Eerste tussenrapportage 2024 .pdf

Inhoudsopgave Inleiding ..................................................................................................................................................................................................................................................................... 3 Leeswijzer.................................................................................................................................................................................................................................................................. 4 Proces en gevraagd besluit .......................................................................................................................................................................................................................................

7 Programma's ............................................................................................................................................................................................................................................................12 Samenwerkende gemeente .................................................................................................................................................................................................................................13 Zorgzame gemeente ............................................................................................................................................................................................................................................19 Vitale gemeente ...................................................................................................................................................................................................................................................29 Leefbare gemeente ..............................................................................................................................................................................................................................................41 Overzicht reserves

....................................................................................................................................................................................................................................................53 Recapitulatie .............................................................................................................................................................................................................................................................54

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

2

Inleiding Voor u ligt de 1e tussenrapportage, de turap. De eerste turap wordt in april opgest eld. De tussenrapportage bevat de ontwikkelingen zoals die tot en met maart bekend zijn geworden en de stand van zaken in de uitvoering van de beleidsdoelen. Voor de stand van zaken in de beleidsdoelen wordt de situatie per april gepresenteerd. De belangrijkste financiële ontwikkelingen hebben betrekking op de eind vorig jaar gepubliceerde circulaires over het gemeent efonds, de effecten die voortvloeien uit de analyse van de programmarekening 2023 en de wijzigingen in enkele doeluitkeringen vanuit de rijksoverheid (Bijstand, opvang ontheemden). Tot slot zijn de door uw raad genomen besluiten verwerkt met als peildatum 31 maart 2024. In de 1e tussenrapportage worden de lasten voor het jaar 2024 verhoogd met € 11,8 miljoen en de baten met eveneens € 11,8 miljoen. Per saldo is er sprake van een nadelig effect van € 5.000. De toename van de omzet met ruim 4% wordt mede veroorzaakt door de inzet van reserves conform de besluiten over nog af te ronden werkzaamheden in de decembernota 2023, de rekening 2023, de actualisatie van de grondexploitaties zoals ook verwerkt in de rekening 2023, de b ijstelling van diverse rijksbijdragen. In de tussenrapportage is de actuele stan d van zaken in de kredieten verwerkt.

De niet afgesloten kredieten 2023 zijn overgeheveld naar 2024 en de eerder opgevoerde kredieten voor de stedelijke vernieuwing zijn als onderdeel van de krediet bewaking ingebracht. In totaal gaat het hier om € 62,6 m iljoen aan uitgaven en € 6,2 miljoen inkomsten in de vorm van subsidies van derden. Met het actualiseren van de kredieten wordt een goede basis gelegd voor de meerjarenraming en de daarin verwerkte raming van de kapitaallasten op te neme n. Dit is ook van belang voor het tijdig kunnen aantrekken van langlopende leningen ter financiering van deze kapitaaluitgaven. Relatie met andere P&C producten De Tussenrapportage wordt in dezelfde periode opgesteld en afgerond als de jaarstukken 2023 en de kadernota 2025 . De ideale volgorde is dat eerst de rekening 2023 gereed is en vervolgens de analyse van de rekening wordt verwerkt in de tussenrapportage. Dit zelfde geldt voor de meerjarige effecten die met de tussenrapportage goed zichtbaar worden en de verwerking daa rvan in de kadernota. Deze volgorde is aangehouden, de drie producten komen wel kort na elkaar bij de raad waardoor de volgordelijkheid niet helemaal duidelijk blijkt. In de toelichting in de tussenrapportage treft u verwijzingen naar de rekeninganalyse aa n. In de kadernota ziet het meerjarige effect zoals is verwerkt in deze tussenrapportage.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

3

Leeswijzer De 1e tussenrapportage 2024 gaat in op de stand van zaken in de uitvoering van de doelen voor 2024 en de afwijkingen in de begroting bij de uitvoering van het vastgestelde beleid. In de financiële verordening 2024 zijn de volgende afwijkingen benoemd: •

op beoogde beleidsdoelen, beoogde activiteiten, geautoriseerde exploitatiebudgetten, investeringskredieten en grondexploitaties;

•

groter dan € 100.000 per taakveld per programma, voor zowel baten als lasten;

•

op investeringskredieten met minimaal 5 procent van het krediet, met een minimum van € 50.000;

In de verordening is verder bepaalt dat de indeling van de tussenrapportage de programma-indeling van de begroting volgt. In deze leeswijzer wordt aangegeven hoe de tussenrapportage is opgebouwd en de financiële techniek achter de wijzigingen geduid. In het onderdeel Proces en gevraagd besluit schetsen we hoe de tussenrapportage tot stand is gekomen en welke zaken naast de programmadoelen en de autonome wijzigingen een rol spelen. We gaan achtereenvolgens in op: - Nieuwe ontwikkelingen; - De voortgang van een aantal specifieke projecten; - De stand van zaken in de uitvoering van aanbevelingen uit de rekenkameronderzoeken; - De inhoud van de financieel technische wijzigingen in de begroting; - de actualisatie van de openstaande kredieten; Tot slot wordt in dit onderdeel het concept raadsbesluit gepresenteerd waarmee de 1e Tussenrapportage wordt aangeboden aan de Raad. In het onderdeel Programma's komen achtereenvolgens per programma aan de orde: de doelen en het Financieel overzicht. Bij de doelen worden de afwijkingen op de beoogde beleidsdoelen en activiteiten gepresenteerd. Voor deze afwijkingen wordt het zogenoemde "Stoplichtenmodel" gebruikt. De zogenoemde stoplichten betreffen dus alleen het beleid en de uitvoering ervan en niet de mogelijke onderschrijding of overschrijding van de kosten.

• Groen: geen afwijkingen in het gevoerde beleid • Oranje: dat sprake is van realisatie van het gevoerde beleid, maar in aangepaste vorm • Rood: dat het nagestreefde beleid naar verwachting niet wordt gerealiseerd. Bij de onderdelen waar het stoplicht Groen aangeeft is er geen nadere toelichting.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

4

In het Financieel overzicht worden de afwijkingen in de financiële uitvoering weergegeven. De afwijkingen worden gepresenteerd in een overzichtstabel waarbij de volgende toelichtingsregels zijn gehanteerd: a. Administratieve wijzigingen Dit zijn financiële wijzigingen binnen de lasten of de baten zonder financieel effect op het totaal van de baten en lasten van het programma. Deze wijzigingen betreffen veel al een verschuiving tussen kostensoorten of een interne verbijzondering van het budget, waarbij soms verschuivingen tussen budgetbeheerders plaats vindt. Deze mutaties zijn nodig om de betrokken in de organisatie duidelijkheid te geven over hun financiële verantwoordelijkheid. Deze mutaties worden niet verder toegelicht in de bestuursrapportage vanwege het neutrale effect op het volume aan lasten en baten per programma. Wijzigingen tussen programma's die eveneens zonder effect zijn op het rekeningresultaat worden als technisch financiële wijziging gepresenteerd (zie onderdeel d). b. Financieel technische wijzigingen In deze categorie worden de volgende soorten wijzigingen verwerkt: 1. Verschuivingen tussen programma's waarbij het resultaat van de begroting als geheel niet wijzigt.

Deze verschuivingen hangen samen met de functionele verwerking van de in de begroting 2024 opgenomen stelpost voor prijsstijgingen en het technisch weer opnemen van het volume aan nog niet afgesloten kredieten 2023 en eerder. 2. Het functioneel opnemen van de kredieten uit de begroting 2024; 3. Het opnemen van hogere baten en lasten samenhangend met rijksregelingen, provinciale subsidies en andere geldstromen van derden. De Financieel technische wijzigingen zijn kort toegelicht in het onderdeel Proces en gevraagd besluit. c. Autonome ontwikkelingen Dit zijn ontwikkelingen waar géén inhoudelijke invloed meer op is. De financiële effecten zijn onontkoombaar en noodzakelijk. Conform de financiële verordening worden wijzigingen toegelicht die groter zijn dan € 100.000 voor de baten en/of de lasten. Wijzigingen die kleiner zijn worden als verzameling "overige kleine wijzigingen" met vermelding van het taakveld als één wijziging gepresenteerd. Om te bepalen of een mutatie een autonome ontwikkeling is, worden drie criteria gehanteerd: 1. Er is sprake van een door de raad genomen besluit waarin de financiële afwijking is vastgelegd. Voor de 1e tussenrapportage wordt daarbij de datum van 1 april gehanteerd als peilmoment. Voorbeeld hiervan is het besluit tot de instelling van een reserve "fonds kwetsbare buurten"; 2. Effecten die voortvloeien uit de analyse van de jaarrekening 2023.

Dit betreft afwijkingen met een structureel karakter die zich ook de komende jaren blijven voordoen; 3. Nieuwe ontwikkeling in 2024 die de gemeente niet beïnvloedbaar is; De autonome ontwikkelingen worden direct toegelicht. In het geval er sprake is van een eerder genomen raadsbesluit wordt kortheidshalve volstaan met de vermelding van het Raadsbesluit en het onderwerp.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

5

d. De inzet van reserves In deze categorie wordt de mutaties op de reserves benoemd die verbonden is aan de autonome ontwikkelingen. Deze wijziging wordt niet toegelicht omdat dit al is gedaan in het onderdeel autonome ontwikkeling. In het onderdeel Investeringen en Grondexploitaties wordt stilgestaan bij aanpassingen voorgestelde aanpassingen in de afzonderlijke kredieten als dit leidt tot een overschrijding van het krediet met 5% met een minimum van € 50.000 en aanpassingen van lopende grondexploitaties met een effect op het resultaat van de gemeenterekening. De actualisatie van de grondexploitaties zoals verwerkt in de jaarrekening 2023 is verwerkt als onderdeel van de financieel technische wijzigingen. In het onderdeel mutaties reserves wordt getoond welke wijzigingen in de 1e turap zijn verwerkt . In de Recapitulatie wordt het geheel aan wijzigingen in de exploitatie 2024 weergegeven.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

6

Proces en gevraagd besluit Proces In deze 1e tussenrapportage worden per programma voorstellen gedaan om de begroting 2024 aan te passen en wordt deze voor de eerste maal geactualiseerd. Om de tussenrapportage te kunnen maken is met alle budgethouders gesproken over de voortgang in de beleidsuitvoering, de financiële effecten die zichtbaar werden in de jaarrekening 2023 en de eventuele knelpunten in de uitvoering van de begroting 2024. Nadrukkelijk is daarbij ook gekeken naar de nieuwe ontwikkelingen die zich voordoen sinds de vaststelling van de programmabegroting in november 2023. In dit onderdeel wordt achtereenvolgens de stand van zaken toegelicht op de volgende onderdelen: - Nieuwe ontwikkelingen en onzekerheden; - Voortgang in een aantal specifieke projecten die niet apart zijn benoemd in de Programma's; - Stand van zaken uitvoering rekenkameronderzoeken; - Duiding van de financieel technische begrotingswijzigingen

Nieuwe ontwikkelingen en onzekerheden In de uitvoering van de begroting doen zich een aantal nieuwe ontwikkelingen voor en geldt v oor een aantal onzekerheden dat deze nog onverminderd aanwezig zijn. De belangrijkste onzekerheden voor de uitvoering van de begroting zijn het in voldoende mate binden van (nieuwe) medewerkers aan Den Helder om te kunnen beschikken over voldoende uitvoeri ngskracht en daarnaast voldoende uitvoerende partners om de beschikbare middelen ook daadwerkelijk tot besteding te kunnen krijgen. Op dit vlak is er ondanks de instroom van nieuwe medewerkers nog steeds ook de inzet van ingehuurd personeel nodig. De uitvoeringscapaciteit staat nog steeds onderdruk. Nieuwe ontwikkelingen - Onzekerheid budgetoverschrijding Jeugdzorg - Ontwikkelingen Wmo - Nadelige ontwikkeling Buig-budget - Invulling ruimte Onderwijsachterstandenbeleid - Inzet op zorg voor Dak en Thuislozen - Spreidingswet - nog te nemen besluiten over het Panteia -rapport Erfgoed en Willemsoord

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

7

Doorwerking structureel tekort jeugdzorg Vrijwel de hele jeugdzorgketen zit verstopt. Zowel bij de zorgaanbieders als bij de raad van de kinderbescherming zijn grote personeelstekorten en lange wachtlijsten, ook binnen team jeugd zijn er personeelstekorten. Gezinnen melden doorgaans zich voor hulp als het probleem nog redelijk eenvoudig is. Doordat de hulp pas na een langere periode, eerst bij ons als wijkt eam, daarna bij een zorgaanbieder opgepakt wordt, is het kleine probleem vaak al uitgegroeid tot een groter probleem en soms zelfs al tot een crisis. Dit maakt dat de hulp die wij inzetten vaak al de duurde re zorgtrajecten zijn. Problemen zijn door het lange wachten op hulp verder doorontwikkeld tot heftigere problematiek. Daarnaast zijn er twee opvallende onderdelen zichtbaar. Dit zijn de hoge tarieven voor de gesloten jeugdzorg en de kosten die te maken hebben met de afbouw van de gesloten jeugdzorg naar opvang in kleinschalige woonvoorzieningen. De gesloten jeugdzorg wordt afgebouwd en kinderen met die problematiek worden opgevangen in kleinschalige woonvoorzieningen. Vaak is de problematiek te heftig waardoor er op deze trajecten nog 1 op 1 begeleiding a angevraagd wordt, de kosten stijgen hierdoor. Het is een landelijke keuze geweest om 3 milieuvoorzieningen af te bouwen, maar heeft wel tot gevolg dat de hulpverlengingstrajecten nu duurder wor den.

Dit heeft als gevolg dat er hogere lasten voor de jeugdzor g zijn dan in de begroting opgenomen. WMO ontwikkelingen 2024 In de begroting 2024 WMO is al rekening gehouden met een verlaging van het WMO budget als gevolg van efficiëntere inzet van d e voorzieningen. Wanneer we de uitgaven 2023 door trekken naar 2024, dan is er een bijstelling nodig op het WMO budget. Het jaar 2023 is echter niet representatief, aangezien we al een aantal maatregelen hebben ingezet. Doordat we volledig in co ntrole zijn met betrekking tot de WMO kunnen we strakker op het proces zitten, tijdig herindicaties beoordelen, kritisch kijken naar geïndiceerde zorg en aantal uren wat nodig is. We kunnen nu nog niet zien welk effect dit heeft op de uitgaven 2024, daarvoor is eind maart 2024 nog te vroeg. In de tweede tus senrapportage hebben we een beter beeld m.b.t. de stand van zaken en komen we hierop terug. Nadelige ontwikkeling BUIG budget Eind september 2023 is het voorlopige budget voor 2024 bekend gemaakt m.b.t. de BUIG uitkering. Hieruit blijkt dat we in 2024 € 3,7 miljoen minder ontvangen dan begroot. Dit verschil loopt af naar € 2 miljoen in 2027. Het nadelige verschil is ontstaan doordat het verdeelmodel is aangepast en we een lager aandeel hebben in het macrobudget. Het verschil tussen de ontvangsten en de uitgaven BUIG is nog steeds ca. € 1 miljoen voordelig.

In het verleden is ervoor gekozen om dit verschil ten gunste te brengen van de algemene middelen. Dit is dus gemeente breed ingezet. Het tekort wat nu is ontstaan zou gemeente bre ed opgevangen moeten worden. Het tekort is daarom verwerkt in het saldo van de opgave voor de kadernota. Inzet op zorg voor Dak- en thuislozen Op dit moment zijn er hogere kosten omdat we de nachtopvang en winteropvang hebben uitgebreid, hotelkosten hebben voor de opv ang van vrouwen en besloten hebben om een extra dagopvanglocatie beschikbaar te houden. Deze kosten worden incidenteel gedekt vanuit de reserve beschermd wonen/ maatschappelijke opvang. Als we deze maatregelen structureel willen doorzetten ontstaat er een financieel probleem. De middel en die wij ontvangen vanuit

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

8

het rijk zijn structureel te laag in vergelijking met de uitgaven. Zonder de extra maatregelen hebben we jaarlijks een tekort van ca. € 400.000. Daarnaast is er een nationaal actieplan dakloosheid waarin men streeft naar 0 daklozen in 2030. Dit alles komt samen in een beleidsplan die in Q3 2024 wordt opgesteld. Hierin wordt beschreven welke acties we gaan ondernemen om naar zo weinig mogelijk daklozen te komen en hoe we binnen de door het rijk beschikbare budgetten kunnen blijven. Spreidingswet In de Spreidingswet is een bonusregeling (vergoeding voor opvangplekken) opgenomen. Gezien het feit dat er in Den Helder duur zame asiel opvangplekken zijn kan Den Helder rekenen op een structurele uitkering. De uitkering die de gemeente ontvangt is per cyclus van twee jaar. Met de huidige duurzame bestuursovereenkomsten komen we vooralsnog op een bedrag van € 836.000 per twee jaar. Dit bedrag kan in de toekomst eventueel hoger worden als ook de bestuursovereenkomst van de locatie Nieuweweg opgeste ld is. Deze locatie staat op de nominatie om her ontwikkeld te worden. Het is op dit moment nog niet duidelijk wanneer de eerste uitkering plaats gaat vinden. In 2024 moeten alle gemeenten hun duurzame opvangplekken b ekend maken bij het Rijk en de Provincie. Deze ontwikkeling is verwerkt in de financiële mutaties.

Voortgang projecten Organisatie-ontwikkeling In het eerste kwartaal is het Organisatie-ontwikkkelplan van de Gemeente Den Helder gelanceerd. Met een energievolle kick-off is door de directie het plan gepresenteerd aan medewerkers. In het 10-puntenplan wordt beschreven welke acties ondernomen worden, om de organisatie efficiënter in te richten en de dienstverlening naar de inwoner te verbeteren. De actiepunten zijn belegd bij de MT’s van de drie domeinen en vanuit de domeinen komen er uitvoeringsplannen op de verschillende acties. De actiepunten komen wekelijks aan bod in de domein-overleggen, maar ook domein-overstijgend worden actiepunten als Werkprocessen en Doorontwikkeling Opgavegericht Werken opgepakt. Met actiepunt 1, Energie en Flow, waarbij verbinding van collega’s centraal staat, is de organisatie al goed in ontwikkeling. Er zijn al twee workshops gegeven in het Atrium en er is een medewerkersborrel georganiseerd. Alle activiteiten werden zeer goed bezocht en gewaardeerd door de collega’s. Bij de volgende turap zullen we meer informatie kunnen geven over de inhoud van de uitvoeringsplannen. Stadshart en Willemsoord In de begroting 2020 is een bijdrage opgenomen voor het uitvoeren van projecten in het stadshart en de openbare ruimte op Willemsoord. De uitvoering van deze projecten is handen gegeven van Zeestad die de projecten dit jaar in uitvoering neemt.

Het betreffen de volgende projecten: ➢

Winkelhart-Kroonpassage (openbaar parkeergedeelte)

€ 2.060.000

➢

Openbare ruimte Willemsoord

€ 2.410.000

➢

Openbare ruimte Keizerstraat

€

350.000

➢

Aanleg fietsroute Willemsoord

€

377.000

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

9

De dekking van de kapitaallasten van deze investeringen is al vanaf 2020 structureel in de begroting verwerkt. De verschillende kredieten zijn in het openstaande kredietoverzicht verwerkt met ingang van deze rapportage. Onderzoek Willemsoord en Stichting Erfgoed Den Helder (SEDH) Medio maart 2024 is het onderzoeksrapport van Panteia opgeleverd waarin aangegeven wordt of er verbeteringen mogelijk zijn in de bedrijfsvoering en de governance, en of de strategische beleidsdoelen uit 2020 zijn gehaald. Eventuele verbeteringen hierin zullen medio 2024 aan de raad worden voorgelegd om zo de financierbaarheid en toekomstbestendigheid van Willemsoord Bv en SEDH zo veel mogelijk te borgen. In afwachting hiervan heeft de gemeentelijke accountant aangegeven dat er in 2024 duidelijkheid moet komen t.a.v. de balanswaarde van Willemsoord Bv als gemeentelijke deelneming. Bij het opstellen van de jaarrekening 2023 kon deze waarde (nog) niet worden bepaald omdat de gegevens die hiervoor nodig zijn ontbraken en is de onzekerheid t.a.v. de waarde tot uitdrukking gebracht in de paragraaf weerstandsvermogen. De keuzes zien onder andere toe op het (toekomstige) onderhoud en de verduurzaming van de vastgoedbeleggingen. Naar aanleiding hiervan zal de waarde van de kapitaalverstrekking opnieuw worden bepaald.

Stand van zaken uitvoering aanbevelingen rekenkameronderzoeken Rekenkameronderzoek subsidies in 2022 Er is een agenderingsverzoek gedaan om de raad in september 2024 bij te praten over de stand van zaken aan de hand van een notitie

Financieel technische wijzigingen In de verschillende programma's zijn wijzigingen met een financieel technische karakter verwerkt. Dit zijn wijzigingen die noodzakelijk zijn om de begroting aan te passen aan de baten en de lasten die voor de doelstellingen beschikbaar zijn, maar zonder dat hiermee het beleid wordt gewijzigd. Feitelijk betreft dit verschuivingen tussen de programma's onderling en het ophogen van zowel de lasten als de baten in de begroting als gevolg van wijziging in externe geldstromen. De verschuivingen tussen programma's hebben met name betrekking op het verwerken van de stelpost voor prijsstijging die was opgenomen in programma 1 en nu is verdeeld. De hogere baten en lasten hebben betrekking op een aanpassing van in totaal ruim € 1,5 miljoen. Hieronder de belangrijkste posten: - hogere baten en lasten burgerzaken i.v.m.

actualisering van de aantallen paspoorten, rijbewijzen, ID en dergelijke : € 272.000; - hogere baten en lasten voor het project Jeugdwerkloosheid € 153.000; - hogere baten en lasten voor jeugdbescherming: € 120.000; - hogere baten en lasten voor de bestrijding van zwerfvuil en verpakkingsmateriaal: € 200.000; - hogere baten en lasten voor Beschermd wonen: € 435.500; - hogere baten en lasten voor de uitvoering van de Wet inburgering: € 823.000; - lagere baten en lasten voor de samenwerking Klimaatadaptatie: € -60.000; - hogere baten en lasten voor bibliotheekwerk "de Digitale overheid": € 57.000

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

10

Kredieten In de tussenrapportage zijn de kredieten voor 2024 geactualiseerd. Naast de in de begroting opgenomen vervangingsinvesteringe n zijn de openstaande restant kredieten 2023 opgevoerd. Daarbij z ijn ook een viertal kredieten opgenomen die reeds onderdeel uitmaakten van begroting 2020 maar niet bekrachtigd zijn met een raadsbesluit. Dit betreft de werkzaamheden in het kader van de stedelijke vernieuwing: Winkelhart/Kroonpassage, Openbare ruimte kei zerstraat, Fietsroute Willemsoord en de Openbare ruimte Willemsoord. Tevens is verwerkt het effect van het krediet voor de aanpassing van de bushaltes waarover in mei een besluit voorligt in de raadsvergadering. Op twee onderdelen is de kredietruimte verla agd. Dit betreft de openstaande kredieten voor de tractiemiddelen en het budget voor thuiswerkvoorzieningen. Voor de tractiemiddelen geldt dat de meest actuele vervangingsvraag is verwerkt waarbij investeringen feitelijk naar achter s chuiven. Voor de thuiswerkvoorzieningen geldt dat het krediet groter is dan het feitelijk gebruik. Door het krediet te verlagen is een snelle afsl uiting eenvoudiger. Hierover staat dat voor de thuiswerkvoorzieningen wel een kleiner jaarlijks terugkerend krediet zal worden opge voerd. Er is zijn geen kredieten waarvoor geldt dat de huidige verwachting is dat deze worden overschreden.

Voor de onderwijsinveste ringen geldt dat de bijstellingen worden opgenomen in de volgende tussenrapportage en de begroting 2025. Hiervoor is de te chnische verwerking nog niet gereed en moet het raadsbesluit ter zake nog worden genomen.

Besluitvorming De door uw raad te nemen besluiten luiden als volgt: 1. de 1e tussenrapportage 2024 en de daarin opgenomen voortgang van de planning 2024 op de doelen en activiteiten vast te stellen; 2. de in deze rapportage opgenomen mutaties in de reserves vast te stellen. Het overzicht van deze mutaties is te vinden op pagina 54; 3. de financiële aanpassingen vast te stellen en de begroting 2024 conform te wijzigen. De mutaties zijn per programma toegelicht en de samenvatting staat op pagina 55 van deze rapportage; 4. de financiële aanpassingen met een structureel karakter te verwerken in de Programmabegroting 2025. Het overzicht van deze mutaties is te vinden op pagina 56-57 van deze tussenrapportage. 5. de kredieten tractiemiddelen 2024 en thuiswerkvoorzieningen te verlagen met respectievelijk € 590.000 en € 100.840; 6. kredieten beschikbaar te stellen voor: a. Het Winkelhart/Kroonpassage voor € 2.060.000; b. De openbare ruimte Willemsoord voor € 2.410.000; c. De openbare ruimte Keizerstraat voor € 350.000; d. Aanleg fietsroute Willemsoord voor € 377.000; 7. een krediet voor LED-verlichting in de openbare ruimte beschikbaar te stellen voor € 300.000.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

11

Programma's

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

12

Samenwerkende gemeente Doelen 1.1 We betrekken belanghebbenden uit de samenleving actief bij het vormen en implementeren van beleid. Daarbij zijn we helder over de invloed die inwoners wel of niet kunnen uitoefenen.

Voortgang Activiteit 1.1.1 Participatieverordening Toelichting activiteit We stellen in het eerste kwartaal van 2024 de Participatieverordening vast. We gebruiken de Participatieverordening als kader voor het betrekken van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. De verordening is in lijn met de (nog in behandeling zijnde) Wet versterking participatie op decentraal niveau én de Omgevingswet (die 1 januari 2024 in werking treedt). Wat hebben we tot nu toe gedaan Begin vorig jaar is de startnotitie inwonersbetrokkenheid vastgesteld. Vervolgens zijn we intern en extern gesprekken gaan voeren over participatie om zo input op te halen voor de participatieverordening. Er is ook een vragenlijst over participatie op ingesprek.denhelder.nl gezet. Eind vorig jaar begonnen met een raadswerkgroep participatieverordening. Deze groep denkt mee en levert input voor de ambities, doelen en regels in de participatieverordening Wat is de huidige processtap In samenwerking met de raadswerkgroep wordt een concept-verordening gemaakt ter behandeling in de commissie Bestuur en Middelen. De informatie uit deze vergadering gebruiken we voor het maken van een voorstel tot vaststelling van de participatieverordening. Deze staat voor de zomer op de agenda van de raad.

Toelichting op afwijkingen Vanwege zorgvuldigheid is er gekozen voor een meer uitgebreide route in de bestuurlijke besluitvorming. Dit zorgt ervoor dat we niet in Q1 maar voor de zomer de verordening ter vaststelling aanbieden aan de gemeenteraad.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

13

Activiteit 1.1.2 Jongerenadviesraad (JAR) Toelichting activiteit De Jongerenadviesraad (JAR) is een actieve raad van jongeren tussen de 15 en 25 jaar die gevraagd en ongevraagd advies geeft aan gemeenteraad en college. De JAR heeft een online platform van jongeren georganiseerd waar vraagstukken aan worden voorgelegd. Een grote groep jongeren kan zo hun mening geven. Hun input nemen we mee in de besluitvorming,

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) N.v.t.

1.2 Inwoners en ondernemers ervaren een goede dienstverlening van de gemeente Den Helder: online waar het kan en persoonlijk waar het moet.

Voortgang Activiteit 1.2.1 Digitaal contact Toelichting activiteit We gaan verder met maatregelen in de digitalisering, die de drempel voor het digitale contact verlagen. Dit doen we onder andere door het doorontwikkelen van digitale participatiemogelijkheden.

Activiteit 1.2.2 Wijksteunpunten en Jongerenpunt Toelichting activiteit •

In de vier Wijksteunpunten kunnen inwoners terecht met vragen en zorgen. Bijvoorbeeld over wonen, geld, werk, opvoeden, gezondheid of eenzaamheid. De sociale wijkteams, die zich in de wijksteunpunten bevinden, zijn de toegang voor alle hulp- en ondersteuningsvragen. • Het Jongerenpunt biedt vier dagen per week hulp aan inwoners tot 27 jaar. Onder bij andere het vinden van werk/stages, opleiding en inkomensvraagstukken. We ontwikkelen het ondersteuningsaanbod verder door.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

14

Activiteit 1.2.3 Dienstverlening ondernemers Toelichting activiteit We zetten in op goede en effectieve communicatie en het vergroten van de benaderbaarheid. We bieden ondersteuning bij initiatieven en versterken de regionale samenwerking.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.

1.3 We zetten ons in voor het bevorderen van digitale, fysieke en sociale toegankelijkheid zodat onze inwoners zonder belemmering kunnen deelnemen aan de maatschappij.

Voortgang Activiteit 1.3.1 Informatievoorziening Toelichting activiteit We zetten in op de verbetering van de leesbaarheid en toegankelijkheid van de informatie die we, al dan niet via onze samenwerkingspartners, aanbieden. Op het dashboard digitale toegankelijkheid staat de actuele stand van zaken van de toegankelijkheid van de websites en apps waar de gemeente verantwoordelijk voor is. n.v.t. Activiteit 1.3.2 Lokale inclusieagenda Toelichting activiteit We geven uitvoering aan de Lokale inclusieagenda. In de inclusieagenda staan de acties waar de gemeente de komende jaren aan gaat werken om inclusie te bevorderen. De Lokale inclusieagenda wordt in het tweede kwartaal 2024 aangeboden aan de raad. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

15

1.4 We zorgen voor een aantrekkelijk werkklimaat voor de ambtelijke organisatie zodat nieuw personeel gemakkelijker kan worden aangetrokken en huidig personeel langer kan worden behouden.

Voortgang Activiteit 1.4.1 Werkklimaat ambtelijke organisatie Toelichting activiteit We bekijken hoe we het werkklimaat voor de ambtelijke organisatie kunnen verbeteren. Dat doen we op basis van onder meer het onderzoek naar de gemeentelijke bedrijfsvoering en de resultaten van het tweejaarlijkse medewerkersonderzoek. n.v.t. Activiteit 1.4.2 Inclusie Toelichting activiteit Inclusie is onderdeel van het gemeentelijk personeelsbeleid. We creëren een cultuur van inclusie waarin alle medewerkers zich gerespecteerd voelen, gelijke kansen hebben en zich volledig betrokken voelen in onze organisatie. n.v.t.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

16

Financieel overzicht Overzicht van de geraamde bedragen vóór bestemming en de mutaties in de reserves: bedragen x € 1.000 primitieve begroting

restultaat bestemming 2023

totaal

1e TURAP

saldo

Lasten

-44.678

-150

-44.828

1.733

-43.095

Baten

178.143

178.143

1.658

179.801

Saldo

133.466

-150

133.316

3.391

136.706

Onttrekkingen (baten)

3.110

150

3.260

-2.008

1.252

Saldo

3.110

150

3.260

-2.008

1.252

136.575

1.383

137.958

Samenwerkende gemeente Taakvelden

Reserves Stortingen (lasten)

Saldo van baten en lasten

136.575

Toelichting: Resultaatsbestemming 2023 Bij de vaststelling van de jaarrekening is besloten om de niet bestede incidentele middelen 2023 voor de regionale inkoop Sociaal Domein over te hevelen naar 2024. 1e Turap De mutaties in de kolom 1e Turap worden hieronder toegelicht.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

17

bedragen x € 1.000

Omschrijving

Bedrag

Administratieve wijzigingen

34

Technische financiële ontwikkelingen

1.135

Autonome ontwikkelingen

214

Exploitatie

214

Actualisatie forensen- en toeristenbelasting

20

Op basis van de jaarrekening 2023 moet rekening worden gehouden met een gelijke opbrengst voor de forensenbelasting en een hogere opbrengst uit de toeristenbelasting. Deze hogere opbrengst wordt geheel veroorzaakt door het grotere aantal overnachtingen in 2022 en 2023 en wordt nu structureel in de raming opgenomen. Gemeentefonds: decembercirculaire 2023

-450

Door een landelijk toename van het aantal huishoudens met een laag inkomen moet de algemene uitkering anders verdeeld worden over gemeenten. Gemeenten met een sterke toename van lage inkomens ontvangen meer en gemeenten met een minder sterke toename krijgen minder algemene uitkering. Den Helder volgt de landelijke trend niet volledig en wordt € 450.000 gekort. Gemeentefonds: septembercirculaire 2023

644

De meerjarige effecten die volgen uit de septembercirculaire 2023 waren nog niet in een rapportage verwerkt. Dat gebeurt bij deze. De stijging wordt veroorzaakt door hogere accressen als gevolg van loon-/prijsontwikkeling. Vanaf 2027 stijgt de algemene uitkering met € 2,5 miljoen. Nadat het niveau van het gemeentefonds over de jaren 2023 tot en met 2026 deels was vastgezet, gaat het Rijk met ingang van 2027 via een andere systematiek de groei van het gemeentefonds bepalen. Dit geeft een structureel inhaaleffect vanaf 2027. Totaal programma Samenwerkende gemeente

1.383

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

18

Zorgzame gemeente Doelen 2.1 We zetten in op goed functionerende samenwerking van preventieve voorzieningen.

Voortgang Activiteit 2.1.1 Gesubsidieerde partijen Toelichting activiteit In 2024 zijn de gesubsidieerde partijen intensiever betrokken bij de dienstverlening in de wijksteunpunten en maken zij ook onderdeel uit van de wijkteams. Wat hebben we tot nu toe gedaan De, bij het project ‘Anders omgaan met subsidies’, betrokken partijen (MEE & de Wering, Humanitas, De Hoofdzaak, Mantelzorgcentrum, Team Sportservice en gemeente Den Helder) hebben in Nieuw Den Helder een nieuwe, integrale, werkwijze voor de toegang tot vrij-toegankelijke hulp en ondersteuning voor inwoners ontwikkeld. Er is gekeken naar welke vorm van organiseren/samenwerken hierbij het beste past. Wat is de huidige processtap In 2024 zal de nieuw ontwikkelde werkwijze worden ingevoerd in alle wijksteunpunten. Een rapportage met daarin een advies over welke vorm van organiseren/samenwerken het beste past zal eind Q1/begin Q2 beschikbaar komen. De betrokken subsidiepartners hebben het voornemen om voor 2025 een gezamenlijke subsidie aanvraag te doen als het gaat om het verzorgen van de integrale toegang tot vrij-toegankelijke hulp en ondersteuning. Toelichting op afwijkingen De voortgang verloopt inhoudelijk zoals gepland maar in tijd langzamer dan gehoopt.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) In lijn met de (vast te stellen) regiovisie Sociaal Domein, zullen de betrokken partijen bij het project ‘Anders omgaan met subsidies’ ook aansluiten bij de projecten die voort zullen vloeien uit de regiovisie ambities ‘Voorkomen en vroegtijdig verhelpen van problemen’ en ‘Zo veel mogelijk zelf oplossen’.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

19

2.2 We organiseren begeleid en beschermd wonen voor kwetsbare inwoners en maken afspraken met zorgpartijen en corporaties over de instroom, doorstroom en uitstroom en begeleiding.

Voortgang Activiteit 2.2.1 Regiovisie beschermd wonen Toelichting activiteit De regiovisie Beschermd Wonen 2024 wordt in 2023 vastgesteld. Dit vertalen we door naar een lokale verordening en beleidsregels. De visie zal in 2024 opgaan in een regiovisie voor het totale sociaal domein. Wat hebben we tot nu toe gedaan In 2023 is de nieuwe regiovisie beschermd wonen vastgesteld door de raad. Het doel van deze regiovisie is dat we als regio een gezamenlijk beeld hebben waar naar toe gewerkt wordt en hoe we in de tussentijd het beschermd wonen blijven aanbieden in de regio. Wat is de huidige processtap Een belangrijke ontwikkeling is de wijziging van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor gemeenten. Beide maatregelen moeten ervoor zorgen dat elke gemeente voortaan verantwoordelijk is voor de ondersteuning van de eigen inwoners, en hiervoor passende middelen ontvangt. Nu ligt deze verplichting nog bij de centrumgemeenten. De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen zijn wederom uitgesteld. De voorgenomen invoeringsdatum van beide maatregelen was 1 januari 2024, maar zowel het rijk als de gemeenten constateren dat dit tijdpad te krap is. De nieuwe streefdatum was 1 januari 2025. Inmiddels is echter door de VNG bekend gemaakt dat ook invoering per 1-1-2025 niet gaat lukken.

De komende 2 jaar wordt benut om de decentralisatie verder vorm te geven in de regio. Het doel is dat elke gemeente zelf het beschermd wonen heeft georganiseerd voor eigen inwoners. Toelichting op afwijkingen Invoering woonplaatsbeginsel en objectief verdeelmodel Bescherm Wonen gaat niet in per 1-1-2025. Activiteit 2.2.2 Inkoop Toelichting activiteit Contracteren van een zorgaanbod dat dekkend is voor de vraag per 1 januari 2025 voor beschermd wonen.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

20

Activiteit 2.2.3 Dak- en thuislozen. Toelichting activiteit We nemen maatregelen om te voorkomen dat mensen met complexe problematiek op straat moeten leven en overlast geven. Met GGZ, dnoDoen en andere partners werken aan de benodigde voorzieningen voor de opvang van dak- en thuislozen.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.

2.3 We erkennen en ondersteunen mantelzorg en informele zorg.

Voortgang Activiteit 2.3.1 Mantelzorgers Toelichting activiteit Voor mantelzorgers is er een gericht aanbod van activiteiten en een jaarlijks gebaar ter waardering.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

21

2.4 We zetten vanuit de wijkteams en met maatschappelijke organisaties in op een integrale aanpak: op het voorkomen en bestrijden van zaken zoals eenzaamheid, schuldenproblematiek, armoede, gezondheidsproblemen en werkeloosheid.

Voortgang Activiteit 2.4.1 Inkoop Toelichting activiteit Vanuit het integraal transformatieplan sociaal domein wordt onder andere de strategie vormgegeven van regionaal ingekochte hulp en ondersteuning. Het doel is passend maatwerk te kunnen leveren aan onze inwoners (bijvoorbeeld voor de WMO per 1 januari 2025).

Activiteit 2.4.2 Uitvoeringsplannen Toelichting activiteit Op basis van het actuele beleidskader sociaal domein (besluitvorming 2024) maken we specifieke uitvoeringsplannen op het gebied van onder andere schuldhulpverlening, dementiezorg en eenzaamheid.

Activiteit 2.4.3 SPUK (specifieke uitkering voor gezondheid, sport, cultuur en sociale basis) Toelichting activiteit Via het vast te stellen programma SPUK werken we aan meerdere thema’s waaronder gezondheid, sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie en de sociale basis.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

22

2.5 Elk kind moet veilig, gezond en zonder achterstand opgroeien.

Voortgang Activiteit 2.5.1 Een Thuis voor Noordje. Toelichting activiteit We werken met de andere gemeenten in Noord-Holland-Noord aan de uitvoering van de in 2022 vastgestelde regionale uitvoeringsagenda Een Thuis voor Noordje. Wat hebben we tot nu toe gedaan De ‘verklarende analyse’ die vanuit ‘Thuis voor Noordje’ wordt voorgesteld wordt in de Kop van Noord-Holland toegepast op het moment dat thuis/in een pleeggezin/in een gezinshuis opgroeien niet langer mogelijk lijkt. De verklarende analyse maakt zichtbaar waar het kind het beste kan opgroeien en welke ondersteuning daarbij nodig is. Het Regionaal Expertise Team is operationeel. Dit team van deskundigen adviseert rond complexe jeugdhulp casuïstiek waarbij de geboden interventies niet leiden tot het gewenste resultaat. De bovenregionale (bestuurlijke) samenwerking heeft nog niet geleid tot duidelijkheid over de financiering van de Kleinschalige WoonVoorzieningen (KWV) die onderdeel uitmaken van ‘Een thuis voor Noordje’. Dit maakt dat de beschikbaarheid van een KWV in onze eigen regio niet gegarandeerd kan worden. Er is geen financiële ruimte bij de gemeenten in de Kop van Noord-Holland om tijdelijke leegstand te financieren. De behoefte aan KWV plekken vanuit de regio kan sterk variëren.

Soms is er sprake van leegstand in het KWV (4 plekken) en soms is de vraag groter dan de beschikbare capaciteit en moet worden uitgeweken naar een KWV buiten de regio. Wat is de huidige processtap Bovenregionaal vindt een evaluatie plaats van de KWV’s (doen we, in lijn met Thuis voor Noordje, het goede en doen we het goed?). Regionaal wordt, mede in het kader van de nieuwe inkoopronde, met betrokken partijen gewerkt aan een productomschrijving KWV en wordt onderzocht hoe ambulante ondersteuning en behandeling aan kinderen en gezinnen (met complexe problematiek), integraal kan worden vormgegeven. Toelichting op afwijkingen Het bovenregionale (bestuurlijke) proces verloopt langzamer dan gehoopt. Duidelijkheid over de financiering van KWV’s laat lang op zich wachten. Dit heeft tot gevolg dat opgroeien in een KWV in de eigen regio niet kan worden gegarandeerd. Activiteit 2.5.2 Vroegsignalering en laagdrempelige ondersteuning. Toelichting activiteit Samen met partners, zoals bijvoorbeeld het onderwijs, zetten we in op vroege signalering en laagdrempelige ondersteuning. n.v.t.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

23

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) Er is een agendaverzoek ingediend om in mei/juni een beeldvormende avond onderwijsachterstanden beleid te organiseren.

Beheersmaatregelen Als vervolg op de kadernota/begroting van 2024, waarin beheersmaatregelen voor het Sociaal Domein zijn opgenomen, is er een project gestart genaamd 'Beheersmaatregelen Sociaal Domein'. Het primaire doel van dit project is om met behulp van deze beheersmaatregelen binnen de begroting te blijven waarbij specifiek wordt ingezoomd op de kostenbesparende aspecten binnen het Sociaal Domein. Er wordt onder andere een analyse van de beheersmaatregelen gedaan. Daarnaast zal er implementatie plaatsvinden van de beheersmaatregelen en monitoring via data verzameling en beoordeling. De haalbaarheid van de totaal besparing hangt nauw samen met het monitoren en in control blijven van de reguliere kosten. De beheersmaatregelen voor 2024 voor het Sociaal Domein bedragen in totaal ongeveer 1,5 miljoen euro.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

24

Financieel overzicht bedragen x € 1.000

Overzicht van de geraamde bedragen vóór bestemming en de mutaties in de reserves: primitieve begroting

restultaat bestemming 2023

totaal

1e TURAP

saldo

Lasten

-120.695

-1.561

-122.256

-8.197

-130.453

Baten

33.904

33.904

2.608

36.512

Saldo

-86.791

-88.352

-5.589

-93.941

-5.099

1.138

-3.961

Zorgzame gemeente Taakvelden

-1.561

Reserves Stortingen (lasten)

-5.099

Onttrekkingen (baten)

1.197

1.561

2.757

4.360

7.117

Saldo

-3.903

1.561

-2.342

5.498

3.156

Saldo van baten en lasten

-90.694

-90.694

-91

-90.785

Toelichting: Resultaatsbestemming 2023 Bij de vaststelling van de jaarrekening is besloten om de niet bestede incidentele middelen 2023 voor een taal projecten over te hevelen naar 2024. Dit betreft: - Nog uit te keren Energietoeslag 2023: € 1.080.000; - cofinanciering Nieuwbouw Probedrijven: € 250.000; - Vrouwenopvang € 190.000; - Regionale aanpak Dak- en Thuisloosheid: € 40.700. 1e Turap De mutaties in de kolom 1e Turap worden hieronder toegelicht.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

25

bedragen x € 1.000

Omschrijving

Bedrag

Administratieve wijzigingen Technische financiële ontwikkelingen

-342

Autonome ontwikkelingen

252

Exploitatie

-3.189

Actualisatie budgetten Jeugdzorg 2024

-1.381

De budgetten voor de Jeugdzorg zijn aan de hand van de realisatiecijfers uit 2023 geactualiseerd. In totaal, inclusief indexatie, gaat het om een bijstelling van ongeveer € 1,4 miljoen. Vrijwel de hele jeugdzorgketen zit verstopt. Zowel bij de zorgaanbieders als bij de raad van de kinderbescherming zijn grote personeelstekorten en lange wachtlijsten, ook binnen team jeugd zijn er personeelstekorten. Gezinnen melden doorgaans zich voor hulp als het probleem nog redelijk eenvoudig is. Doordat de hulp pas na een langere periode, eerst bij ons als wijkteam, daarna bij een zorgaanbieder opgepakt wordt, is het kleine probleem vaak al uitgegroeid tot een groter probleem en soms zelfs al tot een crisis. Dit maakt dat de hulp die wij inzetten vaak al de duurdere zorgtrajecten zijn. Problemen zijn door het lange wachten op hulp verder doorontwikkeld tot heftigere problematiek. Daarnaast zijn er twee opvallende onderdelen in 2023 zichtbaar. Dit zijn de kostenstijging van de gesloten jeugdzorg en de kosten die te maken hebben met de afbouw van de gesloten jeugdzorg naar opvang in kleinschalige woonvoorzieningen. De genoemde ontwikkelingen hebben bij staand beleid een structurele doorwerking waardoor bijstelling noodzakelijk is. Actualisatie ontvangsten

47

We hebben een extra bijdrage ontvangen voor de nazorg van ex-gedetineerden. Daarnaast is er nog een bijstelling van de ontvangsten van de regio gemeenten voor schoolmaatschappelijk werk. Beschermd wonen

-329

De aantallen beschermd wonen zijn licht gestegen, de tariefsstijging in 2023 werkt door in 2024 met daarbij nog de indexatie 2024. We zijn hier gedeeltelijk voor gecompenseerd door het rijk. De bijstelling die hier nu is opgenomen betreft ruim € 329.000, dit bedrag ontrekken we uit de reserve beschermd wonen. Bijstelling rijksbudget BUIG

-3.155

Conform het voorlopig BUIG budget ontvangen wij € 3,7 miljoen minder budget vanuit het rijk voor de uitvoering van de BUIG. We zijn hier nadeelgemeente. De verwachting is dat we nog € 500.000 kunnen besparen op de uitgaven bijstandsverlening, door clienten te laten uitstromen. Daarnaast trekken we de reserve BUIG leeg om een deel van het tekort te dekken. Op basis van de huidige stand van zaken blijft er in 2025 dan nog

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

26

€ 1 miljoen aflopend naar € 574.000 in 2026 tekort over. incidentele extra subsidie vriendenhuis roads

-53

In het vriendenhuis wonen momenteel meer (in totaal 12) kwetsbare mensen uit Den Helder. Inzet middelen onderwijsachterstandenbeleid (OAB)

754

Uit onderzoek 2022 blijkt dat we de middelen onderwijsachterstanden breder kunnen inzetten. Bestaande taken gaan we hiermee financieren. Dit levert een voordeel op van ca. 750.000. De periode waarvoor we OAB middelen ontvangen heeft betrekking op 2023-2026. Daarna is het nog onzeker wat de hoogte is van deze uitkering. Daarnaast is er binnen het reguliere budget nog een administratieve aanpassing gemaakt. Maatschappelijke opvang

-608

De extra kosten maatschappelijke opvang bestaan uit verschillende onderdelen. Kosten winteropvang, uitbreiding nachtopvang, hotelkosten voor opvang vrouwen en kosten extra locatie dagopvang (tot en met april 2024). Dekking voor deze onderdelen komt vanuit de reserve Beschermd wonen/maatschappelijke opvang. De verwachting is dat er in Q3 2024 een uitvoeringsplan komt, waarbij we ook een overzicht hebben van de structureel benodigde budgetten. Oekraine opvang begroting 2024

1.321

De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) eindigt op 4 maart 2025. In 2024 worden er beleidskeuzes gemaakt over de toekomst van de ontheemde in de Europese Unie en Nederland. Om deze reden hebben we nu alleen het budget voor 2024 begroot. We verwachten gedurende 2024 meer duidelijkheid omtrent de vergoedingen voor de kosten die te maken hebben met de opvang van Oekrainers. OGGZ extra bijdrage regio

-77

Er is een toename van het aantal meldingen, waarbij de financiering achterloopt. Om de samenwerking in het voorveld te versterken, zodat het proces beter verloopt is besloten om in 2024 incidenteel een bedrag te ontrekken uit de reserve beschermd wonen/ maatschappelijke opvang. Spreidingswet

418

In de Spreidingswet is een bonusregeling (vergoeding voor opvangplekken) opgenomen. Gezien het feit dat er in Den Helder duurzame asiel opvangplekken zijn kan Den Helder rekenen op een structurele uitkering. De uitkering die de gemeente ontvangt is per cyclus van twee jaar. Met de huidige duurzame bestuursovereenkomsten komen we vooralsnog op een bedrag van €836.000 per twee jaar. Dit bedrag kan in de toekomst eventueel hoger worden als ook de bestuursovereenkomst van de locatie Nieuweweg opgesteld is. Deze locatie staat op de nominatie om her ontwikkeld te worden. Het is op dit moment nog niet duidelijk wanneer de eerste uitkering plaats gaat vinden. In 2024 moeten alle gemeenten hun duurzame opvangplekken bekend maken bij het Rijk en de Provincie. Woon, rolstoel en vervoersvoorzieningen 2023

-125

De kosten van december 2023 voor de woon, rolstoel en vervoersvoorzieningen zijn in 2024 verwerkt. Hierdoor is het nodig om het budget voor 2024 op te hogen.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

27

Reserves

3.440

Beschermd wonen

329

Bijstelling rijksbudget BUIG

2.373

incidentele extra subsidie vriendenhuis roads

53

Maatschappelijke opvang

608

OGGZ extra bijdrage regio

77

Totaal programma Zorgzame gemeente

-91

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

28

Vitale gemeente Doelen 3.1 Wonen, werken, onderwijs en recreatie worden gericht op het boeien, binden en behouden van (toekomstige) werknemers voor de arbeidsmarktregio.

Voortgang Activiteit 3.1.1 Omgevingsplan Toelichting activiteit Het tijdelijke omgevingsplan wordt stapsgewijs uitwerkt tot een volwaardig omgevingsplan (voor 2029). Er wordt hierbij teruggegrepen op nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden zoals beschreven in de omgevingsvisie die in september 2023 is vastgesteld.

Activiteit 3.1.2 Helders Perspectief Toelichting activiteit We geven uitvoering aan het nieuwe programma Helders Perspectief zoals die in november 2023 is vastgesteld.

Activiteit 3.1.3 Regio Deal Toelichting activiteit We geven uitvoering aan de Regio Deal Maritiem Cluster Kop van Noord-Holland en zetten erop in dat initiatieven structureel effect opleveren voor de regio. Daarbij werken we met onderwijs en ondernemers samen, via het netwerkplatform Tech@Connect.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

29

3.2 We werken samen in de haven om ruimte te vinden voor Koninklijke Marine, havenbedrijfsleven en om toekomstige gebruikers en de bereikbaarheid en waterveiligheid te borgen (in het maritiem cluster).

Voortgang Activiteit 3.2.1 Hydrogen Valley Toelichting activiteit We zetten in op de positionering van een Hydrogen Valley (samenwerking tussen het Noordzeekanaalgebied en Noord-Holland-Noord) voor de ontwikkeling van het waterstofprogramma in de regio.

Activiteit 3.2.2 Bestuursakkoord maritiem cluster Den Helder Toelichting activiteit Met het ministerie van Defensie/Koninklijke Marine en de provincie Noord-Holland geven we uitvoering aan het bestuursakkoord ontwikkeling maritiem cluster Den Helder en in lijn met de gemeentelijke Havenvisie met daarin projecten als de verplaatsing van de Moormanbrug, de verdieping van de vaarweg Nieuwe Diep, de herbestemming van Defensievastgoed en de dijkversterking Nieuwe Diep.

Activiteit 3.2.3 Renovatie TESO-haven Toelichting activiteit We denken mee in het project renovatie TESO-haven van Rijkswaterstaat om de gebiedsinrichting rond de aanlandinrichting te optimaliseren in verblijfskwaliteit en uitstraling.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

30

3.3 We benutten kansen om het toerisme in Den Helder te bevorderen.

Voortgang Activiteit 3.3.1 Toerisme Toelichting activiteit In lijn met de startnotitie Verblijfsrecreatie stelt de gemeenteraad in de eerste helft van 2024 het beleidskader Toerisme vast en daarop volgend een nieuw uitvoeringsplan Toerisme 2024-2027. Afwijking: Het beleidskader komt op de agenda in tweede helft 2024 ter vaststelling. Activiteit 3.3.2 Ontwikkeling Noordzeekust Toelichting activiteit Met betrokken partijen werken we uitgangspunten uit voor de ontwikkeling van de Noordzeekust (besluitvorming in Q3 2024), met als onderdeel daarvan het multifunctioneel gebruik van de binnenduinrand/Duinzoom. Toerisme is daar een belangrijk onderdeel in. Wat hebben we tot nu toe gedaan Er is in beeld gebracht welke thema’s/opgaven er spelen in het gebied en welke andere actoren en processen betrokken zijn bij dit gebied. Wat is de huidige processtap Om het gebiedsproces zinvol te kunnen opstarten is betrokkenheid van/samenwerking met een aantal belangrijke partners nodig. Hierover moet worden afgestemd met deze partners, ook wat betreft planning, samenhang met overige lopende processen en capaciteit/inzet. Toelichting op afwijkingen Tot nog toe zijn er slechts enkele verkennende stappen gezet.

Dit heeft te maken met de grote hoeveelheid (overlappende) processen die spelen in en rondom de binnenduinrand/Duinzoom, zoals het Ruimtelijk Voorstel/Ontwikkelperspectief NHN, PPLG, opgave Koegraspolder en het beleidskader Toerisme en Recreatie, en intern en extern capaciteitsgebrek als gevolg hiervan. Hierdoor ontstaat significante vertraging ten opzichte van de aanvankelijke planning. Gezien het belang van een integrale aanpak en de afhankelijkheid van andere actoren hierbij kan nog weinig zicht worden gegeven op een nieuwe planning.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

31

Activiteit 3.3.3 Water evenement Toelichting activiteit De aanwezigheid van evenementen heeft een belangrijk effect heeft op het imago en de aantrekkingskracht van Den Helder. We organiseren een water evenement waarbij we Den Helder verder op de kaart zetten als maritieme stad.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

32

3.4 We realiseren van een voldoende en kwalitatief onderscheidend woningaanbod. Daarnaast realiseren we tijdelijke huisvesting (flexibel wonen) voor spoedzoekers, statushouders en arbeidsmigranten.

Voortgang Activiteit 3.4.1 Willem Alexanderhof Toelichting activiteit We ontwikkelen fase 5 van Willem Alexanderhof.

Activiteit 3.4.2 Molenwerf Toelichting activiteit We starten met de voorbereidingen voor het woonrijp maken van Molenwerf voor woningen, garageboxen, de houtzaagmolen en het buurtinitiatief Heemtuin.

Activiteit 3.4.3 Flexibel wonen Toelichting activiteit We ontwikkelen een locatie voor flexibele woonbebouwing.

Activiteit 3.4.4 Gebiedsontwikkelingen Toelichting activiteit We werken aan de gebiedsontwikkelingen bij het Dijkkwartier en de Drs. Bijlweg.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

33

Activiteit 3.4.5 Nieuwe woningbouwlocaties Toelichting activiteit We bereiden nieuwe woningbouwlocaties voor bij de Spoorweghaven/Ruyghweg en Juliandorp Oost. Verder besteden we werkzaamheden aan voor het bouwrijp en woonrijp maken en het ontwikkelen van het vastgoed inzake de woningbouw bij station Den Helder Zuid en Tillenhof.

Activiteit 3.4.6 Volkshuisvestingsprogramma Toelichting activiteit We stellen een volkshuisvestingsprogramma op waarin naast reguliere woningbouwprogrammering ook aandacht is voor het streven naar balans in de woningvoorraad (conform de Nationale Woon- en Bouwagenda) en de woonbehoefte van aandachtsgroepen. In 2024 starten we ook met de uitvoering daarvan.

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en)

3.5 Aan de hand van de duurzaamheidsagenda werken we aan onze duurzaamheidsdoelstellingen en zetten we in op samenwerking met lokale trendsetters/voorlopers.

Voortgang Activiteit 3.5.1 Stimuleren inzet waterstof Toelichting activiteit We stimuleren ondernemers om gebruik te maken van de subsidieregeling die ondernemers in de agrisector en de scheepvaart in de Kop van Noord-Holland ondersteunt bij het ombouwen van hun bedrijfsmiddelen, voer- en vaartuigen naar een elektrische aandrijving, gevoed door waterstof. Wat hebben we tot nu toe gedaan

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

34

De regeling is in het najaar 2023 van start gegaan, doch is vooralsnog geen succes. Op dit moment wordt nagedacht over een aanpassing van de regeling om de vraagaggregatie van waterstof -waar de regeling voor bedoeld is- te bevorderen. Wat is de huidige processtap Met ondernemers wordt gesproken om een beeld te krijgen van de beperkte interesse in de regeling. Toelichting op afwijkingen De regeling is bedoeld om de vraag naar waterstof te stimuleren en een waterstofeconomie in de Kop van de grond te krijgen. Ondanks de voor ondernemers verkrijgbare financiële middelen is de regeling vooralsnog niet succesvol. Activiteit 3.5.2 Windenergie Toelichting activiteit Het landelijk Programma Verbindingen Aanlanding Wind op Zee (VAWOZ) 2031-2040 onderzoekt hoe de windenergie aan land kan worden gebracht vanaf – na 2030 te bouwen – windparken op de Noordzee. De Kop van Noord-Holland is in beeld als aanlandregio voor zowel elektronen als moleculen. Onze inzet is gericht op een goede afweging van de voor- en nadelen van scenario's.

Activiteit 3.5.3 Geothermie Toelichting activiteit We zetten ons samen met Woningstichting Den Helder en HVC in om De Schooten met behulp van het warmtenet op basis van geothermie in 2035 van het aardgas af te kunnen halen.

Activiteit 3.5.4 Regionale Energiestrategie Toelichting activiteit Besluitvorming naar aanleiding van de (eerder afgesproken) herijking van de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0.

1e Tussenrapportage 2024 Gemeente Den Helder

35

Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) Activiteit: Uitvoeren Isolatie Aanpak Toelichting activiteit Energie besparen in de bestaande particuliere woningvoorraad. Wat hebben we tot nu toe gedaan Er zijn verschillende activiteiten uitgevoerd om energie besparen te stimuleren bij particuliere woningen: • Nieuwsbrief: in Q1 is de nieuwsbrief over energie besparen naar 192 geadresseerden verstuurd. • Duurzaam Bouwloket: het energieloket waar inwoners terecht kunnen voor gratis en onafhankelijk advies. • Telefonische adviesgesprekken: huiseigenaren kunnen gebruik maken van het aanbod om meer diepgaande telefonische adviesgesprekken in te plannen. • Energieadviezen aan huis: In Q1 2024 zijn 90 energieadviezen aangevraagd. • Woonlening: in Q1 zijn 25 renteloze woonleningen verstrekt. • Duurzame Huizen Route: bewoners delen ervaringen over het verduurzamen van hun woning met elkaar. Communicatie: inzet via sociale media en Stadsnieuws. Ook is er Google advertising ingezet voor de website van Duurzaam Bouwloket en enkele betaalde social media campagnes. Wat is de huidige processtap Er wordt gewerkt aan de voorbereiding voor de Isolatieaanpak. Via middelen van het Rijk wordt later dit jaar een groot isolatie project opgepakt. Ook bereiden we een contingentenaanpak voor, wat inhoudt dat er twee inkoopacties voor energiebesparende maatregelen worden georganiseerd.

Toelichting op afwijkingen

Activiteit: Uitvoeren van de Transitievisie Warmte (2021-2026) Toelichting activiteit In de Transitievisie Warmte (TVW) is beschreven hoe wijken in Den Helder aardgas vrij gemaakt kunnen worden. Voor de startwijken De Schooten en Zwanenbalg worden Wijkuitvoeringsplannen opgesteld. Wat hebben we tot nu toe gedaan •

Warmtenet: er is een warmtenet gepland dat aangelegd gaat worden door HVC richting De Schooten en door Rijksvastgoed richting de Koninklijke Marine. Het warmtenet wordt vanaf 2026 in vijf jaarlijkse fases gerealiseerd en verwarmt door tijdelijke warmtestations. Tussen 2028 en 2030 wordt het warmtenet aangesloten op geothermie, de duurzame bron. De voorbereidingen voor de vergunningen en de omgeving zijn getroffen. • De Schooten: De benodigde contracten zijn opgesteld maar moeten nog bekrachtigd worden door RvC van WSDH en HVC. Als huurders voor 70% instemmen zal 100% van de woningen van WSDH aangesloten worden. Daarna ontvangen ook woning eigenaren en eigenaren van overig vastgoed een aanbod om aangesloten te worden op het warmtenet. Zwanenbalg: Er is een werkgroep opgericht die meedenkt en meedoet om samen te bepalen wat de warmteoplossing gaat zijn. Er zijn voorbereidingen getroffen om met de werkgroep een Wijkuitvoeringsplan op te stellen. De bewoners van Zwanenbalg hebben de mogelijkheid gekregen om een gratis energieadvies te ontvangen van Susteen. Hier hebben 77 bewoners gebruik van gemaakt.