Hoofdstuk 9 - Deelvisie De Stelling.pdf
Tekst van het document
Deelvisie Stelling Den Helder Den Helder heeft de Stelling
A
M
L
Fort Harssens
I Fort Erfprins
STAD BINNEN DE LINIE
+ HUISDUINEN
OPEN LANDSCHAP
<2030
O
C
O
E
B
O
DEN HELDER
<2030
D
<2030
N
6
I
O
X
P
S
II
F
7
Q
G
>2030
II
5
>2030
T
1
III
HV
O
R
NIEUW DEN HELDER VERGROENEN & KLIMAATADAPTIEVER MAKEN >2030 VERGROENEN & KLIMAATADAPTIEVER MAKEN (RUIMTE VOOR) GROOTSCHALIG TIJDELIJK ZONNEPARK VERGROENEN & KLIMAATADAPTIEVER MAKEN (RUIMTE VOOR) GROOTSCHALIG TIJDELIJK ZONNEPARK CENTRUMGEBIED
O
>2030 H2
H2
DE SCHOOTEN IV
ZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE BRON ZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE BRON WATERSTOFONTWIKKELING ZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE BRON WATERSTOFONTWIKKELING BEDRIJVENTERREIN
W
HAVENTERREIN KONINKLIJKE MARINE HAVENTERREIN KONINKLIJKE MARINE CIVIELE HAVEN HAVENTERREIN KONINKLIJKE
MARINE HAVENTERREIN CIVIELE HAVEN LUCHTHAVENTERREIN (RUIMTE VOOR) GROOTSCHALIG TIJDELIJK ZONNEPARK ZOEKGEBIED WATERSTOFONTWIKKELING CENTRUMGEBIED BEDRIJVENTERREIN I I STADSHART / WILLEMSOORD WESTOEVER VERGROENEN & KLIMAATADAPTIEVERVERGROENEN MAKEN & KLIMAATADAPTIEVER MAKENZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE BRON HAVENTERREIN KONINKLIJKE HAVENTERREIN CIVIELE HAVEN ZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE BRON LUCHTHAVENTERREIN HAVENTERREIN KONINKLIJKE III III MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG CENTRUMGEBIED BEDRIJVENTERREIN VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER STADSHART / WILLEMSOORD MAKEN WESTOEVER VERGROENEN & KLIMAATADAPTIEVER MARINE ZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE BRON HAVENTERREIN KONINKLIJKE MARINE III III (RUIMTE VOOR) GROOTSCHALIG TIJDELIJK ZONNEPARK ZOEKGEBIED WATERSTOFONTWIKKELING DUINPASSAGE DE DOGGER LUCHTHAVENTERREIN III III (RUIMTE VOOR) GROOTSCHALIG TIJDELIJK ZONNEPARK ZOEKGEBIED WATERSTOFONTWIKKELING MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER ZOEKGEBIED UITBREIDING KADERUIMTE STADSHART / WILLEMSOORD WESTOEVER MARINE IV IV SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER HAVENTERREIN CIVIELE HAVEN (RUIMTE VOOR) GROOTSCHALIG TIJDELIJK ZONNEPARK ZOEKGEBIED WATERSTOFONTWIKKELING III III DUINPASSAGE DE DOGGER HAVENTERREIN CIVIELE HAVEN CENTRUMGEBIED BEDRIJVENTERREIN II II MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER CENTRUMGEBIED BEDRIJVENTERREIN ZOEKGEBIED UITBREIDING KADERUIMTE CIVIEL - MARINE V V DE RIEPEL KOOYPUNT IV
IV HAVENTERREIN CIVIELE HAVENSAMENWERKING SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER >2030LUCHTHAVENTERREIN III III DUINPASSAGE DE DOGGER CENTRUMGEBIED BEDRIJVENTERREIN LUCHTHAVENTERREIN I I STADSHART / WILLEMSOORDVERGROENEN WESTOEVER VI VI ZOEKGEBIED UITBREIDING KADERUIMTE LOOPUYTPARK KOOYHAVEN CIVIEL - MARINE SAMENWERKING STADSHART / WILLEMSOORD WESTOEVER VI VI GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL DE RIEPEL KOOYPUNT & KLIMAATADAPTIEVER MAKEN IV IV SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER LUCHTHAVENTERREIN ZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE BRON HAVENTERREIN KONINKLIJKE II II MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG VII VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER I I DORPERWEERTH (GEMEENTE HOLLANDS KROON) STADSHART / WILLEMSOORD WESTOEVER II II MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG VI VERBLIJFSRECREATIE CLUSTERSAMENWERKING VI LOOPUYTPARK KOOYHAVEN VERGROENEN & KLIMAATADAPTIEVER MAKEN ZOEKGEBIED CIVIEL - MARINE V GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL V DE RIEPEL KOOYPUNT ZIEKENHUIS + KONINKLIJKE ZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE BRON MARINE III III HAVENTERREIN VERGROENEN & GROOTSCHALIG KLIMAATADAPTIEVER MAKEN DUINPASSAGE DE DOGGER II II III III MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER DUINPASSAGE DE DOGGER (RUIMTE VOOR) TIJDELIJK ZONNEPARK WATERSTOFONTWIKKELING VII DORPERWEERTH (GEMEENTE HOLLANDSBRON KROON) ZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE ZOEKGEBIED UITBREIDING KADERUIMTE HAVENTERREIN KONINKLIJKE VI VI LOOPUYTPARK KOOYHAVEN ZOEKGEBIED UITBREIDING KADERUIMTE GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL
ZIEKENHUIS MARINE IV IV + SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER III III DUINPASSAGE DE DOGGER IV IV VERGROENEN & KLIMAATADAPTIEVER VERGROENEN & GROOTSCHALIG KLIMAATADAPTIEVER VERGROENEN MAKEN & KLIMAATADAPTIEVER MAKEN SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER TRANSFERIUM (RUIMTE VOOR) TIJDELIJK ZONNEPARK MAKENZOEKGEBIED ZOEKGEBIED GEOTHERMISCHE WATERSTOFONTWIKKELING HAVENTERREIN CIVIELE HAVEN HOOFDWEG NIEUWE ONTSLUITING REALISEREN MARINE VII ZOEKGEBIED TRANSFERIUM UITBREIDING KADERUIMTE DORPERWEERTH GEOTHERMISCHE ZOEKGEBIED BRON REALISEREN ZOEKGEBIED BRON GEOTHERMISCHE BRON (GEMEENTE HOLLANDS KROON) CENTRUMGEBIED BEDRIJVENTERREIN HAVENTERREIN KONINKLIJKE HAVENTERREIN HAVENTERREIN KONINKLIJKE (RUIMTE VOOR) GROOTSCHALIG TIJDELIJK ZONNEPARK WATERSTOFONTWIKKELING ZOEKGEBIED CIVIEL - MARINE SAMENWERKING V V DE RIEPEL KOOYPUNT ZOEKGEBIED IV IV V SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER V ZIEKENHUIS DE RIEPEL KOOYPUNT + KONINKLIJKE HAVENTERREIN HAVEN CIVIEL - MARINE SAMENWERKING MARINE & CIVIELE HAVEN TRANSFERIUM CIVIELE HOOFDWEG REALISEREN NIEUWE ONTSLUITING REALISEREN CENTRUMGEBIED BEDRIJVENTERREIN MARINE MARINE MARINE LUCHTHAVENTERREIN VAARROUTE HAVENTERREIN CIVIELE HAVENSAMENWERKING NVOOR) 250 VI VI ZOEKGEBIED TRANSFERIUM CIVIEL - MARINE LOOPUYTPARK KOOYHAVEN (RUIMTE VOOR) GROOTSCHALIG (RUIMTE VOOR)TIJDELIJK GROOTSCHALIG (RUIMTE TIJDELIJK GROOTSCHALIG ZONNEPARK TIJDELIJK ZONNEPARK ZOEKGEBIED WATERSTOFONTWIKKELING ZOEKGEBIED
WATERSTOFONTWIKKELING ZOEKGEBIED WATERSTOFONTWIKKELING VI1 ZONNEPARK VI DE RIEPEL VI STADSHART / WILLEMSOORD WESTOEVER CENTRUMGEBIED BEDRIJVENTERREIN KOOYPUNT VI LOOPUYTPARK GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL KOOYHAVEN GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL MARINE & CIVIELE HAVEN TRANSFERIUM LUCHTHAVENTERREIN 21 REALISEREN DOORFIETSROUTE N 250 9 VII NIEUWEHOLLANDS ONTSLUITING REALISEREN TRANSFERIUM DORPERWEERTH (GEMEENTE KROON) VAARROUTE I IHOLLANDS VI HAVENTERREIN CIVIELE HAVENTERREIN CIVIELE HAVENTERREIN HAVEN NIEUWE CIVIELE HAVEN IIWILLEMSOORD II VI LOOPUYTPARK N MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG KOOYHAVEN REALISEREN VAARROUTE STADSHARTHOOFDWEG /VII WESTOEVER VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER DORPERWEERTH (GEMEENTE KROON) LUCHTHAVENTERREIN GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL CENTRUMGEBIED CENTRUMGEBIED CENTRUMGEBIED BEDRIJVENTERREIN BEDRIJVENTERREIN BEDRIJVENTERREIN ZIEKENHUIS + STADSHART / WILLEMSOORD WESTOEVER ZIEKENHUIS + N 99 MARINE & CIVIELE VII III213 III REALISEREN DOORFIETSROUTE II II DORPERWEERTH N DUINPASSAGE DE DOGGER (GEMEENTE HOLLANDS KROON) MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER ROUTEHAVEN LANGZAAM VERKEER LUCHTHAVENTERREIN VAARROUTE REALISEREN NIEUWE VAARROUTE N9 250 LUCHTHAVENTERREIN LUCHTHAVENTERREIN FIETS - KANOROUTE ZOEKGEBIED UITBREIDING KADERUIMTE III MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER ZIEKENHUIS + I I I 43 LANGEVLIET NIEUWEWEG STADSHARTIIII / WILLEMSOORD
STADSHART / IVIIIWILLEMSOORD STADSHART / /WILLEMSOORD WESTOEVER WESTOEVER WESTOEVER IV III ONTSLUITING N9 99 TRANSFERIUM SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER DUINPASSAGE DE DOGGERREALISEREN HOOFDWEG REALISEREN NIEUWE 2 DOORFIETSROUTE TRANSFERIUM N ROUTE VERKEER REALISEREN TRANSFERIUM HOOFDWEG REALISEREN NIEUWELANGZAAM ONTSLUITING TRANSFERIUM ZOEKGEBIED UITBREIDING III III DUINPASSAGE DE DOGGER REALISEREN NIEUWE FIETS - KADERUIMTE KANOROUTE II II II II II WADDENZEESTRAAT / RAVELIJNWEG II MARSDIEPSTRAAT MARSDIEPSTRAAT MARSDIEPSTRAAT AMBACHTSWEG AMBACHTSWEG AMBACHTSWEG VERBLIJFSRECREATIE VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER VERBLIJFSRECREATIE CLUSTER CLUSTER ZOEKGEBIED CIVIEL - VAARROUTE MARINE SAMENWERKING SPOOR NS V45 V UITBREIDING KADERUIMTE IV IV DE RIEPEL / NIEUWEWEG LANGEVLIET KOOYPUNT SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER STATION + STATIONSOMGEVING TRANSFERIUM MARINE & CIVIELE HAVEN 3 N 99 HOOFDWEG REALISEREN NIEUWE ONTSLUITING REALISEREN TRANSFERIUM MARINE & CIVIELE IV IV6 SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER ROUTEHAVEN LANGZAAM VERKEER VAARROUTE N 250 III1 III III III JAN VERFAILLEWEG / RAVELIJNWEG III VAARROUTE DUINPASSAGE DUINPASSAGE DUINPASSAGE DE DOGGERIIIV DE DOGGERREALISEREN DE DOGGER 15 ZOEKGEBIED CIVIEL MARINE SAMENWERKING N 250 VI V FIETS KANOROUTE LOOPUYTPARK WADDENZEESTRAAT KOOYHAVEN DE RIEPEL VI KOOYPUNT SPOOR NS ZOEKGEBIED UITBREIDING KADERUIMTE ZOEKGEBIED UITBREIDING KADERUIMTE ZOEKGEBIED UITBREIDING
KADERUIMTE GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL LANGEVLIET / NIEUWEWEG MARINE & HAVEN STATION +CIVIELE STATIONSOMGEVING V417 V DE KOOYPUNT DOORFIETSROUTE N9 VAARROUTE CIVIEL - MARINE SAMENWERKING IV IV IV IV2 IV IV SCHOOTENWEG SCHOOTENPLAZA SCHOOTENPLAZA SCHOOTENPLAZA OOSTOEVER OOSTOEVER OOSTOEVER N 250 26 DOORFIETSROUTE 9RIEPEL VII REALISEREN NIEUWE VAARROUTE DETAILHANDEL VI VI DORPERWEERTH JAN VERFAILLEWEG / RAVELIJNWEGREALISEREN (GEMEENTE HOLLANDS KROON) LOOPUYTPARK KOOYHAVENREALISEREN REALISEREN NIEUWE VAARROUTE 5 GROOTSCHALIGE WADDENZEESTRAAT SPOOR NS VI VERSTERKEN VERBINDING JULIANADORP VI LOOPUYTPARK KOOYHAVEN 3 ZIEKENHUIS ZOEKGEBIED CIVIEL MARINE SAMENWERKING ZOEKGEBIED CIVIEL MARINE SAMENWERKING ZOEKGEBIED CIVIEL MARINE AMENWERKING + N 99 STATION + STATIONSOMGEVING V V V V GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL REALISEREN DOORFIETSROUTE DE RIEPEL VII DE RIEPEL V237 DE RIEPEL KOOYPUNT KOOYPUNT KOOYPUNT N 99 REALISEREN ROUTE VLANGZAAM VERKEER SCHOOTENWEG DORPERWEERTH (GEMEENTE HOLLANDS KROON) REALISEREN NIEUWE VAARROUTE REALISEREN ROUTE LANGZAAM VERKEER FIETS - KANOROUTE 6 JAN VERFAILLEWEG VII JULIANADORP AAN ZEE DORPERWEERTH (GEMEENTE HOLLANDS KROON) FIETS - KANOROUTE ZIEKENHUIS + LANGEVLIET VERSTERKEN VERBINDING JULIANADORP VI4 VI / NIEUWEWEG VI43 VI VI LOOPUYTPARK LOOPUYTPARK LOOPUYTPARK KOOYHAVENVI KOOYHAVENREALISEREN KOOYHAVEN N 99 LANGEVLIET / NIEUWEWEG GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL
GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL ZOEKGEBIED ONTWIKKELING >2030 ONTWIKKELGEBIED <2030 ZIEKENHUIS ROUTE LANGZAAM VERKEER GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL + TRANSFERIUM 7 HOOFDWEG SCHOOTENWEG REALISEREN NIEUWE ONTSLUITING REALISEREN TRANSFERIUM FIETS KANOROUTE WADDENZEESTRAAT / RAVELIJNWEG JULIANADORP AAN ZEE VII5 VII VII45 SPOOR NS DORPERWEERTH DORPERWEERTH DORPERWEERTH (GEMEENTE HOLLANDS (GEMEENTE KROON) HOLLANDS (GEMEENTE KROON) HOLLANDS KROON) LANGEVLIET / NIEUWEWEG WADDENZEESTRAAT SPOOR NS VERSTERKEN JULIANADORP TRANSFERIUM ZOEKGEBIED ONTWIKKELING >2030 ONTWIKKELGEBIED <2030 / RAVELIJNWEGSTATION + STATIONSOMGEVING STATION +CIVIELE STATIONSOMGEVING HUISDUINEN HOOFDWEG MARINE & HAVEN REALISEREN NIEUWE ONTSLUITING REALISEREN ZIEKENHUIS ZIEKENHUIS ZIEKENHUIS WOONKERN / VERBINDING WIJK + + + TRANSFERIUM L DIJKKWARTIER - WEST DIJKKWARTIER 6 JAN VERFAILLEWEG TRANSFERIUM VAARROUTE 165A N 250 HOOFDWEG WADDENZEESTRAAT REALISEREN NIEUWE ONTSLUITING REALISEREN SPOOR NS TRANSFERIUM JAN VERFAILLEWEG / RAVELIJNWEG JULIANADORP AAN ZEE STATION + STATIONSOMGEVING MARINE & CIVIELE HAVEN HUISDUINEN ZOEKGEBIED/TIJDELIJK FLEXIBEL WONEN DIJKKWARTIER OOST MOLENWERF ZOEKGEBIED ONTWIKKELING >2030 ONTWIKKELGEBIED <2030 7 WOONKERN WIJK LM SCHOOTENWEG A VAARROUTE 1 267B REALISEREN DOORFIETSROUTE DIJKKWARTIER -- WEST DIJKKWARTIER N 9 VERFAILLEWEG JAN N 250 MARINE & CIVIELE HAVEN SCHOOTENWEG TRANSFERIUM
TRANSFERIUMTRANSFERIUM TRANSFERIUM HOOFDWEG HOOFDWEG HOOFDWEG REALISEREN NIEUWE VAARROUTE REALISEREN NIEUWE REALISEREN ONTSLUITING NIEUWE ONTSLUITING REALISEREN REALISEREN TRANSFERIUM REALISEREN NIEUWE ONTSLUITING TRANSFERIUM VAARROUTE 1C NTRANSFORMATIE 250 VERSTERKEN VERBINDING JULIANADORP N STREEPJESBERG - NOORD SPORTLAAN VERSTERKEN VERBINDING JULIANADORP M 37B 2 REALISEREN DOORFIETSROUTE ZOEKGEBIED TIJDELIJK FLEXIBEL WONEN DIJKKWARTIER OOST VERSTERKEN HART JULIANADORP AAN ZEE MOLENWERF N 99 SCHOOTENWEG HUISDUINEN N9 WOONKERN / WIJK L DIJKKWARTIER - WEST VERKEER JULIANADORP DIJKKWARTIER MARINE & CIVIELEMARINE HAVEN & CIVIELE HAVEN MARINE & CIVIELE HAVEN NIEUWE VAARROUTE ROUTE 2A REALISEREN DOORFIETSROUTE N 9 ZEE O VAARROUTE AANREALISEREN VAARROUTE VAARROUTE FIETS - KANOROUTE 1 13 VERSTERKEN VERBINDING JULIANADORP LANDJE VANLANGZAAM BERTS WESTOEVER NOORD N 250 N N 250 JULIANADORP AAN ZEE REALISEREN NIEUWE VAARROUTE N C 41D STREEPJESBERG - NOORD TRANSFORMATIE SPORTLAAN LANGEVLIET /- NIEUWEWEG N 250 99 ZOEKGEBIED ONTWIKKELING >2030 ZOEKGEBIED ONTWIKKELGEBIED <2030 M VERSTERKEN HART JULIANADORP AAN ZEE ONTWIKKELING VOORTGEZET ONDERWIJS ZOEKGEBIED TIJDELIJK FLEXIBEL WONEN DIJKKWARTIER - OOST MOLENWERF REALISEREN LANGZAAM VERKEER ONTWIKKELING >2030- TEXELSTROOMLAAN ONTWIKKELGEBIED <2030 3B N 99 P FIETS - KANOROUTE JULIANADORP AAN ZEE 2 REALISEREN ROUTE DOORFIETSROUTE REALISEREN
DOORFIETSROUTE HOEK WADDENZEESTRAAT TILLENHOF 2 - NOORD/ RAVELIJNWEGREALISEREN DOORFIETSROUTE N9 N 9 N 9 ROUTE LANGZAAM VERKEER REALISEREN NIEUWE O 42 LANDJE VAN BERTS WESTOEVER WADDENZEESTRAAT LANGEVLIET /25DCENIEUWEWEG REALISEREN VAARROUTE NIEUWE REALISEREN VAARROUTE NIEUWE VAARROUTE SPOOR NS N FIETS KANOROUTE STREEPJESBERG NOORD TRANSFORMATIE SPORTLAAN ZOEKGEBIED ONTWIKKELING >2030 ONTWIKKELGEBIED <2030 HUISDUINEN STATION + STATIONSOMGEVING 43F ONTWIKKELING VOORTGEZET ONDERWIJS WOONKERN / WIJK HUISDUINEN VERSTERKEN HART JULIANADORP AAN ZEE L LANGEVLIET / NIEUWEWEG DIJKKWARTIER - WEST ZOEKGEBIED / WERKEN >2030 Q 3A 35 BINNENZIJDE FORT DIRKSZ.
WOONKERN / WONEN WIJK MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG LP NDIJKKWARTIER 99 N 99 N DIJKKWARTIER - WEST DIJKKWARTIER EA 6D HOEK WADDENZEESTRAAT - ADMIRAAL TEXELSTROOMLAAN TILLENHOF 2 - NOORD JAN VERFAILLEWEG WADDENZEESTRAAT /99 RAVELIJNWEG SPOOR REALISEREN ROUTE LANGZAAM VERKEER REALISEREN ROUTE VERKEER REALISEREN ROUTE LANGZAAM VERKEER O LANDJE VANLANGZAAM BERTS WESTOEVER STATION + STATIONSOMGEVING FIETS - KANOROUTE FIETSHUISDUINEN - NS KANOROUTE FIETS - NS KANOROUTE WADDENZEESTRAAT / RAVELIJNWEG M SPOOR ZOEKGEBIED TIJDELIJK FLEXIBEL WONEN DIJKKWARTIER - OOST MOLENWERF WOONKERN /TIJDELIJK WIJK LQ 4B 46 / NIEUWEWEG LANGS DE NIEUWEWEG TRANSFORMATIE BIJLWEG ONTWIKKELING VOORTGEZET ONDERWIJS LANGEVLIET LANGEVLIET /475GBAFNIEUWEWEG LANGEVLIET / NIEUWEWEG DIJKKWARTIER - OOST WEST DIJKKWARTIER ZOEKGEBIED FLEXIBEL WONEN MOLENWERF WONEN / WERKEN >2030 STATION + STATIONSOMGEVING BINNENZIJDE FORT DIRKSZ.- ADMIRAAL MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG SCHOOTENWEG JAN VERFAILLEWEG W BURGEMEESTER RITMEESTERWEG P HOEK WADDENZEESTRAAT TEXELSTROOMLAAN TILLENHOF 2 65H JAN VERFAILLEWEG N STREEPJESBERG - NOORD TRANSFORMATIE SPORTLAAN S VERSTERKEN VERBINDING JULIANADORP 5C B QUELDERDUJIN SCHOOTENWEG STATION ZUID WADDENZEESTRAAT WADDENZEESTRAAT / RAVELIJNWEG WADDENZEESTRAAT / RAVELIJNWEG / RAVELIJNWEGSTATION ZOEKGEBIED TIJDELIJK FLEXIBEL WONEN N DIJKKWARTIER -LANGS OOST C MOLENWERF SPOOR NS SPOOR NS
SPOOR NSBEDRIJVENTERREIN STREEPJESBERG - NOORD SPORTLAAN VERSTERKEN HART JULIANADORP AAN ZEE R G 75 LANGS DE NIEUWEWEG TRANSFORMATIE BIJLWEG SCHOOTENWEG X VERSTERKEN HART JULIANADORP AAN ZEE WESTOEVER STATION + STATIONSOMGEVING + STATIONSOMGEVING STATION + STATIONSOMGEVING ZOEKGEBIED WONEN / WERKEN >2030 Q F BINNENZIJDE FORT DIRKSZ. ADMIRAAL MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG W BURGEMEESTER SCHOOTENWEG LANDJE VAN BERTS WESTOEVER T J JULIANADORP AAN ZEE 6D 6 - NOORD 67H N C VERSTERKENONDERWIJS VERBINDING JULIANADORP - RITMEESTERWEG SCHOOTEN - NORD INBREIDING SPORTPARK JULIANADORPO JAN VERFAILLEWEG JAN VERFAILLEWEG JAN VERFAILLEWEG STREEPJESBERG - NOORD TRANSFORMATIE SPORTLAAN O D LANDJE VAN BERTS WESTOEVER - NOORD S QUELDERDUJIN LANGS SCHOOTENWEG STATION ZUID VERSTERKEN HART JULIANADORP AAN ZEE ONTWIKKELING VOORTGEZET R G VERSTERKEN VERBINDING JULIANADORP ZOEKGEBIED ONTWIKKELING >2030 LANGS DE NIEUWEWEG ONTWIKKELGEBIED <2030 TRANSFORMATIE BIJLWEG X ONTWIKKELING VOORTGEZET ONDERWIJS BEDRIJVENTERREIN WESTOEVER W HOEK WADDENZEESTRAAT - TEXELSTROOMLAAN TILLENHOF 72 U K BURGEMEESTER 7E 7D O JULIANADORP AAN ZEE BINNENZIJDE OORDERHAAKS JULIANADORP - OOST JULIANADORPP SCHOOTENWEG SCHOOTENWEG SCHOOTENWEG LANDJE VAN- NORD BERTS INTEGRALE ONTWIKKELINGRITMEESTERWEG BINNENDUINRAND WESTOEVER - NOORD P HOEK WADDENZEESTRAAT - TEXELSTROOMLAAN TILLENHOF 2SPORTPARK T JE SCHOOTEN INBREIDING S H
JULIANADORP AAN ZEE QUELDERDUJIN LANGS SCHOOTENWEG STATION ZUID ONTWIKKELING VOORTGEZET ONDERWIJS ZOEKGEBIED ONTWIKKELING >2030 ONTWIKKELGEBIED <2030 VERSTERKEN VERBINDING VERSTERKEN JULIANADORP VERBINDING VERSTERKEN JULIANADORP VERBINDING JULIANADORP HUISDUINEN ZOEKGEBIED WONEN / WERKEN >2030 Q F X BINNENZIJDE FORT DIRKSZ. ADMIRAAL MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG WOONKERN / WONEN WIJK / WERKEN V LU BEDRIJVENTERREIN WESTOEVER P EA WILLEM ALEXANDERHOF BUITEN ZUIDERHAAKS ZOEKGEBIED >2030 DIJKKWARTIER - WEST ZOEKGEBIED >2030 HOEKONTWIKKELING WADDENZEESTRAAT - ADMIRAAL TEXELSTROOMLAAN DIJKKWARTIER ONTWIKKELGEBIED <2030 TILLENHOF 2 - OOST Q F BINNENZIJDE FORT DIRKSZ. MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG K NOORDERHAAKS JULIANADORP INTEGRALE ONTWIKKELING BINNENDUINRAND T J SCHOOTEN - NORD INBREIDING SPORTPARK JULIANADORPR JULIANADORP JULIANADORP ZEE AAN JULIANADORP ZEE AAN ZEE HUISDUINEN AAN G LANGS DEZOEKGEBIED NIEUWEWEG TRANSFORMATIE BIJLWEG WOONKERN / WIJK L WONEN / WERKEN >2030 A M B Q F ZOEKGEBIED TIJDELIJK FLEXIBEL WONEN DIJKKWARTIER OOST BINNENZIJDE FORT DIRKSZ.
ADMIRAAL MOLENWERF MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG G DIJKKWARTIER DIJKKWARTIER LANGS DE NIEUWEWEG TRANSFORMATIE BIJLWEG V - WEST W WILLEM ALEXANDERHOF BUITEN ZUIDERHAAKS ZOEKGEBIED ONTWIKKELING >2030 ONTWIKKELING ZOEKGEBIED >2030 ONTWIKKELING >2030 ONTWIKKELGEBIED <2030 ONTWIKKELGEBIED ONTWIKKELGEBIED <2030 <2030 HUISDUINEN BURGEMEESTER RITMEESTERWEG WOONKERN / WIJK W LU K A BINNENZIJDE NOORDERHAAKS JULIANADORP - OOST BURGEMEESTER RITMEESTERWEG DIJKKWARTIER - WEST DIJKKWARTIER INTEGRALE ONTWIKKELING BINNENDUINRAND STRAND, INCLUSIEF STRANDZONERING OPEN BEGRAAFPLAATS S H QUELDERDUJIN LANGS SCHOOTENWEG STATION ZUID N - LANDSCHAP C G M B STREEPJESBERG - NOORD SPORTLAAN LANGS DE NIEUWEWEG TRANSFORMATIE BIJLWEG S ZOEKGEBIEDWESTOEVER TIJDELIJK FLEXIBEL WONEN H DIJKKWARTIER OOST MOLENWERF QUELDERDUJIN LANGS SCHOOTENWEG STATION ZUID X VERSTERKEN HART AAN ZEE BEDRIJVENTERREIN W V BURGEMEESTER RITMEESTERWEG X M B WILLEM ALEXANDERHOF BUITEN ZUIDERHAAKS BEDRIJVENTERREIN WESTOEVER ZOEKGEBIED TIJDELIJK FLEXIBEL WONEN DIJKKWARTIER OOST HUISDUINEN HUISDUINEN HUISDUINEN MOLENWERF WOONKERN / WIJKWOONKERN / WIJK BEGRAAFPLAATS WOONKERN /NATUUR WIJK JULIANADORP LO ASPORTPARK A DIJKKWARTIER - WEST DIJKKWARTIER WEST DIJKKWARTIER --LANGS WEST DIJKKWARTIER DIJKKWARTIER DIJKKWARTIER JA SCHOOTEN -NL NORD INBREIDING JULIANADORP STRAND, INCLUSIEF STRANDZONERING OPEN D S H C LANDJE VAN- NORD BERTS
WESTOEVER - NOORD JULIANADORPLT T - LANDSCHAP QUELDERDUJIN SCHOOTENWEG J STATION ZUID STREEPJESBERG - NOORD TRANSFORMATIE SPORTLAAN / LANDSCHAP UNESCO WERELDERFGOED SCHOOTEN INBREIDING SPORTPARK NATUURSTRAND VERSTERKEN HART REALISEREN JULIANADORP AAN ZEE X BEDRIJVENTERREIN WESTOEVER N C ONTWIKKELING VOORTGEZET ONDERWIJS STREEPJESBERG - NOORD TRANSFORMATIE SPORTLAAN M M NOORDERHAAKS M B B - OOST VERSTERKEN HART JULIANADORP AAN ZEE ZOEKGEBIEDONTWIKKELING TIJDELIJK ZOEKGEBIED FLEXIBEL TIJDELIJK WONEN ZOEKGEBIED FLEXIBEL TIJDELIJK WONEN FLEXIBEL WONEN DIJKKWARTIER - OOST DIJKKWARTIER OOST DIJKKWARTIER - OOST MOLENWERF MOLENWERF MOLENWERF U K BINNENZIJDE JULIANADORP INTEGRALE BINNENDUINRAND T - LANDSCHAP P O D HOEK WADDENZEESTRAAT TEXELSTROOMLAAN TILLENHOF 2 SCHOOTEN NORD INBREIDING SPORTPARK JULIANADORP U LANDJE VAN BERTS WESTOEVER -KBJENOORD BINNENZIJDE NOORDERHAAKS JULIANADORP OOST INTEGRALE ONTWIKKELING BINNENDUINRAND SEIZOENSTRAND STRAND, INCLUSIEF STRANDZONERING OPEN BEGRAAFPLAATS REALISEREN NATUUR / LANDSCHAP UNESCO WERELDERFGOED PARKGROEN NATUURSTRAND GROENE NATUURLIJKE VERBINDING O D ONTWIKKELING VOORTGEZET ONDERWIJS LANDJE VAN BERTS WESTOEVER - NOORD N N C C STREEPJESBERG STREEPJESBERG NOORD NOORD STREEPJESBERG NOORD V TRANSFORMATIE SPORTLAAN TRANSFORMATIE TRANSFORMATIE SPORTLAAN WILLEM ALEXANDERHOF BUITEN ZUIDERHAAKS ZOEKGEBIED WONEN / WERKEN >2030 Q U P E BINNENZIJDE
FORT DIRKSZ. ADMIRAAL NOORDERHAAKS V MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG JULIANADORP OOST ONTWIKKELING VOORTGEZET ONDERWIJS VERSTERKEN HART VERSTERKEN JULIANADORP HART AAN VERSTERKEN JULIANADORP ZEE HART AAN JULIANADORP ZEE AAN ZEE HOEK WADDENZEESTRAAT TEXELSTROOMLAAN TILLENHOF 2 KCF SPORTLAAN INTEGRALE ONTWIKKELING BINNENDUINRAND WILLEM ALEXANDERHOF BUITEN ZUIDERHAAKS RECREATIESTRAND SEIZOENSTRAND P HOEK - TEXELSTROOMLAAN TILLENHOF 2 - NOORD REALISEREN NATUUR LANDSCHAP VERBINDING UNESCO WERELDERFGOED PARKGROEN GROENE / NATUURLIJKE NATUURSTRAND O O D LANDJE VANOQ BERTS LANDJE VAN BERTS VAN BERTS WESTOEVERDF - NOORD WESTOEVER -GDENOORD WESTOEVER STELLING DEN WADDENZEESTRAAT HELDER REALISEREN OPPERVLAKTEWATER VFORT LANDJE R ZOEKGEBIED WONEN /W WERKEN >2030 LANGS DE NIEUWEWEG WILLEM ALEXANDERHOF BUITEN ZUIDERHAAKS TRANSFORMATIE BIJLWEG BINNENZIJDE DIRKSZ. ADMIRAAL MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG ONTWIKKELING VOORTGEZET ONTWIKKELING ONDERWIJS VOORTGEZET ONTWIKKELING ONDERWIJS VOORTGEZET ONDERWIJS RECREATIESTRAND BURGEMEESTER RITMEESTERWEG ZOEKGEBIED WONEN / WERKEN >2030 Q F BINNENZIJDE FORT DIRKSZ.
ADMIRAAL MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG STRAND, INCLUSIEF STRANDZONERING OPEN LANDSCHAP BEGRAAFPLAATS SEIZOENSTRAND P P P LANDSCHAP E HOEK WADDENZEESTRAAT HOEK WADDENZEESTRAAT TEXELSTROOMLAAN HOEK - TEXELSTROOMLAAN - TEXELSTROOMLAAN TILLENHOF 2GE TILLENHOFSTRAND, 2 HE BIJLWEG TILLENHOF 2 INCLUSIEF STRANDZONERING OPEN BEGRAAFPLAATS PARKGROEN S R REALISEREN GROENE / NATUURLIJKE VERBINDING QUELDERDUJIN LANGS SCHOOTENWEG STATION ZUID STRANDOPGANG + NAAM STELLING DEN WADDENZEESTRAAT HELDER LANGS DE- NIEUWEWEG OPPERVLAKTEWATER TRANSFORMATIE FORTEN STELLING DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING W BEDRIJVENTERREIN WESTOEVER BURGEMEESTER RITMEESTERWEG R G LANGS DE NIEUWEWEG TRANSFORMATIE BIJLWEG ZOEKGEBIED NATUUR WONEN ZOEKGEBIED // WERKEN WONEN >2030 ZOEKGEBIED / XW WERKEN >2030 WONEN / WERKEN >2030 RECREATIESTRAND STRAND, INCLUSIEF STRANDZONERING OPEN LANDSCHAP Q Q FORT Q F F BEGRAAFPLAATS BINNENZIJDE BINNENZIJDE DIRKSZ. ADMIRAAL BINNENZIJDE DIRKSZ. ADMIRAAL FORT DIRKSZ.
ADMIRAAL MEIDORNSTRAAT / JAN VERFAILLEWEG MEIDORNSTRAAT / JAN MEIDORNSTRAAT VERFAILLEWEG / JAN VERFAILLEWEG TFORT JF REALISEREN LANDSCHAP UNESCO WERELDERFGOED BURGEMEESTER RITMEESTERWEG S H SCHOOTEN - NORD INBREIDING SPORTPARK JULIANADORP QUELDERDUJIN LANGS SCHOOTENWEG STATION ZUID NATUURSTRAND REALISEREN NATUUR /OPEN LANDSCHAP UNESCO WERELDERFGOED STRANDOPGANG + NAAM NATUURSTRAND STELLING DEN HELDER OPPERVLAKTEWATER X DIJKOPGANG FORTEN STELLING DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING BEDRIJVENTERREIN WESTOEVER S H O QUELDERDUJIN LANGS SCHOOTENWEG STATION ZUID SPORTPARK / GEBIED VERBETEREN RELATIE LANDSCHAP R R G G G LANGS NIEUWEWEG LANGS DE NIEUWEWEG LANGS NIEUWEWEG TRANSFORMATIE BIJLWEG TRANSFORMATIE BIJLWEG TRANSFORMATIE BIJLWEG X U K BEDRIJVENTERREIN WESTOEVER T J BINNENZIJDE NOORDERHAAKS JULIANADORP - OOST SCHOOTEN - NORD INBREIDING SPORTPARK JULIANADORP INTEGRALE ONTWIKKELING BINNENDUINRAND SEIZOENSTRAND W W/ NATUURLIJKE W RITMEESTERWEG REALISEREN NATUUR / LANDSCHAP UNESCO WERELDERFGOED BURGEMEESTER RITMEESTERWEG BURGEMEESTER BURGEMEESTER RITMEESTERWEG NATUURSTRAND SEIZOENSTRAND PARKGROEN REALISEREN GROENE VERBINDING T J SCHOOTEN NORD INBREIDING SPORTPARK JULIANADORP PARKGROEN STRANDOPGANG + NAAM REALISEREN GROENE / NATUURLIJKE VERBINDING DIJKOPGANG S S SV LANGS FORTEN STELLING DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING H H H O QUELDERDUJIN LANGS QUELDERDUJIN SCHOOTENWEG QUELDERDUJIN
LANGS SCHOOTENWEG STATION ZUID STATION ZUID STATIONNN ZUID GEREALISEERD - GEBIED SPORTPARK /SCHOOTENWEG GEBIED VERBETEREN RELATIE OPEN DE LANDSCHAP DUURZAAMHEIDSCENTRUM HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN HV U K WILLEM ALEXANDERHOF BUITEN ZUIDERHAAKS BINNENZIJDE OORDERHAAKS JULIANADORP - OOST RECREATIESTRAND INTEGRALE ONTWIKKELING BINNENDUINRAND X X X BEDRIJVENTERREIN BEDRIJVENTERREIN WESTOEVER BEDRIJVENTERREIN WESTOEVER WESTOEVER SEIZOENSTRAND RECREATIESTRAND PARKGROEN U REALISEREN GROENE / NATUURLIJKE VERBINDING BINNENZIJDE NOORDERHAAKS JULIANADORP - OOST JULIANADORP INTEGRALE ONTWIKKELING BINNENDUINRAND STELLING DEN HELDER REALISEREN OPPERVLAKTEWATER REALISEREN T T J J SCHOOTEN -TV NORDWILLEM SCHOOTEN - NORD SCHOOTEN - NORD INBREIDINGJSPORTPARK JULIANADORP INBREIDING SPORTPARK INBREIDING JULIANADORP STELLING DEN HELDER DIJKOPGANG ALEXANDERHOF BUITEN ZUIDERHAAKS O EREALISEERD NNN -SPORTPARK GEBIED SPORTPARK / GEBIED VERBETEREN OPPERVLAKTEWATER RELATIE OPEN DE LANDSCHAP GEREALISEERD NATURA 2000 GEBIED DUURZAAMHEIDSCENTRUM HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN HV RECREATIESTRAND V LANDSCHAP WILLEM ALEXANDERHOF BUITEN ZUIDERHAAKS STRAND, INCLUSIEF STRANDZONERING OPEN U U U BEGRAAFPLAATS K K K BINNENZIJDE NOORDERHAAKS BINNENZIJDE NOORDERHAAKS BINNENZIJDE NOORDERHAAKS JULIANADORP OOST JULIANADORP OOST JULIANADORP OOST INTEGRALE ONTWIKKELING INTEGRALE BINNENDUINRAND ONTWIKKELING INTEGRALE
BINNENDUINRAND ONTWIKKELING BINNENDUINRAND STELLING DEN HELDER REALISEREN OPPERVLAKTEWATER STRANDOPGANG + NAAM FORTEN STELLING DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING STRANDOPGANG + NAAM FORTEN STELLING DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING GEREALISEERD NNN GEBIED ZEEGEBIED MET NATURA 2000 STATUS NATURA 2000 GEBIED DUURZAAMHEIDSCENTRUM DE HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN HV V V LANDSCHAP V ZUIDERHAAKS STRAND, INCLUSIEFSTRANDOPGANG STRANDZONERING OPEN BEGRAAFPLAATS REALISEREN NATUUR / LANDSCHAP WILLEM ALEXANDERHOF WILLEMBUITEN ALEXANDERHOF WILLEM BUITEN ALEXANDERHOF ZUIDERHAAKS BUITEN ZUIDERHAAKS + NAAM UNESCO WERELDERFGOED STRAND, INCLUSIEF STRANDZONERING OPEN LANDSCHAP BEGRAAFPLAATS FORTEN STELLING DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING DIJKOPGANG O SPORTPARK / GEBIED VERBETEREN RELATIE OPEN LANDSCHAP DIJKOPGANG ZEEGEBIED METNATUURSTRAND NATURA 2000GEBIED STATUS O SPORTPARK / GEBIED VERBETEREN RELATIE OPEN LANDSCHAP GEREALISEERD NATURA 2000 WERELDERFGOED REALISEREN NATUUR / LANDSCHAP SEIZOENSTRAND NATUURSTRAND PARKGROEN DIJKOPGANG STRAND, INCLUSIEF STRAND, STRANDZONERING INCLUSIEF STRAND, STRANDZONERING INCLUSIEF STRANDZONERING OPEN LANDSCHAPUNESCO OPEN LANDSCHAP OPEN LANDSCHAP GROENE / NATUURLIJKE VERBINDING BEGRAAFPLAATS BEGRAAFPLAATS BEGRAAFPLAATS O REALISEREN NATUUR LANDSCHAP UNESCO WERELDERFGOED SPORTPARK / GEBIED VERBETEREN RELATIE OPEN LANDSCHAP GEREALISEERD NNN - GEBIED NATUURSTRAND
DUURZAAMHEIDSCENTRUM DE HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN HV ZEEGEBIED METRECREATIESTRAND NATURA 2000 STATUS GEREALISEERD NNN - GEBIED DUURZAAMHEIDSCENTRUM DE HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN HV GROENE TRANSFERIUM SEIZOENSTRAND PARKGROEN REALISEREN // NATUURLIJKE VERBINDING STELLING DEN HELDER OPPERVLAKTEWATER GEREALISEERD SEIZOENSTRAND NNN - GEBIED REALISEREN NATUUR REALISEREN / LANDSCHAP REALISEREN LANDSCHAP NATUUR LANDSCHAP UNESCO WERELDERFGOED UNESCO WERELDERFGOED UNESCO WERELDERFGOED PARKGROEN NATUURSTRAND GROENE / NATUURLIJKE VERBINDING DUURZAAMHEIDSCENTRUM DE HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN HV NATUUR GEREALISEERD NATUURSTRAND NATURA 2000 GEBIED RECREATIESTRAND GEREALISEERD NATUURSTRAND NATURA 2000 GEBIED RECREATIESTRAND STELLING DEN HELDER REALISEREN OPPERVLAKTEWATER SEIZOENSTRAND SEIZOENSTRAND STRANDOPGANG + NAAM PARKGROEN PARKGROEN PARKGROEN FORTEN DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING GEREALISEERD REALISEREN GROENE REALISEREN / NATUURLIJKE GROENE REALISEREN VERBINDING / NATUURLIJKE GROENE VERBINDING / NATUURLIJKE VERBINDING ZEEGEBIED METSEIZOENSTRAND NATURA 2000 STATUS STELLINGSTELLING DEN HELDER OPPERVLAKTEWATER ZEEGEBIED METNATURA NATURA2000 2000GEBIED STATUS RECREATIESTRAND RECREATIESTRAND RECREATIESTRAND STRANDOPGANG + DIJKOPGANG NAAM FORTEN DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING ZEEGEBIED MET NATURA ODEN HELDER STRANDOPGANG + NAAM2000 STATUS STELLING DEN HELDER STELLINGSTELLING
STELLING DEN HELDER REALISEREN OPPERVLAKTEWATER REALISEREN OPPERVLAKTEWATER REALISEREN OPPERVLAKTEWATER SPORTPARK / GEBIED VERBETEREN ELATIE OPEN LANDSCHAP FORTEN STELLING DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING DIJKOPGANG O / GEBIED VERBETEREN OPEN LANDSCHAP STRANDOPGANG + STRANDOPGANG NAAM + STRANDOPGANG NAAM + NAAM GEREALISEERD NNN - GEBIED DIJKOPGANG FORTEN STELLINGSPORTPARK FORTEN DEN HELDER STELLING DEN FORTEN HELDER STELLING DEN HELDER VERSTERKING WATERKERING VERSTERKING WATERKERING VERSTERKING WATERKERING DUURZAAMHEIDSCENTRUM HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN HV RELATIE O SPORTPARK / GEBIED VERBETEREN RELATIE OPEN DE LANDSCHAP GEREALISEERD - GEBIED DUURZAAMHEIDSCENTRUM HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN HV DIJKOPGANG DIJKOPGANG NNNDIJKOPGANG GEREALISEERD NATURA 2000 GEBIED O O O / GEBIED NNN - GEBIED SPORTPARK / GEBIED SPORTPARK SPORTPARK / GEBIED VERBETEREN RELATIE VERBETEREN OPEN RELATIE VERBETEREN OPEN DE LANDSCHAP RELATIE OPEN LANDSCHAP DUURZAAMHEIDSCENTRUM DE HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN HVLANDSCHAP GEREALISEERD NATURA 2000 GEBIED ZEEGEBIED NATURA 2000GEBIED STATUS GEREALISEERD NNN GEREALISEERD - GEBIED NNNGEREALISEERD - GEBIED METNNN - GEBIED NATURA 2000 DUURZAAMHEIDSCENTRUM DUURZAAMHEIDSCENTRUM DUURZAAMHEIDSCENTRUM VALLEI DE HELDERSE VALLEI DE HELDERSE VALLEI VOLKSTUINEN VOLKSTUINEN VOLKSTUINEN HV HV HVDE HELDERSE ZEEGEBIED MET NATURA 2000 STATUS ZEEGEBIED METNATURA NATURA2000
2000GEBIED STATUS GEREALISEERD NATURA GEREALISEERD 2000 GEBIED NATURA GEREALISEERD 2000 GEBIED
III H2
H2
H2
O DEELVISIE - DE STELLING
H2
H
H2
O
H2
H2
H2
H2
H2
H2
H2
4
ZEEGEBIED MET NATURA ZEEGEBIED 2000MET STATUS NATURA ZEEGEBIED 2000 STATUS MET NATURA 2000 STATUS
V
H2
Stelling Den Helder, een gedeelde schat met toekomstwaarde De Stelling Den Helder is de grandioze open en groene ruimte in de stad. Die vertegenwoordigt een ongelofelijke rijkdom aan geschiedenis en verhalen. Het is alles wat ons bindt. Bouw mee aan de toekomst van de Stelling en de stad.
Klimaatbestendig; We brengen de Stelling in stelling voor een klimaatbestendig Den Helder
2
1 rondje Stelling; we verbinden stad en Stelling
Ván iedereen; vóór iedereen: we koesteren de Stelling
3
4
Leeswijzer en Inhoudsopgave Den Helder heeft goud in handen
6
Het verhaal van Stelling Den Helder
8
Kernwaarden Stelling Den Helder >
Kernwaarde 1. Het bindmiddel van de stad; maak de samenhang nog meer zichtbaar
>
Kernwaarde 2. Gelaagd in de tijd; maak de historie herkenbaar en beleefbaar
>
Kernwaarde 3. Gevarieerd in de ruimte; maak de contrasten groter
>
Kernwaarde 4. Elk fort is een nederzetting; maak nieuwe adressen voor stad en landschap aan de Stelling
Toekomst Stelling Opgaven > > >
26 28
Klimaatverandering Versterken woon- en vestigingsklimaat Stedelijke groei
Focus > > >
16
30
Van iedereen voor iedereen Klimaatbestendig Éen rondje Stelling
Stel dat...
40
We gaan aan de slag
48
Actiepunten
48 5
A
C
B
D
E
F
6 G
H
Den Helder heeft
goud in handen
De Stelling Den Helder: een “groene long”, een “levend geschiedenisboek” een “verborgen parel”, de “ziel van de stad”, of gewoon de plek waar je een ommetje maakt – over één ding is iedereen het eens: de Stelling is enorm belangrijk voor Den Helder. De bijzondere historische verdedigingslinie en de bijbehorende Rijkswerf Willemsoord zijn als erfgoed beschermd en vormen een groot deel van de identiteit van de stad. De Stelling Den Helder bestaat uit historische forten en liniedijken die in de 19e eeuw zijn aangelegd ter verdediging van de Rijkswerf Willemsoord. Het is beschermd erfgoed en veel Nieuwediepers komen er graag om te wandelen, te sporten of te werken. Delen zijn nog steeds in gebruik door de Marine. Sinds 2007 is de Stelling een van Rijkswege beschermd stadsgezicht. Veel objecten op en om de linie hebben de status van gemeentelijk-, provinciaal- of rijksmonument. De Stelling is in totaal circa 12 km lang en 21 km als je de route via Kijkduin neemt. De Stelling is dan een halve marathon lang. Het gaat om een open ruimte in de stad van ruim 440 ha. Dat is vergelijkbaar met 880 voetbalvelden. De Stelling is op allerlei manieren van waarde en betekenis voor Den Helder. In de eerste plaats is het een collectief erfgoed dat zichtbaar in de stad verwijst naar de vele verhalen. Elke Jutter die van zijn stad houdt, zou het verhaal van de Stelling moeten kennen.
Daarbij is de Stelling een grotendeels openbaar toegankelijk landschap, een groene long. Voor alle inwoners bieden de forten, dijken en wateren ruimte om te wandelen, te fietsen, hardlopen en te genieten van de natuur. Op en aan de Stelling zijn bovendien veel sociaal-culturele en maatschappelijke voorzieningen te vinden – musea, scholen, sportfuncties, kunst en horeca. Door haar ligging in de stad biedt de Stelling mogelijkheden voor de toekomst. Zij is de grote kans om de bestaande stad klimaatbestendig te maken, om een gezonde leefomgeving te bieden met voldoende ruimte
om te bewegen, op grote schaal ruimte te geven aan flora en fauna, een divers en robuust nieuw watersysteem te ontwikkelen en de maritieme economie en het toerisme te versterken. Met deze visie: > Geven we duidelijkheid over wat de Stelling Den Helder is en welke waarde zij heeft; > Geven we de kansen aan voor behoud door ontwikkeling; > Leggen we prioriteiten in het werken aan de Stelling tot 2040. Door de jaren heen is de Stelling meeveranderd met de stad en heeft ze haar relevantie getoond. Nieuwe ontwikkelingen moeten bijdragen en zijn ook nodig om de kwaliteit van de Stelling te borgen. Deze visie voor de Stelling is een lange termijn perspectief op de Stelling waarbij het uitgangspunt is dat we de kwaliteit van de Stelling willen behouden en doorontwikkelen. Hierbij gaat het natuurlijk om de monumentale waarden, de Stelling als erfgoed, maar ook om de andere waarden zoals het groen en de verschillende sociaal-culturele functies. We willen de beleving en verbinding van de Stelling als geheel versterken, en een goede relatie creëren tussen de Stelling, de stad en het buitengebied. Deze visie is nog niet een precies uitgetekend plan, maar wel de koers voor de toekomst. De visie zal de komende jaren via afzonderlijke plannen worden gerealiseerd.
7
HET VERHAAL VAN STELLING DEN HELDER Als we over de Stelling Den Helder praten, dan bedoelen we alle forten en verdedigingswerken die in de geschiedenis zijn bedacht ter verdediging van de Rijkswerf Willemsoord van Den Helder. Recentere toevoegingen hebben het verhaal van de Stelling gecompleteerd en verrijkt, denk aan bunkers uit WOII, herinneringen aan de Koude Oorlog of recenter stedelijk gebruik en bijzondere natuurwaarden. Nieuwe initiatieven vormen een volgend hoofdstuk in dit verhaal.
Ontstaan van de Stelling De Kop van Noord-Holland is in de loop van duizenden jaren ontstaan door een samenspel van ijs, zee, zand, klei en keileem. De karakteristieke Noord-Hollandse kaap die in deze duizenden jaren is ontstaan met de duinenrij en aan drie zijden een zee, werd al snel herkend als een zeer strategisch landschap. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden stichtte al in 1781 de oorlogshaven Nieuwe Diep. Volgens de overlevering zag Napoleon in 1811 de plek als een Gibraltar van het Noorden. Híer wilde hij een uitvalsbasis voor zijn vloot. Een door gletsjers en zeestromingen gevormd landschap werd zo een militair strategisch waardevolle locatie en bestaansreden voor de Stelling. De bouw van de Stelling naar een eerste ontwerp van waterstaatsingenieur Jan Blanken is gestart in 1812, in de Napoleontische periode. De Rijkswerf moest beschermd 8
Monumenten op en aan de Stelling van Den Helder
worden tegen vijanden vanaf zee en land. Hiervoor werd een kring van onderling verbonden forten gebouwd rondom de Rijkswerf. De voorloper van de Rijkswerf was het Nieuwe Werck, het huidige Fort Oostoever. Voortvarend werden ook Fort Dirksz Admiraal, Fort Erfprins en de verbindende liniedijk gebouwd. Dit allemaal al inclusief de grote en kleine liniegracht
Legenda 1 : 5000 Water Beschermd stadsgezicht Provinciale - en Rijksmonumenten
tussen de forten en de grachtengordel met het Helders Kanaal. Bovendien bevatte de Stelling een vooruitgeschoven post (kustfort Kijkduin) en een ‘slot op de deur’ in de vorm van het pantserfort Op de Harssens. De Helderse zeewering doet mee in de Stelling en werd uitgerust met een reeks kustbatterijen (rijen kanonnen). Het verdedigingswerk bij Oudeschild op Texel was tevens onderdeel van
de Stelling. De forten hadden eerst nog Franse namen: Lasalle (Erfprins), L’Ecluse (Dirksz. Admiraal) en Dugommier (later Westoever en Oostoever), Kijkduin heette toen Morland. In 1884 was de Stelling met het opleveren van pantserfort Op de Harssens gereed. Zie de bijgaande kaart met de hoofdonderdelen van de Stelling.
9
10
De STELLING door de tijd
11
Militair gebruik De liniegracht was bedoeld om vijanden tegen te houden, de liniedijk en de wallen boden dekking voor de soldaten. De beplantingen op en rond de vestingwerken en de visie daarop zijn veranderd met de tijd. De dijk en wallen waren in eerste instantie ingeplant met lage, stekelige meidoornhagen. Binnen de liniedijk lag een gedekt pad. Ook tijdens de 19e eeuw werden forten en linies met bomen (wilg, populier, iep) beplant als camouflage en voor gebruikshout. Vanaf de liniedijk en de forten werd een open zicht met vrije schootsvelden van honderden meters tot circa 3 kilometer gewaarborgd. Dit was wettelijk geregeld dankzij de Kringenwet. In de schootsvelden mocht niet worden gebouwd, maar er kwamen wel opgaande beplantingen voor. Het samenspel van schootsafstanden bepaalde de maat van de Stelling. Het militair civieltechnisch werk werd zo een vormend principe voor het landschap net als de Stelling van Amsterdam of de Hollandse Waterlinies. De Stelling van Den Helder is uniek in haar soort. Het is geen Waterlinie maar een goed geconserveerd verdedigingswerk met landforten en kustforten en liniedijk. Na de bouw van de haven, de linie en de forten is de Stelling jarenlang van militaire betekenis geweest. Het militaire verdedigingswerk Stelling Den Helder was onderdeel van een grootschalige 1. Reduit 2. Vestinggracht 3. Ravelijn 4. Kroonwerk 5. Bastion 6. Bedekte weg
militaire structuur van de kust tot en met de kazematten van Kornwerderzand bij de strategisch gelegen Afsluitdijk. Dit is te zien in de verschillende bunkers en andere militaire relicten uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Restanten uit WOI zijn voornamelijk te vinden in de duinen bij Fort Kijkduin, de bunkers van de Atlantikwall uit WOII liggen langs de hele kustlijn, zoals in Julianadorp, maar ook op de Stelling zoals het beeldenfort of de bunker bij Dirksz. Admiraal. Ook in de Koude Oorlog speelden elementen in de Stelling een rol, zoals pantserfort Op de Harssens, torpedoloods Fort Oostoever of de Waluitkijkposten van de Mijnendienst.
De Stelling en de stad Pas in de jaren zestig verloor de Stelling haar militaire functie, en werd er vanuit een erfgoed-perspectief naar de objecten gekeken. Na afschaffing van de Kringenwet in 1963 is de stad Den Helder tijdens de wederopbouw periode geleidelijk binnen en buiten de raamwerkstructuur van de Stelling gegroeid met nieuwe woonwijken Nieuw Den Helder en De Schooten. Vanaf de jaren 90 van de 20e eeuw is de Stelling steeds meer gewaardeerd als erfgoed en waardevol onderdeel van de ruimte. De zuidzijde van de Stelling evolueerde zo van rand van de stad, naar een open groene ruimte midden in de stad. Het historische verhaal begint in de ‘diepe tijd’ met de vormende kracht van de zee waardoor het strategische landschap ontstond met eerst het vissersdorp en later de Rijkswerf, de havens, de Stelling en de stad. En ook nu is de gemeente Den Helder sterk verbonden met de zee. Het huisvest de Marine, het reddingswezen, de visserij, de havens en de offshore industrie. In de 17e eeuw was de haven Nieuwe Diep van Den Helder met de Rede van Texel voor koopvaardij en de admiraliteiten het economische middelpunt van de wereld. De toekomst van Den Helder is door de aanwezigheid van Marine en de rol van de offshore in de energietransitie sterk verbonden met internationale ontwikkelingen.
Dirksz. Admiraal: groot fort als groene ruimte middenin de stad, oude grachten en wallen deels herkenbaar.
12
Den Helder presenteert zich als energieke maritieme stad en het is de poort naar Texel en het begin van de Waddenzee. Hierdoor identificeert het zich steeds meer als onderdeel van de waddenkust. Klimaatverandering en opgaven rond biodiversiteit, gezondheid en duurzaamheid kunnen een nieuw hoofdstuk in de lange geschiedenis van de Stelling zijn.
De Stelling Den Helder is een heel specifiek soort landschap midden in de stad met een rijke geschiedenis. Dit kan ook in de toekomst van Den Helder de identiteit en kwaliteit van de stad en haar economie bepalen. Zoals in de geschiedenis de Stelling is mee-veranderd, zal dat in de toekomst ook zo zijn.
I
Oostoever: fort aan het Noord-Hollandsch Kanaal, geheimzinnig en samen met Westoever een poort van de stad.
J
Willemsoord: door gracht omgeven werfterrein met dokken, kades en monumentale gebouwen.
K
Erfprins: grootste fort van Nederland, als ingenieurswerk nog gaaf en herkenbaar.
Westoever: delen zijn goed bewaard gebleven. In het fort is een bomvrij gebouw uit 1828-1830 voor 200 man.
1. Schootsveld 2. Liniegracht 3. Buitentalud van liniedijk 4. Plongee 5. Banket 6. Binnentalud 7. Kleine liniegracht 8. Meidoornhaag 9. Bomen en beplantingen binnendijk linie
Liniedijk en grachten: grote delen zijn nog herkenbaar en door de taluds als militair werk te ervaren, waardevolle meidoornbeplantingen. 13
De Stelling nu Delen van de Stelling zijn in eigendom en gebruik door de Marine. De Stelling is zo nog steeds een landschap ingezet voor Defensie. Langs de Stelling zijn maatschappelijk culturele organisaties, scholen en bedrijven te vinden. Alle grote culturele instellingen in Den Helder liggen aan de Stelling (oa. de Nollen, het Marinemuseum, het Reddingmuseum, Triade, de bibliotheek School 7, Theater De Kampanje). Willemsoord is opgeknapt en is een centrum geworden voor Den Helder. Diverse ondernemers presenteren zich aan de Stelling zoals bij Fort Kijkduin, het Beeldenfort, de kunstenaars-in-residence van het Mondriaanfonds in het Pompgemaal en de bierbrouwers Helderse Jongens op Fort Westoever. Er zijn groepen met vrijwilligers die al jaren met passie en liefde werken aan het mooier maken van de forten en bunkers, bijvoorbeeld bij Fort op de Harssens of de Batterij Begraafplaats waar wordt gewerkt aan het bottelen van Bunkerbitter en sinds kort Napoleon likeur. Je kunt varen langs de Stelling met een gids, lunchen op Willemsoord en meer leren over het verhaal van de Stelling in het Atlantikwall Centrum. Verschillende evenementen vinden een plek op en aan de Stelling, zoals de jaarlijkse lichtroute (Helderlicht), sportevenementen zoals De Halve van den Helder, Sail (2023) en de terugkerende Marinedagen.
Kortom, er zijn tal van mooie successen geboekt in het benutten van de Stelling en de herontwikkeling van dit erfgoed. Op de bijgaande afbeelding is te zien waar plekken zijn die kansen bieden voor de toekomst. De huidige kwaliteit van de Stelling als ruimte voor de stad laat echter op sommige plekken nog te wensen over. Delen zijn afgesloten en niet openbaar toegankelijk.
14
Een selectie van initiatieven op en rond de Stelling 2021
Legenda
1 : 5000
1. Museumfort Kijkduin 2. De Nollen 3. Marinemuseum 4. Reddingmuseum 5. Museumhaven + dok 6. Triade 7. School 7 (bibiliotheek) 8. Theater De Kampanje 9. Gemeentehuis (binnenkort)
10. Atlantikwall Centrum 11. Beeldenfort 12. Pompgemaal 13. Fort Westoever horeca 14. Fort op de Harssens excursies 15. Batterij Begraafplaats 16. Rondvaarten 17. Scouting 18. Bunkers Julianadorp 19. Seasaw en dijkzone
15
Werken vanuit vier kernwaarden De uitzonderlijke betekenis van de Stelling kan in vier kernwaarden worden samengevat. Ze gaan over de essentie van het erfgoed en dienen als criteria bij toekomstige veranderingen. Als de vier windstreken van een kompas. Dit zijn de vier kernwaarden en de wijze waarop ze versterkt kunnen worden.
Kernwaarde 1. Het bindmiddel van de stad; maak de samenhang nog meer zichtbaar
Kernwaarde 2. Gelaagd in de tijd; maak de historie herkenbaar en beleefbaar
16
Kernwaarde 3. Gevarieerd in de ruimte; maak de contrasten groter
Kernwaarde 4. Elk fort is een nederzetting; maak nieuwe adressen voor stad en landschap aan de Stelling
17
18
Legenda 1 : 5000 Water Duinen Groen Zeedijk Maritiem terrein
1. Het bindmiddel van de stad; maak de samenhang nog meer zichtbaar De Stelling is een zichtbaar samenhangend ‘militair-historisch ensemble’. De Stelling Den Helder ligt midden in de stad. Bijna alle wijken en gebieden raken aan de Stelling. De Stelling wordt daarom ook wel de ziel of ruggengraat van Den Helder genoemd. De Stelling is op veel plekken een belangrijke publieke ruimte geworden, en fungeert als het cement tussen de verschillende delen in de stad als rijksbeschermd stadsgezicht. Het is een collectief bezit dat mensen en programma’s met elkaar verbindt. Om deze kernwaarde te versterken is het gewenst om elke verandering te laten bijdragen aan de versterking van de Stelling als geheel.
19
20
2. Gelaagd in de tijd; maak de historie herkenbaar en beleefbaar In de loop van de tijd heeft de Stelling verschillende functies gekregen. De Stelling was een ruimtelijk systeem op zich (Napoleontische tijd), een schakel in een Europese verdedigingslijn (Atlantikwall), een punt in een netwerk (Koude Oorlog) en is nu een verzameling erfgoedlocaties. Al deze tijdlagen samen met hun bijbehorende elementen in het landschap vormen een gelaagd geheel. Om deze kernwaarde te versterken is het gewenst om elke verandering zich te laten verhouden tot die gelaagdheid en te laten bijdragen aan het besef van de rijke geschiedenis van de Stelling. L
21
22
3. Gevarieerd in de ruimte; maak de contrasten groter De Stelling is ingebed in verschillende landschappen: Land: De landzijdige Stelling die verweven is met de stad: Van de werelden van Fort Oostoever en Westoever, de wereld van Dirksz. Admiraal en de wereld van Erfprins met de tussenliggende linie en schootsvelden – deel van de groen- en waterstructuur van de stad. Zee: De zeezijdige Stelling: Een langgerekt kustlandschap met een sublieme ervaring, van de duinwereld van Fort Kijkduin en Huisduinen, via de dijkwereld van de Helderse Zeewering (met de markante knik van Kaaphoofd) naar Fort op de Harssens. De Singel en dubbele gracht en voormalige kustbatterijen horen hier ook bij. Stad: Het stedelijke hart van Willemsoord / Rijkswerf: Met de verbindingen naar de haven(s) en de rest van de Stelling. Deze drie landschappen zijn verbonden met de wijde omgeving via de lange lijnen van het Noord-Hollandsch Kanaal, de vroegere ontginningslijnen en de kustlijn en daarmee met drie zeeën: Noordzee, Marsdiep en de Waddenzee. Om deze kernwaarde te versterken is het gewenst om elke verandering bij te laten dragen aan het contrastrijk en herkenbaar maken van deze landschappen.
M
23
4. Elk fort is een nederzetting; maak nieuwe adressen voor stad en landschap aan de Stelling De Stelling is als geheel een landschap maar de forten vormen binnenwerelden met elk een eigen identiteit. Die identiteit hangt samen met de schaal en de functie van het fort. Zo bevat het landschap van de Stelling een reeks van in potentie zelfvoorzienende plekken, die meer of minder van hun omgeving kunnen worden afgegrendeld. De eigenheid van elk fort met zijn directe omgeving waarderen we. Om deze kernwaarde te versterken is het gewenst om elke verandering binnen de forten bij te laten dragen aan een unieke binnenwereld als adres van stad en landschap. 24
N
25
TOEKOMST VAN DE STELLING DEN HELDER Het behouden en ontwikkelen van de Stelling is een lange termijnopgave voor Den Helder. Sommige acties en investeringen zijn kansrijk en spelen al op korte termijn. De gemeente is in gesprek met allerlei betrokken organisaties en bewoners over de toekomst van de Stelling. Partijen zoals Stichting Erfgoed Den Helder, het Ministerie van Defensie, culturele organisaties, onderwijsinstellingen, Landschap Noord-Holland, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en betrokken vrijwilligers van bijvoorbeeld de Historische Verenigingen denken met elkaar na over de rol van de Stelling in Den Helder Daarnaast hebben we met enthousiaste bewoners gesproken (zie ook het laatste hoofdstuk). Op basis van deze gesprekken en ontwerpend onderzoek is de visie gemaakt.
Leren van scenario’s In mei 2021 zijn drie scenario’s door BVR gemaakt en voorgelegd aan een diverse groep van gebruikers, erfgoedliefhebbers en organisaties.
>
De Stelling in beweging Stel dat… de Stelling de gezondste plek van Den Helder wordt
>
50 X Stellingname Stel dat… de Stelling een collectie is van innovatieve plekken
>
De Stelling van de Toekomst Stel dat… de Stelling een nieuwe verdedigingslinie wordt tegen klimaatverandering
“De linie als verbinding spreekt me erg aan. Hoe mooi zou het zijn om vanaf de dijk in het westen over de linie tot Westoever en misschien zelfs Het Nieuwe Diep/Werk te kunnen wandelen. Ook een mooie manier om de stad meer met de haven te verbinden”
26
Uitspraken van bewoners over Stelling Den Helder
De lessen van deze scenario’s zijn: Een continue route langs de Stelling, rondje Stelling, is een diep gekoesterde wens. In Westoever kan de route compleet worden gemaakt. Maak van de Stelling een gezonde en aantrekkelijke buitenruimte. Een aanpak gericht op ondernemerschap, innovatiekracht en unieke beleving voor mensen in den Helder en daarbuiten, is iets wat Den Helder vooruit kan helpen. Maar de Stelling in de eerste plaats van betekenis voor de lokale inwoners. Klimaatverandering is een echte urgente opgave voor de langere termijn. Het is een publiek belang waar de overheid het voortouw moet nemen.
“Belangrijk is dat de stelling voor de Helderse bevolking beschikbaar en begaanbaar is. Denk ik aan natuur, wandelgebied.”
“Wat me aanspreekt in deze stelling is de aandacht voor klimaatverandering. Ik zou het krachtiger maken door het verdedigen tegen onszelf en onze eigen acties te noemen. Verdedigen tegen klimaatverandering, lijkt het net een probleem dat buiten onszelf staat. Terwijl wij naar mijn mening het probleem zijn en dus ook degenen die het tij kunnen keren.”
De drie scenario’s over de Stelling van Den Helder
27
Opgaven voor de toekomst Er komen diverse veranderingen af op Den Helder die richting 2040 uitdagingen vormen, kansen bieden en om ruimte vragen. In de Omgevingsvisie worden deze opgaven integraal afgewogen. Met name de volgende opgaven zullen de toekomst van de Stelling mede bepalen:
Klimaatverandering en tegengaan verlies biodiversiteit Het klimaat verandert. Dit is een urgente opgave. Steden krijgen te maken met toenemende wateroverlast, hitte en droogte. Ook de stijgende zeespiegel vraagt actie. Verzilting en waterveiligheid zijn voor Den Helder een actueel vraagstuk. De groene ruimte en het water van de Stelling zullen een belangrijke rol spelen in het klimaatbestendig maken van de stad. Het beschermen van natuurwaarden en natuurinclusief ontwikkelen van Den Helder gaan hand in hand met de klimaatopgave.
Versterken van de eigen economie door innovatie en aantrekkelijk vestigingsklimaat Het verdienvermogen van Den Helder groeit. De Stelling is een kansrijke plek met vele verhalen die interessant zijn voor recreanten en toeristen (placemaking). Wat is mogelijk op en aan de Stelling binnen de kwetsbaarheid van het erfgoed, de inwoners en de natuur? Het Maritiem Cluster is de belangrijkste bron van werk. Wat betekenen de veranderingen rond de haven en de groeiende bezoekersstroom richting Texel voor de Stelling? Wat kan de Stelling bijdragen?
28
Inclusieve stedelijke groei, gezonde buitenruimte en energietransitie Den Helder gaat na een periode van krimp weer iets groeien door ontwikkelingen in de offshore-industrie, energiesector en bij Defensie, een positiever imago van den Helder en de vraag naar extra woningen. Het is een kans om (circulair en energieneutraal) verder te bouwen aan Den Helder als sociaal inclusieve gezonde en aantrekkelijke stad. Welke kansen biedt de Stelling voor woningbouw en voorzieningen? Wat past wel en wat niet?
De huidige opgaven bieden kansen voor behoud van de Stelling door middel van ontwikkeling. Er is veel geld nodig voor een kwaliteitsverbetering van de grote ruimte van de Stelling, maar de investeringskracht is beperkt in Den Helder. De grote ruimte die de Stelling vertegenwoordigt is in die zin zowel een kracht als een zwakte. Trefzekere keuzes zijn daarom noodzakelijk. De rijke geschiedenis van het erfgoed is de basis richting de toekomst.
29
Focus Den Helder heeft de Stelling. Het is wat ons verbindt. De overvloedige groene ruimte, de forten, grachten en dijken zijn onze schat. En dat is een luxe. De Stelling Den Helder verbindt de mooiste plekken van de stad. We maken die kwaliteit als verbinding en gedeelde ruimte overal weer zichtbaar en beleefbaar. We willen de Stelling samen toekomstgericht beheren en ontwikkelen. Als betekenisvol, sociaal inclusief erfgoed. Om dit goed te doen is focus nodig. Er komen vele opgaven af op Den Helder. We kiezen ervoor om tijd en energie selectief te richten op drie kansrijke manieren om de kernwaarden van de Stelling te versterken. De focus mét actiepunten tot 2040 is:
30
1
Ván iedereen; vóór iedereen: we koesteren de Stelling
2
Klimaatbestendig; we brengen De Stelling in stelling voor een klimaatbestendig Den Helder
3
1 rondje Stelling; we verbinden stad en Stelling
31
1. Ván iedereen; vóór iedereen We koesteren de Stelling door de verhalen te vertellen Acties: Herziening formele waardering monumenten, maak hét Verhalenboek, stimuleer de samenwerking en jaarrond programmering
Het Verhale nboek Den Helder
32
Waarderen De rijkdom als ruimte en als oorsprong van Den Helder maakt de Stelling de gedeelde schat van Den Helder waarop we heel zuinig zijn. Tegelijk maken we nu en in de toekomst allemaal graag gebruik van de Stelling. Daarom geldt: De Stelling is ván iedereen; De Stelling is vóór iedereen. Om dit zorgvuldig te doen koesteren we de kwaliteit vanuit de vier kernwaarden (samenhangende structuur, gelaagde tijd, gevarieerde ruimte, fort als nederzetting). Per plek kan dat verschillend uitwerken. De Stelling Den Helder vertelt een gelaagd verhaal over een strategisch militair landschap. De eerste verdedigingswerken, de enorme uitbreiding naar het plan van Napoleon, de blijvende militaire waarde in (en tussen) de twee wereldoorlogen en het gebruik tijdens de Koude Oorlog met daarna het recente gebruik als onderdeel van de kuststad Den Helder. We gaan ervoor zorgen dat de waardering van het erfgoed deze gelaagdheid omarmt, zodat het gelaagde verhaal wordt geborgd in de bescherming op verschillende niveaus, in de gemeentelijke, provinciale en rijksmonumenten. Dit betekent bijvoorbeeld ook bescherming van een aantal bunkers uit de Tweede Wereldoorlog. Het waarderen van de gelaagdheid betekent het erkennen van de diversiteit. Niet één tijdlaag is binnen de Stelling dominant. We hoeven de Stelling niet te reconstrueren tot de eerste Napoleontische aanleg.
We waarderen álle lagen en gaan per plek verschillend om met hoe de Stelling eruit ziet. Op diverse plekken in de Stelling kunnen verschillende
delen van het verhaal worden verteld en mogen ruimtelijke uitwerkingen verschillend zijn. De Stelling is als een waardevol geschiedenisboek voor jong en oud. Het staat symbool voor de specifieke kennis van Den Helder over de maritieme wereld, civiel en militair.
Uitdragen We gaan het verhaal van de Stelling met nog meer trots uitdragen. De Stelling is in de eerste plaats van en voor de inwoners. Het is de trots van Den Helder. We willen het bijzondere verhaal van de Stelling vertellen, en ervoor zorgen dat elke Jutter zich bewust is van de waarde van de Stelling. Dit begint door de Stelling meer zichtbaar en beleefbaar te maken. Dat kan via evenementen of een jaarlijkse Week van de Stelling, en door het ultieme verhalenboek te maken van de Stelling. Door de Stelling een centrale plek te geven in de Omgevingsvisie, door de samenwerking van alle betrokken organisaties met kracht door te zetten en de Stelling centraal te zetten in de Citymarketing groeit het enthousiasme over de Stelling. Enthousiaste bewoners van Den Helder kunnen het verhaal van de Stelling uitdragen, zodat het verhaal bekend wordt onder bezoekers van de stad. Op deze manier is de Stelling van waarde voor de toeristische ontwikkeling van Den Helder. Erfgoededucatie met een hoofdrol voor de Stelling krijgt meer prioriteit op scholen in de gemeente. Bezichtigingen en rondleidingen aangeboden door bijvoorbeeld Stichting Erfgoed Den Helder, Landschap Noord-Holland en de Marine zijn van grote waarde.
33
2. Klimaatbestendig We brengen De Stelling in stelling voor een klimaatbestendig Den Helder Acties: Maak het watersysteem gezond en gereed voor waterberging en wateropslag, zet actief in op natuur en landschapsontwikkeling (Huisduinen – Erfprins, in de schootsvelden langs de liniedijk en langs de zeedijk) en vergroen de stad met de Stelling. Legenda 1 : 5000 Water
Beschermde grijze duinen
Klimaatadaptieve polder
Recreatieve duinen
Landschappelijke verbinding
Zeedijk
Klimaatbestendig Den Helder
34
Volgend hoofdstuk Stelling
Groene ruimte
Den Helder klimaatbestendig maken is een hoofdopgave voor de toekomst. De Stelling heeft een belangrijke toekomstige rol te vervullen voor de stad als groenblauwe ruimte. Met de geschiedenis is ook de Stelling veranderd. Een functie die als bescherming/verdediging dient voor de stad past bij wat de Stelling altijd al deed. Klimaatverandering is daarmee een nieuw vanzelfsprekend hoofdstuk, een volgende tijdlaag voor de Stelling. Dit past ook goed in de landelijke en door het Rijk gestimuleerde aanpak zoals beschreven in de ErfgoedDeal om erfgoed een rol te geven in het klimaatbestendig maken van gebieden.
Het duingebied met Grijze Duinen en tal van bijzondere planten en dieren zoals de beschermde vogel tapuit en de zandhagedis is beschermd Natura 2000 gebied en een belangrijke natuurverbinding in het Natuur Netwerk Nederland (NNN). De natuur is randvoorwaardelijk voor eventuele toekomstige ontwikkelingen op en rond Kijkduin. Het doel is om hier met de partijen een oplossing te vinden om de druk op het duinlandschap in goede banen te leiden. Hiervoor ligt een kans in de Huisduiner Polder. Dit is een waardevolle open ruimte die als klimaat-adaptief en recreatief gebied kan functioneren. Deze open ruimte wordt beschermd en vergroot door de sportvelden “De Linie” meer open en zichtbaar te verbinden met de polder.
Klimaat en water De meeste problemen bij extreme neerslag doen zich voor in het centrumgebied van den Helder (binnen de Stelling). Bij extreme buien kan water tijdelijk worden vastgehouden in de liniegrachten en het gebied rond Dirksz. Admiraal, met name vanuit de zuidelijke delen van het stadscentrum. Maar ook met oog op droogte en verzilting is de Stelling een kansrijke buffer voor zoet water als dat nodig is in de zomer. Het groen en water van de Stelling zorgen voor koelte in de stad en zullen ook water vasthouden voor droge tijden. De zeedijk is een belangrijke structuur voor de waterveiligheid van de stad bij een stijgende zeespiegel. We zetten in op nader onderzoek hoe we de Stelling kunnen gebruiken en versterken als klimaatbestendige ruimte. Misschien wel door 2000 extra bomen te planten op en aan de Stelling – om de 10 meter een boom. De groene ruimte en het water van de Stelling speelt ook een rol bij de gezondheid van de inwoners van Den Helder. Zo is de Stelling een uitnodigende buitenruimte om te sporten en te bewegen. Deze gezondheidsthema’s worden steeds belangrijker in stedelijke gebieden en passen goed bij het profiel van Den Helder als fitte Marinestad. Het water en beschikbaarheid van recreatieve routes hebben daarin een belangrijke rol.
Langs de Stelling worden groene ruimtes zoals de parken en sportgebieden gekoesterd. Wel is in dit ‘groen’ een kwaliteitsslag nodig. Doorgaande routes, meer ruimte voor natuur en water en ontmoetingsplekken maken van het momenteel anonieme groen een levendig landschap. Het afschalen van de Nieuweweg en het klaverblad in de Waddenzeestraat helpt om een mooie doorgaande landschappelijke ruimte met meer natuurwaarden te maken van Westoever via Quelderduin naar het zwembad. Zo kan een vanzelfsprekende verbinding van de Stelling met de Nollen worden gemaakt.
Natuurinclusief De Stelling is een leefgebied van veel bijzondere flora en fauna. Bijvoorbeeld de ijsvogel en diverse vleermuissoorten vinden hier hun plek. De natuurwaarde is een belangrijk onderdeel van de betekenis van de Stelling. Bij het toekomstige beheer van de Stelling en bij mogelijke ontwikkelingen op en aan de Stelling wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de natuurwaarden. In gesprek met gebiedspartners zoals bijvoorbeeld ‘Vrijwillig Landschapsbeheer’ wordt gezocht naar een gebalanceerd gebruik van het gebied. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om de Stelling terug te brengen naar het tijdsbeeld van Napoleon, dus geen kaalslag. 35
3. Eén rondje Stelling We verbinden stad en Stelling. We maken de Stelling zichtbaar langs een openbare continue route voor fietsers, wandelaars en sporters. We maken adressen aan deze route en programmeren sociaal-inclusief. Acties: Maak de verbinding fort Dirksz. Admiraal – Westoever/Oostoever en ontwikkel dit deel van de Stelling als gezonde verbindende groene ruimte in de stad. Volop inzetten op ruimtelijke en programmatische ontwikkeling van omgeving fort Dirksz. Admiraal als gebruiksfort van de stad. Onderzoek de kansen met betrekking tot dijk, gracht en stad aan de noordzijde van Den helder. Rondje We willen de Stelling als geheel kunnen ervaren. Daarom realiseren we één doorgaande Stellingroute. Aantrekkelijk voor zowel de inwoners als toeristen. Je kunt zo de Stelling leren kennen en genieten van het landschap. Een beter toegankelijk rondje Stelling Den Helder helpt om de toeristische druk op sommige delen (zoals bij Fort Kijkduin) beter te verdelen over de hele Stelling. Het rondje Stelling moet uitnodigen om te bewegen en te ontmoeten. We zorgen daarom met elkaar voor één doorgaande wandelen fietsroute van circa 12 kilometer met goedgekozen rustpunten (panoramaplekken). Bovendien verbeteren we de openbare ruimte. De route krijgt een gevarieerd profiel passend bij het landschap (stad, dijk, landschap etc).