hogere lasten. De voornaamste afwijkingen zijn: - Hogere inhuur als gevolg van de werkzaamheden voor naturalisaties en voor de paspoortenpiek: € 193.000; - Hogere afrachten leges aan het Rijk als gevolg van de paspoortenpiek: € 137.000; - Lagere kosten leges voor de eigen verklaringen en rijbewijzen: - € 75.000; - Voordeel op overige verschillen: - € 17.000.

Lasten

-238

N

I

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

13

0.4 Taakveld Overhead (baten) De hogere baten op het taakveld overhead bedragen € 459.000 en zijn het gevolg van: - De opbrengsten voor de catering bedragen € 100.000 en waren niet structureel begroot en structureel gebruikt voor de invulling van de afgesproken efficiencytaakstelling; - Hogere opbrengst voor gedetacheerd personeel: € 100.000; - Hogere toerekening aan het taakveld crisisbeheersing voor de lasten van de brandweerkazerne en de toerekening van de kosten voor het functioneel leeftijdsontslag: € 200.000; - Hogere baten bij de onderdelen financiering, aanmaningen en bankkosten: € 100.000; - De ontvangsten van het UWV bleken lager dan begroot: € 45.000; - Rest een klein verschil van -€ 4.000.

Baten

459

V

I

0.4 Taakveld Overhead (lasten) In het taakveld Overhead zijn zowel de lasten als de baten overschreden met € 459.000. De hogere lasten zijn als volgt samengesteld: - Extra dotatie aan de voorzieningen voor de regeling vervroegde uittreding en opgebouwd spaarverlof (nadeel € 200.000), - Lagere lasten voor organisatieontwikkeling en opleidingen (voordeel € 240.000), - Hogere lasten voor beveiliging en energie van de gebouwen Willemsoord (nadeel € 93.000), - Per saldo hogere kosten voor loon en inhuur (nadeel € 241.000) als gevolg van een lager aantal geschreven uren op projecten en investeringen. - Overige verschillen € 4.000. Op het geheel van de overhead is er sprake van 1% hogere lasten en 10% hogere baten. Structureel werken de hogere lasten voor energie en beveiliging door naar volgende jaren met dekking via de collectieve stelpost voor prijsstijging,

Lasten

-459

N

I

0.5 Taakveld Treasury (baten) In het taakveld treasury zijn de baten € 218.000 lager dan begroot. Dit kan als volgt verklaard worden: - € 350.000 minder ontvangen rente, door een verplichte aanpassing van de omslagrente. Dit is een incidenteel effect. - Hogere dividend uitkering: € 170.000. Deze ontvangst is op voorhand moeilijk te begroten en hier heeft de gemeente geen invloed op. Het hogere dividend van Alliander werkt voor € 130.000 structureel door als voordeel.

Baten

-218

N

I

0.5 Taakveld Treasury (lasten) De hogere lasten van € 5.084.000 in het taakveld treasury bestaan uit: - Er is een voorziening getroffen voor de waardering van de deelneming in WIllemsoord BV van € 5.297.000. Tot het treffen van de voorziening heeft de raad ingestemd op 10 maart 2025. - Doordat er minder rente is betaald dan begroot is er een voordeel ontstaan van € 213.000. Door dit voordeel wijkt de rekenrente te veel af van de werkelijke lasten. Bij het opstellen van de rekening is daarom de aan de activa toegerekende rente verlaagd. Daarmee verschuift het voordeel naar de onderdelen in de programma's. (zie ook de baten in de onderdeel en de paragraaf Financiering).

Lasten

-5.084

N

I

0.6 Taakveld Onroerende zaakbelasting (baten) In het taakveld onroerende zaakbelasting is een nadeel ontstaan van € 517.000. De oorzaken van dit nadeel zijn: - In de onroerende zaakbelasting is er bij de woningen sprake van een voordeel van € 18.000, oftwel een 0,25%. - Bij de niet woningen is er sprake van een nadelig verschil van 6,6% voor een bedrag van € 535.000. Dit verschil is ontstaan doordat een al langer lopend bezwaar van Defenisie tegen de hoogte WOZ-waarde voor de belastingjaren 2021 en 2022 in 2024 gegrond is verklaard. Defensie heeft voor het belastingjaar 2024 geen bezwaar ingediend en de aanslag betaald. Over belastingjaar 2024 is een vóórdeel op de WOZ NietWoningen. De hoofdoorzaak van het voordeel over belastingjaar 2024 areaaluitbreiding. Iets meer dan 5% sinds 2022/23. Het areaal effect zal later worden gebruikt voor het opvangen van de hogere beheerkosten en de tariefstelling voor 2026. Structureel werkt de hogere WOZ- opbrengst Niet Woningen door voor € 0,5 miljoen.

Baten

-517

N

S

0.6 Taakveld Onroerende zaakbelasting (lasten) In het taakveld onroerende zaakbelasting is aan de lastenkant een voordeel van € 16.000 te zien. Dit betreft een aantal plussen en minnen gedrurende het jaar van de uitvoeringskosten van Concensus.

Lasten

16

V

I

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

14

0.7 Taakveld Gemeentefonds (baten) De uitkering uit het gemeentefonds is € 324.000 hoger dan geraamd. - Voor € 170.000 heeft dit betrekking op middelen voor de pilot 'Samenwerking sociaal en veiligheidsdomein' die pas in de decembercirculaire 2024 bekend zijn gemaakt. Voor dit bedrag wordt in de resultaatsbestemming voorgesteld de middelen over te hevelen naar 2025 zodat de pilot kan worden uitgevoerd. - Het overige voordeel van € 154.000 is terug te voeren op een voordelige bijstelling van de maatstaven en het accres. Per saldo is er 0,2% meer ontvangen dan begroot.

Baten

324

V

I

3.4 Taakveld Toeristen- en forensenbelasting (baten) De ontvangsten voor de toeristen- en forensenbelasting zijn € 484.000 hoger dan eerder geraamd. In dit voordeel zit zowel het effect van de afwikkeling van 2023 als het voordeel voor het jaar 2024. Het eerder voorzichtige herstel na de coronajaren heeft zich doorgezet. Er wordt meer gebruik gemaakt van de mogelijkheden in onze gemeenten. Voor € 205.000 heeft dit een structurele doorwerking op 2025 en volgende jaren.

Baten

484

V

S

Overige kleine ontwikkelingen.

Lasten

-43

N

I

-384

N

I

-5.721

N

Mutaties reserves

-384

Taakveld 0.10 Mutaties reserves De opbrengst uit reserves is € 113.000 lager als gevolg van de lagere bestedingen voor Helders Perspectief voor hetzelfde bedrag. De kosten van Helders Perspectief worden bekostigd uit de reserve Helders Perspectief. Lagere kosten betekent een lagere ontrekking uit de reserve. De onttrekking is lager voor de HUB Julianadorp (€ 30.000) en organisatieontwikkeling (€ 240.000). Voor deze bedragen zijn de eerdere bestemmingen niet in 2024 uitgevoerd. De uitvoering vindt in 2025 alsnog plaats.

Onttrekkingen

Totaal

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

15

Zorgzame gemeente Ons doel is om iedereen kansen te geven om zich te ontwikkelen en een fijn leven te leiden met een sociaal vangnet. We werken regionaal samen om lokaal maatwerk te kunnen bieden. We focussen ons daarbij op preventie, sociale cohesie en mensen in hun kracht zetten. En waar inwoners extra steun nodig hebben organiseren we een laagdrempelige, fysieke en digitale toegang voor jong en oud. Daarbij bieden we de ondersteuning zo snel, compleet en lokaal mogelijk aan.

Beleidskaders Voor dit programma gelden de volgende door de gemeenteraad vastgestelde beleidskaders: • Regiovisie Beschermd wonen 2024 (vastgesteld 5 juni 2023) • •

Regiovisie sociaal domein kop van Noord-Holland 2024-2029 (vastgesteld 22 april 2024) Woonzorgvisie (vastgesteld 1 november 2021)

Trends Bij de uitvoering van het beleid hebben we te maken met de volgende trends die de beoogde resultaten kunnen beïnvloeden: • Er is sprake van dubbele vergrijzing (de groep ouderen neemt toe en wordt steeds ouder) en ontgroening (afname van het aantal jongeren) • Veel inwoners met armoede en complexe problematiek op meerdere vlakken • • •

De druk op de asielopvang zal verder toenemen Er is een tekort aan vrijwilligers, vrijwilligers worden ouder/kwetsbaarder en er wordt (steeds) meer gevraagd van vrijwilligers Het gevoel van eenzaamheid neemt zowel onder jongeren als ouderen toe.

Doelen 2.1 We zetten in op goed functionerende samenwerking van preventieve voorzieningen. Activiteit 2.1.1

Gesubsidieerde partijen

In 2024 zijn de gesubsidieerde partijen intensiever betrokken bij de dienstverlening in de wijksteunpunten en maken zij ook onderdeel uit van de wijkteams. Wat hebben we bereikt? De betrokken subsidiepartners (MEE & de Wering, Humanitas, De Hoofdzaak, Mantelzorgcentrum, Team Sportservice) werken steeds intensiever samen. Deze partijen hebben in 2024 een gezamenlijke subsidie aanvraag (voor het jaar 2025) ingediend voor het verzorgen van de integrale toegang tot vrij-toegankelijke hulp en ondersteuning in samenwerking met de gemeente vanuit de wijksteunpunten. De integrale werkwijze wordt doorontwikkeld in lijn met de Regiovisie ambitie 3. Voorkomen en vroegtijdig verhelpen van problemen en 4. Zoveel mogelijk zelf oplossen. 2.2 We organiseren begeleid en beschermd wonen voor kwetsbare inwoners en maken afspraken met zorgpartijen en corporaties over de instroom, doorstroom en uitstroom en begeleiding. Activiteit 2.2.1

Regiovisie beschermd wonen

De regiovisie Beschermd Wonen 2024 wordt in 2023 vastgesteld. Dit vertalen we door naar een lokale verordening en beleidsregels. De visie zal in 2024 opgaan in een regiovisie voor het totale sociaal domein. Wat hebben we bereikt? Een belangrijk onderdeel van een nieuwe regiovisie is de invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen. De invoering van beide onderwerpen is door de Rijksoverheid uitgesteld tot 2026. Om die reden is nog geen nieuwe regiovisie beschermd wonen vastgesteld. In de voorbereiding naar de decentralisatie doet elke regiogemeente de intake voor beschermd wonen zelf. Het voorgestelde advies wordt verwerkt door ons als centrumgemeente. Op deze manier worden de omliggende gemeente al wel voorbereid op de decentralisatie.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

16

Activiteit 2.2.2

Inkoop

Contracteren van een zorgaanbod dat dekkend is voor de vraag per 1 januari 2025 voor beschermd wonen. Wat hebben we bereikt? De aanbesteding voor de inkoop Beschermd wonen heeft in 2024 plaats gevonden. De safehouses zijn vanaf 1 januari 2025 geen onderdeel meer van Beschermd wonen, maar apart ingekocht. Vanaf 1 januari 2025 starten de (nieuw) gecontracteerde partijen met het aanbieden van Beschermd wonen en safehouses. Activiteit 2.2.3

Dak- en thuislozen.

We nemen maatregelen om te voorkomen dat mensen met complexe problematiek op straat moeten leven en overlast geven. Met GGZ, dnoDoen en andere partners werken aan de benodigde voorzieningen voor de opvang van dak- en thuislozen. Wat hebben we bereikt? Dak- en thuisloze mensen kunnen op elk moment van de dag gebruik maken van voorzieningen die speciaal voor hen zijn ingericht. Overdag kunnen zij naar een van de locaties van Reakt. Op deze locaties is inloop mogelijk en wordt arbeidsmatige dagbesteding geboden. Aanvullend kunnen dak- en thuislozen terecht bij de inloop van het Leger des Heils en bij Windkracht 13. We zien mede door de opening van Windkracht 13 dat de onderlinge samenwerking met partners versterkt en gestimuleerd wordt. We zien een groei in het aantal mensen dat (dreigend) dak- of thuisloos is. Om die reden onderzoeken we nu hoe we de ondersteuning voor deze groep toekomstbestendig kunnen maken. Een nieuwe 24 uurs locatie is hiervoor wenselijk. Uitwerking van dit plan valt onder het programma Zorg en Wonen. 2.3 We erkennen en ondersteunen mantelzorg en informele zorg. Activiteit 2.3.1

Mantelzorgers

Voor mantelzorgers is er een gericht aanbod van activiteiten en een jaarlijks gebaar ter waardering. Wat hebben we bereikt? In 2024 zijn diverse activiteiten verricht voor mantelzorgers. Denk hierbij aan een activiteit in Fort Kijkduin en een concert door het mannenkoor. Daarnaast hebben 1300 mantelzorgers een kadobon ontvangen op de dag van de mantelzorgers. Het Mantelzorgcentrum neemt deel aan de de opzet van het wijksteunpunt, waardoor hulp voor mantelzorgers drempelarm en dichtbij is voor onze inwoners. Vanuit de verstrekte subsidie biedt het mantelzorgcentrum diverse activiteiten aan, bieden zij praktische en materiele hulp aan inwoners en geven zij educatie, themabijeenkomsten en/of groepsbijeenkomsten.

2.4 We zetten vanuit de wijkteams en met maatschappelijke organisaties in op een integrale aanpak: op het voorkomen en bestrijden van zaken zoals eenzaamheid, schuldenproblematiek, armoede, gezondheidsproblemen en werkeloosheid. Activiteit 2.4.1

Inkoop

Vanuit het integraal transformatieplan sociaal domein wordt onder andere de strategie vormgegeven van regionaal ingekochte hulp en ondersteuning. Het doel is passend maatwerk te kunnen leveren aan onze inwoners (bijvoorbeeld voor de WMO per 1 januari 2025). Wat hebben we bereikt? Het Regionaal Inkoopteam Zorg (RIZ) had de opdracht om voor 2025 nieuwe contracten aan te gaan voor de maatwerkvoorzieningen Wmo en Participatie en daarmee de basis neer te leggen voor de samenwerking in partnerschap, zoals beschreven in de Regiovisie Sociaal Domein. Onderdeel van de opdracht was te zorgen voor een overzichtelijk zorglandschap met meer grip op kwaliteit en kosten. Er is een kostprijsonderzoek uitgevoerd door een onafhankelijk adviesbureau om te komen tot uniforme tarieven. Om te komen tot een overzichtelijker zorglandschap zijn de eisen aan de kwaliteit, integriteit en continuïteit van zorgaanbieders en hun dienstverlening aangescherpt en verhoogd. Daarnaast hebben we, samen met het regionale team Openbare Orde en Veiligheid (OOV) een onderzoek uitgevoerd naar de integriteit van alle inschrijvers (Justis onderzoek). Per 1 januari 2025 is er, voor zowel Wmo en Participatie, een overzichtelijk zorgaanbod met minder gecontracteerde partijen dan afgelopen jaren.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

17

Activiteit 2.4.2

Uitvoeringsplannen

Op basis van het actuele beleidskader sociaal domein (besluitvorming 2024) maken we specifieke uitvoeringsplannen op het gebied van onder andere schuldhulpverlening, dementiezorg en eenzaamheid. Wat hebben we bereikt? Er is in 2024 gestart met het schrijven van het beleidsplan schuldhulpverlening, het uitvoeringsplan armoedebestrijding en het uitvoeringsplan Participatie. Op 21 oktober 2024 is er een beeldvormende avond over dementiebeleid gehouden. De opgehaalde input naar aanleiding van die avond wordt meegenomen in de startnotitie dementiebeleid. Bovengenoemde plannen worden naar verwachting in Q2 in 2025 vastgesteld. Activiteit 2.4.3

SPUK (specifieke uitkering voor gezondheid, sport, cultuur en sociale basis)

Via het vast te stellen programma SPUK werken we aan meerdere thema’s waaronder gezondheid, sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Wat hebben we bereikt? Op alle thema’s zijn interventies opgestart of voortgezet. We hebben met name Valpreventie geïntensiveerd. Bewoners kunnen bij wijksteunpunten terecht voor een test en vervolgens wordt een passend traject aangeboden. Andere thema’s, zoals kansrijke start, aanpak overgewicht en terugdringen gezondheidsachterstanden zijn voortgezet met partners als GGD en Team Sportservice. Verder zijn er o.a. watertappunten geplaatst en voor jongeren is project Comeback aangeboden, wat gericht is op mentale gezondheid. 2.5 Elk kind moet veilig, gezond en zonder achterstand opgroeien. Activiteit 2.5.1

Een Thuis voor Noordje.

We werken met de andere gemeenten in Noord-Holland-Noord aan de uitvoering van de in 2022 vastgestelde regionale uitvoeringsagenda Een Thuis voor Noordje. Wat hebben we bereikt? Regionaal wordt, mede in het kader van de nieuwe inkoopronde Jeugd, met betrokken partijen gewerkt aan een productomschrijving kleinschalige woonvoorziening (KWV) en wordt onderzocht hoe ambulante ondersteuning en behandeling aan kinderen en gezinnen (met complexe problematiek), integraal kan worden vormgegeven. Er is één KWV in Schagen aanwezig. De vervolgfinanciering van dit project voor de komende drie jaar is nog onzeker, omdat het Zorgkantoor en de zorgverzekeraar nog geen overeenstemming hebben. De toekomst en invulling van KWV in de regio is onzeker omdat er veel financiële aandachtspunten zijn welke nog verder uitgewerkt moeten worden. In 2024 is de financiële dekking bekostigd uit een SPUK DOS uitkering waardoor in 2024 de zorg aan deze kinderen voortgezet kon worden. De toekomst en invulling van KWV in de regio is onzeker omdat er veel financiële aandachtspunten zijn welke nog verder uitgewerkt moeten worden. Dit is met name omdat financiering grotendeels vanuit andere hoeken dan de gemeente komen omdat verblijf en behandeling anders ingericht worden. Activiteit 2.5.2

Vroegsignalering en laagdrempelige ondersteuning.

Samen met partners, zoals bijvoorbeeld het onderwijs, zetten we in op vroege signalering en laagdrempelige ondersteuning. Wat hebben we bereikt? We werken samen met samenwerkingsverbanden, scholen, GGD en maatschappelijk partners vanuit de regionale agenda onderwijs-zorg en de lokale uitwerking daarvan in de bestuursopdracht ‘inclusief onderwijs’ om de kansengelijkheid van onze jeugd te bevorderen. In 2024 is de pilot brugfunctionarissen zeer succesvol gebleken en is besloten om het aantal brugfunctionarissen te verhogen en uit te breiden naar meer locaties. De voorbereidingen hiervoor zijn in het najaar 2024 getroffen en per 1 januari 2025 starten de brugfunctionarissen. Met de kinderopvang is in 2024 in kaart gebracht op welke locaties en in welke wijken bovenmatige zorgvraag bestaat en waar dus meer uitgebreide inzet van voorschoolse educatie en zorg nodig is. In 2025 zal worden geëxperimenteerd met best practises om hier een duurzaam antwoord te geven. Met ingang van 2024 zetten we middels een nieuwe subsidieverordening in op een groter bereik van kinderen met risico op taalachterstand die deelnemen aan voor- en vroegschoolse educatie. Met de samenwerkingspartners kinderopvang en onderwijs wordt een masterplan uit gewerkt met laagdrempelige en preventieve innovaties en het werken aan hoog kwalitatief aanbod. Hiervoor is ook de Gelijke Kansen Alliantie ingeschakeld.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

18

Overige ontwikkelingen binnen het programma Programma Zorg en Wonen Het Programma Zorg en Wonen richt zich op alle zorg en wonen vraagstukken binnen de gemeente Den Helder met als ambitie: Prettig wonen met ondersteuning op maat in kansrijke buurten. Het programma kent vijf doelen: ‘minder dakloosheid’, ‘meer duurzame uitstroom uit 24-uurs instellingen/opvang’, ‘meer aanbod van tijdelijke en structurele woonoplossingen’, ‘minder concentratie van kwetsbare inwoners, balans dragers en vragers’, ‘meer grip op zorgaanbod in Den Helder, meer balans tussen lokale/regionale zorgvraag en aanbod’. Het programma richt zich kortgezegd op mensen met een zorg- of ondersteuningsvraag gekoppeld aan wonen. ‘(Dreigend) dak- en thuisloze mensen’, ‘Uitstromers intramurale voorzieningen’, ‘opvang en detentie’, ‘Ouderen met een ondersteunings- of zorgvraag bij het wonen’ en ‘Sociaal en/of medisch urgenten’. Vanuit het programma zorg en wonen werken we integraal vanuit de verschillende teams aan bovenstaande doelen. Op 18 november 2024 is een beeldvormende avond geweest over het Programma Zorg en Wonen. Programma Nieuwkomers In 2024 is de gemeente gestart met het programma Nieuwkomers. Onder nieuwkomers vallen asielzoekers, statushouders, hervestigers, jonge alleenstaande vluchtelingen en Oekraïense ontheemden.

De afgelopen jaren hebben we als gemeente een aanpak ingericht op elke specifieke doelgroep. In praktijk is gebleken dat een deel van de behoeften en benodigdheden voor deze doelgroepen overeenkomen. Daarnaast werd duidelijk dat de aanpak vanuit de gemeente niet volledig integraal werd opgepakt. Om onze aanpak efficiënter en doelmatiger in te richten past een aanpak die integraal gericht is op alle nieuwkomers. Dit doen wij met het programma nieuwkomers. Resultaten die we in 2024 hebben bereikt zijn het vaststellen van een zienswijze asielopvang, het invoeren van de eigen bijdrage voor opvang Oekraïense vluchtelingen en meer grip op het leefgeldproces voor deze doelgroep, en de doorontwikkeling van het inburgeringsaanbod. Uit de jaarrekening 2024 van de GRGA (gemeenschappelijke regeling gesubsidieerde arbeid) blijkt dat er € 631.803 van het door Den Helder gegeven voorschot niet is besteed. Dit komt doordat de taakstelling op beschut werk en duurzaam aan het werk met LKS niet volledig is behaald. Er is nog geen besluitvorming waarin staat aangegeven of we dit terug ontvangen van de GRGA. Om deze reden is er in onze jaarrekening geen rekening gehouden met de eventuele ontvangst.

BBV verplichte indicatoren BBV verplichte indicatoren

Nederland 2024

Begroting 2024

Rekening 2024

836,6*

760,0

779,6*

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 - 64 jaar

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

1*

0,2

2*

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

6*

6,5

6*

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

73,2

66,5

70,5

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

2*

1,5

2*

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

343,6

276,0

362,8

Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar

203,1

70,0

86,6

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

11,5

14,6

14,9

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

0,9

2,0

2,0

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

0,3

0,3

0,4

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

650

840

790

Bovenstaande gegevens komen vanuit www.waarstaatjegemeente.nl. * geen recente gegevens bekend, dit zijn de cijfers uit 2023

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

19

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Zorgzame gemeente

Rekening

Primitieve

Actuele

Rekening

2023

begroting

begroting

2024

Lasten

-125.165

-120.695

-136.871

-136.738

134

Baten

41.372

33.904

42.032

41.898

-133

Saldo van baten en lasten

-83.793

-86.791

-94.839

-94.839

Toevoegingen (lasten)

-6.702

-5.099

-4.532

-5.317

Onttrekkingen (baten)

6.999

1.197

6.203

6.203

Mutaties in de reserves

297

-3.903

1.670

885

-785

Gerealiseerd resultaat

-83.496

-90.694

-93.169

-93.954

-785

Bedragen x € 1.000

Saldo

Exploitatie

Reserves -785

Verschilverklaring Verschillen

Bedrag V/N

Exploitatie

0

I/S

1a. Taakveld Jeugd Overschrijding jeugdzorg De oplopende financiële kosten worden in hoofdlijnen veroorzaakt door de afbouw en andere financiering van gesloten jeugdzorg naar kleinschalige woonvoorzieningen. Dit is gedurende 2023 ingezet, in 2024 is dit voor een volledig jaar van toepassing. Daarnaast is de problematiek verergerd, er zijn bijna geen lichte casussen meer. Het aantal kostbare trajecten neemt daarom toe. Ook zit de jeugdzorgketen verstopt, de wachtlijsten lopen op waardoor de problematiek ook vaak verergerd. Als gevolg van de verstopte keten zien we dat de doorverwijzingen vanuit de huisarts in het eerste half jaar 2024 t.o.v. het eerste half jaar 2023 met 30,6% is toegenomen.

Lasten

-3.066

N

I

2b. taakveld Samenkracht en burgerparticipatie (6.1) Spreidingswet. In de begroting 2024 hadden we rekening gehouden met een ontvangst van € 418.000 op basis van de toen bekende gegevens. Inmiddels is bekend gemaakt dat het Rijk pas een vergoeding uitkeert vanaf juni 2025. Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers om zo tot een evenwichtigere spreiding van asielzoekers te komen over gemeenten en provincies. Voor 2024 heeft Den Helder een bijdrage van € 42.682 ontvangen. Deze bijdrage is zichtbaar in programma 1.

Baten

88

V

I

Wet inburgering Er is een voorziening opgenomen voor o.a. de personen die nog niet zijn gestart met hun inburgeringstraject en personen voor wie we in 2022 en 2023 al middelen hadden ontvangen, maar pas in een later jaar gestart zijn. Zowel bij de lasten als baten ontstaat op dit product een saldo van € 419.000. Dit heeft geen effect op het resultaat. Oekraine opvang, Vrijval van het budget van € 380.000 als gevolg van hogere inschatting huisvestingskosten en doordat er geen onvoorziene gebeurtenissen zijn geweest. HAR regeling We ontvangen een vergoeding voor het onderbrengen van deze doelgroep, in de praktijk kunnen ze sneller uit het hotel stromen dan de periode van de vergoeding. Hierdoor is er per saldo een klein voordeel ontstaan.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

20

3b. taakveld Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (6.2) Hier staan vergoedingen vanuit de Brede SPuk uitkering en het integraal zorgakkoord. Zie de verklaring bij 8a.

Baten

341

V

I

4a. taakveld Inkomensregelingen (6.3) Bij het project energiearmoede is er 90.000 minder uitgegeven aan energiebesparende producten dan verwacht. Dit omdat het project is gaan lopen in de zomer. We hebben in de winter de meeste animo en desondanks blijft de grote run nog uit. Als het kouder is ontstaat er meer animo, de kou viel in 2024 echter mee, daardoor blijft er budget over in 2024. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat omdat we dit restant budget kunnen meenemen naar 2025.

Lasten

835

V

I

4b. taakveld Inkomensregelingen (6.3) Dit betreft de hogere baten (terugbetaling) van de TOZO. Bij de lasten is aangegeven dat dit terugvloeit naar het Rijk.

Baten

300

V

I

5a. taakveld Arbeidsparticipatie (6.5) ESF en AJW geven een verschil van € 150.000, De projecten vanuit ESF en aanpak jeugdwerkloosheid (AJW) hebben een langere looptijd. De verwachting was dat er in 2024 aanlooptrajecten en opleidingstrajecten binnenvaart gefinancierd zouden worden vanuit AJW. Deze zijn voor een deel gefinancierd vanuit het re-intgratiebudget. De middelen die overblijven vanuit AJW zijn nodig om de binnenvaarttrajecten in 2025 te bekostigen. Bij het ESF budget was de verwachting dat de kosten met betrekking tot methodisch werken in 2024 gefactureerd zouden worden, deze komen echter pas in 2025. Deze onderschrijding van de kosten heeft geen effect op het saldo, bij de baten zien we hetzelfde verschil terugkomen. Daarnaast sociaal dividend uitkering Probedrijven over 2023 van € 45.000, verder kleine afwijkingen op verschillende posten.

Lasten

215

V

I

5b. taakveld Arbeidsparticipatie (6.5) De lagere baten betreffen de projecten ESF en aanpak jeugdwerkloosheid zoals ook aangegeven bij de lasten.

Baten

-150

N

I

6a. Beschermd wonen (WMO) (6.81A) Het voordeel op beschermd wonen is voornamelijk ontstaan doordat we in de meicirculaire 2024 een hogere decentralisatieuitkering beschermd wonen hebben ontvangen. Tegenover deze begrote ontvangst hebben we een uitgavenpost begroot van dezelfde hoogte. Er zijn echter geen nieuwe ontwikkelingen geweest waardoor we geen gebruik hebben gemaakt van deze post. Daarnaast zijn de aantallen beschermd wonen gemiddeld iets lager dan verwacht, waardoor hier een voordeel ontstaat. Het saldo van de inkomsten en uitgaven met betrekking tot beschermd wonen is gestort in de reserve beschermd wonen.

Lasten

680

V

I

Bijstandsverlening Op 31-12-24 zijn er 1309 bijstandsgerechtigden. Daarnaast is er een vrijval geweest van de voorziening dubieuze debiteuren doordat vorderingen toch zijn geint, waarvan we verwacht hadden dat deze niet inbaar zouden zijn. (€ 220.000) Het voordeel op de producten bijstandsverlening en LKS is samen € 450.000. Hiervan is € 318.000 gestort in de reserve BUIG gelden. Minimabeleid Binnen het minimabeleid zien we diverse ontwikkelingen die samen een voordeel van € 500.000 geven. - Voordeel door minder gebruik van de kwijtschelding van de afvalstoffenheffing € 125.000 (str), - Budget vroegsignalering armoede en schulden is deels gebruikt voor extra ondersteuning bij schuldhulpverlening voor jongeren. Het restant is in 2024 (€ 180.000) niet ingezet. In 2025 volgt een uitvoeringsplan armoedebeleid en schuldhulpverlening, waarbij is aangegeven waar deze middelen voor worden ingezet. - Kleinere onderschrijding op diverse producten, voorbeelden zijn:lagere uitgaven energietoeslag (€ 41.500), individuele inkomenstoeslag en kindpakket (€ 50.600), bijzondere bijstand (€ 39.000) en een subsidie vaststelling over 2023 (€ 40.000). TOZO (Tijdelijke overbrugging zelfstandige ondernemers) regeling. De uitvoering van deze regeling hebben we uitbesteed aan Zaffier. We hebben een opgave ontvangen waarbij er meer ontvangen is door de ondernemers dan vooraf begroot (€ 300.000).

Dit moeten wij weer terug betalen aan het rijk. Per saldo geen effect voor het resultaat.

Programmarekening 2024 Gemeente Den Helder

21

7a. Maatschappelijke- en vrouwenopvang (6.81B) Brede aanpak dak- en thuisloosheid Het voordeel komt met name door de afrekening van een oude subsidie die we terug hebben ontvangen van DNO Doen. Per saldo is er op dit onderdeel een voordeel van € 307.000.

Lasten

705

V

I

8a. Volksgezondheid (7.1) Integraal Zorg Akkoord (IZA) betreft regionaal budget wat niet volledig is besteed, doordat pas laat duidelijk was welk bedrag we zouden ontvangen voor onze regio en daardoor pas laat plannen hiervoor konden maken. De opbrengst en kosten waren volledig begroot bij dit taakveld, maar in werkelijkheid heeft het op meerdere taakvelden betrekking. Per saldo moeten we € 335.000 aan het rijk terugbetalen. Zowel bij de baten als de lasten ontstaat hierdoor een saldo. Dit heeft geen effect op het rekening resultaat.

Lasten

560

V

I

8b. Volksgezondheid (7.1) Dit betreft de afwijking voor het Integraal Zoprg Akkoord zoals hiervoor toegelicht bij de lasten.

Baten

-637

N

I

9. Taakvelden WMO (6.6, 6.71A,B en C) Het voordeel op WMO komt doordat er minder Persoonsgebonden budgetten zijn afgegeven voor WMO begeleiding (75.000). Restant betreft minimale inzet van kortdurend verblijf. Dit is een onderdeel van beschermd wonen. Het voordelige saldo op dit budget is meegenomen in de berekening van de dotatie aan de reserve beschermd wonen.