Jaarstukken 2023.pdf
Tekst van het document
Algemeen
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
2
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
3
Inhoudsopgave Algemeen .................................................................................................................................................................2 Leeswijzer ............................................................................................................................................................ 6 Inleiding ................................................................................................................................................................ 7 Financieel resultaat ..............................................................................................................................................8 Financiën in één oogopslag ............................................................................................................................... 11 Programma's .......................................................................................................................................................... 12 Bestuurlijke vernieuwing..................................................................................................................................... 14 Zorgzame gemeente ..........................................................................................................................................
26 Vitale gemeente ................................................................................................................................................. 45 Leefbare gemeente ............................................................................................................................................ 62 Financiële rekening ................................................................................................................................................ 81 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................. 82 Overhead ........................................................................................................................................................... 84 Onvoorzien ......................................................................................................................................................... 85 Vennootschapsbelasting .................................................................................................................................... 86 Paragrafen ..............................................................................................................................................................
87 Weerstandsvermogen ........................................................................................................................................ 88 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................... 106 Financiering...................................................................................................................................................... 118 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................. 131 Verbonden partijen ........................................................................................................................................... 142 Grondbeleid...................................................................................................................................................... 165 Lokale heffingen ............................................................................................................................................... 176 Subsidies..........................................................................................................................................................
184 Wijkgericht werken ........................................................................................................................................... 187 Effecten corona ................................................................................................................................................ 188 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................................................. 189 Jaarrekening ......................................................................................................................................................... 191 Grondslagen voor waardering .......................................................................................................................... 193 Balans .............................................................................................................................................................. 199 Toelichting op de balans .................................................................................................................................. 201 Gewaarborgde geldleningen en garantstellingen .............................................................................................
229 Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten ..................................................................................... 231 Exploitatieoverzicht per taakveld ...................................................................................................................... 232 Gebeurtenissen na balansdatum ..................................................................................................................... 241
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
4
Incidentele baten en lasten .............................................................................................................................. 243 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa) ................................................................................ 248 Controleverklaring ............................................................................................................................................ 255
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
5
Leeswijzer De opzet van de jaarstukken is conform het Besluit begroting en verantwoording (B BV) en de verantwoording volgt de opzet van de Programmabegroting 2023. De financiële tabellen zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. De jaarstukken bestaan uit: - het jaarverslag - de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit: - De programmaverantwoording. - De paragrafen. De jaarrekening bestaat uit: - Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting - De balans en toelichting. - De bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (Single Informatie S ingle Audit). - Een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. - De rechtmatigheidsverantwoording. Per programma leggen we verantwoording af over de ‘3W -vragen’ uit de begroting: - Wat hebben we bereikt? - Wat hebben we ervoor gedaan? - Wat heeft het gekost? Per programma wordt verder opgenomen: - Een overzicht van de verbonden partijen met de financiële bijlage. - De indicatoren die genoemd zijn in de begroting 202 3. - Een toelichting op de belangrijkste verschillen tussen de j aarrekening en de gewijzigde begroting. Het gaat hier om afwijkingen groter dan € 100.000. Of afwijkingen die om andere redenen interessant of belangrijk zijn om te benoemen. - Bij de indicatoren staan de gemiddelde cijfers van Nederland.
De verplichte paragrafen zijn: - Weerstandsvermogen. - Onderhoud kapitaalgoederen. - Financiering. - Bedrijfsvoering. - Verbonden partijen. - Grondbeleid. - Lokale heffingen - Openbaarheidsparagraaf. De niet verplichte paragrafen zijn: - Subsidies. - Wijkgericht werken. - Effecten corona.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
6
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2023. Deze bestaat uit een beleidsmatig jaarverslag en een financiële jaarrekening. Met deze jaarstukken legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over het gevoerde beleid en de daarmee ingezette financiële middelen. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en control cyclus van het begrotingsjaar van de gemeente. De programmarekening laat een voordelig saldo zien van € 12.621.000. In de Decembernota 2023 werd rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 5.395.000. Het verschil tussen de twee uitkomsten is € 7.226.000 en heeft een aantal oorzaken. Deels betreft dit nog niet afgeronde werkzaamheden die in 2024 als nog tot bestedingen zullen leiden en deels betreft het voordelen in de uitvoering die al in de Decembernota waren aangekondigd. Voorbeelden hiervan zijn de vergoeding voor de Oekraïne-opvang, de afwikkeling van het Onderwijsachterstandenbeleid 2018-2012 en afwikkeling van oude jaren op de taak huishoudelijk afval. In de toelichting op programma's wordt uitgebreid in gaan op de verschillen en uiteraard op de meer inhoudelijke aspecten bij het realiseren van de doelstellingen voor 2023. Dankzij de eenmalige meevallers is de weerstandspositie van de gemeente iets beter geworden. We kunnen deze goed gebruiken bij de zaken die in 2024 en verder volop onze aandacht behoeven.
Het jaar 2023 heeft als elk jaar zijn eigen bijzonderheden. Onmiskenbaar was Sail een van de hoogtepunten voor Den Helder. Zowel de inwoners van Den Helder als de wijde omgeving hebben volop kunnen genieten van dit meerdaagse evenement. Ook van groot belang is het feit dat we in 2023 onze nieuwe huisvesting op Willemsoord hebben kunnen betrekken. Hiermee zijn zowel het bestuur als de ambtelijke organisatie voorzien van een uitstekende werkomgeving die is opgeleverd binnen de beschikbaar gestelde middelen. In 2023 zijn twee belangwekkende onderzoeken gestart die in 2024 verdere uitwerking krijgen. Het onderzoek naar de effectiviteit, efficiency en cultuur van onze organisatie en het onderzoek naar de stichting erfgoed en Willemsoord. Evenals voorgaande jaren blijven de omstandigheden waarin de gemeente de werkzaamheden uitvoert uitdagend. De arbeidsmarkt laat continu een grote druk zien die van ons vraagt om blijvend ons uiterste best te doen om de geschikte kandidaten voor ons te interesseren en aan ons te binden. Dit lukt nog steeds, en blijft ook in de komende periode onverminderd van belang. Ook de onzekerheden rondom de gemeentelijke financiën zetten zich onverminderd door. Het vooruitzicht op een gezonde en passende bijdrage van de rijksoverheid via het gemeentefonds is er nog niet.
Een eerste stap is na afronding van het jaar 2023 wel gezet, maar dat is verre van voldoende. In VNG verband blijven wij ons dan ook onverminderd inzetten om een toereikende financiering te krijgen voor onze taken. De jaarstukken zijn opgesteld conform de werkwijze en inhoud zoals gebruikelijk in Den Helder. We vertrouwen erop dat de jaarstukken de lezer een goede indruk geven van de zaken die in 2023 zijn opgepakt en uitgevoerd.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
7
Financieel resultaat De programmarekening 2023 sluit met een voordelig saldo van € 7.225.000. Er is al (in de Decembernota) rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 5.396.000. In 2023 zijn de volgende besluiten genomen die van invloed zijn geweest op het saldo van de begroting:
Besluit
Bedrag
1. Programmabegroting 2023
171.000
2. Eerste tussenrapportage 2023
-2.458.000
3. Tweede tussenrapportage 2023
-284.000
4. Decembernota 2023
7.967.000
Actueel saldo begroting
5.396.000
Resultaatbestemming Bij de besluitvorming over de programmarekening 2023 wordt voorgesteld een deel (€4.131.000) van het voordelige resultaat toe te voegen aan de budgetten in 2024. Voor het restant (€ 3.095.000) wordt voorgesteld dit toe te voegen aan de algemene reserve. Onder dit overzicht worden de belangrijkste afwijkingen van de baten en lasten toegelicht die het verschil van € 7.225.000 tussen de begroting en de realisatie verklaren. Exploitatieoverzicht x € 1.000 Taakvelden
rekening primitieve 2022 begroting
actuele begroting
rekening
verschil
6.507
975
1.181
9.313
-8.132
Lasten
-232.777
-222.540
-249.687
-249.411
-276
Baten
239.285
223.515
250.868
258.724
-7.856
Reserves
-2.018
-804
4.215
3.308
907
Toevoegingen (lasten)
-9.975
-6.130
-17.631
-19.546
1.915
Onttrekkingen (baten)
7.957
5.326
21.846
22.853
-1.008
Gerealiseerd resultaat
4.489
171
5.396
12.621
-7.225
Voor nadere toelichtingen op de belangrijkste afwijkingen tussen begrote en de gerealiseerde bedragen wordt verwezen naar de analyses in het Jaarverslag bij de programmaverantwoordingen.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
8
De belangrijkste afwijkingen vanaf € 500.000, die het verschil t ussen de begroting en de rekening 2023 verklaren, zijn: Verschillen tussen begroting en rekening op hoofdlijnen
bedrag
Nog niet uitgevoerde werkzaamheden 2023 over te hevelen naar 2024
2.420
Bekostigingsregeling Oekraïneopvang
3.000
Jeugdzorg
-1.300
Huishoudelijk afval
832
Zwembad (exploitatielasten en reparatiekosten)
-826
Onderwijsachterstandenbeleid, bredere inzet beschikbare middelen
1.400
Beheer overige gebouwen en gronden, verkoop restgroen/afkoop erfpachtgronden, huurinkomsten
1.008
Overige verschillen, kleiner dan € 500.000 per onderwerp
Totaal
692
7.226
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
9
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
10
Financiën in één oogopslag
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
11
Programma's
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
12
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
13
Bestuurlijke vernieuwing Inleiding Belangrijke opdrachten van college en gemeenteraad zijn: - Inwoners meer betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid. - Optimale samenwerking tussen gemeenteraad, college van B&W, de raadsgriffie en de ambtelijke organisatie. Dit alles vanuit de gedachte dat onze inwoners centraal staan. En wij alleen in goede samenwerking de uitdagingen in onze gemeente het hoofd kunnen bieden. Met een samenhangend pakket van diverse activiteiten werken we aan de realisatie van de gestelde doelen. Het programma Bestuurlijke vernieuwing gaat over: - Effectieve dienstverlening aan inwoners en bedrijven. - Het verbeteren van de gemeentelijke organisatie. - Een goede en professionele samenwerking tussen gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders. - Het betrekken van inwoners bij initiatieven van de gemeente. De gemeente wil een moderne organisatie zijn die flexibel en slagvaardig werkt aan complexe opgaven én de dagelijkse werkzaamheden goed organiseert. Een organisatie die zo dicht en zo laagdrempelig mogelijk bij de inwoners staat en gericht is op samenwerking.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
14
Doelen
1.1 Den Helder kent een stabieler bestuur (raad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Vertrouwen in het bestuur van de gemeente Den Helder. Waarde 2023: Heel veel 8%, veel 26%, neutraal (niet veel/niet weinig) 40%, weinig 18%, nauwelijks tot geen 4%. Geen mening 5%. omschrijving indicator
Via ons inwonerspanel meten van vertrouwen in de manier waarop gemeente wordt bestuurd. (extra) toelichting indicator Op vijfpuntsschaal: % mate van vertrouwen in manier waarop gemeente wordt bestuurd: heel veel, veel, neutraal (niet veel/niet weinig), weinig, nauwelijks tot geen. NB: Beoogde waarde 2022 (heel) veel was 32% en is werkelijk 10%. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.1.1 Uitvoeren verbeteragenda Bestuurlijke Vernieuwing met de nadruk op de volgende onderwerpen: Toelichting activiteit · · · ·
Inzet (digitale) participatiemiddelen voor inwoners, zoals digitaal platform Ingesprek.DenHelder.nl (Citizenlab). Communicatie over plannen en over genomen college- en raadsbesluiten, inclusief de afwegingen die daarbij een rol hebben gespeeld. Bevorderen van de toegang voor bewoners en ondernemers met initiatieven. Vergroten aanwezigheid organisatie, college en gemeenteraad in de wijk.
Wat hebben we gedaan? Er is een startnotitie opgesteld voor de participatieverordening waarin het plan van aanpak voor het opstellen van deze verordening is beschreven. Deze is in de commissie besproken en in februari door de gemeenteraad vastgesteld. In de herfst is een participatietraject geweest over de participatieverordening. De informatie hieruit gebruiken we bij het opstellen van de participatieverordening. Om de samenwerking binnen de gemeenteraad, tussen de gemeenteraad en het college, met de griffie en met het team van ambtenaren te verbeteren, is met ondersteuning vanuit de VNG een Gemeentelijk Manifest opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en)
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
15
1.2 Den Helder voert beleid doeltreffender uit door beter en transparanter samen te werken met de verbonden partijen. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Mate van tevredenheid over de informatievoorziening van de verbonden partijen aan de gemeenteraad. Waarde 2023: 6,2 omschrijving indicator
Rapportcijfer van gemeenteraad over kwaliteit, volledigheid en tijdigheid aangeleverde informatie door (publieke en private) verbonden partijen. Bron: enquête door gemeente Den Helder onder raads- en commissieleden. (extra) toelichting indicator Van de 77 raads- en commissieleden die de enquête kregen toegestuurd (januari/februari 2024) hebben 22 leden de enquête ingevuld (respons van 28,6%). Ten opzichte van 2022 is de tevredenheid licht toegenomen (van 6.0 naar 6.2). Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.2.1 Twee keer per jaar een extra commissie Bestuur en Middelen over de rapportage verbonden partijen die het college aanbiedt aan de raad. Toelichting activiteit De directies van de private verbonden partijen in Den Helder geven een presentatie en beantwoorden technische vragen. Vervolgens bespreekt de commissie de rapportage met het college. Wat hebben we gedaan? Op 12 april 2023 is in een extra Raadscommissie Bestuur en Middelen geweest waarin de eerste rapportage verbonden partijen is besproken. De 2e rapportage Verbonden partijen is op 22 september 2023 aan de gemeenteraad aangeboden en besproken in de Raadscommissie Bestuur en Middelen op 3 oktober 2023. Activiteit 1.2.2 We werken aan de bundeling van de ontwikkelcapaciteit die belegd is of was bij Zeestad cv/bv, Port of Den Helder en Den Helder Airport.
Toelichting activiteit Efficiënte inzet van de private verbonden partijen Wat hebben we gedaan? Presentatie scenario's Zeestad in de Raadscommissie Bestuur en Middelen in februari 2023. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) Het college is in 2023 gestart met de heroriëntatie op de taakstelling van Willemsoord bv en de samenwerkingsrelatie met Zeestad cv/bv. De resultaten hiervan zijn in 2024 te verwachten.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
16
1.3 Inwoners en ondernemers ervaren betere dienstverlening van de gemeente Den Helder. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Het gemiddelde rapportcijfer dat ondernemers de dienstverlening van de gemeente geven. Waarde 2023: omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator De VNG Ondernemerspeiling is gestopt in 2022. Over het jaar 2023 is er daarom geen ondernemerspeiling uitgevoerd en is er geen rapportcijfer voor onze dienstverlening aan ondernemers beschikbaar. We onderzoeken hoe we dat in de toekomst vorm kunnen geven Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners de dienstverlening van de gemeente geven. Waarde 2023: omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator Over het jaar 2023 hebben we geen burgerpeiling uitgevoerd en daarom is er geen rapportcijfer voor onze dienstverlening aan inwoners beschikbaar. MKB-onderzoek (peiling MKB-vriendelijkste gemeente) Waarde 2023: omschrijving indicator
De verkiezing MKB-vriendelijkste gemeente is een initiatief van MKB-Nederland, uitgevoerd door onderzoeksbureau LexNova. Het is een tweejaarlijkse prijs, waaraan gemeente Den Helder in februari 2021 (editie 2020/2021) voor de eerste keer meedeed. (extra) toelichting indicator In 2023 is er géén landelijke ondernemerspeiling mkb-vriendelijkste gemeente (bron: https://www.mkb.nl/mkbvriendelijkstegemeente). De organisatie gebruikt 2023 om de verkiezing mkbvriendelijkste gemeente te vernieuwen en de vorm en inhoud van de ondernemerspeiling door te ontwikkelen. we werken bovendien toe naar een 'platform mkb-vriendelijke gemeente' met meer tussentijdse peilingen, inzichten en concrete tools voor ondernemers(organisaties) en gemeenten. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.3.1 Blijven investeren in goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers, zoals door het programma Excellente Dienstverlening. Toelichting activiteit Onze dienstverlening heeft continu de aandacht binnen het programma Excellente Dienstverlening. Wat hebben we gedaan? Met onze klanten werken we samen aan de ontwikkeling en toekomst van de werk-, leef- en leeromgeving. We leveren excellente, mensgerichte dienstverlening aan al onze klanten. Dat kunnen inwoners, bedrijven of instellingen zijn. Maar ook collega’s zien wij als klanten. We staan ten dienste van onze klant.
Daarom vervullen wij hun vragen en/of behoefte op een mensgerichte manier, die de verwachting overstijgt. Hiervoor zetten wij onze kennis, producten, inspanning en diensten in.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
17
Activiteit 1.3.2 Inzet op betere dienstverlening aan ondernemers. Toelichting activiteit Dit door het versterken van het lokaal ondernemersklimaat; het verbeteren van het overleg met ondernemersverenigingen en goede communicatie en beleid met betrekking tot het midden- en kleinbedrijf. Het resultaat: ondernemers tevreden over de gemeente en een goed imago bij ondernemers buiten de gemeente. Wat hebben we gedaan? We hebben een start gemaakt met de economische agenda. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en)
1.4 De gemeente Den Helder trekt gemakkelijker nieuwe personeel aan en houdt bestaand personeel beter vast. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.4.1 Profileren van Den Helder als aantrekkelijke werkgever. Toelichting activiteit Den Helder neerzetten als een aantrekkelijke werkgever voor het aantrekken van nieuw personeel Wat hebben we gedaan? Den Helder profileert zich als aantrekkelijke werkgever door meer zichtbaar te zijn in de stad en op social media. We staan op evenementen en zoeken externe partners op om mee samen te werken. We benadrukken dat bij onze organisatie de kwaliteiten van medewerkers worden gezien en gewaardeerd. We hebben hierop onze externe communicatie aangepast en zorgen voor professionaliteit en warmte in het contact naar buiten. Onze recruiter is hierin onze arbeidsmarktspecialist. Activiteit 1.4.2 Investeren in opleiding en training (leren & ontwikkelen). Toelichting activiteit Huidig personeel ontwikkelmogelijkheden aanbieden middels opleiding en training Wat hebben we gedaan? In 2023 is er per team bekeken welke opleidingsactiviteiten en trainingen nodig zijn, zowel op medewerkersniveau als op teamniveau. Er is sterk gebruik gemaakt van het opleidingsbudget en door het stimuleren van opleiden en persoonlijke ontwikkeling zijn in 2023 ook al aanvragen gedaan voor 2024.
Opleiden en ontwikkelen staat inmiddels centraal binnen de organisatie en is onderdeel van ons dagelijks werk. We zijn een lerende organisatie en daar hoort ontwikkeling van medewerkers en teams bij. Het traject strategische personeelsplanning wat in 2023 is uitgevoerd heeft er o.a. toe geleid dat moeilijk vervangbare posities in beeld zijn gebracht en waar nodig al tijdig scholing kan worden aangeboden. Daarnaast is er aandacht voor digitale vaardigheden binnen de gehele gemeente zodat iedereen up-to-date blijft en ondersteuning krijgt waar nodig.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
18
Activiteit 1.4.3 Uitwerken van het begrip goed werkgeverschap in de breedste zin van het woord. Toelichting activiteit Ontwikkelen van goed werkgeverschap en dit in uitvoering brengen. Wat hebben we gedaan? Goed werkgeverschap zit hem niet alleen in de arbeidsvoorwaarden, maar ook in de omgangsvormen met elkaar. Gemeente Den Helder vindt het belangrijk dat medewerkers die werkzaam zijn voor de organisatie zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen. In 2023 hebben we aandacht besteed aan de resultaten uit het medewerker-onderzoek. Op teamniveau zijn sessies georganiseerd om de resultaten te bespreken. Teamacties zijn waar nodig uitgezet en op organisatieniveau is gekeken hoe de gemeente Den Helder goed werkgeverschap verder uit kan werken. Iedere week is een zogenaamd 'Zeepkist' moment om informatie vanuit management en college te delen met de werkvloer. Dit zorgt voor een grote betrokkenheid. Daarnaast is in het kader van vitaliteit en verbinding gezorgd voor bedrijfsfruit. In 2023 heeft de verhuizing naar ons nieuwe stadhuis plaatsgevonden. Een prachtig pand waar voor medewerkers prettige en digitaal goed functionerende werkvoorzieningen zijn en ook ruimte is voor ontspanning (Werkcafé, Atrium). Desgewenst heeft de medewerker ook de mogelijkheid om daar waar kan thuis te werken en gebruik te maken van thuiswerkvoorzieningen.
Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en)
1.5 Onze inwoners voelen zich meer betrokken bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Het aantal deelnemers/gebruikers aan het participatieplatform ingesprek.denHelder.nl (Citizenlab) neemt ieder jaar toe. Waarde 2023: 3.250 omschrijving indicator
Via ingesprek.denhelder.nl maken we inzichtelijk hoe inwoners participeren bij initiatieven van de gemeente en bij (eigen) initiatieven uit hun buurt. (extra) toelichting indicator Op 31-12-2021 waren er 2.118 deelnemers en in 2022 waren dat 3.100 deelnemers. Het aantal projecten op het participatieplatform ingesprek.denhelder.nl (Citizenlab) neemt ieder jaar toe. Waarde 2023: 8 omschrijving indicator
Onderstaande cijfers gaan over het aantal uit te voeren projecten (via ingesprek.denhelder.nl) in dat jaar. (extra) toelichting indicator We streven ernaar om een stabiel niveau van projecten op ingesprek.denhelder.nl te handhaven. Een aantal projecten uit 2022 liepen door in 2023 waardoor in dat jaar ongeveer 10 projecten online hebben gestaan.
Het percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten (indexcijfer 2019 = 100) stijgt. Waarde 2023: 144
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
19
omschrijving indicator
Vrijwillige inzet inwoners voor hun stad (indexcijfer 2019 = 100). Effectindicator: percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten groeit jaarlijks met drie procent. We maken gebruik van het cijfermateriaal van vrijwilligersorganisatie Noordkop voor elkaar over hulpaanbod, gebruikers en hulpvragen. (extra) toelichting indicator
Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.5.1 Het participatieplatform ingesprek.denhelder.nl benutten we optimaal om het gesprek in en over projecten mogelijk te maken en zo inwoners meer te betrekken en te laten participeren. Toelichting activiteit Het platform biedt verschillende mogelijkheden om de burgerparticipatie te vergroten, Denk bijvoorbeeld aan het uitzetten van enquêtes, inwoners laten stemmen op verschillende scenario’s en ideeën ophalen. Wat hebben we gedaan? In 2023 zijn diverse nieuwe projecten geplaatst op ingesprek.denhelder.nl waar honderden gebruikers in geparticipeerd hebben. Verschillende lange termijn-projecten, zoals de Omgevingsvisies voor de verschillende gebieden in onze gemeente, zijn in deze periode afgerond. Inmiddels heeft het platform zo'n 3250 gebruikers. Zij worden geïnformeerd als er nieuwe projecten in/over hun dorp/wijk op het platform geplaatst worden. Het platform is in de zomer 2023 samen met de gebruikers geëvalueerd. De evaluatie is gepresenteerd in de commissie Bestuur & Middelen. De inzichten uit de evaluatie gebruiken we om het platform te verbeteren. Activiteit 1.5.2 Onder de Omgevingswet wordt een aanvrager voor een omgevingsvergunning verantwoordelijk voor het betrekken van de omgeving.
Toelichting activiteit We monitoren of de participatie afdoende is voor een goede belangenafweging, om zo nodig na evaluatie de regels te kunnen bijsturen. Wat hebben we gedaan? Er is in beeld gebracht in welke gevallen participatie door de aanvrager zeker nodig is om een goede belangenafweging te kunnen maken. Onder de Omgevingswet bestaat de mogelijkheid om door de gemeenteraad gevallen aan te laten wijzen waarin initiatiefnemers verplicht zijn om hun omgeving te betrekken (‘verplichte participatie’). We hebben in beeld gebracht in welke gevallen dit wenselijk is. Besloten is om de gemeenteraad voor te stellen om hiervoor aan te sluiten bij de huidige lijst van gevallen waarin de gemeenteraad onder het huidige kader een verklaring van geen bedenkingen dient af te geven voor aanvragen. In november 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met dit voorstel. Deze regels zullen met de inwerkingtreding van de Omgevingswet, gepland op 1 januari 2024, van kracht worden. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) In december 2023 heeft het college beleidsregels vastgesteld om te beoordelen of de verplichte participatie door de initiatiefnemer toereikend is bij de impact van de ontwikkeling. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1-1-2024 monitoren we of het ingerichte proces rondom verplichte participatie naar tevredenheid werkt.
In verband met het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet naar 1-1-2024 en het feit dat bijna alle voorbereidende stappen al voor 2023 genomen waren is er verder weinig gebeurd binnen dit doel.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
20
BBV verplichte indicatoren Indicator
Nederland
Begroting
Rekening
2023
2023
2023
Formatie, aantal FTE per 1.000 inwoners
-
9,0
8,8
Bezetting, aantal FTE per 1.000 inwoners
-
8,7
8,4
Apparaatskosten per inwoner
-
514
521
Externe inhuur: kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur
-
16,5
18,2
Overhead, % van totale lasten
-
12,6
11,1
-----
Bron: Gemeente Den Helder
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
21
Verbonden partijen Hieronder volgt een overzicht van de gemeentelijke bijdragen 202 3 aan verbonden partijen. Bijdragen verbonden partijen
bedrag
Cocensus
616
Regionaal Historisch Centrum Alkmaar
269
Totaal
885
Bedragen x € 1.000
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
22
Wat heeft het gekost?
Lasten en baten Rekening Primitieve 2022 begroting
Actuele begroting
Rekening
Saldo
Bestuurlijke vernieuwing Exploitatie Lasten
-38.326
-41.613
-40.731
-40.655
76
Baten
168.078
163.838
171.633
173.312
1.679
129.752
122.225
130.903
132.657
1.754
-730
-730
Saldo
Reserves Toevoegingen (lasten)
-298
Onttrekkingen (baten)
3.875
2.885
5.296
5.064
-232
3.577
2.885
4.566
4.334
-232
133.328
125.110
135.469
136.991
1.522
Saldo
Saldo van baten en lasten
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
23
Verschilverklaring Verschillen
bedrag
Exploitatie
V/N
I/S
1.755
Lasten
76
Taakveld 0.1 Bestuur Dankzij de hogere rekenrente is geen aanvulling nodig op de voorziening voor de pensioenlasten van voormalig bestuurders (€ 145.000). Verder is aan Helders Perspectief minder besteed (€ 189.000) en ontstaat bij de budgetten van de raad een voordeel van € 118.000 door een lagere vergoeding aan de vorige accountant (wegens het niet nakomen verplichtingen) en niet uitgevoerde onderzoekskosten. Overige afwijkingen € 65.000 nadelig. De lagere besteding aan Helders Perspectief werkt door in een lagere onttrekking dan begroot aan de bestemmingsreserve.
387
V
I
Taakveld 0.2 Burgerzaken De lasten voor burgerzaken blijven € 245.000 achter bij de raming in de begroting. De belangrijkste oorzaak is zijn de geringere werkzaamheden voor rijbewijzen en andere verstrekkingen. Een deel van de geraamde personele inzet kon daardoor plaatsvinden op de werkzaamheden voor het inschrijven van Oekraïners (Programma 2 zijn hiervoor de baten opgenomen). De lagere lasten bestaan uit een lagere inzet van personeel en inhuur (€ 62.000), lagere uitgaven dan begroot voor de verkiezingen (€ 80.000), uitstel van de aanschaf van apparatuur (€ 63.000) en lagere lasten voor rijksleges van documenten (€ 38.000).
245
V
I
Taakveld 0.4 Overhead Overhead heeft betrekking op personeel, huisvesting en ICT. De lasten voor de overhead per saldo met € 253.000 overschreden. De overschrijding wordt gecompenseerd door € 262.000 hogere baten. Per saldo is er sprake van een gering voordeel van € 9.000. Binnen dit geheel zijn er enkele bijzondere afwijkingen: - de kosten voor het project regionale inkoop worden onderschreden met € 150.000 als gevolg van een vertraagde start. In de resultaatsbestemming wordt gevraagd dit bedrag over te hevelen naar 2026 omdat het project uiteindelijk langer gaat duren. - de kosten voor de ICT worden overschreden met € 163.000 met als hoofdoorzaak een sterke prijsstijging van onderhoudscontracten. Dit werkt voor € 100.000 structureel door in begroting van volgende jaren en wordt gecompenseerd uit de stelpost voor prijsstijging in 2024. - de lasten voor huisvesting zijn overschreden in 2023 € 110.000. Dit heeft betrekking op verschillende locaties en is veroorzaakt door gestegen energieprijzen en de overgang naar het nieuwe stadshuis. Tegenover deze hogere lasten staat een extra bate van € 83.000 uit de egalisatiereserve huisvesting. De overhead is nader toegelicht in de het onderdeel overhead in de financiële rekening.
-253
N
I
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten In 2023 zijn posten afgewikkeld met betrekking tot oude jaren met een nadelig effect op het resultaat van € 243.000. Dit betreft kwesties die eerder waren vermeld in de risicoparagraaf en een geschil van vóór 2022 dat niet was opgenomen in de voorziening dubieuze debiteuren.
-243
N
I
Overige taakvelden waarvan de financiële afwijking kleiner is dan € 100.000. Deze worden niet toegelicht.
-60
N
S
Baten
1.679
Taakveld 0.2 Burgerzaken De baten zijn € 201.000 lager dan geraamd in de begroting. De belangrijkste oorzaak is een kleiner aantal verstrekkingen van Rijbewijzen, uittreksels en verklaringen.
-201
N
S
Taakveld 0.4 Overhead Het voordeel ontstaat door hogere baten voor ziektekostenvergoedingen en detacheringen van € 110.000 (hiertegenover staan inhuurkosten) een hogere vergoeding van Texel voor ICT-diensten (€ 62.000) en hogere opbrengsten voor de catering (€ 90.000).
262
V
I
Taakveld 0.6 OZB-belasting De opbrengsten OZB-belasting zijn lager dan begroot: € 180.000 op een totale verwachtte opbrengst van € 15,3 miljoen. De oorzaak is een lagere WOZ-waarde dan geraamd in de begroting.
-180
N
S
Taakveld 0.7 Algemene uitkering Gemeentefonds Eind 2023 is de Decembercirculaire verschenen. Deze had voor Den Helder een positief effect voor 2023. De circulaire bevat vooral mutaties in decentralisatie uitkeringen waarvan de energietoelage 2023 de grootste is. Bij de resultaatbestemming wordt voorgesteld een deel van dit bedrag mee te nemen naar 2024 om alsnog energietoelagen toe te kunnen kennen en de invoering van de omgevingswet verder vorm te geven.
1.484
V
I
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
24
Taakveld 3.4 Toeristenbelasting en forensenbelasting De opbrengst uit toeristenbelasting is in 2023 € 337.000 hoger dan begroot. Voor € 224.000 vloeit dit voort uit de opbrengst voor het belastingjaar 2022 dat in de loop van dit jaar is afgerond. De hogere opbrengst zet zich structureel door voor € 113.000. De opbrengst uit de forensenbelasting is € 99.000 lager dan begroot. Deze lagere opbrengst heeft in hoofdzaak betrekking op het belastingjaar 2023. In de lagere opbrengst is verwerkt dat er over de afwikkeling van het vorig jaar, 2022, aanzienlijk meer bezwaarschriften waren ingediend die zijn toegekend.
238
V
S
Overige taakvelden waarvan de financiele afwijking kleiner is dan € 100.000. Deze worden niet toegelicht.
76
V
I
I
Mutaties reserves
-232
Onttrekkingen
-232
Omdat de uitgaven voor Helders Perspectief lager waren is ook minder aan de reserve onttrokken (€ 189.000 nadeel). Daarnaast zijn er kleinere verschillen op diverse egalisatiereserves te zien (totaal € 43.000 nadeel).
-232
N
Totaal
1.523
V
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
25
Zorgzame gemeente De kosten van de Jeugdzorg en Wmo zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Dat geldt niet alleen in Den Helder, maar speelt in alle gemeenten in Nederland. De Jeugdwet en Wmo nemen preventie en de eigen kracht van gezinnen als uitgangspunt. Een ander doel was om professionals meer ruimte te geven voor eigen afweging: maatwerk. De financiële baten van jeugdhulp vallen veelal in de zorg (minder GGZ en somatische problemen op latere leeftijd) en op termijn op het gebied van werk en inkomen (via het behalen van een startkwalificatie of hoger onderwijsniveau). Preventi e en vroegsignalering zorgen voor beter welzijn van kinderen, jongeren, gezinnen en ouderen. Integraal werken leidt tot passender zorg, maar vraagt voor Multi-probleemgezinnen ook investeringen op andere gebieden, zoals wonen, werk en onderwijs. Landelijk is onderzocht dat de meeste maatregelen gericht op jeugdzorg niet één op één vertaald kunnen worden in lagere kosten in de jeugdzorg. Dat geldt wel voor bijvoorbeeld de inzet van praktijkondersteuners en gezinscoaches. We voorkomen onnodig dure individuele trajecten door versterking van de kwaliteit van de toegang, met professionals die hiervoor zijn opgeleid. En door inzet van algemene voorzieningen. In de sociale wijkteams doen we hiermee ervaring op.
De ontwikkeling van deze teams vergt echter tijd om de samenwerking met partners op die manier ook in te regelen. Den Helder zet ook in op preventie en vroegsignalering. Dat leidt weliswaar niet tot directe kostenbesparing, maar wel tot het voorkomen van problemen bij kinderen, jongeren en gezinnen en daarmee tot het voorkomen van zorgkosten op termijn. Naast het voorkomen en beperken van de instroom willen we de komende jaren ook inzetten op het bevorderen van de uitstroom. We onderzoeken waarom cliënten langer in de jeugdhulp blijven en gaan hier gericht op handelen. Een knelpunt in de zorgketen kan het afschalen van de zorg bemoeilijken. Dit vraagt een andere kijk op zorgcontracten, maar vooral ook weer de integrale blik. Organisaties buiten het sociaal domein, zoals kinderopvang en buitenschoolse opvang ( bso) kunnen hierin een rol spelen. Het geldt echter ook voor maatregelen op het gebied van wonen, onderwijs en werk. Betere beheersing van het volume aan benodigde zorg en ondersteuning is ook mogelijk door extra aandacht voor de inkoop en kostensystematie k en digitalisering. In het afgelopen jaar is de inzet op de beheersing van volume en effectiviteit in de zorg ( jeugdzorg en Wmo) en schuldhulpverlening door een integrale en gerichte aanpak verder geïntensiveerd. Ook de mogelijkheden tot participatie in de vorm van (betaald) werk maakt onderdeel uit van deze aanpak.
We zetten in op kostenbesparing van de (jeugd)zorg door meer te sturen op de inkoop, met maatwerk in en afstemming tussen effectieve zorgtrajecten en goede en breed functionerende sociale wijkteams. Er is gestart met het schrijven van de regiovisie Sociaal Domein. In de r egiovisie Sociaal Domein, zijn ambities opgenomen ambities voor ‘alles’ wat we in de regio samen willen gaan doen. ‘Alles’ wat we samen gaan doen zal bij moeten dragen aan de verwezenlijking van één of meerdere ambities. Vaststelling van de regiovisie volgt in 2024. In 2023 is de opvang van de ontheemden uit Oekraïne voortgezet. We hebben een verschuiving gezien van de particuliere opvang naar gemeentelijke opvang. Er wordt zoveel mogelijk getracht de opvang centraal vorm te geven. Hierdoor zal de opvang efficiënter verlopen maar is er ook meer aandacht voor integratie en saamhorigheid. De asielketen is in 2023 verder vastgelopen door een tekort aan opvangplekken bij het COA. Deze problematiek kent meerdere oorzaken; meer instroom van asielzoekers, tekort nieuwe opvanglocaties en het niet tijdig
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
26
doorstromen van statushouders naar vervolghuisvesting. De taakstelling voor gemeenten voor het huisvesten van statushouders is in 2023 flink gestegen.
Trends -
Toenemende wachtlijstproblematiek voor jongeren in de gemeente Den Helder.
-
Behoefte aan laagdrempelig en preventief aanbod voor jongeren.
-
Toenemende mate van overgewicht en ongezonde levensstijl bij inwoners, met name onder jongeren.
-
Balansverstoring in de samenleving, in verhouding veel ouderen ten opzichte van jongeren om deze doelgroep te kunnen ondersteunen.
-
Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk.
-
Toename van inwoners met problematische schulden en inwon ers die leven in armoede.
-
De inzet van specifieke kennis en ervaringsdeskundigheid (zoals door mensen met een verstandelijke beperking, ggz-achtergrond, laaggeletterden en ex -verslaafden) neemt toe.
-
Digitalisering en digitale bereikbaarheid.
-
Toename van het aantal te huisvesten statushouders.
Doelen 1.
Minder jongeren in Den Helder zijn aangewezen op jeugdhulpverlening.
2.
Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede.
3.
Den Helder telt minder werklozen en bijstandsgerechtigden.
4.
De zorg voor kwetsbare inwoners is doelmatiger en speelt meer in op hun (zorg)behoefte.
5.
Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk neemt af.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
27
Doelen 2.1 Minder jongeren zijn er in Den Helder aangewezen op jeugdhulpverlening. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal jongeren met indicatie jeugdhulpverlening. Waarde 2023: 13,0 omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator
Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 2.1.1 We zetten in op snelle signalering door laagdrempelige voorzieningen. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? Het proces dat moet leiden tot de Regiovisie Sociaal Domein 2024-2029 zal in mei 2024 worden afgerond (zie ‘Overige ontwikkelingen’). Een aantal ambities in de regiovisie is gericht op het vroeg signaleren van problemen en het inrichten van laagdrempelige voorzieningen. Het gaat in de regiovisie niet alleen om jongeren maar om alle inwoners van de regio. De regiovisie zal het inhoudelijk kader vormen op basis waarvan lopende en nieuwe initiatieven die moeten bijdragen aan deze punten worden getoetst. Naast het hierboven genoemde is op dit punt eerder al gestart beleid uitgevoerd. Hieronder valt ook de inzet van Schoolmaatschappelijk werk in het primair- en voortgezet onderwijs. Hierdoor worden problemen van en rond kinderen eerder gesignaleerd en opgepakt waardoor escalatie van problemen en doorverwijzing naar gecontracteerde hulp in veel gevallen kan worden voorkomen. Activiteit 2.1.2 Sturen op inkoop om de juiste zorg te kunnen verlenen. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? We hebben de contracten voor de maatwerkvoorzieningen voor de Wmo, Jeugd en Participatie verlengd tot 1 januari 2025. We zijn gestart met de voorbereidingen van de nieuwe inkoop voor Wmo en Participatie. In 2024 wordt gestart met de voorbereiding van de nieuwe inkoop Jeugd. De nog vast te stellen Regiovisie Sociaal Domein voor de Kop van Noord-Holland vormt de basis voor de nieuwe inkoopcontracten. We hebben in 2023 een nieuw contract ondertekend voor jeugdzorgplus (gesloten jeugdzorg), waarin partijen rekening houden met de afbouw van gesloten jeugdzorg in 2030. Om de gewenste afbouw van geslotenheid mogelijk te maken, zien de gemeenten drie prominente speerpunten: 1. Geslotenheid voorkomen 2. Gecontroleerde afbouw van geslotenheid naar nul plaatsingen in 2030 3. Bevorderen van uitstroom uit geslotenheid in eigen regio Ook in 2023 heeft de dalende trend van gesloten plaatsingen zich voortgezet
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
28
Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) In 2023 is gestart met het proces dat in mei 2024 moet leiden tot de Regiovisie Sociaal Domein van de Kop van Noord-Holland. In het voorjaar van 2023 is, op basis van gesprekken met alle wethouders met een Sociaal Domein taak in hun portefeuille. In dit pamflet waren de uitdagingen die zij zien voor de komende jaren opgenomen. Daarnaast stond in dit pamflet hun idee over samenwerking weergegeven (zowel de samenwerking tussen de gemeenten in de regio als ook de samenwerking met partners in het Sociaal Domein. Met het pamflet als vertrekpunt zijn bijeenkomsten georganiseerd voor de adviesraden Sociaal Domein, cliëntenraden, welzijns-/onderwijs-/gezondheids-/veiligheidspartners en gecontracteerde organisaties georganiseerd. Ook is in gesprek gegaan met (een afvaardiging van) de vier gemeenteraden. Tijdens deze bijeenkomsten is gereflecteerd op het pamflet. Het pamflet en de uitkomst van de bijeenkomsten hebben de input geleverd voor de Regiovisie. De, in de Regiovisie Sociaal Domein, opgenomen ambities zullen het inhoudelijk kader gaan vormen voor ‘alles’ wat we in de regio samen willen gaan doen. ‘Alles’ wat we samen gaan doen zal bij moeten dragen aan de verwezenlijking van één of meerdere ambities.
De Regiovisie is integraal (Sociaal Domein breed) en gaat niet uit van de ‘klassieke’ Sociaal Domein zuilen maar van opgaven waarvoor wij staan. Hierbij kan de kennis, kunde en capaciteit vanuit de klassieke zuilen nodig zijn maar moet integraal worden opgetrokken (als dat nodig is om de doelen te halen).
2.2 Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Beroep op schuldhulpverlening Waarde 2023: 193 omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator Bron: eigen registratie: aantal inwoners dat schuldhulpverlening ontvangt. Aantal inwoners dat zich aanmeldt bij de Voedselbank Waarde 2023: 102 omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator Aantal geregistreerde huishoudens in het bestand van de Voedselbank. Bron: Het aantal daadwerkelijke gebruikers van de Voedselbank Den Helder (per week). Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 2.2.1 Inzet via het Vroeg Erop Af-team van het Centrum Financieel Fit Den Helder voorkomt crisissituaties. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? Het oppakken van signalen van betalingsachterstanden van de aangesloten vastenlastenpartners is onderdeel geworden van de reguliere werkzaamheden.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
29
Activiteit 2.2.2 Integrale aanpak, breed integraal casuïstiek overleg in de sociale wijkteams. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? Dit is onderdeel van het reguliere werkproces. Structureel worden integrale zaken met elkaar besproken en voorzien van een oplossing.
Activiteit 2.2.3 Inzet van budgetcoaching en maatwerk in de duur van budgetbeheer, ter voorkoming van onder bewindstelling. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? Dit is onderdeel van het reguliere werkproces geworden. Er wordt met de klant besproken en bekeken welke ondersteuning voor hoelang nodig is. Activiteit 2.2.4 Voorlichting geven aan jongeren op scholen binnen onze gemeente. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? De gemeente is een samenwerking aangegaan met een organisatie die gespecialiseerd is in het informeren en bewustmaken van jongeren over geldzaken. Deze organisatie gaat bij scholen op bezoek om daar klassikaal voorlichting te geven. De voorlichting heeft als doel om jongeren bewust te maken over het belang van financiële kennis, hun eigen financieel gedrag en de sociaaleconomische kant van geld. Maar ook om de drempel om te praten over geldproblemen en het zoeken van hulp te verlagen. Activiteit 2.2.5 Inzet Doorbraakfonds ter voorkoming van een impasse in de Schuldhulpverlening. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? Het Doorbraakfonds is ingebed in het instrumentaria bij schuldhulpverlening. Activiteit 2.2.6 Het bevorderen van zelfredzaamheid van inwoners door samenwerkingsafspraken met bewindvoerders te versterken. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? De gemeente heeft in samenspraak met brancheorganisaties een convenant opgesteld. Meerdere bewindvoerders hebben het convenant inmiddels ondertekend. Samen met de aangesloten bewindvoerders en sociale partners biedt de gemeente Plinkr Nazorg als (extra) ondersteuning aan om zelfredzaamheid te bevorderen. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en)
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
30
2.3 Den Helder telt minder werklozen en minder bijstandsgerechtigden. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Netto arbeidsparticipatie in Den Helder. Waarde 2023: 70,4 omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator Percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 2.3.1 We leiden, in samenwerking met werkgevers en re-integratiebedrijven, inwoners met een bijstandsuitkering toe naar werk. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? In de wijkcentra, op het gemeentehuis en op het Jongerenpunt zijn doorlopend gesprekken gevoerd met inwoners die een bijstandsuitkering hebben. Er zijn in 2023 twee banenmarkten georganiseerd in samenwerking met het Werkgevers Servicepunt. Er zijn vrijwilligers geworven voor Sail en er is een bijeenkomst geweest voor inwoners met een taalachterstand. Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is blijven dalen. Op 1 januari 2023 waren er 1408 lopende uitkeringen, op 31 december 2023 waren er 1377 lopende uitkeringen. Activiteit 2.3.2 Het Jongerenpunt helpt jongeren bij het vinden en behouden van een (leerwerk)baan en begeleidt jongeren bij het vinden van de juiste opleiding of de terugkeer naar school. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? JeugdWerkt! is onderdeel van het Jongerenpunt en geeft aan jongeren sollicitatietrainingen en daarnaast worden jongeren actief benaderd om de mogelijkheden en ondersteuning die het Jongerenpunt biedt onder de aandacht te brengen. Vanuit het budget voor de aanpak jeugdwerkloosheid wordt door de gemeenten van de Kop van Noord-Holland gewerkt aan vijf doelstellingen die allemaal gericht zijn op werk of scholing. Er is een netwerkbijeenkomst georganiseerd om de verbinding tussen de partners te versterken. Verder sluit het Jongerenpunt qua doelstellingen en inzet aan bij de doorontwikkeling van de wijksteunpunten.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
31
Activiteit 2.3.3 Inburgeringsplichtigen begeleiden we bij hun inburgering. Doel is om de inburgeraar zo snel mogelijk te laten meedoen in de Nederlandse samenleving, het liefst met betaald werk. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? De Wet Inburgering (2021) is per 1 januari 2022 in werking getreden. Samen met de gemeenten Schagen en Hollands Kroon heeft Den Helder het Samenwerkingsverband SIN (Samen Inburgeren Noordkop) gecontracteerd. Zij bieden een programma per week aan van taal en participatie afgestemd op de gekozen route en het individu. Naast het leren van de taal wordt direct ingezet op actieve deelname aan de maatschappij. De gemeente stuurt op de afspraken met het SIN en heeft de regie op de inburgering. Per inburgeraar wordt een traject op maat aangeboden. Activiteit 2.3.4 Inwoners met een loonwaarde tussen de 30% en 70% plaatsen we binnen de voorziening duurzaam aan het werk met LKS (loonkostensubsidie) en krijgen een vaste baan. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? Het aantal plaatsingen binnen de voorziening Duurzaam aan het werk blijft nog steeds achter op de vrijwillige taakstelling. Er zijn acties uitgezet om de instroom te verhogen en daarmee inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, en een loonwaarde tussen de 30% en 70%, aan een duurzame, passende, betaalde en vaste baan te helpen. Op 31 december 2023 waren er in totaal 29,2 FTE (1FTE=37 uur) aan het werk in de voorziening Duurzaam aan het werk met LKS.
Activiteit 2.3.5 Via de regionale website Zicht Op Werk geven we informatie en stimuleren we inwoners vanuit intrinsieke motivatie om eigen regie te pakken. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? In juli 2023 is samen met een lokale ondernemer de doorontwikkeling van het portaal Overzicht Op Werk (hiervoor Zicht Op Werk) ingezet. Het portaal is tevens de werkomgeving voor de twee regionale Matchers die in september zijn begonnen. Het doel is om met de inzet van de Matchers werkzoekenden beter in beeld te krijgen. In het portaal worden profielen aangemaakt die niet alleen oog hebben voor de gebruikelijke opleiding en werkervaring maar ook inzoomen op de zachte competenties. In de Kop zorgt dit ervoor dat werkzoekende kwalitatief beter worden aangeboden bij de adviseurs van het Werkgevers Servicepunt. In december 2023 waren er in totaal 41 profielen aangemaakt waarbij tenminste 9 werkzoekenden een stap hebben gezet naar betaald werk.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
32
Activiteit 2.3.6 We maken inwoners sollicitatievaardig via onze eigen sollicitatietraining ‘boksend naar een baan’. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? De inkoopovereenkomst met de Den Helder SUNS voor de sollicitatietraining ‘boksend naar een baan’ was met ingang van september 2023 van rechtswege gestopt. Ingaande november is er een aangepaste inkoopovereenkomst ‘sportend naar de toekomst’ afgesloten met de Den Helder SUNS. Naast sportieve inzet zijn in de nieuwe overeenkomst aanvullende eisen gesteld aan het programma. Er zijn vijf sollicitatietrainingen gegeven waar 55 werkzoekenden aan hebben deelgenomen. Van 35 werkzoekenden is bekend dat ze een stap hebben gezet naar betaald werk. De overige deelnemers zetten stappen richting sociale activering (bv vrijwilligerswerk) of zijn aangemeld voor een belastbaarheidsonderzoek. In juni is er een extra sollicitatietraining uitgevoerd (Summerschool 2023) eveneens met de inzet van de Den Helder SUNS. Aan deze training hebben 10 werkzoekenden deelgenomen waarvan er 6 zijn uitgestroomd naar betaald werk. Ook hier hebben de overige deelnemers vervolgstappen gezet richting sociale activering of zijn ze aangemeld voor een belastbaarheidsonderzoek. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en)
2.4 Inwoners kunnen zo lang mogelijk meedoen en zelfstandig blijven wonen én, indien nodig, ondersteunen wij de mensen hierin met een (zorg)behoefte op maat op een efficiënte en doelmatige wijze. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal huishoudens met maatwerkvoorzieningen. Waarde 2023: omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator
Het gemiddelde rapportcijfer dat bij het cliëntervaringsonderzoek wordt behaald. Waarde 2023: omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator In het cliëntervaringsonderzoek Wmo over 2022 is niet gevraagd naar een gemiddeld rapportcijfer. Dit zal meegenomen worden als vraag in het cliëntervaringsonderzoek over het jaar 2023. Aantal huishoudens per 1.000 huishoudens met één en twee maatwerkvoorzieningen WMO Waarde 2023: Eén voorziening: 122; twee voorzieningen: 60 omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
33
In onderstaande tabel ziet u welk deel van onze inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening het (helemaal) eens was met onderstaande stellingen: Kwaliteit en ondersteuning is goed Waarde 2023: 82% omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator Op basis van het cliëntervaringsonderzoek 2022 geeft onderstaand % van de cliënten aan dat de kwaliteit en ondersteuning goed is Er is samen naar oplossingen gezocht Waarde 2023: 69% omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator Op basis van het cliëntervaringsonderzoek 2022 geeft onderstaand % van de cliënten aan dat er samen is gezocht naar oplossingen Ondersteuning past bij mijn hulpvraag Waarde 2023: 89% omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator Op basis van het cliëntervaringsonderzoek 2022 geeft onderstaand % van de cliënten aan dat de ondersteuning past bij de hulpvraag Met de ondersteuning kan ik beter dingen doen die ik wil doen Waarde 2023: 83% omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator Op basis van het cliëntervaringsonderzoek 2022 geeft onderstaand % van de cliënten aan dat zij beter dingen kunnen doen die zij willen Ik werd snel geholpen Waarde 2023: 77% omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator Op basis van het cliëntervaringsonderzoek 2022 geeft onderstaand % van de cliënten aan dat de leverancier van hulpmiddelen of woonvoorziening zich houdt aan de levertijd
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
34
Doorlooptijd WMO in dagen Waarde 2023: Gemiddeld 23 dagen omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator
Percentage beschikking binnen wettelijke termijn Waarde 2023: 95% omschrijving indicator
(extra) toelichting indicator 2023 heeft in het teken gestaan van het inlopen van achterstanden. Gemiddeld gezien is er voor 95% binnen de wettelijke termijn beschikt, eind 2023 was het percentage 99%.
Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 2.4.1 Doorontwikkeling van wijkgericht aanbod en toegang voor alle hulp- en ondersteuningsvragen: sociale wijkteams. Toelichting activiteit
Wat hebben we gedaan? Realisatie van de wijkteams heeft verder vorm gekregen. De wijksteunpunten Julianadorp en Nieuw Den Helder zijn iedere werkdag geopend voor inloop. Plannen worden gemaakt om in 2024 de openstelling verder uit te breiden. Vanuit de wijksteunpunten wordt de samenwerking tussen het Sociaal Domein en de subsidiepartners verder vormgegeven. De wijksteunpunten werken met het model positieve gezondheid. Integrale samenwerking helpt om vroegtijdig de juiste ondersteuning te bieden.
Programmarekening 2023 Gemeente Den Helder
35
Activiteit 2.4.2 Via prestatieafspraken, gekoppeld aan subsidies, stimuleren we activiteiten gericht op preventie en vroegsignalering. Toelichting activiteit Samen met 5 subsidie partners uit het Sociaal domein wordt een nieuwe werkwijze ontwikkeld die toegepast gaat worden in de wijksteunpunten. Bij deze werkwijze wordt de ondersteuningsvraag van de inwoner aan de hand van het model Positieve Gezondheid integraal in kaart gebracht. Primair wordt gekeken naar wat de inwoner (samen met personen uit de directe omgeving van de inwoner) zelf kan doen om de vraag te beantwoorden. Vervolgens wordt gekeken naar de kennis en kunde van professionals en vrijwilligers die nodig is. Deze vrijwilligers en professionals kunnen afkomstig zijn uit de organisaties van alle participerende organisaties. Door alle inwoners met een zorg- ondersteuningsvraag, te vragen om, bij aanvang en afsluiting van een traject, de vragenlijst Positieve Gezondheid in te vullen (anoniem) en daarnaast te registreren welke zorg en ondersteuning is ingezet, krijgen we (beter) zicht op de effecten van de ingezette hulp en ondersteuning en op wat er aan kennis en kunde nodig is (kwalitatief en kwantitatief).
Ook kunnen we hierdoor beter herkennen welke ondersteunings- zorg vragen er in de stad, en meer in het bijzonder, in een wijk leven en kunnen er gerichte preventieve acties worden ingezet die bijdragen aan het voorkomen van (escalatie) van problemen. De (te ontwikkelen) werkwijze vormt de basis voor het antwoord op de vragen: Wat is er nodig om dit goed te organiseren? Welke organisatievorm past hier het beste bij? Welke vorm van opdrachtverlening en financiering past hier het beste bij? Daarnaast kijken we naar gemeenten/regio’s die op een te vergelijken wijze invulling geven aan de zorg en ondersteuning in het sociaal domein. Een en ander zal leiden tot een voorstel over hoe de gemeente in de toekomst zorg en ondersteuning in het niet geïndiceerde deel van het sociaal domein kan worden vormgegeven (conceptvoorstel beschikbaar begin Q3 2023, definitieve voorstel/besluitvorming Q4 2023/Q1 2024, ingang nieuwe opdrachtverlening 2025). Wat hebben we gedaan? Het project ‘Anders omgaan met subsidies’ waarin vijf subsidiepartners (MEE&de Wering, Humanitas, Mantelzorgcentrum, de Hoofdzaak en Sportservice) en de gemeente samenwerken, heeft eind 2023 een nieuwe werkwijze voor het wijkgericht en integraal werken opgeleverd.
Door integraal samen te werken in de wijk wordt bij een hulpvraag van een individuele inwoner gekeken naar hoe de inwoner ervoor staat op de zes gezondheidsdimensies van Positieve Gezondheid. Zo wordt voorkomen dat aan de slag wordt gegaan met de vraag waarmee de inwoner zich meldt bij het wijksteunpunt terwijl er een andere/onderliggende vraag over het hoofd wordt gezien. Op basis van een samen met de inwoner te maken plan wordt eerst gekeken naar wat de inwoner (samen met personen uit de directe omgeving van die inwoner) kan doen om tot verbetering te komen. Daarna wordt gekeken welke kennis en kunde vanuit de participerende organisaties (vrijwilligers/professionals) het best aansluit. Het betreft alleen de inzet van vrij toegankelijke hulp (gesubsidieerd) en niet gecontracteerde hulp. De werkwijze is ontwikkeld in het wijksteunpunt Nieuw Den Helder en zal in 2024 worden uitgerold over heel Den Helder. In 2024 zal gestart worden met registratie waardoor zicht gaat ontstaan op onder andere het aantal personen dat zich voor ondersteuning meldt, welke ondersteuning geboden is en of deze ondersteuning leidt tot het gewenste resultaat. Dit is belangrijke informatie die nodig is om op een later moment te kennen bepalen of en zo ja welke resultaat afspraken kunnen worden gemaakt.