Presentatie Rekenkamercommissie 22 februari.pdf

Rekenkamer Den Helder

Effectiviteit milieutaken OD NHN 22 februari 2022

www.ioresearch.nl

Even voorstellen • Ester Hilhorst, senior onderzoeker I&O Research, specialisatie: economie, ruimte, wonen, rekenkameronderzoek, dienstverlening aan ondernemers, gemeenschappelijke regelingen • Laurent Staartjes, onderzoeker I&O Research, specialisatie: bestuursrecht, gemeenschappelijke regelingen, rekenkameronderzoek, VTH, lokaal bestuur

I&O Research

Doel van dit onderzoek Doel

Het versterken van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad door inzicht in de kwaliteit en doelmatigheid van de uitvoering van de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) door de Omgevingsdienst NHN en de mate waarin de huidige afspraken tussen de gemeente Den Helder en de Omgevingsdienst NHN passen bij de voorgenomen invoering van de Omgevingswet.

De centrale vraag

Is de Omgevingsdienst NHN voldoende toegerust om de milieu-gerelateerde VTH-taken voor Den Helder efficiënt en effectief te vervullen nu en in de nabije toekomst?

Planning

Start: maart 2022 Nota van bevindingen: eind juni 2022 Ambtelijk en bestuurlijk wederhoor: najaar 2022 I&O Research

Aanpak Deskresearch: beleid, regelgeving, afspraken, realisatie, (landelijke) evaluaties raadsinformatie, omvang doelgroep, aantallen bezoeken, vergunningen, meldingen etc Interviews ambtelijk en bestuurlijk betrokkenen bij gemeente en OD NHN (9) Telefonisch interview ondernemers die contact hadden met OD NHN (5) Sessie met de gemeenteraad (7 juni 2022, online) Rapportage: Nota van bevindingen met beantwoording onderzoeksvragen en normenkader. Aanbevelingen voor de gemeenteraad. I&O Research

Rol van de Omgevingsdienst Gemeenten zijn wettelijk verplicht een aantal (meer complexe) Milieugerelateerde VTH-taken te beleggen bij de omgevingsdiensten en mogen meer diensten afnemen. Wettelijke taken: Artikel 7 Besluit Omgevingsrecht (BOR), bijvoorbeeld milieuvergunningen Plustaken: VTH en advisering over regulering, bodem, geluid en lucht, externe veiligheid, ruimtelijke ordening en milieu, natuur, gemeentelijk rioleringsplan, afvalinzameling, gemeentelijke afvaltaken, klimaat en duurzaamheid en diverse subsidieregelingen. Extra taken: advisering, hulp bij participatietrajecten of extra ondersteuning bij andere toezichthoudende taken. Tijdens de coronacrisis heeft de omgevingsdienst bijvoorbeeld gemeenten geholpen bij het controleren van het naleven van de coronamaatregelen.

I&O Research

Beleid en opdrachtverstrekking • Gemeente Den Helder heeft geen eigen (aanvullend) VTH-milieubeleid beleid opgesteld, wettelijk bepalingen zijn leidend. OD NHN voert dit uit. In de regiobrede VTH-strategie 2021-2023 staan doelen. Die zijn niet SMART geformuleerd en worden niet gemeten. • Afspraken via Dienstverleningsopdracht (DVO 2015, collegeregeling). Ten tijde onderzoek niet actueel. • Zicht op omvang problematiek ontbreekt. Sturing vindt plaats op uren-inzet. Uit informatie die de OD NHN leverde in het kader van dit onderzoek, blijkt dat Den Helder in totaal 1. 000 meldingsplichtige bedrijven en 46 vergunningsplichtige bedrijven telt, waarvan er 26 vallen onder de OD NHN waar gemeente Den Helder als bevoegd gezag optreedt. Het aantal meldingsplichtige bedrijven kan per periode verschillen. Er vallen 10 Helderse bedrijven onder toezicht van OD NZKG. Het gaat om de rioolwaterzuivering, afvalverwerkende bedrijven en bedrijven in de olie-industrie. I&O Research

Uitvoering VTH-taken milieu • Prioritering op taken op basis van regiobrede risico-inschatting. • Jaarlijks gemeentelijke Uitvoeringsprogramma: ureninzet op taken en kosten. Ambtelijk afgestemd in 2022. Kwartaalrapportages over de inzet op taken en kosten. Ambtelijk gedeeld. • Geen zicht op effectiviteit van de inzet (kan het ook minder?) en op realisatie van maatschappelijke effecten. • De Regionale Raadscommissie Noordkop (RRN) heeft door OD NHN hiervoor gevraagde budget in 2022 niet beschikbaar gesteld. • Gemeente heeft geen inzicht in tevredenheid inwoners en bedrijven. In dit onderzoek geen problemen gevonden. • Geen aanwijzingen voor problemen met de dienstverlening door OD NHN. Commissie Van Aartsen: OD NHN beter toegerust om taken uit te voeren dan de gemeente. I&O Research

Voorbereiding Omgevingswet Verwachtingen ten aanzien van rol Omgevingsdienst: • Minder milieuvergunningen, meer algemene regels • Meer integrale toetsing, breder dan milieu (bouwen, stikstof etc) • Bodemtaken van provincie naar gemeenten maar met minder budget (grotere opgave) • Algemene milieuregels ‘bruidsschat’ staan open voor maatwerk. Level playing field en kosten • Onduidelijkheid over basis- en plustaken • Onduidelijkheid over financieringsstructuur • Pilot Implementatie Omgevingswet niet verlengd Omgevingswet en dienstverlening OD NHN vraagt om integrale afweging binnen het college: wat doe je zelf, wat doet OD NHN wat kost dat?

I&O Research

Informatievoorziening gemeenteraad Document

Door wie vastgesteld?

Mogelijke invloed raad

Regionale VTH-strategie

Colleges deelnemende overheden. Na instemming AB OD NHN.

Aan AB-lid eigen beleid meegeven

Gemeentelijk Uitvoeringsprogramma

Voorbesproken in AOGP, per gemeente mogelijkheid tot vaststelling in college

Prioriteiten stellen in de uitvoering van VTH (via beleid)

Regionale Begroting

AB OD NHN

Zienswijze. In de praktijk: amendement op raadsvoorstel

AB OD NHN

Zienswijze. In de praktijk: amendement op raadsvoorstel

Regionaal Jaarverslag

AB OD NHN

Nee, verantwoordingsinformatie

Gemeentelijke DVO

College en OD NHN

Nee, privaatrechtelijk

Regionale Kadernota

Taak gemeenteraad: prioriteren van het gemeentelijke uitvoeringsprogramma Mogelijkheid om te sturen via regionaal beleid Komst Omgevingswet: sturen op college-brede afweging inzet Omgevingsdienst I&O Research

Aanbevelingen Inhoudelijk prioriteren van de uitvoering binnen de huidige kaders Vraag het college om de Kwartaalrapportages en prioritering in het gemeentelijke Uitvoeringsprogramma Controleren in de P&C-cyclus Vraag het college om de mandaatregeling, DVO, prestatie-indicatoren en financieringsstructuur te actualiseren, samen met OD NHN Voorsorteren op de Omgevingswet Vraag het college om een integrale afweging te maken van de taken die OD NHN I&O Research

uitvoert

Vragen

I&O Research

I&O Research Enschede

I&O Research Amsterdam

Zuiderval 70

Piet Heinkade 55

7500 AN Enschede

1019 GM Amsterdam

T (053) 200 52 00

T (020) 308 48 00

E info@ioresearch.nl

E info@ioresearch.nl

KVK 08198802