Programmabegroting 2022 BW 07-09-2021 .pdf
Tekst van het document
1. Algemeen Leeswijzer
De basis van deze begroting is de Kadernota 2022-2025 en de hierin beschreven doelen en prestatieindicatoren. Deze doelen zijn aangevuld met de doelstellingen uit het bestaande beleid die extra aandacht nodig hebben. Per programma is een financieel overzicht van de baten en lasten opgenomen met de daarbij horende toevoegingen aan en/of onttrekkingen uit de reserves. De vanuit het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplichte indicatoren staan bij de programma's, net als de bijdragen aan verbonden partijen. Bij de programma's zijn extra indicatoren opgenomen om informatie te verstrekken over doelen die we willen volgen. In de begroting ziet u in de financiële tabellen de bedragen met een min (-) of niets ervoor staan. Wanneer er bedragen met een min (-) staan, dan betekent dit een opbrengstpost of een voordelig effect. Wanneer er niets voor staat (een positief getal dus) is er sprake van een kostenpost of een nadelig effect. De enige uitzondering hierop is de tabel in paragraaf 3.1. Dit staat aangegeven bij de desbetreffende tabel. De programmabegroting is opgebouwd uit de volgende elementen: Hoofdstuk 1 Algemene informatie Leeswijzer Inleiding Financiën in één oogopslag Hoofdstuk 2 De programma’s 1. Bestuurlijke Vernieuwing 2. Zorgzame Gemeente 3. Vitale Gemeente 4. Leefbare Gemeente. Hoofdstuk 3 De financiële begroting 1. Inleiding 2.
Algemene dekkingsmiddelen 3. Overhead 4. Meerjarenbegroting 5. Vennootschapsbelasting 6. Onvoorzien 7. Geprognotiseerde balansen 8. Technische uitgangspunten 9. Wat gaat het kosten? 10. Overige ontwikkelingen Hoofdstuk 4 Paragrafen 1. Weerstandsvermogen 2. Onderhoud kapitaalgoederen 3. Financiering 4. Bedrijfsvoering 5. Verbonden partijen 6. Grondbeleid 7. Lokale heffingen 8. Subsidies 9. Toezichtinformatie 10. Wijkgericht werken Bijlagen Meerjarig investeringsplan Staat van reserves en voorzieningen Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves Incidentele baten en lasten Financiële gegevens per taakveld Bij zowel hoofdstuk 2 De programma’s als bij hoofdstuk 3 De financiële begroting zijn de tabellen van “Wat gaat het kosten?” opgenomen. De toelichting op de afwijkingen bij deze tabellen is opgenomen onder hoofdstuk 3 De financiële begroting en niet bij de programma’s zelf.
Inleiding
Voor u ligt de Begroting 2022-2025 van de gemeente Den Helder. Dit is de laatste begroting van dit college en zoals we in de Kadernota 2022-2025 ook schreven: deze verschijnt in een moeilijke periode voor veel van onze inwoners, instellingen en bedrijven door de coronacrisis. Ook de gemeente zelf heeft er last van. Gelukkig lijken de ontwikkelingen op dit moment de goede kant op te gaan en hopen we dat de positieve ontwikkelingen waar we mee bezig waren met extra energie voortgezet kunnen worden. En we daarmee kunnen helpen aan nieuw perspectief voor inwoners en bedrijven.
Deze raadsperiode heeft het college ingezet op de ontwikkeling van onze gemeente in brede zin, waarbij de ambitie ‘Van krimp naar groei’ woorden heeft gegeven aan het groeiende zelfvertrouwen van onze gemeente en richting aan onze ambities. En we mogen vaststellen: Den Helder staat weer op de kaart! Het aantal inwoners neemt toe, er worden nieuwe woningen opgeleverd waar in toenemende mate inwoners van buiten de stad op af komen, het stadscentrum heeft nieuw elan gekregen, de verbinding met Willemsoord is duidelijker, de keuze voor huisvesting van de gemeente is gemaakt, de havenontwikkeling samen met de Marine begint vorm te krijgen en wordt ook door de Provincie én het Rijk ervaren en gesteund door een Regiodeal. Er is een goed aanbod van culturele en sportieve voorzieningen, er is geld om Julianadorp nog aantrekkelijker te maken, de zorg is ondanks de kostenontwikkeling op peil gebleven, zodat al onze inwoners kunnen meedoen. Daarbij zijn grote bezuinigingen niet nodig geweest en is ook nu meerjarig geld beschikbaar. Deze laatste begroting is vooral gericht op uitvoering van plannen en minder op nieuwe plannen.
Concreet hebben we het dan onder andere over de uitvoering van woningbouwplannen, uitvoering van integrale, wijkgerichte aanpak van de zorg, uitwerken plannen voor de haven, aanpak openbare ruimte per wijk, uitvoering armoedebeleid inclusief schuldenaanpak, toeleiding naar werk voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, een gastvrij en mooier centrum mogelijk maken et cetera. Deze laatste begroting van het huidige college is de uitwerking van de Kadernota 2022-2025 is weer voorbereid met de raad. Hierbij zijn raads- en commissieleden meegenomen in actuele ontwikkelingen en zijn vragen beantwoord en aandachtspunten opgehaald. Corona Tijdens de informatieavond van 17 februari 2021 zijn de effecten van de coronacrisis in een presentatie toegelicht. Er zijn diverse landelijke steunmaatregelen. Tegelijkertijd zien we dat vanaf juni 2020 het aantal aanvragen voor (aanvullende) bijstand ten opzichte van het jaar ervoor is toegenomen. De crisisorganisatie, de noodverordening en de implementatie van de Covid-wet vergen extra inzet. Met het Helders steunfonds ondersteunt de gemeente organisaties en bedrijven. De verwachting is dat door de vaccinaties de Covidmaatregelen kunnen worden afgebouwd. De structurele effecten van de Covid-crisis voor de jaren 2022 en verder zijn nog niet te voorzien.
Wanneer bedrijven en organisaties zich niet weten te herstellen, kan dit ook consequenties hebben voor de gemeentelijke begroting. Ontwikkeling kosten en vraag Jeugdzorg, Wmo en Participatie Uit de rapportages in 2020 en eerste kwartaal 2021 komt naar voren dat er extra middelen nodig zijn voor de Jeugdzorg en de Wmo. Dit hangt deels samen met een incidentele hogere vraag naar zorg als gevolg van de corona en deels wordt dit veroorzaakt door een toegenomen vraag naar intensievere (duurdere) zorg, met name bij de jeugdzorg. De hogere kosten hebben deels ook te maken met prijsstijgingen. Deze ontwikkeling speelt al langer en geldt voor vrijwel alle gemeenten. Voor Participatie geldt dat de ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden, dat nu nog redelijk stabiel is, kan worden beïnvloed wanneer de steunmaatregelen van het Rijk voor bedrijven worden afgebouwd. Het verwachte tekort op jeugdzorg is verder toegenomen t.o.v. het eerdere beeld dat in de kadernota is gepresenteerd. De verklaring hiervoor zijn de volgende ontwikkelingen: we hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in minder uithuisplaatsingen en minder jongeren in de gesloten Jeugdzorg. Die inhoudelijke investering heeft opgeleverd dat meer jongeren langer in de thuissituatie blijven. De ondersteuning in de thuissituatie vraagt echter om intensievere vormen van bijvoorbeeld ambulante hulpverlening of behandeling.
Deze vormen van Jeugdhulp zijn duurder dan de reguliere ambulante begeleiding. De invloed van Corona vertaalt zich naar meer aanmeldingen bij Veilig Thuis en sinds het eerste kwartaal van 2021 ook bij team Jeugd van de gemeente Den Helder. Lang niet alle aanmeldingen leiden tot jeugdzorg, maar in sommige gevallen is dit wel aan de orde. Hierbij is te denken aan hoog opgelopen spanningen en/of mentale klachten door langdurig thuis zijn. In tegenstelling tot de drie voorgaande jaren zien we dan ook dat de instroom groter is dan de uitstroom. De uitstroom 18-/18+ stagneert in enkele (de meest complexe en dure) gevallen omdat het woningaanbod (inclusief ondersteuning) niet toereikend is. De tarieven van zorgaanbieders zijn gestegen. Het lukt ons onvoldoende om samen met de zorgaanbieders tot een lokale maatwerkaanpak te komen waarmee we specifieke problemen doelgericht aanpakken.” Intern zijn we bezig met een plan met daarin concrete maatregelen die we kunnen nemen om de kosten beter te kunnen beheersen. Hierbij kijken we ook naar welke aanpak effectief is. Te denken valt bijvoorbeeld aan integrale aanpak wijkgericht werken en maatwerkaanpak top 80. Verder gaan we ook na welke maatregelen het rijk gaat nemen, naar aanleiding van afspraken tussen rijk en VNG.
Bij de ontwikkelingen van de kosten in de begroting gaan we uit van gelden die we van het rijk krijgen, daarbij lopen we het risico dat budgetten niet toereikend zijn. Ontwikkelingen Port of Den Helder (PoDH) De gemeente draagt sinds 2020 structureel bij aan het meerjarig onderhoudsplan van PoDH. Grote onderhoudswerken die in voorbereiding zijn, zijn die van de Zeedoksluis, Nieuwe Werk en Van Kinsbergenbrug. Eventuele ontwikkelingen in de aanbestedingen of onderhoudsstaat leiden tot een beroep op de gemeente om gereserveerde middelen eerder beschikbaar te stellen. De lage olieprijzen in 2020 en Covid19 zorgen voor tegenvallende resultaten van olie- en gasbedrijven. Voor PoDH betekent het minder inkomsten omdat de faciliteiten van de haven minder worden benut. PoDH verwacht daardoor een nadelig resultaat. In de
begroting van PoDH wordt rekening gehouden met jaarlijkse inkomsten uit grondverkopen. Deze resultaten vallen waarschijnlijk ook lager uit dan geprognotiseerd. Invoeringskosten Omgevingswet Landelijk wordt onderzoek gedaan naar de verwachte invoeringskosten en de verwachte structurele kosten en baten van de Omgevingswet. Veel gemeenten vrezen dat de invoering niet budgetneutraal kan plaatsvinden. Ook voor onze gemeente is op dit moment het effect nog niet precies in te schatten. Uit een in februari 2021 opgeleverde impactanalyse naar de gevolgen van de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor de Bouw (Wkb) blijkt dat vanaf 2022 zo’n 10% van de huidige werkzaamheden rondom de activiteit bouwen niet meer gedekt mogen worden vanuit de leges. De impactanalyse geeft echter ook aanleiding om leges nauwkeuriger toe te rekenen aan de uitgevoerde werkzaamheden, waardoor de financiële gevolgen op de korte termijn (2022) beperkt zijn. De financiële gevolgen op de lange(re) termijn zijn sterk afhankelijk van de beleidskeuzes in de komende jaren en zullen bij deze beleidskeuzes inzichtelijk worden gemaakt. Regionale projecten De regiogemeenten van De Kop van Noord-Holland werken met de provincie Noord-Holland aan een samenwerkingsagenda voor de periode na het programma De Kop Werkt! dat eind 2021 afloopt.
De agenda met de speerpunten van regionale samenwerking zullen projecten opleveren die gezamenlijke investeringen vergen. Te denken valt daarbij aan investeringen op het gebied van Energie en Duurzaamheid, maar ook in Bereikbaarheid en het Maritiem Cluster. Ontwikkeling Dijkzone Helder Vastgoed bv, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de gemeente Den Helder hebben een intentieovereenkomst getekend waarmee een eerste stap is gezet in de ontwikkeling van de Dijkzone in het gebied ter hoogte van de Postbrug. De SeaSaw wordt in deze ontwikkeling ingepast. In opdracht van Helder Vastgoed BV en de gemeente doet Zeestad de procesbegeleiding. Het schetsontwerp van het stedenbouwkundig plan is in de raadsinformatieavond stedelijke vernieuwing op 27 mei 2021 gepresenteerd aan de raad. Uitgangspunt in de planning is dat planvorming en voorbereiding zullen leiden tot de bouw van de eerste woningen medio 2026. Voor de voorbereiding van het stedenbouwkundig plan zijn in 2021 aanvullende middelen nodig. Voorafgaand aan elke volgende planfase worden de kosten in beeld gebracht en voorgelegd voor besluitvorming. Renovatie TESO-haven Rijkwaterstaat is voornemens om in 2022 de drijvende fuik, damwanden, bruggen en heftorens en elektrische en mechanische installatie van de veerinrichting te vervangen. In 2021 vindt voorbereidend onderzoek plaats naar de technische oplossingen.
Parallel daaraan vindt het gesprek plaats met de stakeholders, waaronder de TESO en de gemeente Den Helder. De scope voor de realisatie wordt bepaald op basis van deze gesprekken. En ook op basis van de resultaten van het onderzoek hoe tijdens de werkzaamheden de vaarverbinding toch onderhouden kan worden. In dit proces zoeken Koninklijke Marine, provincie Noord-Holland en de gemeente nadrukkelijk naar mogelijkheden om de scope te verbreden en te verbinden met kansen die uit het Lange Termijnperspectief voor de haven naar voren zullen komen, inclusief een betere ontsluiting van de haven. De raadscommissie van 15 november 2021 is in de bestuurlijke termijnkalender opgenomen om u over de ontwikkeling van het maritiem cluster te informeren. Zijn er eerdere resultaten uit gesprek of onderzoek, dan informeren wij u uiteraard daarover. Duurzame bereikbaarheid Goede ov-verbindingen, verkeersveiligheid en fietsroutes zijn doelen waar we vanuit het programma Vitale gemeente aan werken. Met raadsinformatiebrief 2021-004591 hebben we u recent geïnformeerd over het onderzoek naar de verkeersveiligheid N9, N99 en N250. De stand van zaken met betrekking tot het bevorderen van duurzaam vervoer is in de raadscommissie van 2 juni 2021 worden toegelicht.
Bij de vaststelling van de Fietsvisie is in een motie gevraagd om de kosten in beeld te brengen voor het regelen van eenduidige voorrang voor fietsers op rotondes en het oplossen van knelpunten. In maart 2021 bent u nader geïnformeerd over de stand van zaken van het Uitvoeringsplan en de financiële consequenties verbonden aan de uitvoering van de moties. Klimaatadaptatie De strategie van klimaatadaptatie kent een aanpak langs diverse lijnen. Eén daarvan is de strategie van het gebruiken van neerslag om extra zoetwater voorraden in de bodem van stedelijke gebieden, maar ook in oppervlaktewater te creëren. Een strategie die ook verzilting tegengaat. In de regionale raadscommissie van 3 juni 2021 stond de strategie Klimaatadaptatie Noordkop 2022-2026 op de agenda staan. Er is hierin een relatie met de regionale samenwerkingsagenda zoals hiervoor genoemd. De strategie zal uitwerking moeten krijgen in een uitvoeringsplan. De kosten hiervan zijn nog niet inzichtelijk. Data-informatie Er is veel vraag naar data per wijk/buurt. Wij verwijzen u hiervoor naar de website denhelder.incijfers.nl. Ook organiseren we een informatieavond waarin u meegenomen wordt in de trends in de data, passend in de thema’s van Helders Perspectief.
Financiën in één oogopslag
2. Programma's Programma 1 Bestuurlijke vernieuwing Inleiding
In 2020 is de ambitie van krimp naar groei vastgesteld. Met deze ambitie is door de gemeenteraad ook € 900.000 structureel beschikbaar gesteld voor de gemeentelijke organisatie om in deze ontwikkeling te kunnen meegroeien. We hebben een traineepool ingericht en op een aantal plekken extra capaciteit ingezet. We investeren in onze organisatie door extra opleidingen. Toch is de werkdruk in de organisatie toegenomen. Deels is dat het effect van de coronamaatregelen op de medewerker zelf: het thuiswerken en het combineren van het werk met de eisen vanuit het gezin. De coronamaatregelen hebben echter ook geleid tot extra werkdruk verbonden aan de implementatie van de coronamaatregelen en de economische effecten ervan. De ingezette organisatieverandering van een lijnorganisatie naar een opgavegerichte structuur ontwikkelt zich positief. Het vraagt echter een andere rolinvulling en een heroriëntatie in sommige functies, die geleidelijk vorm moet krijgen. In de bedrijfsvoering moet naast rechtmatigheid ook de doeltreffendheid meer accent krijgen. We geven hier richting aan door opgavegericht te sturen. Nieuwe opgaven dienen zich ook aan, zoals de leefbaarheid van woonbuurten rond het centrum en de stevige inzet op de energietransitie inclusief de wens tot een waterstofpilot.
De effecten ervan doen een formatiebehoefte van € 450.000 voelen voor 2022 en verder, maar wij brengen deze niet als ruimtevrager in.
Wij stellen prioriteiten en brengen de ontwikkeling de komende maanden verder in beeld om de knelpunten inzichtelijk te maken voor de begroting en in opmaat naar te maken keuzes in de nieuwe raadsperiode. Trends Inwoners willen steeds meer zeggenschap over hun eigen leefomgeving. Datagedreven werken neemt toe. Er zijn doelgroepen die niet mee kunnen in de digitalisering. En jongeren hebben andere (informatie)behoeften dan mensen die niet en/of minder digitaal zijn. De gemeente Den Helder kent veel vacatures voor hoogopgeleiden die moeilijk te vervullen zijn. Cybercrime neemt verder toe. Doelen 1. Den Helder kent een stabieler bestuur (raad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt. 2. Den Helder voert beleid doeltreffender uit door beter en transparanter samen te werken met de verbonden partijen. 3. Inwoners en ondernemers ervaren betere dienstverlening van de gemeente Den Helder. 4. De gemeente Den Helder trekt gemakkelijker nieuw personeel aan en houdt bestaand personeel beter vast. 5. Onze inwoners voelen zich meer betrokken bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving.
1.1 Den Helder kent een stabieler bestuur (raad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Via ons inwonerspanel meten van vertrouwen in de manier waarop gemeente wordt bestuurd. Vertrouwen in het bestuur van de gemeente Den Helder 2020 (n=686)
2021 (nog niet
2022
2023
2024
2025
gemeten) Heel veel
l0%
5%
7%
8%
9%
9%
Veel
12%
20%
25%
26%
27%
29%
Neutraal
50%
45%
40%
40%
40%
40%
Weinig
29%
20%
19%
18%
17%
16%
Nauwelijks tot geen
7%
5%
4%
3%
2%
1%
Geen mening
2%
5%
5%
5%
5%
5%
Bron: Inwonerspanel gemeente Den Helder. Wat gaan we ervoor doen? 1.1 Uitvoeren verbeteragenda Bestuurlijke Vernieuwing met de nadruk op de volgende onderwerpen: Inzet (digitale) participatiemiddelen voor inwoners, zoals digitaal platform Ingesprek.DenHelder.nl (Citizenlab). Communicatie over plannen en over genomen college- en raadsbesluiten, inclusief de afwegingen die daarbij een rol hebben gespeeld. Bevorderen van de toegang voor bewoners en ondernemers met initiatieven. Vergroten aanwezigheid organisatie, college en gemeenteraad in de wijk. Starten met een pilot buurt-, wijk- of straatbegroting. Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
1.2 Den Helder voert beleid doeltreffender uit door beter en transparanter samen te werken met de verbonden partijen.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? We herhalen in januari 2022 de eigen enquête onder raadsleden en commissieleden gemeenteraad, om te meten hoe ze de informatie door verbonden partijen aangeleverd waarderen (over het jaar 2021). Dit rapportcijfer (effectindicator) moet dan (gemiddeld) minimaal een 6,6 zijn. Effectindicator: rapportcijfer van gemeenteraad over kwaliteit, volledigheid en tijdigheid aangeleverde informatie door verbonden partijen. Tevredenheid over de ervaren samenwerking en informatievoorziening van de verbonden partijen 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Rapportcijfer
6,5
6.6
6.7
6.8
6.9
7.0
Bron: Enquête verbonden partijen; eigen enquête gemeente Den Helder. Wat gaan we ervoor doen? 1.2.1. Twee keer per jaar een speciale raadscommissie Bestuur en Middelen over de halfjaar rapportage over de verbonden partijen. De directies van de verbonden partijen geven een presentatie en beantwoorden technische vragen. 1.2.2. We werken aan de bundeling van de ontwikkelcapaciteit die belegd is of was bij Zeestad cv/bv, Port of
Den Helder en Den Helder Airport. Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
1.3 Inwoners en ondernemers ervaren betere dienstverlening van de gemeente Den Helder.
Ondernemers Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? We maken gebruik van twee onderzoeken: de eigen ondernemerspeiling en vanaf 2021 ook van het onderzoek door MKB Nederland (over het voorgaande jaar). Beide onderzoeken worden 1 x per 2 jaar uitgevoerd. NB. In 2020 is er geen ondernemerspeiling gehouden. In tegenstelling tot wat er in de kadernota/begroting 2020 staat. De ondernemerspeiling wordt namelijk 1 x per 2 jaar gehouden (conform collegebesluit 13-08-2019). In 2021 wordt de ondernemerspeiling opnieuw uitgevoerd. Ondernemerspeiling Het gemiddelde rapportcijfer dat ondernemers de dienstverlening van de gemeente geven Rapportcijfer
2020
2021
2022
2023
2024
2025
--
6,4
--
6,5
---
6.6
MKB-onderzoek (peiling MKB-vriendelijkste gemeente) De verkiezing MKB-vriendelijkste gemeente is een initiatief van MKB-Nederland, uitgevoerd door onderzoeksbureau LexNova. Het is een tweejaarlijkse prijs, waaraan gemeente Den Helder in februari 2021 (editie 2020/2021) voor de eerste keer meedeed. De ranglijst wordt in juli bekend gemaakt. 2020/2021
2022/2023
2024/2025 -
Nulmeting: op plaats 339 van de
Op de xx plaats in de top tweehonderd
Op de xx plaats in de top honderd
landelijke ranglijst (juli 2021).
Nederlandse gemeenten.
Nederlandse gemeenten.
Bron: MKB Nederland Inwoners Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Via het inwonerspanel van de gemeente Den Helder meten we de mate van tevredenheid over dienstverlening van de gemeente met een rapportcijfer. Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners de dienstverlening van de gemeente geven. Rapportcijfer
2020
2021
2022
2023
2024
2025
7,0
7,2
7,3
7,4
7,5
7.6
Bron: Inwonerspanel Den Helder (rapportage door I&O Research) Wat gaan we ervoor doen? 1.3.1. Blijven investeren in goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers, zoals door het programma Excellente Dienstverlening. 1.3.2. Inzet op betere dienstverlening aan ondernemers. Dit door het versterken van het lokaal ondernemersklimaat; het verbeteren van het overleg met ondernemersverenigingen en goede communicatie en beleid met betrekking tot het midden- en kleinbedrijf. Het resultaat: ondernemers tevreden over de gemeente en een goed imago bij ondernemers buiten de gemeente. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat Extra inzet op vergunningverlening door toename bouwactiviteiten
2022
2023
2024
2025
€ 64.000
€ 64.000
€ 64.000
€ 64.000
De dekking wordt gevonden in de extra legesopbrengsten (programma 3).
1.4 De gemeente Den Helder trekt gemakkelijker nieuwe personeel aan en houdt bestaand personeel beter vast.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Indexcijfer gemiddeld aantal vacatures binnen de gemeente Den Helder 2020 2021 2022 2023 Vacatures indexcijfer 95 90 85 80 (2019=100) Bron: gemeente Den Helder en Personeelsmonitor A&O fonds
2024
2025
80
80
Wat gaan we ervoor doen? 1.4.1. Profileren van Den Helder als aantrekkelijke werkgever. 1.4.2. Investeren in opleiding en training (leren & ontwikkelen). 1.4.3. Uitwerken van het begrip goed werkgeverschap in de breedste zin van het woord.
Nieuw beleid en ruimtevragers Wat Beveiliging bestuurders/personeel bij bedreigingen. Dit budget is bedoeld om maatregelen te kunnen nemen aan woningen bij bedreigingen van collegeleden of personeel. In 2020 zijn diverse maatregelen genomen, waarvoor geen budget aanwezig was. Het bedrag is een inschatting op basis van ervaring.
2022
2023
2024
€ 50.000 € 50.000
2025
€ 50.000 € 50.000
1.5 Onze inwoners voelen zich meer betrokken bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? 1. In 2021 hebben we via het inwonerspanel de mate van betrokkenheid en bekendheid van inwoners bij het thema energietransitie woningen onderzocht. In 2022 herhalen we dit onderzoek. 2. Via ingesprek.denhelder.nl maken we inzichtelijk hoe inwoners participeren bij initiatieven van de gemeente en bij (eigen) initiatieven uit hun buurt. Het project heeft een doorlooptijd van twee jaar. In een verlenging na februari 2022 is op dit moment nog niet voorzien. Minimaal aantal projecten: Minimaal aantal projecten
2020
2021
2022
2023
2024
2025
1
3
7
-
-
-
Het aantal deelnemers/gebruikers aan het participatieplatform ingesprek.DenHelder.nl (Citizenlab) neemt ieder jaar toe. Aantal deelnemers Citizenlab (ingesprek.denhelder.nl)
2020
2021
2022
2023
2024
2025
-
500
1000
-
-
-
3. Vrijwillige inzet inwoners voor hun stad (indexcijfer 2019 = 100). Effectindicator: percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten groeit jaarlijks met drie procent. We maken gebruik van het cijfermateriaal van vrijwilligersorganisatie Noordkop voor elkaar over hulpaanbod, gebruikers en hulpvragen. Het percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten (indexcijfer 2019 = 100) Indexcijfer vrijwilligers (2019=100)
2020
2021
2022
2023
2024
2025
103
106
109
112
115
118
Wat gaan we ervoor doen? 1.5.1. Het participatieplatform ingesprek.denhelder.nl benutten we optimaal om het gesprek in en over projecten mogelijk te maken en zo inwoners meer te betrekken en te laten participeren. 1.5.2. Onder de Omgevingswet wordt een aanvrager voor een omgevingsvergunning verantwoordelijk voor het betrekken van de omgeving. We monitoren of de participatie afdoende is voor een goede belangenafweging om zo nodig na evaluatie de regels te kunnen bijsturen. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
2023
2024
2025
€ 60.000
€ 60.000
€ 60.000
€ 60.000
Een Ideeënmarkt (motie 6.1 Kadernota 2022-2025) waar inwoners met goede ideeën of plannen voor Den Helder hun idee kunnen insturen. Budget beschikbaar stellen voor het uitvoeren van de ideeën in 2022 en volgende jaren. Na twee jaar evalueren en dan besluiten wel of niet continueren.
Verbonden partij(en)
Gemeentelijke bijdragen verbonden partijen Per taakveld: Belastingen overig Cocensus Economische promotie Cocensus Overhead Regionaal Historisch Centrum Alkmaar OZB niet-woningen Cocensus OZB woningen Cocensus
Begroot 2022 € 834 € 28.177 € 263.083 € 320.781 € 263.082
BBV verplichte indicatoren
BBV verplichte indicatoren
Basisjaar
NL
Basis
2021
2022
2023
2024
Formatie, aantal FTE per 1.000 inwoners
2020
NB
9,3
9,3
9,3
9,3
9.3
Bezetting, aantal FTE per 1.000 inwoners
2020
8,7
8,3
8,3
8,3
8,3
8,3
Apparaatskosten per inwoner
2020
NB
437
437
437
437
437
2020
18
13
13
13
13
13
2020
NB
0,12
0,12
0,12
0,12
0,12
Externe inhuur: kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur Overhead, % van totale lasten
BBV = Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Cijfers 2020 zijn afkomstig uit de programmarekening 2020 en het Sociaal jaarverslag 2020 NB = niet bekend.
Wat gaat het kosten? Tabel "Wat gaat het kosten?" Programma 1
Rekening
Bestuurlijke vernieuwing
2020
Begroting 2021
2022
2023
2024
2025
Bedragen (x € 1.000)
Totaal lasten
31.940
38.723
38.050
37.560
36.876
36.500
Totaal baten
-143.445
-148.004
-153.981
-152.235
-151.974
-152.363
Saldo van baten en lasten
-111.505
-109.281
-115.931
-114.675
-115.098
-115.863
Totaal toevoegingen reserves
5.457
8.914
130
0
0
0
Totaal onttrekkingen reserves
-5.067
-9.969
-4.180
-831
-214
-214
-111.116
-110.336
-119.981
-115.506
-115.312
-116.077
-733
758
0
0
-119.248
-116.264
-115.312
-116.077
Geraamd resultaat
Incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo
-111.116
-110.336
Programma 2 Zorgzame gemeente Inleiding
Er zijn extra budget en maatregelen nodig om de Jeugdwet en Wmo financieel beheersbaar te maken. Want naast de permanente stijging van de kosten van de Jeugdzorg, zijn ook de kosten van de Wmo op het gebied van de huishoudelijke hulp en begeleiding door de coronacrisis sterk gestegen. Dat geldt niet alleen in Den Helder, maar speelt in alle gemeenten in Nederland. De Jeugdwet en Wmo nemen preventie en de eigen kracht van gezinnen als uitgangspunt. Een ander doel was om professionals meer ruimte te geven voor eigen afweging: maatwerk. De financiële baten van jeugdhulp vallen veelal in de zorg (minder GGZ en somatische problemen op latere leeftijd) en op termijn op het gebied van werk en inkomen (via het behalen van een startkwalificatie of hoger onderwijsniveau). Preventie en vroegsignalering zorgen voor beter welzijn van kinderen, jongeren, gezinnen en ouderen. Integraal werken leidt tot passender zorg, maar vraagt voor multiprobleemgezinnen ook investeringen op andere gebieden, zoals wonen, werk en onderwijs. Landelijk is onderzocht dat de meeste maatregelen gericht op jeugdzorg niet een op een vertaald kunnen worden in lagere kosten in de jeugdzorg. Dat geldt wel voor bijvoorbeeld de inzet van praktijkondersteuners en gezinscoaches. We voorkomen onnodig dure individuele trajecten door versterking van de kwaliteit van de toegang, met professionals die hiervoor zijn opgeleid.
En door inzet van algemene voorzieningen. In de sociale wijkteams doen we hiermee ervaring op. De ontwikkeling van deze teams vergt echter tijd om de samenwerking met partners op die manier ook in te regelen. Den Helder zet ook in op preventie en vroegsignalering. Dat leidt weliswaar niet tot directe kostenbesparing, maar wel tot het voorkomen van problemen bij kinderen, jongeren en gezinnen en daarmee tot het voorkomen van zorgkosten op termijn. Naast het voorkomen en beperken van de instroom willen we de komende jaren ook inzetten op het bevorderen van de uitstroom. We onderzoeken waarom cliënten langer in de jeugdhulp blijven en gaan hier gericht op handelen. Een knelpunt in de zorgketen kan het afschalen van de zorg bemoeilijken. Dit vraagt een andere kijk op zorgcontracten, maar vooral ook weer de integrale blik. Organisaties buiten het sociaal domein, zoals kinderopvang en buitenschoolse opvang (bso) kunnen hierin een rol spelen. Het geldt echter ook voor maatregelen op het gebied van wonen, onderwijs en werk. De gezinscoaches bereiken resultaten bij de ‘top 80’ van de zorgtrajecten, maar door verbreding van de inzet/het instrumentarium is meer mogelijk. Betere beheersing van het volume aan benodigde zorg en ondersteuning is ook mogelijk door extra aandacht voor de inkoop en kostensystematiek en digitalisering.
In het afgelopen jaar is de inzet op de beheersing van volume en effectiviteit in de zorg (Jeugdzorg en Wmo) en
schuldhulpverlening door een integrale en gerichte aanpak geïntensiveerd. Ook de mogelijkheden tot participatie in de vorm van werk maakt onderdeel uit van deze aanpak. We zetten in op maatwerk gericht op de top 80 van gezinnen met de hoogste kosten. We hebben daarbij de ambitie om de kosten van de (jeugd)zorg met € 0,5 miljoen te verlagen in 2025 ten opzichte van de ervaringscijfers van dit moment. Dat doen we met meer sturing op de inkoop, met maatwerk in en afstemming tussen effectieve zorgtrajecten en goede en breed functionerende sociale wijkteams. Trends Toenemende wachtlijstproblematiek voor jongeren in de gemeente Den Helder. Behoefte aan laagdrempelig en preventief aanbod voor jongeren. Toenemende mate van overgewicht en ongezonde levensstijl bij inwoners, met name onder jongeren. Balansverstoring in de samenleving, in verhouding veel ouderen ten opzichte van jongeren om deze doelgroep te kunnen ondersteunen. Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk. Toename van inwoners met problematische schulden en inwoners die leven in armoede. De inzet van specifieke kennis en ervaringsdeskundigheid (zoals door mensen met een verstandelijke beperking, ggz-achtergrond, laaggeletterden en ex-verslaafden) neemt toe. Digitalisering en digitale bereikbaarheid. Toename van het aantal te huisvesten statushouders. Doelen 1.
Minder jongeren in Den Helder zijn aangewezen op jeugdhulpverlening. 2. Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede. 3. Den Helder telt minder werklozen en bijstandsgerechtigden. 4. De zorg voor kwetsbare inwoners is doelmatiger en speelt meer in op hun (zorg)behoefte 5. Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk neemt af.
2.1 Minder jongeren zijn er in Den Helder aangewezen op jeugdhulpverlening.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Percentage jongeren met indicatie jeugdhulpverlening. Percentage jongeren met indicatie jeugdhulpverlening
Jongeren met indicatie
2020
2021
2022
2023
2024
14,1
14,0
13,5
13,0
12,5
2025 12,5
Bron: CBS
Wat gaan we ervoor doen? 2.1.1. We zetten in op snelle signalering door laagdrempelige voorzieningen. 2.1.2. Sturen op inkoop om de juiste zorg te kunnen verlenen. 2.1.3. We ontwikkelen Integrale Kind Centra (IKC) waarin we een doorgaande leerlijn en preventief zorgaanbod borgen. In een IKC sluiten we aan bij de specifieke vragen die in de betreffende wijk leven. Een IKC levert een belangrijke bijdrage aan de kansrijke ontwikkeling van het kind en aan het voorkomen en/of oplossen van maatschappelijke problemen. Het betreft hier een samenwerking tussen gemeente, onderwijs en zorgaanbieders en maatschappelijke partners. 2.1.4. Het Jongerenpunt in de loop van 2021 evalueren. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
Jeugdzorg Jeugdzorg heeft te maken met stijgende kosten. Op basis van de jaarrekening 2020 en het eerste half jaar 2021 gaan we uit van een stijging van € 5,2 miljoen. Dit is gelijk aan de stijging die is toegezegd door het Rijk. Meerjarig ontvangen we minder middelen vanuit de algemene uitkering. In deze begroting nemen we de verwachte stijging van de kosten voor eenzelfde bedrag op als de extra middelen die we daarvoor van het Rijk ontvangen. -€ Daarnaast zijn we ook als gemeente bezig de (jeugd)zorg 200.000 doelmatiger, meer integraal en op maat aan te bieden. We houden daarmee in deze begroting rekening. De pilot inzet gezinscoaches vergt in 2022 extra middelen ad € 250.000 voor activiteiten en € 150.000 salaris (totaal € 400.000) met als uitgangspunt dat dit leidt tot minder stijging van de kosten Jeugdzorg. Daarnaast nemen we een inverdieneffect op ten opzichte van de verwachte kosten in 2021 gerelateerd aan maatwerk gericht op een integrale doelmatige benadering (aanpak top 80-gezinnen).
2023
2024
2025
-€ 200.000
-€ 500.000
-€ 500.000
Bijzondere kosten pleegzorg De uitvoering van de regeling Bijzondere Kosten pleeggezinnen is € 57.000 € 57.000 niet haalbaar binnen de beschikbare uitvoeringsbudgetten Jeugd en WMO. Jongerenpunt Naar aanleiding van een aangenomen motie wordt tot in ieder geval € 25.000 € 25.000 2025 jaarlijks € 25.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het Jongerenpunt. Integraal Kindcentrum (IKC) Het concept IKC is een samenwerking tussen gemeente, onderwijs € 100.000 en zorgaanbieders en maatschappelijke partners.
€ 57.000 € 57.000
€ 25.000 € 25.000
2.2 Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken?
Beroep op schuldhulpverlening Ontvangers schuldhulpverlening
2020
2021
2022
2023
2024
2025
140
140
135
130
125
125
Bron: eigen registratie: aantal inwoners dat schuldhulpverlening ontvangt Aantal geregistreerde huishoudens in het bestand van de Voedselbank
Aantal gebruikers Voedselbank
2020
2021
2022
2023
2024
2025
125
120
115
110
105
105
Bron: Het aantal daadwerkelijke gebruikers van de Voedselbank Den Helder.
Wat gaan we ervoor doen? 2.2.1. Inzet via het Vroeg Erop Af-team van het Centrum Financieel Fit Den Helder voorkomt crisissituaties. 2.2.2. Integrale aanpak, breed integraal casuïstiek overleg in de sociale wijkteams. 2.2.3. Inzet van budgetcoaching en maatwerk in de duur van budgetbeheer, ter voorkoming van onder bewindstelling. 2.2.4. Voorlichting geven aan jongeren op scholen binnen onze gemeente. 2.2.5. Inzet Doorbraakfonds ter voorkoming van een impasse in de Schuldhulpverlening. 2.2.6. Het bevorderen van zelfredzaamheid van inwoners door samenwerkingsafspraken met bewindvoerders in een convenant vast te leggen. Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen (nieuwe) ruimtevragers voor dit doel.
2.3 Den Helder telt minder werklozen en minder bijstandsgerechtigden.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Netto arbeidsparticipatie in Den Helder. Percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.
Netto arbeidsparticipatie
2020
2021
2022
2023
2024
2025
64,8
65,6
65,8
66,0
66,5
67,0
Bron:Waarstaatjegemeente
Wat gaan we ervoor doen? 2.3.1. We leiden, in samenwerking met werkgevers en re-integratiebedrijven, inwoners met een bijstandsuitkering toe naar werk. 2.3.2. Jeugd Werkt! helpt jongeren bij het vinden en behouden van een (leerwerk)baan. 2.3.3. We zetten duale trajecten in voor statushouders gericht op taal en werk. 2.3.4. Inwoners met een loonwaarde tussen de 30% en 70% plaatsen we binnen de voorziening duurzaam aan het werk met LKS (loonkostensubsidie) en krijgen een vaste baan. 2.3.5. Via de website (Helder) Zicht Op Werk geven we informatie en stimuleren we inwoners vanuit intrinsieke
motivatie om eigen regie te pakken. 2.3.6. We maken inwoners sollicitatievaardig, via onze eigen sollicitatietraining ‘boksend naar een baan’. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
Continueren van de inzet van wijkkantonniers. De financiële verwerking van deze mutatie is opgenomen in het programma Bestuurlijke vernieuwing.
€ 50.000
2023
2024
2025
€ 200.000 € 200.000 € 200.000
2.4 De zorg voor kwetsbare inwoners is doelmatiger en speelt meer in op hun (zorg)behoefte.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal huishoudens per 1.000 huishoudens met één en twee maatwerkvoorzieningen WMO 2020
2021
2022
2023
2024
Eén voorziening Wmo
125
123
122
120
118
Twee voorzieningen Wmo
63
65
63
60
58
Bron: CBS- Monitor Sociaal Domein
In onderstaande tabel ziet u welk deel van onze inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening het (helemaal) eens was met onderstaande stellingen. 2020
2021
2022
2023
2024
Kwaliteit en ondersteuning is goed
85%
87%
88%
90%
90%
Er is samen naar oplossingen gezocht
82%
85%
87%
90%
90%
Ondersteuning past bij mijn hulpvraag
86%
87%
88%
90%
90%
81%
82%
85%
87%
90%
Met de ondersteuning kan ik beter dingen doen die ik wil doen
Bron: Waarstaatjegemeente.nl. Wat gaan we ervoor doen? 2.4.1. Doorontwikkeling van wijkgericht aanbod en toegang voor alle hulp- en ondersteuningsvragen: sociale wijkteams. 2.4.2. Via prestatieafspraken, gekoppeld aan subsidies, stimuleren we activiteiten gericht op preventie en vroeg-signalering. 2.4.3. Inzet op sluitende ketens in de zorg (doorgaande lijnen in zorg en veiligheid en in zorg, onderwijs en arbeidsmarkt). 2.4.4. Aansluiten en door- ontwikkelen van digitale mogelijkheden voor ondersteuning bij zorg- en hulpvragen. 2.4.5. Voor de Top80 multiprobleemgezinnen zetten we in op accurate zorg: intensieve procesregie. Nieuw beleid en ruimtevragers Naar aanleiding van de overgenomen motie tijdens de gemeenteraadsvergadering van 7 juli 2021 wordt voor 2022 en vervolgens jaarlijks € 4.000 beschikbaar gesteld voor het organiseren van de twee seniorenmiddagen. In 2021/2022 wordt het Versterkingsplan dak- en thuislozenaanpak uitgevoerd waarvoor de gemeenten in de Kop een subsidie van € 705.000,-- ontvangen hebben van het ministerie van VWS (+ bijdrage van ministerie van BIZA van € 54.600 voor huisvesting overlastgevenden).
Het Versterkingsplan richt zich op een aantal deelprojecten: Versterken preventie door verbeteren samenwerking van de maatschappelijke opvang met gemeenten, wijkteams, algemene voorzieningen; Opvangbehoeften jongeren verhelderen en realiseren passend aanbod; Beperken instroom en verbeteren doorstroom gezinnen in de opvang; Realiseren maatwerk voor kwetsbare mensen met overlastgedrag (waaronder Housing first). Het tweejarig project “Verbinding en samenhang” dat met subsidie van ZonMW wordt uitgevoerd, wordt in 2022 afgerond. Dit project is gericht op de voortgang en borging van de Sluitende aanpak personen met verward gedrag.
Wat
Wmo begeleiding Er is in tijden van Corona (landelijk) gesignaleerd dat de eigen kracht en het vermogen om zelfstandig een huishouden te voeren en om te participeren scherp is gedaald. Men heeft lang willen ‘overbruggen’, doorbijten zonder hulp te vragen. Toen in de zomer van 2020 bleek dat Corona nog zeker een halfjaar tot een jaar ging doorwerken in de maatschappij, was er een kentering zichtbaar onder onze inwoners. Men kan zichzelf niet meer op eigen kracht redden en doet een melding voor hun hulpbehoefte bij de Wmo. De hulpvraag onder onze inwoners wordt beantwoord met een sterk bewustzijn van het (mogelijke) tijdelijke karakter van de hulpvraag. Buiten het scherp afgeven van kortdurende indicaties moeten er herindicatiegesprekken worden gevoerd met de inwoner. Deze gesprekken hebben door corona niet kunnen plaatsvinden. Telefonische gesprekken kunnen niet worden gezien als herindicatiegesprekken; er is een huisbezoek nodig. De verwachting is dat we deze zomer weer kunnen starten met deze gesprekken bij versoepeling van de maatregelen. Er is ook geleerd van de coronaperiode: er zijn innovatieve manieren gevonden om hulp en ondersteuning te bieden die bijdragen aan de versterking van zelfredzaamheid. Deze ontwikkelingen zullen naar verwachting een positieve invloed hebben op de inzet van mensen en middelen en zijn meegenomen in de doelstellingen.
Dit heeft dan nog niet direct invloed op de uitgaven 2022. In 2023 zal er effect optreden wanneer herindicaties in 2021/2022 kunnen starten. Wmo huishoudelijke hulp De toelichting voor Wmo-begeleiding loopt parallel aan de ondersteuningsbehoefte voor huishoudelijke hulp. Waar begeleiding zorgt voor structuur in het hoofd van de cliënt zodat die zijn kracht weer vindt, zorgt huishoudelijke hulp voor een schoon en leefbaar huis. Preventief wordt in dit soort casussen kortdurend (half jaar tot een jaar) geïndiceerd, zodat we daarin de ontwikkelingen op de voet kunnen volgen. Er is sprake van productontwikkeling waarbij het uitgangspunt is ons te richten op de zelfredzaamheid en vitaliteit van de inwoner. Goede ondersteuning bij het huishouden is een effectief instrument dat bijdraagt aan het langer zelfstandig thuis wonen. Goede en tijdige inzet kan uitstel van duurdere vormen van begeleiding bevorderen. Daarnaast is de toelage huishoudelijke hulp stopgezet per 1 januari 2021. Deze verlaging hangt samen met opname extra budget als gevolg van toestroom van klanten ad € 335.000 in 2022. Bij elkaar betekent dit een ruimtevrager van € 225.000 in 2022 en een voordeel van € 110.000 vanaf 2023
2022
2023
2024
2025
-€ 110.000
-€ 110.000
-€ 110.00
€ 569.000
€ 225.000
2.5 Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk neemt af
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Omdat dit een nieuw doel is, hebben we nog geen geschikte effectindicator kunnen vinden om te meten of we dit doel bereiken. Wat gaan we ervoor doen? Onze subsidie en contractpartners vragen aandacht voor versterking en ondersteuning van het sociaal netwerk. Bovendien geeft Stichting Mantelzorgcentrum ondersteuning op het gebied van voorlichting, advies en begeleiding, ondersteuning bij regeltaken (mantelzorgmakelaar), ontmoetings-en ontspanningsactiviteiten en vrijwillige respijtzorg. Humanitas biedt vrijwillige thuiszorg en maatjesproject. MEE & de Wering zet onder andere vrijwilligers in voor praktische werkzaamheden in-en om het huis en biedt kortdurende hulp. GGZ-NHN financiert een familievertrouwenspersoon en biedt (digitale) voorlichting aan cliënten en mantelzorgers. Ook is via contractpartners inloop en dagbesteding mogelijk voor diverse groepen zorgvragers, mede gericht op de ontlasting van mantelzorgers. Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen (nieuwe) ruimtevragers voor dit doel.
Verbonden partij(en)
Per taakveld: Naam verbonden partij: Begroot 2022 Arbeidsparticipatie Gesubsidieerde arbeid KVNH (GrGa) € 501.500 Begeleide participatie Gesubsidieerde arbeid KVNH (GrGa) € 6.167.000
Geëscaleerde zorg 18+GGD (Veilig thuis) € 940.000 Inkomensregelingen Cocensus € 13.340 Gesubsidieerde arbeid KVNH (GrGa) € 2.257.236 Volksgezondheid GGD € 2.046.000 Veiligheidsregio € 14.064
BBV verplichte indicatoren
BBV verplichte indicatoren Basisjaar Realisatie NL 2020 Banen (per 1.000 inwoners 15-64 jaar) 2020 746,6 795,9 % Jongeren (12-21 jaar) met delict voor rechter 2019 1 1 % Kinderen in uitkeringsgezin (tot 18 jaar) 2019 8 6 Netto arbeidsparticipatie (% 2020 64,8 68,4 beroepsbevolking) % Werkloze jongeren (16-22 jaar) 2019 3 2 Personen met bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners) 2020 460,6 459,7 Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar) 2020 39,6 202,0 % Jongeren met jeugdhulp (tot 18 jaar) 2020 16,5 11,9 % jongeren met jeugdbescherming (tot 18 2020 2,60 1,20 jaar) % jongeren met jeugdreclassering (12-23 jaar) 2020 0,40 0,40 Wmo- cliënten met maatwerkarrangement per 10.000 inwoners 2020 740 700
2022 747
2023 747
2024 747
2025 747
0,23 8
0,23 8
0,23 8
0,23 8
65,8
66
66,5
67
1,7
1,7
1,7
1,7
455
455
455
455
39 13,5
39 13
39 12,5
39 12,5
2,58
2,57
2,56
2,55
0,4
0,4
0,4
0,4
740
700
700
700
Wat gaat het kosten? Tabel "Wat gaat het kosten?" Programma 2 Zorgzame gemeente
Rekening
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal lasten
105.611
110.780
111.048
107.793
106.944
106.413
Totaal baten
-27.163
-30.882
-34.146
-34.010
-33.117
-33.002
Saldo van baten en lasten
78.448
79.897
76.903
73.783
73.827
73.412
Bedragen (x € 1.000)
Totaal toevoegingen reserves
107
227
2.513
1.614
901
859
Totaal onttrekkingen reserves
-2.985
-4.884
-586
-286
-286
-430
Geraamd resultaat
75.569
75.240
78.830
75.112
74.442
73.841
500
0
0
0
78.330
75.112
74.442
73.841
Incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo
75.569
75.240
Programma 3 Vitale gemeente Inleiding
We willen dat nu en in de toekomst er in de haven van Den Helder voldoende ruimte is voor de Koninklijke Marine, onderhoud van schepen, de ontwikkelingen in de offshore windmarkt en de waterstofeconomie. Samen met de Koninklijke Marine en de provincie Noord-Holland werken we samen in het maritiem cluster om tot een langetermijnperspectief te komen en een daarop aansluitend ontwikkelingsperspectief voor het gebied Nieuwediep/Nieuwe Werk. Dit vergt een investering in onderzoek en menskracht in de voorbereiding. De ontwikkelingskansen zullen de economische positie van de regio verder versterken. De ligging en faciliteiten in Den Helder maken de haven ook een tot een belangrijke schakel in de relatie met andere havens. Tegelijkertijd heeft Port of Den Helder op dit moment te maken met tegenvallende opbrengsten en hoge onderhoudskosten. Er wordt daarom een beroep gedaan op de gemeente als aandeelhouder. De liquiditeitspositie maakt dat in 2021 en 2022 een bijdrage onvermijdelijk is. We gaan daarom voor 2022 uit van een extra bijdrage van € 500.000 (€ 250.000 voor kosten onderzoek en heroriëntatie bedrijfsvoering en € 250.000 benodigd voor een bijdrage in de onrendabele kosten). In 2022, als de ontwikkelingsrichting zich uitkristalliseert, moet ook duidelijk worden op welke wijze een duurzame bedrijfsvoering mogelijk wordt.
Trends Den Helder kent files tijdens de piekmomenten wanneer veel bezoekers van en naar Texel reizen. De marine groeit (meer personeel, schepen, extra bedrijvigheid) als gevolg van kabinetsbeleid. Bedrijven zoeken vanwege de energietransitie naar een plek om hun activiteiten op zee uit te voeren. Den Helder kent veel vacatures die werkgevers moeilijk kunnen vervullen. Den Helder kent betere voorzieningen, een beter imago en trotsere inwoners dan voor de recente stadsvernieuwing. De vraag naar woningen neemt toe, met daarin ook een behoefte aan bijzondere woonvormen. Doelen 1. Bewoners, forenzen en bezoekers reizen makkelijker en sneller van en naar Den Helder en de omliggende regio. 2. Meer mensen werken in Den Helder. 3. Meer bedrijven vestigen zich in Den Helder. 4. Het aanbod van het (regionaal beroeps-)onderwijs sluit beter aan op de vraag van werkgevers. 5. Het stadshart van Den Helder trekt meer bewoners en bezoekers dan voor de recente stadsvernieuwing. 6. We verbeteren de kwaliteit en omvang van de woningvoorraad zodat meer mensen in Den Helder kunnen gaan wonen.
3.1 Bewoners, forenzen en bezoekers reizen makkelijker en sneller van en naar Den Helder en de omliggende regio.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Gemiddelde reistijd per auto van Amsterdam CS naar Den Helder veerhaven (TESO) op de vrijdagmiddag tussen 12.00 en 16.00 uur
Reistijd
2020
2021
2022
2023
2024
2025
1 uur 12 min*
1 uur 24 min
1 uur 22 min
1 uur 20 min
1 uur 20 min
1 uur 20 min
Bron: Google maps *Invloed coronaomstandigheden
Wat gaan we ervoor doen? 3.1.1. We blijven inzetten op de lobby voor de N77 om de bereikbaarheid van de regio te verbeteren met als eerste stap de vormgeving van de regionale bereikbaarheidsagenda. 3.1.2. We zetten met de provincie en Rijkswaterstaat in op oplossingen en maatregelen voortkomend uit de probleemanalyse in het onderzoek verkeersveiligheid N9, N99 en N250. 3.1.3. Samen met de provincie Noord-Holland vervolgen wij ons overleg voor een kwalitatief goed en snel openbaar vervoersnet. 3.1.4. We verbeteren de toegankelijkheid van het openbaar vervoer ten behoeve van een inclusieve samenleving zodat alle mensen (ook met een mobiliteitsbeperking) deel kunnen nemen aan het openbaar vervoer. 3.1.5. We zetten ons in om Den Helder dé fietsstad van Nederland te maken: uitvoeringsplan fietsvisie. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
Aanpassing bushaltes De provincie Noord-Holland wil de toegankelijkheid van het openbaar vervoer in Noord-Holland voor mindervalide reizigers verbeteren door subsidie te verstrekken voor de aanpassing van bestaande bushaltes. Hiervoor zijn voorbereidingskosten nodig en cofinanciering voor bij de provinciale subsidie. De gemeentelijke investering bedraagt in 2022 € 130.000. De financiële verwerking van deze mutatie is opgenomen in programma Leefbare gemeente. Voorrang fiets op rotondes Uitvoering motie Uitvoeringsplan Fietsvisie voor eenduidige voorrang voor fietsers op rotondes en het oplossen van knelpunten: het geven van voorrang op rotondes voor de fiets sluit aan bij de Fietsvisie en stimuleert het gebruik van de fiets. Tevens worden hiermee al 6 knelpunten op de in ontwikkeling zijnde doorfietsroute Texel-Schagen opgelost. De kosten zijn € 360.000 (investering). Er wordt een BDUsubsidie van € 250.000 gevraagd. Daarmee wordt de netto-investering € 110.000. De financiële verwerking van deze mutatie is opgenomen in programma Leefbare gemeente.
3.2 Meer mensen werken in Den Helder.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal banen (vervulde posities) per 1.000 inwoners tussen 15-74 jaar in Den Helder 2020
2021
2022
2023
2024
2025
2023
2024
2025
€ 8.000 € 8.000 € 8.000
€ 5.000 € 5.000 € 5.000
Banen per 1.000
616
inwoners 15-74 jaar
630
640
650
660
660
Bron: Waarstaatjegemeente.nl.
Wat gaan we ervoor doen? 3.2.1. We gaan verder met de uitvoering van het ‘in de markt’ zetten van Den Helder als aantrekkelijke plek om te leren, werken en wonen om mensen naar Den Helder te trekken (via het Helders Perspectief). 3.2.2. We laten het onderwijs aansluiten bij de sectoren waar veel werkgelegenheid in is. Dat betreft voor Den Helder de sectoren techniek, maritiem en energie (via het Helders Perspectief). We promoten Den Helder daarbij specifiek in het hoger onderwijs en bij universiteiten als prachtige woon-werkgemeente. 3.2.3. We creëren kansen voor inwoners om een baan te vinden die bij ze past (via onder meer het Helders Perspectief). Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
3.3 Meer bedrijven vestigen zich in Den Helder.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal vestigingen in Den Helder Vestigingen
2020
2021
2022
2023
2024
2025
3.340
3.190
3.220
3.250
3.280
3.280
Bron: Waarstaatjegemeente
Wat gaan we ervoor doen? 3.3.1. In het Maritiem Cluster wordt de ontwikkelrichting NieuweDiep/NieuweWerk uitgewerkt vanuit het gedragen langetermijnperspectief op de haven. 3.3.2. We geven invulling aan de Regio Deal Maritiem Cluster Kop van Noord-Holland gericht op werkgelegenheid, innovatie en kennisontwikkeling. Hierbij ligt een specifieke focus op de kansen rondom waterstof en de ontwikkelingen bij maritieme technologieën. 3.3.3. We spelen in op economische kansen die de energietransitie, en in het bijzonder de waterstofeconomie, biedt. Een structureel partnerschap met New Energy Coalition is daarbij belangrijk i.v.m. kennisontwikkeling, innovatie en uitvoering van het waterstofprogramma NHN en de programmallijn waterstofeconomie van de Regio Deal. 3.3.4. We versterken de samenwerking tussen de zeehavens in Noord-Holland ten behoeve van een gezamenlijke propositie voor de markt op het gebied van wind op zee en waterstof. 3.3.5. De regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM) krijgt vorm: een uitvoeringsorganisatie in samenwerking met de provincie Noord-Holland en alle gemeenten uit Noord-Holland (MRA en NHN), gericht op onder andere het ondersteunen van bedrijven/consortia rond grootschalige (technologische) proposities en investeren in kansrijke technologieën die niet voldoende middelen uit de markt kunnen halen. 3.3.6.
We dragen bij aan het uitvoeringsprogramma van de Agenda voor het Waddengebied 2021-2026. Gewerkt wordt aan zaken als beleidsregels drones voor het Waddengebied, integrale maritieme ontwikkeling van havenplaatsen, parkeerfaciliteit boorplatforms, beleefbaarheid (toerisme en recreatie) en klimaatbestendigheid. Uit de uitwerking van de agenda zullen projecten komen die ook gemeentelijke inzet en cofinanciering vragen. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
2023
2024
2025
Ontwikkeling kansen uit Langetermijn Perspectief Haven in maritiem cluster en uitwerking ontwikkelrichting Nieuwediep. Kosten van onderzoek en planvoorbereiding Deze inzet is nodig naast de inzet van KM en € 250.000 0 0 0 provincie. In 2021 werd dekking gevonden in programma Havens van DKW. Kosten onderzoek en heroriëntatie bedrijfsvoering Port of Den Helder. € 250.000 0 0 0 Port of Den Helder ontvangt een extra bijdrage in de onrendabele kosten. € 250.000 0 0 0 New Energy Coalition focust op Groene moleculen, systeemintegratie en Human Capital. Toegang tot netwerk met (inter)nationale en regionale € 50.000 € 50.000 € 50.000 € 50.000 partijen. De kosten van de programmamanager en programmasecretaris Regio € € € 190.000 0 Deal kunnen niet gedekt worden uit de middelen van de Regio Deal. 190.000 190.000 Deelname ROM MRA-nhn (ROM) De ROM is een initiatief van de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam in samenwerking met de gemeenten in de MRA en de gemeenten in de regio NHN. Aanvullend is het ministerie van Economische Zaken & Klimaat (EZK) ook beoogd partner. De ROM zal € 78.000 € 78.000 € 78.000 € 78.000 zich gaan richten op taken die op dit moment nog niet worden uitgevoerd ten behoeve van het verzilveren van economische kansen en technische ontwikkelingen.
De kosten bestaan uit rentekosten voor de deelname aan het aandelenkapitaal en te maken exploitatiekosten .
3.4 Het aanbod van het (regionaal beroeps-)onderwijs sluit beter aan op de vraag van werkgevers.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal afgestudeerden dat blijft werken in de Kop van Noord-Holland. 2020 102
2021 104
2022 106
2023 108
2024 110
2025 110
Bron: ROC* (indexcijfer 2019 = 100). Het percentage in de Kop van Noord-Holland afgestuurde mbo’ers dat een baan in de regio vindt direct na het afronden van. hun opleiding. (* vanwege AVG Wetgeving wordt deze indicator niet meer gemeten door het ROC) Wat gaan we ervoor doen? 3.4.1. Via de programmalijn human capital van de Regio Deal Maritiem Cluster Kop van Noord-Holland zetten we ons in om op basis van de innovatie en economische ontwikkelingen de brede welvaart in Den Helder te verbeteren. Enerzijds wordt hiertoe het al bestaande netwerkplatform Tech@Connect versterkt (die zich richt op de actielijnen kiezen, leren, werken en innoveren in de technische, maritieme en energie sector). Anderzijds worden aanvullende activiteiten opgezet op het gebied van kiezen, leren en werken die aansluiten bij de innovatieve en economische ontwikkelingen. 3.4.2. Via het Helders Perspectief zetten we ons in op versterken van het onderwijs door onder meer een focus op doorgaande leerlijnen voor de techniek, goede huisvesting voor Scholen aan Zee en het aangaan van samenwerkingsverbanden met het hoger onderwijs. Nieuw beleid en ruimtevragers Er zijn geen nieuwe ruimtevragers voor dit doel.
3.5 Het stadshart (inclusief Willemsoord) van Den Helder trekt meer bewoners en bezoekers dan vóór de recente stadsvernieuwing.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Bezoekersaantallen Stadshart (inclusief Willemsoord) (indexcijfer 2019 = 100) 2020 102
2021 105
2022 108
2023 110
2024 110
2025 110
Bron: metingen door stichting Top van Holland. (* vanwege AVG Wetgeving wordt deze indicator niet meer gemeten door stichting Top van Holland). Wat gaan we ervoor doen? 3.5.1. Verdere inzet op de realisatie van de lopende projecten in het stadshart: ontwikkeling Koningsstraat en Spoorstraat, de herontwikkeling van het V&D-pand en de Kroonpassage, ontwikkeling vastgoed bij halter Bellevue en de afronding van het stadspark aldaar, en versterking relatie van de stad met de zee door ontwikkeling dijkbuurt met als integraal onderdeel de Seasaw. 3.5.2. Ontwikkeling van het stadhuis in de gebouwen 66 en 72 op Willemsoord en de herinrichting van de buitenruimte. 3.5.3. Op Willemsoord wordt ingezet het aanpakken van de Boerenverdrietsluis en de Boerenverdrietbrug en de ontsluiting van Willemsoord via Buitenveld. 3.5.4. We zetten in op het verder verbeteren van de omgevingskwaliteit in het stadshart en Willemsoord door onder meer een nieuwe regeling op te zetten om de beeldkwaliteit van het stadshart te verbeteren (gevelrenovatie). 3.5.5. We verbeteren de verbinding tussen de verschillende deelgebieden binnen het stadshart en Willemsoord, onder andere met de brug van flaneerkade naar Theater de Kampanje/Reddingsmuseum en de aanpak van de kade bij de Medemblikkerloods. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat
2022
2023
2024
2025
Openbaar toilet in Stadshart De gemeente stimuleert via het overleg met ondernemers het openstellen van semi-openbare toiletten voor bezoekers aan het centrum. De beschikbaarheid van een schone en veilige openbare toiletvoorziening, die bovendien toegankelijk is voor mensen met een beperking, is geen wettelijke verplichting maar wel een goede aanvulling op de semi-openbare toiletten en op de verblijfskwaliteit in het stadscentrum. Het exploiteren van een 24/7 toegankelijke toiletvoorziening is zonder overheidsbijdrage niet te realiseren. Er is incidenteel € 15.000 nodig voor voorbereiding en structureel € 17.000 voor beheer en onderhoud. Het functioneel maken van het monumentale urinoir aan de Keizersgracht en het realiseren van een toegankelijke openbare voorziening in het stadshart vergt daarnaast een investering van ca. € 120.000. De kapitaallasten bedragen € 8.000 vanaf 2023. De financiële verwerking van deze mutatie is opgenomen in programma Leefbare gemeente.
€ 32.000
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
Wat
Parkeergarage Sluisdijkstraat Voor deze garage is een noodzakelijke renovatie voorzien waar een krediet van € 400.000 voor nodig is. Parkeergarage Koninckshoek De parkeergarage Koninckshoek maakt geen onderdeel uit van de herontwikkeling van het € 85.000 € 107.000 € 107.000 € 107.000 gebied Prinsenstraat. De kosten van beheer en onderhoud moeten weer in de begroting worden opgenomen. Daarnaast wordt ook voor deze parkeergarage een renovatie voorzien met een benodigd investeringskrediet van € 470.000.
2022
2023
2024
2025
0
€ 19.000
€ 19.000
€ 19.000
€ 85.000
€ 107.000 € 107.000 € 107.000
3.6 We verbeteren de kwaliteit en omvang van de woningvoorraad zodat meer mensen in Den Helder kunnen gaan wonen.
Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal woningen in Den Helder 2020 2021 2022 28.213 28.390 28.600 Bron: CBS
2023 28850
2024 29.050
2025 29.250
Wat gaan we ervoor doen? 3.6.1. We zetten ons in op het realiseren van een kwalitatief goed woningaanbod binnen de binnenstedelijke omgeving. We richten ons zowel op de vraag van onze eigen inwoners als op de mogelijke toenemende vraag naar woningen als gevolg van de groeiende werkgelegenheid in Den Helder. Daarnaast richten wij ons op woningen voor specifieke (kwetsbare) doelgroepen. 3.6.2. Realiseren van binnenstedelijke nieuwbouwprojecten met als doelstelling 1500 gerealiseerde woningen in 2030. Naast het verder uitvoeren van het project Willem-Alexanderhof en ’t Laar wordt het project Vinkenterrein (nieuwe naam: Molenwerf) in uitvoering gebracht. Tevens wordt een vervolg gegeven aan woningbouwontwikkelingen in het stadshart (onder andere Koningstraat/Spoorstraat, Halter Bellevue en Molenplein) en diverse locaties in Nieuw Den Helder. 3.6.3. De voorbereidingen voor de ontwikkelingen van Station Zuid/Schooten-West, Tillenhof, omgeving Ruyghweg/Spoorhaven en Dijkbuurt worden verder vervolgd. Daarnaast gaan we verder met de verkenning van de onderzoeklocaties omgeving Drs. F. Bijlweg en de diverse locaties in Julianadorp (gerelateerd aan het ONS-initiatief). 3.6.4 Om de woningbouwopgave, waar mogelijk, te versnellen wordt opnieuw een beroep gedaan op de 'uitvoeringsregeling subsidieversnelling woningbouw' van de Provincie Noord-Holland.
3.6.5 We faciliteren en stimuleren zoveel mogelijk particuliere initiatieven voor woningbouw. Hierbij dient wel, net als bij alle andere initiatieven, rekening gehouden te worden met bredere doelstellingen en belangen in het gebied en rondom de locatie. 3.6.6 We onderzoeken de mogelijkheden voor tijdelijke woningbouwlocaties waarbij de vraag, geschiktheid van locaties en realiseerbaarheid wordt meegenomen. Nieuw beleid en ruimtevragers Wat