Jaarrapportage 2021_FFDH_gemeente.docx.pdf

Rapportage Vroegsignalering Januari t/m december 2021 Vroeg Eropaf, samen geldzorgen aanpakken! In Nederland heeft 1 op de 5 huishoudens moeite om iedere maand alle rekeningen te betalen en 1 op de 13 huishoudens heeft ernstige betalingsproblemen. Veel mensen met financiële problemen melden zich niet of (veel) te laat voor een betalingsregeling of schuldhulpverlening. En dat terwijl snelle hulp bij betalingsproblemen veel ellende en maatschappelijke kosten kan voorkomen. Daarom kiest de gemeente Den Helder ervoor om zélf contact te zoeken met inwoners met een betalingsachterstand in de vaste lasten. Dit noemen we Vroeg Eropaf. Schuldhulpverlening is een wettelijke taak van gemeenten zoals vastgelegd in de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs). Vanaf 1 januari 2021 is een wijziging in de Wet gerealiseerd waarmee vroegsignalering voor alle gemeenten een verplichte taak is geworden. Landelijk Convenant Vroegsignalering Vanuit een aantal landelijke koepels is gewerkt aan de totstandkoming van een Landelijk Convenant Vroegsignalering waarin afspraken zijn vastgelegd om vroegsignalering van schulden eenvoudig en uniform in gemeenten te implementeren. Het landelijke Convenant Vroegsignalering vergemakkelijkt de samenwerking tussen leveranciers en gemeenten.

De leveranciers geven zorgelijke betalingsachterstanden op vaste lasten als huur, energie, water en de zorgverzekering vanaf 1 januari 2021 door aan de gemeenten. Die nemen vervolgens contact op met de betrokkenen om samen zo snel mogelijk aan een oplossing te gaan werken. Inmiddels hebben 56 vaste lasten partners het convenant getekend. De gemeente Den Helder heeft in 2020 al lokaal afspraken gemaakt met de woningcorporaties Woonstichting Den Helder (WSDH) en Woontij, VGZ en Zilveren Kruis en het Waterbedrijf PWN middels het convenant Vroegsignalering Den Helder. Het Landelijk Convenant Vroegsignalering Schulden wordt gebruikt voor alle partners waar nog geen afspraken mee bestaan. De afspraken uit het lokale convenant voldoen aan de nieuwe Wgs (o.a. alle ontvangen signalen worden in een vorm opgepakt en alleen terugkoppeling bij geaccepteerde hulp). Voor al deze partners hanteren we een betalingsachterstand met een termijn van 1 maand exclusief slepers. In het convenant is opgenomen dat partijen na het in behandeling nemen van het signaal door het Financieel Fit Team de op dat moment bestaande vordering niet verder verzwaren en lopende incassomaatregelen ten aanzien van die vordering voor een periode van maximaal vier weken opschorten met uitzondering van de reguliere communicatie.

Werkwijze De signalen van betalingsachterstand komen binnen via het Registratie- en Informatiesysteem (RIS) matching.

In de stap van het matchen, sorteren en prioriteren worden de signalen verder beoordeeld en ingedeeld op basis van criteria. In de gemeente Den Helder kiezen we ervoor om de volgende kanalen/werkverdeling te hanteren: ● Huisbezoek ● Telefoon ● E-mail ● Brieven We hebben op basis van de capaciteit bepaald hoeveel signalen er in een maand maximaal per kanaal opgepakt kunnen worden. En we hebben bepaald welke meldingen via welk kanaal opgepakt worden op basis van criteria, zoals het bedrag (de hoogte van de achterstand), de betreffende partner (verschil tussen een huurachterstand en een achterstand in de betaling van energie), recidive (eerdere signalen maar geen matches), matches en leeftijd. Vervolgens hebben we vervolgacties gedefinieerd per kanaal. Samenstelling Financieel Fit Team Het Financieel Fit Team bestaat uit 10 personen en heeft zowel financiële als maatschappelijke expertise in zich. Het team is gestart met een halve dag per week vanaf 1 november 2019. In 2020 met de inwerkingtreding van de pilot Vroegsignalering en in 2021 met de inwerkingtreding van de nieuwe Wgs is deze capaciteit vanuit de gemeente Den Helder uitgebreid.

Aantal signalen In de periode 1 januari 2021 t/m 31 december 2021 zijn er in totaal 2206 signalen aangeleverd. In deze periode zijn er steeds nieuwe vaste lastenpartners aangesloten. Een aantal partners staat in bepaalde maanden op 0 wat betekent dat zij in die maand geen signalen aangeleverd hebben. Dit kan zijn omdat zij nog niet aangesloten waren of omdat er in die maand geen signalen van betalingsachterstand vanuit deze partner waren. Het aantal signalen vanuit de woningcorporaties is minder dan de signalen vanuit het Waterbedrijf en de zorgverzekeraars. Dit heeft te maken met een beperkte aanlevering vanuit de woningcorporaties. Verdeling signalen Op basis van vooraf ingestelde criteria zijn deze signalen vervolgens verdeeld over de werkbakjes. Vanaf mei is het werkbakje ‘recidive’ toegevoegd. We hebben hiermee onze werkwijze nog verder verfijnd. Dit jaar komt ruim een derde van de signaal-adressen meerdere keren in beeld. Dit heeft te maken met verschuiving van signalen over verschillende partners. Bijvoorbeeld iemand die de ene maand een achterstand bij de zorgverzekeraar heeft en de andere maand bij een energiebedrijf (schuiver). Of dit betreft een herhaling van een betalingsachterstand bij dezelfde vaste lasten-partner (recidive). Signalen worden als onterecht ingedeeld als iemand bijvoorbeeld verhuisd is, in detentie zit of is overleden.

Ook als er al een schuldhulpverleningstraject loopt, komen de signalen in deze categorie. Signalen kunnen inmiddels ook ingetrokken worden. Het binnengekomen signaal wordt dan wel meegeteld in de telling hierboven maar krijgt nooit een eindresultaat. Het cijfer wordt veelal bepaald door bewoners die ontkennen een achterstand te hebben. Het aantal signalen stijgt niet significant in de afgelopen maanden, maar we hebben de verwachting dat dit wel gaat gebeuren in de komende periode. Melders hebben een sociale plicht die zorgt voor minder signalen omdat men zelf het proces beter controleert. Verdeling werkbakjes in matching Brief E-Mail Geen actie: Melding is onterecht Huisbezoek Niet oppakken/geen actie Recidive/schuiver Telefonisch Totaal

Aantal 290 709 75 332 18 314 468 2206

Na de matching wordt aan de inwoners in de werkbakjes brief en email een standaardbrief of -email verzonden. Het kan zijn dat er in de fase van Vroeg Eropaf handmatig nieuwe acties worden gekoppeld aan de meldingen. Vroeg Eropaf Vervolgens worden de meldingen doorgezet naar Vroeg Eropaf en pakken de medewerkers de meldingen op. Het kan zijn dat medewerkers via verschillende kanalen proberen de inwoners te bereiken of handmatig ervoor kiezen om iemand toch te bellen in plaats van een huisbezoek af te leggen. In de periode 1 januari 2021 t/m 31 december 2021 zijn er in totaal 1067 van de in periode van 1 januari 2021 t/m 31 december 2021 doorgezette meldingen afgesloten met een eindresultaat. Resultaten van interventies Van deze 1067 afgesloten meldingen, zijn verreweg de meeste meldingen telefonisch opgevolgd (49%), gevolgd door email (25%), huisbezoek (14%), schriftelijk (10%) en persoonlijk op kantoor (1%). De overige meldingen zijn afgesloten zonder opvolging (met name in het begin van het jaar). Door Corona zijn we beperkter geweest in het afleggen van huisbezoeken en hebben we ervoor gekozen vaker telefonisch contact met mensen op te nemen. Ook hebben we regelmatig flyers van het Financieel Fit Team bij mensen in de bus gedaan.

Van deze 1067 meldingen zijn er 648 inwoners wel benaderd (via brief/email) maar is er geen vervolgcontact geweest of is het vanuit het werkproces telefonie en huisbezoek niet gelukt om in contact te komen. Van 52 meldingen is niet geregistreerd of er sprake is geweest van contact. In 367 gevallen is er wel contact geweest met een reactie van de inwoner op de verzonden brief/email of een actieve interventie vanuit het Financieel Fit Team (huisbezoek of telefonisch contact). Eindresultaten Betalingsregeling getroffen Geen contact Inwoner is doorverwezen Inwoner wil geen hulp Klant heeft betaald n.a.v. info en advies Niet opgepakt

7% 60% 5% 18% 9% 1%

In 21% van de gevallen is er betaald of een betalingsregeling getroffen en/of krijgen de mensen hulp. In een dossier kan maar 1 eindresultaat aangemerkt worden. In de breedte zien we dat er meer bewustwording optreedt doordat de signalering is uitgezet. Niet iedereen stelt daar overigens prijs op. Het effect van de bewustwording bij een steeds grotere groep kunnen we vanuit deze cijfers niet meten en niet aangeven. Financieel Fit Den Helder gaat wel steeds meer leven bij mensen.

Casuïstiek Naast kwantitatieve data verzamelden we in 2021 ook casuïstiek, om verder inzicht te krijgen in terugkerende thema’s en de werkwijze en verbeterpunten van Financieel Fit Den Helder. Het Financieel Fit Team heeft onderstaande casuïstiek met ons gedeeld. Casus 1: Huisbezoek voor achterstand in betaling energie Inwoner is alleenstaand en de medewerker van FF team raakt met deze persoon naar aanleiding huisbezoek inzake achterstand betaling energie in gesprek. Inwoner heeft al enkele jaren inkomen uit bijstand. Het langdurig op bijstandsniveau leven is niet eenvoudig en reserveren voor onvoorziene uitgaven is nihil. Inwoner vertelde over het voor de winter krijgen van de diagnose kanker. Operatie chemo en bestralingen als gevolg. Dit vond plaats in de winter en inwoner was ziek had het koud en draaide de CV enkele graden hoger (begrijpelijk toch?). Het gevolg was dat inwoner bij de jaarafrekening een kleine € 500 moest bij betalen. Medewerker FF team heeft samen gekeken met inwoner naar de overige eventuele achterstanden, maar die waren er niet. Omdat inwoner al enkele jaren van een bijstandsuitkering leefde had deze recht op een (Individuele Inkomsten Toeslag). Deze kan worden aangevraagd bij de gemeenteafdeling bijzondere bijstand. Hier is recht op na 3 jaar inkomen op bijstandsniveau.

Inwoner was hier niet van op de hoogte en heeft samen met medewerker van FF een aanvraag ingediend. Gevolg inwoner heeft ruim € 5oo,- toeslag ontvangen en zo haar jaarafrekening kunnen betalen.

Casus 2: Huisbezoek voor achterstand in betaling energie Alleenstaande inwoner raakt met medewerker van FF team naar aanleiding huisbezoek inzake achterstand betaling energie in gesprek. Inwoner was blij dat de medewerker FF team langskwam, deze bleek namelijk al een vonnis tot ontruiming van de huurwoning te hebben ontvangen en zou 14 dagen later worden ontruimd. Inwoner doorverwezen naar team SHV, deze hebben door middel van het inzetten van Moratorium de woningontruiming kunnen voorkomen. Casus 3: Telefonisch contact melding signaal PWN Medewerker FF Team heeft na aanleiding achterstand betaling water (PWN) een mail verzonden naar inwoner. De inwoner heeft telefonisch gereageerd. Na uitvraag door de medewerker FF team bleek er veel meer te zijn dan een achterstand PWN. Het ging om een alleenstaande persoon, geheel in de put en veel financiële problemen door onder andere scheiding, bedrijfsbeëindiging met daaruit veel bedrijfsschulden en geen inkomen. Deze inwoner door verwezen naar SHV-team voor een adviesgesprek. Inwoner is uiteindelijk geholpen met aanvraag uitkering vanuit de Participatiewet, en voor de schuldensituatie is er door de gemeente een traject bij Zuidweg en partner opgestart. Casus 4: Zicht krijgen op financiën Jonge inwoner van een jaar of 19, is op zichzelf gaan wonen maar heeft geen overzicht over de financiën.

Wil graag leren hoe deze zijn financiën het beste kan organiseren en overzicht over zijn financiën krijgen, inwoner daarom aangemeld bij Humanitas. Had zelf al een betalingsregeling getroffen bij melder.

Casus 5: Telefonische contactmomenten FF medewerker heeft in maart drie telefonisch contactmomenten gehad, waarvan zij er één van advies heeft kunnen voorzien. Het betrof een achterstand betaling zorgpremie: geregistreerd als mevrouw, betrof echter meneer. Meneer is ondernemer en getroffen door de lockdown maatregelen. Ik heb tijdens gesprek meneer gewezen op geldfit.nl/zakelijk en site Gemeente voor aanvullende voorzieningen en dit in mail bevestigd. Casus 6: Ontvangen brief Een inwoner heeft vanuit Vroegsignalering een brief ontvangen waarin melding wordt gemaakt van een achterstand in betaling. In de brief wordt geattendeerd op hulp vanuit Financieel Fit Den Helder. Vervolgens wordt er via het contactformulier op de website van Financieel Fit Den Helder een hulpvraag gesteld. Een medewerker van Financieel Fit belt de inwoner en vraagt naar de situatie en de behoefte. De inwoner is op zoek naar hulp bij het creëren van meer overzicht en ondersteuning bij budgetteren. De medewerker van Financieel Fit heeft de inwoner doorverwezen naar Humanitas waarna een vrijwilliger samen met de inwoner een maandbudget heeft opgesteld en een schuldenoverzicht heeft gemaakt. Na enkele contacten tussen de vrijwilliger en de inwoner, heeft de inwoner de zaken helder en gaat zelf weer verder.