GEMDH - Strategisch Asset Management Plan (SAMP)_.pdf

Impact Figuur 6 Opzet risicomatrix. Voor de gemeente is op basis van de organisatiewaarden een risicomatrix opgesteld. Hierin worden de risico’s voor de verschillende organisatiewaarden inzichtelijk gemaakt en welk risico we accepteren en welke niet meer. De volledige risicomatrix is opgenomen in Bijlage V.

5.3 Kansprojecten Naast de hierboven genoemde GGW-projecten en RGB is er nog een derde mogelijkheid om werk te initiëren: de zogenaamde kansprojecten. Dit zijn projecten die geïnitieerd worden buiten de opgestelde onderhouds- en vervangingsopgave in de openbare ruimte. Hierbij kun je denken aan woningbouwopgaven, mobiliteitsambities, verduurzamingsopgaven of bijvoorbeeld de gebiedsontsluitingswegen. Een alternatieve mogelijkheid voor het ontstaan van kansrijke projecten is het verkrijgen van subsidies of het samenvallen van onderhoudsopgaven Als dergelijke projecten zich aandienen wordt bekeken of het in lijn is met de doelstellingen voor het beheer en of we aan kunnen sluiten met gepland werk. Voordeel kan zijn dat het beheer goedkoper kan of dat er wellicht minder overlast ervaren wordt door bewoners. De afweging zal per project gemaakt worden waarbij alle voor- en nadelen afgewogen worden vanuit een breed perspectief.

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 27 -

5.4 Assets buiten GGW Binnen het beheer en onderhoud zijn er ook assets of (winkel)gebieden die geheel buiten de GGW vallen. Binnen de scope van een GGW-project vallen woonwijken. Hierbuiten valt dan het beheer en onderhoud van assets op en langs onze hoofdwegen of de parken. Binnen het gebiedsgericht werken van de Kruiszwin valt bijvoorbeeld de Breewijd of Zuiderhaaks buiten het projectgebied. Assets, zoals verkeersbelijning, verkeersregelinstallaties, bewegwijzering, asfaltonderhoud, kunnen vaak niet in de GGW worden meegenomen. Voor deze assets blijven losse investeringen noodzakelijk. Tevens zijn er assets die op basis van een andere strategie worden beheerd en onderhouden. Binnen de aanschaf en het beheer en onderhoud van abri’s (bushokjes) worden de kosten vaak gedekt door de exploitatie van reclame in de objecten. Tevens zijn er regionale wandel-, fiets en sloepennetwerken die op regionaal niveau worden beheerd.

5.5 Vertaling naar beheerplannen De verdere uitwerking van het dagelijks beheer en onderhoud van de openbare ruimte wordt opgenomen in de tactische asset beheerplannen. De kosten voor het dagelijks beheer en onderhoud zijn van wezenlijk belang, want: de basis moet altijd op orde zijn. Hierin volgen wij de onderstaande punten: • Dagelijks beheer wordt uitgevoerd volgens beeldkwaliteit B voor woonwijken, A voor stadshart en C voor buitengebieden; • Voldoen aan landelijke & Europese wetgeving. Denk hierbij bijvoorbeeld aan wetgeving voor veiligheid van speeltoestellen; • Algemeen geaccepteerde richtlijnen zoals voorgeschreven door de CROW of NEN-normen; • Vastgesteld beleid zoals bijvoorbeeld het Programma Stedelijk Water & Riolering, de LIOR en het Handboek Bomen.

- 28 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

6. GGW-programma – uitvoering en kosten Er zijn keuzes te maken in welk tempo beheer en onderhoud uitgevoerd wordt. Deze keuzes hebben vooren nadelen. Om dit inzichtelijk te maken, worden in dit SAMP vier scenario’s uitgewerkt. De scenario’s hebben ook invloed op de nodige investeringskosten. De investeringskosten die hier genoemd worden zijn richtinggevend. Naarmate de projecten verder worden uitgewerkt, wordt het inzicht in de nodige investeringen ook concreter. De hierna genoemde bedragen zijn dus een indicatie van de kosten, voor het uitvoeren van het betreffende scenario. De verantwoording van de berekening is te vinden in Bijlage VI. Deze scenario’s zijn kort genoemd als volgt: 1. Beheerstrategie uitvoeren in de basis, alleen uitvoeren noodzakelijk (groot) onderhoud; 2. Beheerstrategie uitvoeren volgens de door de gemeente gestelde doelen in 2040; 3. Beheerstrategie uitvoeren volgens de door de gemeente gestelde doelen in 2050; 4. Beheerstrategie uitvoeren volgens de door de gemeente gestelde doelen, met getemporiseerde uitvoering tot circa 2080. Samenvattend ziet het tempo en de kosten per scenario er als volgt uit: Scenario Moment van halen van doelstellingen Aantal buurten per jaar in GGW-programma Nodige investering M€ / jaar (indicatief)

1 2 3 4 Niet, alleen RGB In 2040 In 2050 In 2080 0 4 3 1 19 84 63 21

De scenario’s worden hieronder verder uitgewerkt. Ook worden de risico’s en prestaties per scenario beschreven. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de investeringen die nodig zijn voor het uitvoeren van het betreffende scenario.

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 29 -

Scenario 1

Scenario 2

Beheerstrategie uitvoeren in de basis.

Beheerstrategie uitvoeren volgens de door de gemeente gestelde doelen in 2040.

Op dit moment is het budget voor de GGW beheerstrategie vastgesteld tot en met 2027. Dit volgt uit het beleidsdocument Nieuw Perspectief (2015) (Gemeente Den Helder, 2024) en het Programma Stedelijk Water & Riolering (2023-2027) (Gemeente Den Helder, 2024). Indien er na 2027 geen budget beschikbaar gesteld wordt voor de GGW beheerstrategie, is het alleen nog mogelijk om op basis van risico gestuurd beheer de openbare ruimte te onderhouden. Grote vervangingen en klimaat-adaptieve maatregelen zijn niet mogelijk. Prestaties • Maatregelen zijn gericht op het verlengen van de levensduur van de assets; • Basisbeheerkwaliteit blijft op orde, op basis van vastgestelde beeldkwaliteit; • Er vinden geen nieuwe ontwikkelingen in het beheer plaats.

Risico’s • Lager ambitieniveau dan de door de gemeenteraad vastgestelde gemeentelijke ambities en doelstellingen; • Geen invulling kunnen geven aan GGW-doelen; • Minimale participatie met bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties en geen ruimte voor het inpassen van wensen die volgen uit participatie; • Op de lange termijn wordt ingeboet op de kwaliteit van de openbare ruimte, zowel de beeldkwaliteit als de (sociale)veiligheid lopen terug; • Niet bijdragen aan landelijke en Europese (klimaat)doelstellingen; • Niet voldoen aan reeds gemaakt afspraken met samenwerkende overheden; • Op de lange termijn zijn grotere investeringen nodig om de assets te vervangen; • Technische afschrijving van de assets gaat sneller. Kosten De gemiddelde investeringskredieten voor scenario één bedragen €19 miljoen per jaar. Hierbij is geen rekening gehouden met de toekomstige (maatschappelijke) kosten voor het niet halen van de gestelde doelen en ambities.

Om in 2040 te kunnen voldoen aan de vastgestelde gemeentelijke doelen, zoals bijvoorbeeld in het Programma Duurzaamheid, is het noodzakelijk om gemiddeld vier woonbuurten per jaar te realiseren volgens de GGW beheerstrategie. Dit vraagt een zeer grote inspanning op het gebied van participatie, werkvoorbereiding, onderzoeken, ontwerpen en de beschikbaarheid vanuit de markt. Prestaties • Voorbereid zijn op calamiteiten zoals bijvoorbeeld overstromingen, droge en natte periodes, hittestress; • Veiligere en prettigere leefomgeving; doordat we versneld de buurten aanpakken, denk aan meer vergroenen, veilige weginrichting, waterberging etc. • Beheerkosten op enkele assets gaan omlaag. Door een slimmere inrichting van een weg kan bijvoorbeeld een verkeerslicht niet meer nodig zijn; • De GGW-planning is in 2040 afgerond; • Uitvoering van gemeentelijke doelstellingen en ambities; • Assets leveren optimale bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen en ambities. Risico’s • Vraagt meer inzet van menskracht en financiële middelen.

Met een versnellingsfactor 4, zal de capaciteit ook met een factor 4, ten opzichte van scenario 4, uitgebreid moeten worden; • Binnen de huidige gemeentelijke begroting is er beperkt ruimte voor investeringen; • Huidige markt biedt niet voldoende capaciteit/materiaal/materieel om werkzaamheden uit te voeren of er is onvoldoende interesse in de locatie; • Door de aanpak van vier woonbuurten tegelijk, gaat de afschrijving met een factor vier omhoog. In de toekomst zijn deze woonbuurten ook weer gelijktijdig aan vervanging toe; • Het volledig herinrichten van vier woonbuurten tegelijk, zorgt voor onoverkomelijke overlast voor inwoners, ondernemers en bezoekers; • Objecten zijn voor nood- en hulpdiensten niet binnen de normtijd te bereiken. Kosten Voor het programma Nieuw Perspectief is in de huidige begroting tot en met 2027 jaarlijks 1,6 miljoen euro vastgelegd, met scenario twee wordt deze ruimtevrager in opvolgende jaren voortgezet. De gemiddelde investeringskredieten voor de periode 2025-2040 bedragen €84 miljoen per jaar. Elke buurt is anders, dus maatwerk is nodig. Dit geeft ons de kans om te optimaliseren en op basis van de organisatiewaarden, de juiste keuzes te maken.

- 30 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 31 -

Scenario 3

Scenario 4

Beheerstrategie uitvoeren volgens de door de gemeente gestelde doelen in 2050.

Beheerstrategie uitvoeren volgens de door de gemeente gestelde doelen, met getemporiseerde uitvoering tot 2080.

Om in 2050 te kunnen voldoen aan de vastgestelde gemeentelijke doelen is het noodzakelijk om gemiddeld drie woonbuurten per jaar te realiseren volgens de GGW beheerstrategie. Dit vraagt een behoorlijke inspanning op het gebied van participatie, werkvoorbereiding, onderzoeken, ontwerpen en de beschikbaarheid vanuit de huidige markt.

Om in 2050 te kunnen voldoen aan de vastgestelde gemeentelijke doelen is het noodzakelijk om gemiddeld drie woonbuurten per jaar te realiseren volgens de GGW beheerstrategie. Dit vraagt een behoorlijke inspanning op het gebied van participatie, werkvoorbereiding, onderzoeken, ontwerpen en de beschikbaarheid vanuit de huidige markt. Om de uitvoering mogelijk te maken, zowel financieel als qua ambtelijke capaciteit, temporiseren we de uitvoering. Met dit scenario behalen we de gestelde doelen niet in 2050 maar in 2080. De huidige planning van de GGW-buurten wordt aangehouden. Dit betekent dat we voor één buurt per jaar de voorbereidingen starten.

Prestaties • Voorbereid zijn op calamiteiten zoals bijvoorbeeld overstromingen, droge en natte periodes, hittestress; • Veiligere en prettigere leefomgeving; doordat we versneld de buurten aanpakken, denk aan meer vergroenen, veilige weginrichting, waterberging etc. • Beheerkosten op enkele assets gaan omlaag. Door een slimmere inrichting van een weg kan bijvoorbeeld een verkeerslicht niet meer nodig zijn; • De GGW-planning is in 2050 afgerond; • Uitvoering van gemeentelijke doelstellingen en ambities; • Assets leveren optimale bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen en ambities. Risico’s • Vraagt meer inzet van menskracht en financiële middelen. Met een versnellingsfactor 3, zal de capaciteit ook met een factor 3, ten opzichte van scenario 3, uitgebreid moeten worden; • Binnen de huidige gemeentelijke begroting is er beperkt ruimte voor investeringen; • Huidige markt biedt niet voldoende capaciteit/materiaal/materieel om werkzaamheden uit te voeren of er is onvoldoende interesse in de locatie; • Door de aanpak van drie woonbuurten tegelijk, gaat de afschrijving met een factor drie omhoog.

In de toekomst zijn deze woonbuurten ook weer gelijktijdig aan vervanging toe; • Het volledig herinrichten van drie woonbuurten tegelijk, zorgt voor onoverkomelijke overlast voor inwoners, ondernemers en bezoekers; • Objecten zijn voor nood- en hulpdiensten niet binnen de normtijd te bereiken. Kosten Voor het programma Nieuw Perspectief is in de huidige begroting tot en met 2027 jaarlijks 1,6 miljoen euro vastgelegd, met scenario drie wordt deze ruimtevrager in opvolgende jaren voortgezet. De gemiddelde investeringskredieten voor de periode 2025-2050 bedragen €63 miljoen per jaar. Elke buurt is anders, dus maatwerk is nodig. Dit geeft ons de kans om te optimaliseren en op basis van de organisatiewaarden, de juiste keuzes te maken.

- 32 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Prestaties • Uitvoering van gemeentelijke doelstellingen en ambities; • Assets leveren optimale bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen en ambities; • Huidige ambtelijke organisatie heeft voldoende personele capaciteit • Veiligere en prettigere leefomgeving; • Beheerkosten op enkele assets gaan omlaag. Door een slimmere inrichting van een weg kan bijvoorbeeld een verkeerslicht niet meer nodig zijn; • Overlast voor bewoners, ondernemers en bezoekers is aanwezig, maar binnen acceptabele grenzen; • Bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten is gewaarborgd; • Tempo van uitvoering volgt een ‘natuurlijker cyclus’ van afschrijving van assets. Risico’s • Niet halen van landelijke doelstellingen binnen de gestelde termijn van 2050; • Enkele buurten zijn later voorbereid op calamiteiten zoals bijvoorbeeld extreem droge en natte periodes en hittestress; • Uitvoering van de beheerstrategie past niet binnen de huidige organisatiestructuur. Planmatig wordt één buurt per jaar opgestart, welke tot gelijktijdige uitvoering van meerdere deelprojecten leidt. Er is capaciteit voor ca. één tot twee deelprojecten per jaar.

Een capaciteitsuitbreiding tot het gelijktijdig kunnen coördineren van drie tot vijf deelprojecten per jaar is noodzakelijk voor dit scenario; • Binnen de huidige gemeentelijke begroting is er beperkt ruimte voor investeringen; • Huidige markt biedt niet voldoende capaciteit/materiaal/materieel om werkzaamheden uit te voeren of er is onvoldoende interesse in de locatie; • De GGW-planning is in 2080 afgerond.

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 33 -

Met scenario vier gaan we in ongeveer 55 jaar op deze manier de hele stad door, beginnende bij het gebied ‘Binnen de Linie’. In deze wijk zijn de klimaat- en onderhoudsopgaven het grootst. In figuur 7 is de geplande start uitvoering per buurt te zien waarmee gepland wordt. Realisatie gaat globaal straat voor straat om overlast tot een minimum te beperken.

Bijlage I Geraadpleegde beleidsdocumenten

Figuur 7 Gebiedsgericht werken: geplande start uitvoering per buurt volgens scenario 4.

Documenten in de regio of landelijk vastgesteld • Samenwerkingsagenda Kop van Noord-Holland, Samenwerkingsagenda Samen op Kop | Regio kop van Noord-Holland, 2022 • Het programma VANG – Huishoudelijk afval (HHA), Het programma: Met optimale afvalscheiding naar hoogwaardige recycling - VANG Huishoudelijk afval, 2020 • Klimaatakkoord, Het Akkoord | Klimaatakkoord, 2019 • Convenant Noordzeekust, Convenant Noordzeekust - Provincie Noord-Holland, 2019

Kosten Voor het programma Nieuw Perspectief is in de huidige begroting tot en met 2027 jaarlijks 1,6 miljoen euro vastgelegd, met scenario vier wordt deze ruimtevrager in opvolgende jaren voortgezet. De gemiddelde investeringen voor 2025-2080 zijn €21 miljoen per jaar. Elke buurt is anders, dus maatwerk is nodig. Dit geeft ons de kans om te optimaliseren en op basis van de organisatiewaarden, de juiste keuzes te maken.

Documenten door de gemeente vastgesteld • Programma Duurzaamheid 2024-2027, vastgesteld in februari 2024 • Den Helder Fietsstad: Fietsvisie 2024, vastgesteld in maart 2024 • Havenvisie Den Helder: Visie op 2040, vastgesteld 3 juli 2023 • Laadvisie Elektrische Voertuigen, vastgesteld in mei 2024 • Omgevingsvisie Den Helder “Koers op een sterke Thuishaven”, vastgesteld in september 2023 • Programma Stedelijk Water en Riolering Den Helder 2023- 2027, vastgesteld in mei 2023 • Startnotitie kwetsbare buurten, vastgesteld in april 2023 • Collegeprogramma 2022-2026, Collegeprogramma - Gemeente Den Helder • Nota Parkeernormen Den Helder 2022, vastgesteld in september 2021 en toevoeging wijziging 22 april 2024 • Uitgangspunten voor de locatiekeuze ondergrondse glascontainers in Den Helder, vastgesteld maart 2022 • Transitie Visie Warmte Den Helder, vastgesteld in december 2021 • Strategie Klimaatadaptatie Noordkop 2021-2026, vastgesteld juni 2021 • Uitgangspunten voor de locatiekeuze ondergrondse restafvalcontainers op afstand in Den Helder, vastgesteld mei 2021 • Beleidskader sport ‘Den Helder beweegt vooruit’, vastgesteld juni 2020 • Beleidsnota Cultuurhistorische Waarden, vastgesteld april 2019 • Beleidskader Archeologie, vastgesteld in april 2019 als onderdeel van het beleidskader ‘Cultureel erfgoed; oog voor het verleden, visie op de toekomst • Regionale Visie Verblijfsrecreatie,

vastgesteld in maart 2018 • Ambitiedocument De Kop Werkt, vastgesteld april 2016 • Nieuw Perspectief, vastgesteld in mei 2016 • Visie infrastructuur Den Helder 2025, vastgesteld in april 2011 • Uitwerkingsplan Stadshart, vastgesteld in september 2008

6.1 Geadviseerd scenario Er wordt geadviseerd om scenario vier te volgen. In dit scenario wordt een realistische planning gepresenteerd, gebaseerd op de momenteel beschikbare ambtelijke capaciteit. Bovendien is het investeringsniveau zowel voor de korte als lange termijn beter in balans. Hoewel de gestelde doelstellingen voor de gemeente niet binnen het gewenste tijdspad gerealiseerd kunnen worden (2040 of 2050), is het haalbaar om met deze acceptabele vertraging in 2080 te bereiken. Het is daarbij belangrijk op te merken dat naast het GGW ook andere projecten worden uitgevoerd in dezelfde periode, die tot hinder en overlast kunnen leiden (bijvoorbeeld projecten volgend uit het Maritiem Cluster).

- 34 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 35 -

Bijlage II - Wettelijke kaders

Bijlage III - Trade off matrix organisatiewaarden

De Algemene wet bestuursrecht (Awb) De Awb biedt algemene regels voor het optreden van bestuursorganen. Binnen dit kader speelt de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de verordening fysieke leefomgeving (VOF) een rol. Hierbij is er veel aandacht voor participatie van inwoners en belanghebbenden bij de besluitvormingsprocessen onder deze wetgeving.

Bij het werken met de organisatiewaarden, wordt gewerkt met onderstaande matrix.

Burgerlijk wetboek Er is geen overkoepelend wettelijk kader waarin voor gemeenten alle rechten en plichten met betrekking tot de openbare ruimte vastgelegd zijn. De algemeen geldende wettelijke kaders zijn vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. Daarnaast is specifieke regelgeving van onder andere provincies en waterschappen van toepassing. Als algemeen uitgangspunt geldt dat de gemeente een zorgplicht heeft voor het handhaven en bevorderen van de veiligheid in de openbare ruimte. De gemeente moet kunnen aantonen dat ze door inspecties en onderhoud een optimale zorg levert voor de assets.

Onderwerp: Scenario 1: Bestaande situatie handhaven Scenario 2: Scenario 3: Scenario 4: Scenario 5:

Waarde OW Organisatiewaarden 3 GV Gezondheid & Veiligheid 4 OK Omgevingskwaliteit 4 DT Duurzaamheid & toekomstbestendigheid 5 VK Vestigingsklimaat 2 BB Bereikbaarheid 2 FL (Financieel)

Beoordeling Rekenkundig

++ + 0 --

5 4 3 2 1

Beoordeling (rekenkundig) Beoordelaar 1 Beoordelaar 2 Beoordelaar 3 Beoordelaar 4 Beoordelaar 5 GV OK DT VK BB FL GV OK DT VK BB FL GV OK DT VK BB FL GV OK DT VK BB FL GV OK DT VK BB FL Scenario 1: Scenario 2: Scenario 3: Scenario 4: Scenario 5:

Uitwerking

Omgevingswet De Omgevingswet staat voor een goede balans tussen benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Minder regels, en betere en snellere besluitvorming. Voor ons werk aan de stad betekent de invoering van de Omgevingswet dat we nog meer stilstaan bij participatie en van tevoren nadrukkelijker nadenken over welke impact de ingreep heeft op de leefbaarheid en omgevingswaarde. Gemeentewet en Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Er zijn regels voor financieel beleid en het opstellen van financiële rapporten van gemeenten en provincies. Waaronder voor de begroting, meerjarenraming, het jaarverslag en de jaarrekening. Dit staat in de Gemeentewet en het BBV. De BBV geeft ook een definitie en stelt eisen aan de aanpak van achterstalligheid en kapitaalvernietiging.

Scenario 1: Scenario 2: Scenario 3: Scenario 4: Scenario 5:

Beoordelaar 1 Beoordelaar 2 Beoordelaar 3 Beoordelaar 4 Beoordelaar 5 GV OK DT VK BB FL GV OK DT VK BB FL GV OK DT VK BB FL GV OK DT VK BB FL GV OK DT VK BB FL 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Scenario 1: Scenario 2: Scenario 3: Scenario 4: Scenario 5:

Totaal score GV OK DT VK BB FL 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Gemiddelde score GV OK DT VK BB FL 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Totaal alle OW 0 0 0 0 0

Gemiddelde alle OW 0 0 0 0 0

Overige wettelijke kaders De verantwoordelijkheden van de gemeente als wegbeheerder zijn vastgelegd in de Wegenwet en de Wegenverkeerswet. De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van alle op haar grondgebied liggende openbare wegen en weguitrusting (zoals verkeersborden en verlichting), die niet in beheer zijn van Rijk of provincie. De wegenwet vereist dat de beheerder door tijdig onderhoud zorgt voor het in stand houden van het in wegen geïnvesteerde kapitaal. De wegenverkeerswet legt de verantwoordelijkheid van de gemeente als wegbeheerder vast voor de publiekrechtelijke zorg voor veiligheid. Wettelijk is niet vastgelegd aan welke eisen weguitrusting moet voldoen. Het doel van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) is dat alle Europese wateren een bepaalde kwaliteitseisen moeten voldoen. Verder zijn in het Nationaal bestuursakkoord Water afspraken gemaakt over het op orde brengen van watersystemen binnen de gemeentegrenzen. Alhoewel gemeenten niet direct benoemd worden in het KRW, hebben de beheermaatregelen wel direct invloed op de waterkwaliteit. In de Nederlandse Arbowet zijn algemene regels opgenomen voor elektrische installaties en het gebruik daarvan. In de uitwerking van de NEN 3140 staat dat er een installatieverantwoordelijke is aangewezen binnen de gemeentelijke organisatie.

Het belangrijkste doel van het Klimaatakkoord is de CO2-uitstoot in 2030 met 49% verminderen vergeleken met 1990. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn. Dit is nodig om de opwarming van de aarde niet verder te laten oplopen dan 1,5 °C. Ook in het werk aan de openbare ruimte zijn er mogelijkheden om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen.

- 36 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 37 -

Bijlage IV - Ambities en doelstellingen per asset Gezondheid en veiligheid (deel 1) Ambitie

Afvalwater In 2050 heeft Den Helder een klimaatbestendige leefomgeving. We voorkomen het ontstaan van afvalwater door waterstromen zoveel mogelijk te scheiden, zodat alleen het huishoudelijk afvalwater naar de zuivering afgevoerd wordt.

Hemelwater Bij klimaatbuien beperken we de overlast door de bergingscapaciteit te vergroten en houden we vitale objecten bereikbaar (ziekenhuis, brandweer ed.). Hemelwater houden we zo lang mogelijk vast om te infiltreren waar dit kan en vervolgens af te voeren naar oppervlaktewater op het moment dat er te veel valt.

Grondwater De aanwezige grondwaterstanden zijn maatgevend voor bovengrondse functies en sturend voor (her) inrichtingen. In het programma Gebiedsgericht Werken (GWW) onderzoeken we de mogelijkheid om in droge perioden het grondwater op het gewenste peil te houden.

Oppervlaktewater In 2040 is minimaal 50% van het gemeentelijk oppervlaktewater van redelijke kwaliteit en vormt geen gevaar voor de gebruikers van de opernbare ruimte.

Civiele Kunstwerken Civiele kunstwerken voldoen aan het vereiste veiligheidsen betrouwbaarheidsniveau en zijn veilig voor de gebruikers. Ook zijn deze bestand tegen extreme klimaatinvloeden en borgen we de beschikbaarheid. Het onderhoud aan risicovolle objecten worden regionaal afgestemd.

Groen & Bomen In 2040 willen we een toename van biodiversiteit in gemeente Den Helder.

Wegen Verharding is heel en veilig voor de gebruikers en voldoen aan de vereiste veiligheidsnormen. Ook zijn deze bestand tegen extreme klimaatinvloeden.

Doelstellingen

Via het programma Gebiedsgericht Werken is in 2040 ca. 25% en in 2050 ca. 50% van het gemengde rioolstelsel afgekoppeld naar een gescheiden rioolstelsel. De borging van eisen en financien zijn opgenomen in het actuele programma Stedelijk Water en Riolering.

Via het programma Gebiedsgericht Werken is in 2040 ca. 25% en in 2050 ca. 50% de bergingscapaciteit vergroot. De borging van eisen en financien zijn opgenomen in het actuele programma Stedelijk Water en Riolering.

Structurele grondwaterproblemen in het openbare gebied pakken we op een doelmatige manier aan door deze opgaven te combineren met reconstructies en nieuwe ontwikkelingen.

Het lange termijn asset onderhoudsplan, welke in 2025 gereed is, geeft inhoud aan de 50% doelstellingen voor 2040. Bij (her) inrichtingen zijn (harde) oevers zodanig ingericht dat men, bij een val in het water, het water makkelijk kan verlaten. .

De veiligheid gaat boven het afkeurniveau. Veiligheidsrisico’s voor gebruikers zijn 48 uur na melding of constateren beheerst. Eenmaal per vijf jaar worden toestandsinspecties uitgevoerd.

Omgevingsrisicoklasse van bomen in 2026 voor 60% van areaal in beeld. In 2030 voor 100% in beeld.

Meldingen ten aanzien van onveilige situaties worden binnen één week verholpen.

Ontwerpen gemaakt in GGW richten zich op het aaneensluiten van groenvoorzieningen.

Verkeersveiligheid is belangrijker dan nieuwe groenvoorziening.

Gevaarlijke situaties worden binnen één werkdag verholpen.

In het programma Gebiedsgericht Werken (GWW) onderzoeken we mogelijkheden om het wegenareaal bestand te maken tegen weersextremen. Daarnaast kiezen we zoveel mogelijk voor duurzame materialen en technologien om de ecologische voetafdruk te minimaliseren.

In aanbestedingen doelstellingen opnemen wat wij verwachten op gebied van gezondheid en veiligheid, zoals relevante veiligheidsvoorschiften en -normen, bewschrijven hoe risico’s mbt gezondheid en veiligheid worden beheersd tijdens wegonderhoudswerkzaamheden.

- 38 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 39 -

Gezondheid en veiligheid (deel 2) Ambitie

Spelen Wij gaan ons inspannen om de openbare ruimte zo in te richten dat deze zoveel mogelijk toegankelijk is voor sportbeoefening, uitnodigt en prikkelt tot meer bewegen.

Straatmeubilair Straatmeubilair is schoon, heel en veilig om te gebruiken. Scherpe randen voorkomen, net als het minimaliseren van struikelgevaar. Ook dient straatmeubilair voldoende verlicht te zijn waar nodig.

Afval Creeren en behouden van een veilige en schone omgeving.

Verkeer Verkeersmeubilair is passend bij verblijfsfuncties, voetgangers en fietsers. Vitale en gezonde mobiliteit stimuleren door lopen en fietsen ruimte te geven.

OV en TI Creëren en behouden van een veilige omgeving. Installaties zijn veilig.

Doelstellingen

Binnen GGW projecten, waar behoefte aan (nieuwe) speelplekken bestaat, inzetten op grote(re), centrale speelplekken die een centrale buurtfunctie hebben.

Meldingen ten aanzien van onveilige situaties worden binnen één week verholpen.

Meldingen over zwerfafval in de openbare ruimte worden binnen 2 werkdagen behandeld.

Binnen de GGW is ‘Duurzaam Veilig’ het leidende ontwerpprincipe

Onveilige situaties worden binnen een werkdag veiliggesteld

Gevaarlijke situaties worden binnen één werkdag verholpen.

Losse speeltoestellen met weinig speelwaarde en geen buurtfunctie uitfaseren. In 2030 staan geen ongebruikte speeltoestellen in de openbare ruimte.

- 40 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Bij het legen worden de benodigde veiligheidsmaatregelen getroffen.

In 2030 zijn alle fietspaden zijn alle fietspaden veilig ingericht. Zoveel mogelijk vrij van palen, waar noodzakelijk is er inleidende ribbelmarkering en een flexibele fietspaal

Binnen de GGW richten we wegen herkenbaar en logisch in en beperken we verkeersborden en paaltjes Passend bij flexibel gebruik: Uitneembare fietsnietjes, dubbelgebruik

Lichtontwerp op basis van de NPR 13201-2017. Uitvoeren de inspecties (NEN 3140) bij lichtmasten.

Opstellen van een programma om te voldoen aan de wetgeving voor elektrische veiligheid lichtmasten in 2050.

Structurele verbetering van het databestand tot een betrouwbaarheid van ten minste 95% in 2030.

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 41 -

Omgevingskwaliteit (deel 1) Ambitie

Afvalwater Den Helder heeft de ambitie om ‘iedereen’ de gelegenheid te bieden voor een aansluiting op de riolering, ook in het landelijk gebied. Individuele behandeling afvalwater (IBA) wordt uitgefaseerd.

Hemelwater (Zoet) regenwater houden we zoveel mogelijk in de bodem vast om verzilting te beperken. In droge perioden wordt hiermee de beschikbaarheid van zoet water vergroot.

Grondwater We streven ernaar om verzilting van landelijk gebied zoveel mogelijk te voorkomen. De invloed van de gemeente hierop is beperkt, echter maakt een essentieel onderdeel uit van het ontwerp- en uitvoeringsproces.

Oppervlaktewater In Den Helder kiezen we voor een robuust watersysteem. De gemeentelijke watergangen zijn in 2040 voldoende diep voor lokale inheemse doelsoorten. Ook beschermen we de zoetwaterecosystemen door verharde oevers waar mogelijk omte zetten naar natuurvriendelijke oevers.

Civiele Kunstwerken We behouden lokale en cultuurhistorische waarden van de kunstwerken.

Groen & Bomen Groenvoorzieningen zijn aantrekkelijk en bieden voldoende ruimte voor ontmoeten, bewegen, sporten en spelen. Groen zorgt voor ruimtelijke en ecologische verbindingen tussen verschillende landschapselementen. 60% van gemeente voldoet (in potentie) aan landelijke bomennorm.

Wegen Uitstraling en de kwaliteit van wegen is passend bij de locatie: centrum versus buurten, maar ook het behouden van bomen en groenstroken bij wegen om de visuele kwaliteit te verbeteren.

Doelstellingen

Alle lozingen voor huishoudelijk afvalwater worden aangesloten op het gemeentelijk riool. Dit geldt ook voor bedrijfsmatige aansluitingen, zoals kantines en verblijven voor seizoensarbeid. Overige bedrijfsafvalwater valt buiten deze categorie.

De bergingscapactiteit wordt volgens de in het PSWR gestelde eisen vergroot in leidingen, wegfunderingen en wegprofielen. Daarbij heeft het openbaar groen een belangrijke functie in (tijdelijke) berging. In de uitwerking van het GGW gebied Binnen de Linie Oost en West wordt nadrukkelijk onderzocht of het drainage en transportstelsel ingezet kan worden voor grondwaterregulatie in droge perioden.

Via de opgave Ondernemende Stad, programma Landelijk gebied is uiterlijk in 2026 een verzilting (EGV) meetnetwerk in gebruik. Ca. 2030 is in samenwerking met belanghebbenden, zoals omliggende agrariërs en HHNK, een plan opgesteld voor beheersing of acceptatie van verzilting.

Het lange termijn asset baggerplan, welke in 2025 gereed is, geeft inhoud aan voldoende diepgang van watergangen. Met een planning van minimaal eens in de vijftien jaar een tertiaire watergang baggeren, wordt voldaan aan de ambitie om in 2040 de gemeentelijke watergangen op diepte te krijgen.

Beeldbepalende en cultuurhistorische kunstwerken zijn uiterlijk 2025 in kaart gebracht en opgenomen in het tactisch beheerplan. Ook de belangrijkste waarden nemen we op in dit beheerplan. De kunstwerken monitoren we jaarlijks op schoon, heel en veilig.

Aanleg en onderhoud gebeurt in 2050 voor 90% op milieuvriendelijke wijze. Huidige groenstructuren worden voor 100% behouden en zijn in 2050 voor 50% versterkt. 60% van de gemeente voldoet (in potentie) aan de landelijke bomennorm.

Binnen GGW-projecten ontharden waar mogelijk en vervangen door groen.

Vanaf 2023 is de inzet van geluids- en uitstootarm onderhoudsmaterieel 100%

De gemeente zorgt voor een gezond bomenbestand waardoor het kroonvolume met 20% wordt verhoogd in 2030.

In 2026 Beleidsstatus aan bomen toekennen: beschermingswaardig (is up to date in 2025)). Beeld bepalend (is up to date in 2026)

- 42 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 43 -

Omgevingskwaliteit (deel 2) Ambitie

Spelen Passend bij uitstraling buurt, waar mogelijk wordt natuurlijk spelen gestimuleerd. bij herinrichting van 100% van de speelplekken wordt actief aan bewonersparticipatie gedaan.

Straatmeubilair Straatmeubilair is aantrekkelijk om te gebruiken en sluit aan bij het gebruik (centrumgebied, begraafplaats, park etc)

Afval De gemeente streeft naar beeldkwaliteit niveau A in het centrum gebied, B in de wijken en C in de buitengebieden. Prullenbakken worden volgens een schema geleegd.

Verkeer Verkeersmeubilair is functioneel. We streven naar een herkenbare inrichting, waar we streven naar zo min mogelijk verkeersmeubilair.

OV en TI Terugdringen areaalgrootte waar mogelijk. Lichthinder voorkomen waar mogelijk.

Doelstellingen

Binnen GGW projecten wordt informele speelruimte (dus zonder formele speeltoestellen) binnen ontwerpen meegenomen.

Bij het vervangen van straatmeubilair zoveel mogelijk kiezen voor zoveel mogelijk uniform straatmeubilair, met uitzondering van bijzondere locaties zoals het centrum, begraafplaats of park

Resultaten van vegen en borstelen worden willekeurig gecontroleerd en moeten aan de 100% norm voldoen maar een afwijking van 10% heeft geen consequenties voor de opdrachtnemer (op basis KOR).

Binnen de GGW richten we wegen herkenbaar en logisch in en beperken we verkeersborden en paaltjes

Standaardisatie van masten en armaturen per buurt bij vervanging en wijkgerichte aanpak.

Binnen de GGW maken we slimme keuzes en gebruiken zoveel mogelijk bestaand meubilair (Lichtmasten, flespalen) om meubilair op te plaatsen.

Verder toepassen van slimme verlichting door middel van een dimregime bij uitbreiding van het areaal en bij nieuwbouwplannen.

Kapot straatmeubilair wordt binne 48 uur hersteld of vervangen.

Sluit zoveel mogelijk aan bij de behoefte van de bewoners

Voor lagere vormen van bewegwijzering (op bedrijventerreinen, toeristisch) gaan we van regie naar faciliterend. We geven de ruimte aan organisaties om zelf invulling te geven en tevens het goed te beheren

Zoveel mogelijk reduceren van lichtpunten.

In 2030 zijn alle bushokjes vervangen en kijken we, waar mogelijk, om bij bushaltes een hokje toe te voegen.

- 44 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 45 -

Duurzaamheid en toekomstbestendigheid (deel 1) Ambitie

Doelstellingen

Afvalwater In 2050 is de werkwijze voor de afvalwaterketen voor Den Helder volledig circulair ingericht en In 2040 zijn alle pompen en gemalen van gemeente Den Helder energieneutraal. Hiervoor wordt gebruikt gemaakt van duurzame energie en bij voorkeur gebruik gemaakt van hernieuwbare bronnen.

Voor 2032 werken we 50% circulair, per 2037 ca. 75%, 2042 ca. 90%, 2047 ca. 98% en per 2050 ca. 100%. Toetsing van deze doelstelling is in het genoemde jaar waarin in nieuw PSWR vastgesteld wordt. Voor pompen en gemalen stellen we voor 2027 een plan op om in 2040 de doelstelling 100% energieneutraal te behalen. Financiering hiervoor wordt, waar nodig opgenomen in de opvolgende PSWR met ingang van 2028..

Hemelwater In 2050 is Den Helder klimaat adaptief ingericht. Voor nieuwe ontwikkelingen zijn concrete eisen vastgelegd en vigerend in de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). Met het programma GebiedsGericht Werken (GGW) wordt bestaand gebied klimaat adaptief ingericht.

Doelstelling voor duurzaamheid en toekomstbestendigheid is voor herinrichtingen verankerd in het programma GGW en PSWR. Voor nieuwe ontwikkelingen zijn deze verankerd in de LIOR. Specifiek voor neerslag is de klimaatrobuustheid voor herinrichting van bestaand gebied volgens het huidig PSWR 2023-2027: 70 mm/ uur en 100 mm/2 uur. In een volgend PSWR kunnen deze eisen verzwaard worden.

Grondwater (In)directe lozing op het oppervlaktewater is bijna nooit mogelijk in verband op de effecten op het ecosysteem (open bodemenergiesysteem of WKO)

Bij ontwikkelingen en vergunningsaanvragen adviseerd de vakgroep Stedelijk Water & Riolering over de minimale droogleggingseisen, het voorkomen van verstoring in de geohydrologische situatie (bijv. bij WKO) of ten aanzien van negatieve efffecten op het totale watersysteem.

Oppervlaktewater In 2050 wordt volledig circulair gewerkt en in 2030 wordt gestreefd naar een halvering in gebruik van primaire grondstoffen.

In 2030 verwerken we ca. 50% van de vrijkomende baggerspecie lokaal. Ook wordt in het PSWR 20282032 en plan opgenomen om dit percentage te verhogen. Onderzocht wordt of de financiering van gemeentelijke baggerwerken volgens de landelijke Rioned standaard onder de rioolheffing gebracht kan worden. Omzetting van harde oevers naar natuurvriendelijk reduceert het gebruik van primaire grondstoffen en bevorderd de biodiversiteit. .

Kunstwerken In 2050 wordt volledig circulair gewerkt en in 2030 wordt gestreeft naar een halvering in gebruik van primaire grondstoffen. We zetten in op een optimale (technische en maatschappelijke) levensduur van de kunstwerken.

De (beschikbare) circulaire materiaalkeuzes zijn afgestemd op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Hiertoe worden in het beheerplan 2025-2030 nadere omschrijvingen opgenomen. We streven naar het oplossen van 95% van de overlast, na extreme omstandigheden, binnen 48 uur.

Groen In 2050 is de gemeente klimaatbestendig en water robuust ingericht. Groenvoorzieningen dragen bij aan het dempen van extreme klimatologische omstandigheden en bevorderen de ecologische diversiteit. Groenvoorzieningen zijn vitaal en goed bestand tegen het zeeklimaat, ziekten en plagen.

Bomen 60% van de gemeente voldoet (in potentie) aan de landelijke bomennorm.

80% van het organisch afval wordt hergebruikt als onderdeel van circulaire stromen.

De juiste boom op de juiste plek; nieuwe bomen worden geplant volgens de richtlijnen uit het Handboek Bomen. Met een ambitie levensduur van 60 jaar, ambitieniveau redelijk.

Gebruik maken van licht materieel, om bodemverdichting te voorkomen. Onnodige grondroering en grondverplaatsing voorkomen Ecologische diversiteit bevorderden door differentiatie in beheeractiviteiten, zonering en tijd. Inrichtingsplannen en onderhoudsplannen worden getoetst op toekomstbestendigheid. 100% behoud van de huidige vlinderroutes, in 2023 met 50% oppervlakte van vlinderroutes vergroot Functies van groenelementen worden benoemd, ontwikkeld en vastgelegd (water vasthouden en verkoeling). De gekozen soorten moeten een bijdrage leveren aan het verbeteren van het stedelijk klimaat. Actief aan de slag met de Helderse Doelsoortenlijst.

Handboek Bomen meer verankeren in de werkzaamheden en dit structureel inzetten. Er worden geen objecten in bomen gehangen. Bomen in parken en brede groenstroken moeten vrij uit kunnen groeien. Let bij het uitkiezen van het sortiment ook op de toegevoerde waarde voor de doelsoorten in het gebied. Voedsel, broed en schuilgelegenheid e.d. Bestaande bomen wijken niet voor zonnepanelen. Zorg voor een variatie in aanplant. Dit voor het verhogen van de biodiversiteit en het verkleinen van uitval door ziekte. Een boom in het stedelijk gebied mag ook een exoot zijn als dit vanuit klimaat robuustheid wenselijk is.

De gekozen soorten moeten waardplanten zijn voor bijen, vlinders en andere insecten. Verder ontwikkelen van natuurvriendelijke oevers;

- 46 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 47 -

Duurzaamheid en toekomstbestendigheid (deel 2) Ambitie

Bomen (aanvulling blz.47)

Wegen In 2050 is de gemeente klimaatbestendig en water robuust ingericht. Verhardingen dragen bij en zijn bestand tegen de klimaatinvloeden zoals extreme temperaturen en langdurige regenval. Wateroverlast en wateronderlast worden zoveel mogelijk voorkomen.

Spelen Inzetten op circulair materiaal voor vervanging van toestellen. En waar mogelijk hergebruik van toestellen.

Straatmeubilair Inzetten op levensduur verlenging door regelmatig onderhoud uit te voeren en het gebruik maken van duurzame materialen die het milieu zo min mogelijk belasten.

Afval De inzamelmiddelen worden gemaakt van duurzaam, circulair materiaal. Ze zijn toekomstbestendig en bestand tegen externe invloeden als weersomstandigheden of vandalisme.

Verkeer Verkeersmeubilair is duurzaam en speelt in op nieuwe ontwikkelingen en trends.

OV en TI De openbare verlichting heeft in 2050 een zo laag mogleijke impact op het milieu. De gemeente streeft naar het terugdringen van het energiegebruik.

De minimale levensduur van speeltoestellen is 20 jaar Aanbod afstemmen op vraag, ongebruikte toestellen worden niet zomaar vervangen voor nieuwe toestellen

Klimaatbestendige materialen toepassen waar mogelijk.

Halvering van primaire grondstofverbruik in 2030.

Binnen de GGW gebruiken we duurzame materialen die passend zijn voor een lange levensduur en hergebruik van materialen.

50% energiebesparing van OVL en VRI’s in 2030 t.o.v. 2013.

In 2050 wordt volledig circulair gewerkt binnen de asfaltketen. Doelstellingen

Een boom in het stedelijk gebied mag ook een exoot zijn als dit vanuit klimaat robuustheid wenselijk is. Bij herinrichtingsprojecten en de uitvoering van groot onderhoud in de gemeente planten van bomen op strategische plekken voor een koelere leefomgeving en wateropvang. De gemeente biedt subsidies aan de inwoners en organisaties voor aanplant nieuwe bomen en onderhoud particulier monumentale bomen. We zoeken afstemming met onze bewoners op het onderwerp van biodiversiteit. Als initiatiefnemers met goede initiatieven komen, ondersteunen wij die met advies en ondersteuning. Tevens zetten we op jaarlijkse activiteiten tot de biodiversiteit ten goede komen. Voorbeelden: 1) Bomen planten aangewezen door bewoners jaarlijks terug laten komen 2) Actie bevrijd een boom jaarlijks doorzetten 3) Actie vogels tellen 4) Subsidie voor groene daken samen ontwikkelen met HHNK 5) Adviseren over natuur: bloemen en bomen.

Meer bomen langs asfaltwegen zorgt voor schaduw op de weg en werken daardoor levensverlengend. Asfaltwegen gaan 25-30 jaar mee.

Circulair inkopen dmv opnemen MKI (milieu kosten indicator) binnen aanbestedingen.

Data verzamelen over het gebruik (aslasten, verkeerstellingen, onderhoudsperiode etc) en de toestand het wegennetwerk om zo betere keuzes te kunnen maken op gebied van duurzaamheid en toekomstbestendigheid.

- 48 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Zoveel mogelijk toepassen van levensduur verlengende maatregelen.

Binnen de LIOR leggen we keuzes voor verkeersmeubilair duidelijk vast. We leggen vast welk type paaltje, flespaal, fietsparkeervoorziening we gebruiken. We beperken de hoeveelheid soorten per object.

Voldoen aan rijksbreed programma circulaire economie (van lineair naar circulair).

Uitfaseren combi-net. In combinatie met andere werkzaamheden wordt het eigen net aangelegd.

Bij vervanging van armaturen wordt ledverlichting toegepast.

Vervangingsprogramma lampen opstellen (Rijksdoelstelling: 2028).

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 49 -

Vestigingsklimaat (deel 1) Ambitie

Afvalwater In 2050 is 50% van de riolering afgekoppeld om ongewenste overstorten van afvalwater te voorkomen. Dit draagt bij aan een fijne leefomgeving en verminderd verstoring aan de aanwezige ecologie.

Hemelwater We gaan de kennis en bewustwording over klimaatadaptatie verder vergroten onder bewoners en ondernemers via het programma GGW. Via de opgave Ondernemende Stad gaan we een programma ontwikkelen voor bedrijven en ondernemers.

Grondwater We beperken de kans op structurele (grond) wateroverlast, beschermen de omgeving, het milieu én bevorderen hiermee een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.

Oppervlaktewater Oppervlaktewater maakt een primair en integraal onderdeel uit van de openbare ruimte waardoor deze bijdraagt aan een aantrekkelijke en leefbare gemeente. In 2030 is de Groene Slenk aangesloten op kanoroute. Huidige en nieuwe ontwikkelingen zijn doorvaarbaar en aangesloten op de kanoroute(s).

Civiele Kunstwerken De onderhoudsstaat van de objecten bevordert het gebruik van de regio .

Groen Potentiële natuurwaarde, natuurgebieden en groenstructuren behouden en versterken. Inwoners maken actief gebruik van groene gebieden in de stad. Het verbeteren van de leef kwaliteit binnen de gemeente.

Bomen Bomen met een groot boomkroonvolume (BKV) dragen bij aan een aantrekkelijke openbare ruimte en aan een gunstig(er) woon- en verblijfsklimaat. Ingezet wordt op het behoud van bomen, bij voorkeur voor herplant.

Doelstellingen

In 2040 is het programma GGW voor het gebied Binnen de Linie gerealiseerd. In de periode 2040 - 2050 is de wijk de Schooten volgens het programma GGW gerealiseerd. Hiermee is ruim 50% van de gemengde riolering afgekoppeld.

Inwoners en bedrijven brengen we in positiie tijdens participatiemomenten van het programma GGW en de diverse opgaven binnen gemeente Den Helder. De focus ligt hierbij op het (tijdelijk) vasthouden, infiltreren en vervolgens vertraagd afvoeren van regenwater. Aanvullend hierop specifieke informatie over het type maatregelen die hiervoor ingezet kunnen worden.

In 2027 is het huidige basis peilbuisnetwerk voor het meten van grondwaterstanden geoptimaliseerd met minimaal één peilbuis per buurt, mét automatische logger. In 2030 is een geografisch informatie systeem (GIS) opgezet voor het geografisch inzichtelijk krijgen van gemiddeld laagste en hoogste (GLG en GHG) grondwaterstanden gemeten volgens het basis peilbuisnetwerk.

We streven ernaar om ca. 80% van het volume overstorten te reduceren en daarmee bij te dragen aan de waterkwaliteit. Hiertoe is uiterlijk in 2027 een meetnetwerk in bedrijf. In 2030 is de Groene Slenk te Julianadorp doorvaarbaar en aangesloten op de kanoroute. huidige en nieuwe ontwikkelingen zijn doorvaarbaar en aangesloten op de kanoroute.

De verzorgingsscore van de objecten heet maximaal een drie. Het achterstallig onderhoud wordt de komende vijf jaar weggewerkt, bovenop de cyclische onderhoudsopgave. Dit wordt uitgewerkt in het tactische beheerplan 2025-2030.

Realiseren van variatie aan groen en bomen die aansluit bij de wensen en behoeften van de omgeving.

Bescherming van bomen in projecten volgens het Handboek Bomen.

Bewoners worden actief betrokken en gestimuleerd bij vergroening van de stad.

Een boom moet passen in zijn omgeving. Kies bij ontwerpen de juiste boomgrote en kroonvorm.

Bescherming van groen in projecten. Bewoners werken mee aan het groenonderhoud in hun eigen straat, plantsoen of wijktuin.

Minstens 90% van de particuliere beheerovereenkomsten groen is in 2025 (geanonimiseerd) vastgelegd in het beheersysteem.

- 50 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 51 -

Vestigingsklimaat (deel 2) Ambitie

Wegen Een goed wegennetwerk draagt bij aan een positieve beleving van de openbare ruimte en de bereikbaarheid van de stad.

Spelen Vraag en aanbod op elkaar afstemmen.

Straatmeubilair Straatmeubilair draagt bij aan een positieve beleving van de openbare ruimte wat weer bijdraagt aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven. Daarom zetten we in op aantrekkelijk en goed ontworpen straatmeubilair.

Afval Een schone omgeving draagt bij aan een positieve beleving van de openbare ruimte wat weer bijdraagt aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven.

Verkeer Duurzaam en functioneel verkeersmeubilair kan een positieve impact hebben op terrein van navigatie, stimuleren van duurzaam vervoer en een aantrekkelijke en leefbare openbare ruimte.

OV en TI Niet verlichten tenzij.

Reactief beheer. Er wordt niet actief speelplekken vervangen en/of nieuw aangelegd. De vraag uit de buurt stuurt het aanbod.

De investeringen volgen het gebruik en daarmee ook het onderhoud.

Het huidige onderhoudsniveau vasthouden.

Voor lagere vormen van bewegwijzering (op bedrijventerreinen, toeristisch) gaan we van regie naar faciliterend. We geven de ruimte aan organisaties om zelf invulling te geven en tevens het goed te beheren.

Gedegen onderzoek bij vragen van gebruikers over extra lichtpunten.

Dit kan weer een bijdrage leveren aan het aantrekken van nieuwe bewoners en bedrijven voor Den Helder.

Doelstellingen

Streven naar zoveel mogelijk harmonieuze integratie van wegen in het landschap.

Huidige speelplekken worden in principe in stand gehouden. .

- 52 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Binnen de GGW kijken we naar het versterken van bestaande lokale of regionale routes, zoals fiets- en wandelknooppuntennetwerken.

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 53 -

Bereikbaarheid (deel 1) Ambitie

Afvalwater Voor de integrale aanpak en afstemming ontwikkelen we een digital twin van de stad. Hiermee komen knelpunten sneller in beeld en kan zowel de onder- als bovengrondse invulling op elkaar afgestemd worden.

Hemelwater Vitale objecten (Stadhuis, musea, defensie ed.) van regionaal belang krijgen vanuit de regionale samenwerking voorrang in de bescherming tegen hevige en langdurige neerslag, langdurige droogte, extreme hitte zeespiegelstijging en waterveiligheid.

Grondwater In natte periode beperken we de overlast van grondwater en in droge periode streven we naar een optimale beschikbaarheid ter bescherming van bebouwing en ecologie.

Oppervlaktewater Leefgebieden van inheemse soorten worden zoveel mogelijk vergroot en aaneengesloten om versnippering van natuur te voorkomen en biodiversiteit te bevorderen.

Civiele Kunstwerken De kunstwerken kunnen op een normale wijze gebruikt worden, bij onderhoud wordt overlast zoveel mogelijk beperkt en zijn deze een verbinding in de regio.

Groen & Bomen Wegen, fietspaden zijn veilig en prettig breikbaar.

Wegen Hoofdwegen zijn goed bereikbaar en toegankelijk en zijn goed onderhouden In 2040 is de infrastructuur klaar voor de toekomst. Dat houdt in een dekkend fietsnetwerk dat ruimte biedt voor een flinke groei in het aantal fietsverplaatsingen. Fiets- en voetpaden zijn goed toegankelijk en bereikbaar. In 2040 moet Den Helder voorzien zijn van een doorfietsroute.

Doelstellingen

De publieke, relevante data is via bestaande kanalen ontsloten zoals bijv. PDOK, GWSW en de website van gemeente Den Helder In 2025 is een eerste digital twin in een geografisch informatie systeem intern beschikbaar. We streven ernaar deze in 2026 publiek te maken voor minimaal de reeds publiek beschikbare data zoals het rioleringsnetwerk.

In het PSWR 2028-2032 nemen we een plan op voor het toegankelijk houden van verbindingswegen met regionaal belang, het bereikbaar houden van brandweer, politie en ziekenhuizen bij extreme neerslagsituaties. Voor de uitvoering hiervan wordt nadrukkelijk de koppeling gezocht met bestaande programma’s (GGW) en Opgaven.

In PSWR periode 2028-2032 zijn de effecten van GLG en GHG op bereikbaarheid via de digital twin publiek inzichtelijk gemaakt.

In 2027 is voor het gemeentelijk waterssysteem inzichtelijk wat de minimale doorvaar breedte, -hoogte en lengte voor het voor het vergroten van leefgebieden van inheemse soorten en biodiversiteit zijn. In 2028 is deze informatie publiek beschikbaar via de digital twin. Per 2030 zijn deze randvoorwaarden minimale vereisten bij (her)inrichtingen en nieuwe ontwikkelingen.

Kunstwerken blijven voor tenminste 95% beschikbaaar voor hoofdroutes. Bij storingen en mankementen wordt binnen 24 uur maatregelen getroffen. Bij geplande stremming (onderhoud) worden belanghebbenden minimaal drie weken van te voren geinformeerd.

Juiste inrichting van de groeiplaats, volgens Handboek bomen, zodat wortelopdruk wordt voorkomen.

Bij bestaande bomen langs fiets- en wandelpaden moet worden gezocht naar een boombehoudende, innovatieve oplossing.

Bomen langs straten en wegen moeten tot de wettelijk voorgeschreven doorrijhoogte kunnen worden opgekroond.

Uitwerken van diverse strategien om met worteldruk om te gaan in 2026.

Fietspaden verbreden waar nodig (tegemoet komen a/d eisen v/d doorgaande fietsroute).

Waar nodig fietspaden omvormen naar asfalt of beton (ivm het ervaren van comfort op de doorgaande fietsroutes).

Boomwortelopdruk tegengaan waar mogelijk (let op de plaats van bomen bij nieuwe aanleg) om zo het comfort van fietsroutes te waarborgen.

Boomwortelopdruk op (doorgaande) fietsroutes binnen een week aanpakken bij gevaarlijke situaties.

Gevaarlijke kuilen of andere gevaarlijke situaties worden verholpen binnen 24 uur.

- 54 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 55 -

Bereikbaarheid (deel 2) Ambitie

Spelen Binnen speelbuurt is zijn speelplekken goed te bereiken.

Straatmeubilair Straatmeubilair is goed bereikbaar en functioneel en sluit aan bij het gebruik en behoeften van de gemeenschap. Dit omvat ook het plaatsen van bankjes op strategische locaties en het creeren van aantrekkelijke openbare ruimten.

Afval De inzamelmiddelen zijn 24/7 en in voldoende aantallen beschikbaar, op geaccepteerdemloopafstand (maximaal 250 meter voor restafval) en gebruiksvriendelijk veilig in het gebruik voor bewoners als de inzamelaar.

Verkeer Fietser, voetganger en nieuwe vormen van mobiliteit zijn een speerpunt.

OV en TI De openbare verlichting zorgt er voor dat de openbare ruimte in het donker gebruikt kan worden. De openbare verlichting functioneert en is beschikbaar voor multifunctionele toepassing.

Doelstellingen

Binnen GGW projecten worden veilige oversteken naar speelplekken gerealiseerd.

Binnen GGW wordt straatmeubilair ge-/verplaats waar nodig.

Begin 2025 voldoen alle ondergrondse afvalcontainers aan de ambitie Minimaliseren van het aantal prullenbakken. Aanvragen worden alleen gehonoreerd als de prullenbak wordt geadopteerd.

Binnen de GGW bereiden we potentiële parkeerplaatsen voor elektrisch rijden voor. Bestaande laadplaatsen zijn uniform herkenbaar.

Op basis van lichtschouw en meldingen operationeel afspraken met netbeheerder over het oplossen van kabelstoringen.

- 56 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Binnen de GGW nemen we kansen om extra fietsparkeervoorzieningen bij ontmoetingsplekken, gemeenschappelijke voorzieningen of concentratie van bewoners mee.

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 57 -

Bijlage V - Risicomatrix De basis van deze risicomatrix is vastgesteld in de Noordkop (Gemeente Den Helder, 2024). Voor dit SAMP is de matrix aangepast naar de organisatiewaarden van Den Helder.

Gezondheid & veiligheid

Duurzaamheid & toekomstbestendigheid

Vestigingsklimaat

Bereikbaarheid

Financiële gevolgschade

Natuurrampen

Negatieve internationale pers en/of structureel negatief beeld over het imago van de stad bij minimaal 500.000 mensen

Woning, wijk, gebied of stad voor onbekende tijd niet bereikbaar; 1 of meer vitale locaties** niet bereikbaar voor 24 uur; of een extra aanrijtijd van minimaal 15 min voor hulpdiensten.

> € 2.500.000

Grootschalige en/of tijdelijke onleefbare situatie in wijk, woning, perceel, straat, gebied en/ of stad met een duur van 1 tot 3 dagen.

Extreme weersomstandigheden en klimaatverandering

Negatieve landelijke pers en/ of structureel negatief beeld over het imago van de stad bij maximaal 500.000 Nederlanders

Woning, perceel, straat, wijk of gebied niet bereikbaar voor 1 week of meer; vitale locaties niet bereikbaar voor meer dan 24 uur; of hulpdiensten extra aanrijtijd van 10 tot 15 min.

> € 1.250.000

Eén of meer gewonden en/ Tijdelijk en/of kleinschalig of tijdelijke gezondheids- verstorende situatie in wijk, klachten. woning, perceel, straat, Kortstondig medische gebied en stad met een verzorging nodig. duur van 1 dag. Kortstondig functieverlies, minder dan 1 week uit arbeidsproces.

Milieuschade en verlies van biodiversiteit

Negatieve regionale pers en/ of tijdelijk negatief beeld over het imago van de stad

Minimaal 5 bedrijven/ woningen meer dan 1 week niet bereikbaar; vitale locaties beperkt bereikbaar meer dan 1 week met extra reistijd tot 15 minuten; of hulpdiensten extra aanrijtijd tot 10 minuten.

> € 500.000

Lichte impact

Eén of meer personen met verwonding en/of tijdelijke gezondheidsklachten. Incidenteel behandeling van klein, zelfhelend letsel/ klachten. Geen functieverlies

Tijdelijke en/of kleinschalige overlast* met een duur van 1 tot 3 dagen

Beperkte milieuschade

Negatieve lokale pers en/ of 1 of meer personen met een tijdelijk negatief beeld over het imago van de stad.

5 tot 10 bedrijven of woningen tot 48 uur beperkt bereikbaar en/of omleiding met maximaal 15 minuten extra reistijd; of vitale locaties met maximaal 10 minuten extra reistijd. Voor hulpdiensten geen stremming.

> € 125.000

Minimale impact

Schrammen of bulten en/of minimale gezondheidsklachten. Hoogstens eerste hulp nodig.

Tijdelijke of kleinschalige verstoring van comfort (last) met een duur van maximaal 1 dag.

Negatief Twitter-bericht (of andere individuele (social) media) en/of op individueel niveau een tijdelijk negatief imago.

Minder dan 5 bedrijven en/ of woningen en vitale locaties korter dan12 uur beperkt bereikbaar en/of omleiding met maximaal 15 minuten extra reistijd. Voor hulpdiensten en vitale locaties geen stremming.

< € 125.000

Zeer ernstige impact

Ernstige impact

Impact

Omgevingskwaliteit

Eén of meerdere doden en/ Structurele onleefbare of chronische gezondsituatie in wijk, gebied en/ heidsklachten of stad en/of tijdelijke met blijvend onleefbare situatie die functieverlies en/of langer duurt dan 3 dagen blijvende invaliditeit.

Eén of meerdere zwaar gewonden met langdurig letsel en/of zware gezondheidsklachten. Medische in- greep en/of zorg noodzakelijk. Langdurig zorgbehoevend en/of functieverlies. 1 tot 4 weken uit arbeidsproces.

- 58 - Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte

Ondenkbaar < 10%

Mogelijk 10% - 30%

Waarschijnlijk 30% - 50%

Aannemelijk 0% - 70%

Bijna zeker > 70%

Strategisch Asset Management Plan 2025 - 2030 Openbare Ruimte - 59 -

Bijlage VI - Verantwoording berekening beheerkosten Stap 1 is het inzichtelijk hebben van het areaal per buurt. De gegevens hiervan zijn opgenomen in onze databeheersystemen zoals onder andere GISIB en Brutis. Daarna zijn de vervangingskosten van het areaal per GGW-buurt berekend. Dit is berekend op basis van kengetallen voor vervanging, prijspeil 2019 (op basis van de beheerplannen 2020-2025). Voor de assets wegen en straatmeubilair is prijspeil 2024 aangehouden. Er is voor de assets, behalve wegen en straatmeubilair, een correctie gedaan voor de CBS index (1,459) op basis van prijspeil 2019 naar 2024. Er is in deze berekeningen niet geïndexeerd naar de toekomst toe. Vervolgens zijn de VAT kosten (20%), onvoorziene kosten (20%) en risicoreservering (10%) berekend. Samenvatting scenario’s Scenario Moment van halen van doelstellingen Aantal buurten per jaar in GGW-programma Nodige investering M€ / jaar (indicatief)

1 2 3 4 Niet, alleen RGB In 2040 In 2050 In 2080 0 4 3 1 19 84 63 21

Scenario 1 In scenario 1 is alleen de vervangingsopgave meegenomen, omdat in dit scenario de GGW niet verder uitgevoerd wordt. Scenario 1 Riolering Wegen Straatmeubilair 4 OV-TI Groen Verkeer Spelen Budget Nieuw Perspectief (GGW) Totaal

4

2025 6,00 8,42 0,00 1,95 0,75 0,00 0,06 1,60 18,8

2026 6,00 16,84 0,00 3,90 2,18 0,03 0,00 1,60 30,6

2027 6,00 16,84 0,20 3,90 1,43 0,04 0,00 1,60 30,1

2028 6,00 0,00 0,02 0,00 0,00 0,04 0,00 1,60 7,7

2029 6,00 4,42 0,00 0,77 0,00 0,03 0,11

Scenario 4 Per asset is berekend wat de vervangingsopgave binnen de GGW is en wat de eventuele areaaluitbreiding is. Ook is berekend wat de besparing kan zijn door samen te werken binnen de GGW. De kosten zijn per GGW-buurt verdeeld over de jaren waarin het GGW project opgestart wordt. Scenario 4 Riolering Wegen Straatmeubilair4 OV-TI Groen Verkeer Spelen Budget Nieuw Perspectief (GGW) Totaal

2025 8,20 7,02 0,00 1,63 0,65 0,00 0,06 1,60 19,2

2026 10,00 14,03 0,00 3,25 1,87 0,03 0,00 1,60 30,8

2027 10,00 14,03 0,17 3,25 1,23 0,03 0,00 1,60 30,1

2028 9,00 0,00 0,02 0,00 0,00 0,03 0,00 1,60 10,6