Cultuurbeleidskader 2025 - Het kompas op cultuur.pdf

Het kompas op cultuur Koers op een duurzame, rijke en toegankelijke culturele omgeving.

Cultuurbeleidskader 2025

Inhoud Voorwoord. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5

1.

Inleiding. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7

2.

Wat verstaan we onder cultuur?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

9

3.

Waardes. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

4.

Speerpunten en het culturele landschap.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

5.

Wat willen we bereiken?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.1 Jeugd en Cultuur. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2 Iedereen kan meedoen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.3 Den Helder - Culturele haven van de regio. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.4 Cultureel ondernemerschap. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.

Monitoring doelstellingen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31

7.

Relatie cultuurbeleid met andere beleidsvelden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.1 Cultuur en evenementen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.2 Cultuur en toerisme/recreatie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.3 Cultuur en (cultureel/nautisch) erfgoed. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.4 Cultuur en sociaal domein. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.5 Cultuur en musea. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.6 Helders perspectief 2.0. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

17 17 23 27 29

33 33 33 35 35 35 35

Bijlage 1 Inwonerspeiling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36

Colofon Opmaak : Repro gemeente Den Helder Fotografie : Schouwburg de Kampanje Citymarketing Den Helder Jan de Vries Stichting KopGroep Biliotheken Kunsthal 45, Geertje Tjalma, foto Hannah Bruynooge Stichting Triade Den Helder

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

3

Voorwoord Met veel trots presenteren wij u ons cultuurbeleidskader “Het Kompas op Cultuur”. Cultuur is, net als onze maritieme geschiedenis, een belangrijk onderdeel van de identiteit van Den Helder. Het verbindt ons, inspireert ons en biedt richting in een steeds veranderende wereld. Dit geactualiseerde kompas helpt ons om te navigeren naar een toekomst waarin cultuur een centrale rol speelt in het leven van alle inwoners van Den Helder en de regio. Dit beleidskader is opgebouwd rondom vier speerpunten die de pijlers vormen van ons culturele beleid: Jeugd en Cultuur, Iedereen kan meedoen, Den Helder als culturele haven van de regio, en Cultureel ondernemerschap. Met deze speerpunten willen we niet alleen de culturele betrokkenheid en participatie onder onze inwoners vergroten, maar ook de artistieke, economische en maatschappelijke waarde van cultuur in Den Helder versterken. We streven ernaar dat cultuur voor iedereen toegankelijk is, ongeacht achtergrond, leeftijd, of financiële situatie. Onze samenwerking met diverse culturele instellingen, van grote organisaties zoals Theater De Kampanje, De Bibliotheek en Triade Den Helder, tot de vele kleinere, niet-gesubsidieerde instellingen, is essentieel voor het realiseren van deze ambitie. Samen kunnen we ervoor zorgen dat het culturele aanbod niet alleen behouden blijft, maar ook bloeit en zich verder ontwikkelt. Dit doen we o.a.

door actief bruggen te bouwen binnen het culturele veld en door samenwerking te stimuleren tussen cultuur, evenementen, toerisme, het Helders Perspectief en het sociaal domein. De input van onze inwoners, culturele partners, Jongeren Advies Raad (JAR) en gemeenteraad heeft een belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van dit geactualiseerde beleidskader. We zijn dankbaar voor hun betrokkenheid en waardevolle inzichten. Met dit kompas in de hand, gaan we samen op weg naar een toekomst waarin cultuur in al haar facetten volop de ruimte krijgt om te groeien en te inspireren. Ik nodig u uit om mee te denken, mee te doen en mee te genieten van alles wat cultuur te bieden heeft. Want Den Helder heeft het kompas op cultuur! Fotigui Camara Wethouder Cultuur

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

5

1. Inleiding De gemeente Den Helder heeft een rijk en divers cultureel landschap. Dat culturele landschap is een belangrijke pijler van ons gemeenschapsleven en een belangrijke bron voor persoonlijke ontwikkeling. Met dit cultuurbeleidskader willen we dit culturele landschap ondersteunen en stimuleren. We streven ernaar om de artistieke, economische en maatschappelijke waarde van cultuur, voor alle inwoners te behouden en waar mogelijk te vergroten. In een wereld die continu verandert, is het essentieel dat ons cultuurbeleid meebeweegt en inspeelt op ontwikkelingen en uitdagingen. Dit kader bouwt verder op eerdere inspanningen, doelen en ambities, maar zet ook in op nieuwe initiatieven zoals het regionaal cultuurprofiel Noord-Holland Noord, waarover later meer. Dit beleidskader heeft een duidelijke ambitie en concrete doelen om, vanuit cultuur, bij te dragen aan een bloeiende, inclusieve samenleving. Een samenleving waarin iedereen de kans krijgt om actief deel te nemen aan en te genieten van alles wat de gemeente Den Helder te bieden heeft op het gebied van cultuur. Samen met het culturele veld streven we naar:

Een duurzame en rijke culturele omgeving waar iedereen zich thuis voelt, trots op is en aan kan deelnemen. Omdat het woord cultuur vaak in een brede context wordt gebruikt, beginnen we dit document met een definitie van cultuur specifiek voor dit beleidskader. Vervolgens gaan we in op de waardes die voor de gemeente Den Helder en haar inwoners belangrijk zijn. We geven toelichting op het culturele landschap en de speerpunten. Die we vervolgens uitwerken in doelstellingen. Ten slotte besteden we aandacht aan monitoring en de relatie van dit kader tot andere beleidsterreinen. In de bijlage vindt u een uitwerking van de inwonerspeiling die we in juni 2024 hebben gehouden op ingesprek.denhelder.nl. Omdat we graag wilden weten wat het culturele verhaal van onze inwoners is. Zowel de input van de inwoners als die uit het culturele veld en de gemeenteraad is meegenomen in dit geactualiseerde cultuurbeleidskader.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

7

2. Wat verstaan we onder cultuur? Om duidelijkheid te scheppen over waar we het over hebben binnen dit beleidskader wanneer we het hebben over cultuur, is er gekeken naar een definitie voor cultuurspecifiek voor dit beleidskader. Dit zodat de kaders en verwachtingen zo duidelijk mogelijk zijn. Het begrip cultuur gebruiken we in verschillende betekenissen. In brede zin wordt het gebruikt voor alles wat, zowel materieel als immaterieel, door de samenleving wordt voortgebracht; ‘cultuur’ wordt dan tegenover ‘natuur’ gesteld. Het aangeven van een duidelijke grens is best moeilijk en er is dan ook altijd overlap met andere beleidsterreinen, zoals bijvoorbeeld erfgoed. Voor het geactualiseerde beleidskader cultuur richten we ons op podiumkunsten (zoals muziek, theater en dans), beeldende kunsten, film, bibliotheek, literatuur en poëzie, amateurkunst en kunst- en cultuureducatie. Vormen van cultuur die het hart van ons culturele leven vormen. Monumenten, evenementen en cultureel en nautisch erfgoed vallen buiten het cultuurbeleidskader. Zij hebben eigen richtlijnen en/of beleidskader, zoals erfgoed en evenementen. Uiteraard wordt er waar kan samengewerkt.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

9

3. Waardes Om te komen tot een actualisatie die aansluit bij de waardes van de gemeente Den Helder, is er op een rijtje gezet wat er in verschillende documenten (collegeprogramma, coalitieakkoord, omgevingsvisie) staat in relatie tot het beleidskader cultuur. Aan de hand van de genoemde documenten en afstemming met het culturele veld zijn de volgende waardes en bijbehorende omschrijvingen geformuleerd: Bestendig

De expertise die er al is blijven we behouden en inzetten. We verdiepen verder.

Gelijke kansen Iedereen moet kunnen meedoen, openbaarheid van cultuur en toegankelijkheid is belangrijk. Deze richt zich op de maatschappelijk waarde, want door iedereen mee te laten doen werken we ook aan positieve gezondheid en ontwikkelmogelijkheden. Inclusie

Een divers aanbod waar iedereen zich in kan vinden en herkennen. Maar ook waar zoveel mogelijk mensen toegang tot hebben, sociale, financiële en fysieke inclusie.

Verbinding/ Tussen de grotere culturele partners, die vervolgens het stevige fundament zijn voor de Samenwerking verenigingen. De cultuurmakelaar is de verbindende schakel binnen het culturele veld, maar zoekt ook de verbinding met andere sectoren. Verbinding is sociale cohesie, community, ook daar draagt cultuur aan bij. Verbinding en samenwerking zit ook op het gebied van andere beleidsterreinen zoals toerisme. Waarmee we de economische waarde raken, maar ook de vestigingswaarde en de stadsprofilering. Profileren

Door met cultuur Den Helder nog meer te profileren werken we aan de vestigingswaarde voor zowel bedrijven als inwoners. Ook hiermee raken we de economische waarde, want cultuur draagt bij aan de lokale economie en het aantrekken van bezoekers.

Vertrouwen

We geven organisaties de ruimte om vanuit hun kennis en expertise te ontwikkelen, samen te werken en aan te bieden. We geven ze als gemeente het vertrouwen dat zij dit kunnen. Daarmee krijgen ze ruimte voor artistieke waarde.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

11

4. Speerpunten en het culturele landschap In januari 2023 is het onderzoeksrapport van Lahaut “De staat van de culturele sector in Den Helder” afgerond. Het doel van dit onderzoek was tweeledig, enerzijds is er gekeken naar hoe de culturele sector zich na de corona periode herstelde, anderzijds is er aan de subsidiepartners gevraagd wat zij belangrijk vinden voor het nieuwe cultuurbeleid en de prestatieafspraken? Hieruit kwam naar voren dat de 4 speerpunten uit het cultuurbeleidskader `cultuur kleurt het leven` (2016), nog steeds op breed draagvlak kunnen rekenen. De waardes die de gemeente Den Helder belangrijk vindt en de ambitie worden daarom uitgewerkt vanuit deze 4 speerpunten: • Jeugd en Cultuur • Iedereen kan meedoen • Den Helder - Culturele haven van de reg • Cultureel ondernemerschap De subsidiepartners zorgen voor het uitvoeren en behalen van de meeste speerpunten. Het budget voor cultuur wordt dan ook grotendeels besteed aan de subsidiepartners. Echter werken ook niet gesubsidieerde partners aan de speerpunten. We zullen in dit geactualiseerde beleidskader de speerpunten en de daaraan gekoppelde doelstellingen dan ook (veelal) algemeen formuleren. Op die manier kunnen ook de niet gesubsidieerde instellingen beter uit de voeten met het beleidskader, het cultuurbeleidskader is hiermee een kompas voor het complete culturele landschap.

De bereidheid om gezamenlijk te werken aan de speerpunten (gesubsidieerd of niet) is groot, zo blijkt uit de gesprekken die er zijn gevoerd met de culturele partners. In de nieuw te sluiten meerjarige subsidieafspraken (Beleidsgestuurde Contract Financiering, BCF) met de subsidiepartners zullen doelstellingen voor de specifieke organisaties verder worden uitgewerkt. En uiteraard zullen de gesubsidieerde instellingen bij veel doelstellingen het voortouw nemen en ligt er op de doelen voor hen een inspannings en-verantwoordingsverplichting. De organisaties die wij subsidiëren vanuit het cultuurbeleidskader zijn: • Theater De Kampanje • Triade Den Helder • Kopgroep Bibliotheken • Totaalkunstwerk De Nollen • Het Mondriaanfonds

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

13

Met de eerste drie werken we vanuit een meerjarige subsidie (BCF: beleidsgestuurde contact financiering), hierin zijn de doelstellingen voor de specifieke organisaties verder uitgewerkt. De Nollen ontvangt een jaarlijkse exploitatiesubsidie en bij het Mondriaanfonds is er geen sprake van een geldstroom, maar subsidiëren wij hen met het precieze bedrag dat wij rekenen voor de huur van het pompgemaal, dat zij vervolgens exploiteren als culturele broedplaats voor kunstenaars. Verder zijn een aantal subsidie partners die ook bijdragen aan de doelstellingen van dit cultuurbeleidskader, zij vallen echter niet exclusief onder het beleidskader cultuur. Hun zwaartepunt ligt bij een ander beleid: • Citymarketing – Cultuurmakelaar • Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers • Museumhaven • De Helderse Vallei • De Hortus overzee • Stichting erfgoed Den Helder

Toeristisch beleidskader Erfgoed beleidskader (nautisch beleid) Erfgoed beleidskader (nautisch beleid) Toeristisch beleidskader/Dierenwelzijn Participatie Erfgoed beleidskader

Ook zijn er een groot aantal niet gesubsidieerde stichtingen, die in meer of mindere mate uitvoering geven aan ons cultuurbeleidskader: • Het Marinemuseum • Kunsthal 45 • Kunstuitleen Den Helder • Cinema Zevenskoop Tot slot is Den Helder een 40-tal culturele verenigingen rijk, waar (veelal) vrijwilligers zich met hart en ziel in zetten voor hun club. Zij zijn de humuslaag van ons culturele landschap en ontzettend belangrijk voor een rijke culturele omgeving. Een aantal van deze verenigingen hebben we betrokken bij het opstellen van dit geactualiseerde cultuurbeleidskader, doordat ze hebben deelgenomen aan de bijeenkomst van het cultuurplatform in dit kader. En om het beeld van ons culturele veld zo compleet mogelijk te maken en te weten hoe onze inwoners cultuur ervaren, hebben we ook de inwoners doormiddel van een peiling betrokken bij dit cultuurbeleidskader Alle organisaties, groot of klein, gesubsidieerd of niet, deelnemers en bezoekers, vormen samen ons culturele landschap.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

15

5. Wat willen we bereiken? Een duurzame en rijke culturele omgeving waar iedereen zich thuis voelt, trots op is en aan kan deelnemen. Hieronder werken we per speerpunten de doelstellingen uit, waarmee we aan bovenstaande ambitie werken. Deze doelstellingen nemen we, verder uitgewerkt en meer specifiek, mee in de meerjarige subsidieafspraken die we maken met onze subsidie partners Triade, De Kampanje en Kopgroep Bibliotheken. Bij elke doelstelling staan één of meerdere quotes uit de inwonerspeiling (Bijlage 1).

5.1 Jeugd en Cultuur Cultuur is belangrijk voor de culturele en creatieve ontwikkeling van de jeugd, maar ook voor de brede vorming van de jeugd. Deelnemen aan cultuur draagt onder andere bij aan zelfsturende vaardigheden, ontwikkeling van nieuwsgierigheid, positieve sociale relaties, een positiever zelfbeeld en het ontdekken van verborgen talenten (1). Ook willen we de jeugd een gevoel van trots meegeven over wat er in hun gemeente te zien, te doen en te beleven is op het gebied van cultuur. Bij de jeugd wil je het culturele zaadje planten, zodat ze ook op latere leeftijd aan cultuur blijven deelnemen. Waardoor ze een leven lang hun voordeel kunnen doen met de vele aspecten van cultuur.

Wat doet het culturele veld? “Ik ben zelf redelijk jong (20’er) …….. toen ik • Ze werken actief aan een goede opgroeide was het denk ik leuk geweest om meer “duw” samenwerking met het onderwijs en waar in de richting van cultuur gehad te hebben. Proeflessen mogelijk ook met de vroeg voorschoolse muziekinstrumenten/dans via school, met korting naar de educatie (VVE). bios of het theater, posters met opkomende voorstellingen • Ze zorgen voor een breed, toegankelijk etc. hadden dat misschien makkelijker gemaakt.” en vraaggericht aanbod van culturele activiteiten en educatie voor de scholen en waar mogelijk ook voor de VVE. • Buiten het reguliere aanbod aan het onderwijs, voert Triade een extra programma in de vorm van Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) uit.

Cultuureducatie met Kwaliteit De regeling CmK is bedoeld voor het duurzaam versterken van de kwaliteit van cultuureducatie in de gemeente Den Helder, onder andere door middel van intensieve samenwerking tussen onderwijs en de culturele sector. Deze samenwerking is gebaseerd op een onderwijskundige visie op cultuureducatie, vergroot de kansengelijkheid onder kinderen en jongeren en stelt de culturele ontwikkeling van de leerling centraal. (1) Mieras, M.“Hoopvol onderwijs. Hoe kunst gelijke kansen schept”. Méér muziek in de klas (2024).

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

17

Concreet werkt Triade aan het volgende resultaat: Kunst en cultuur heeft een vaste plek in het onderwijs voor leerlingen van 4 t/m 18 jaar waardoor alle kinderen in staat worden gesteld hun talenten te ontdekken en zich kunstzinnig te ontwikkelen. Leraren voelen zich in staat om zelfstandig of in samenwerking met kunstvakdocenten en/of andere culturele partners uit de omgeving kunstzinnige activiteiten en leerdoelen in te passen in hun onderwijsaanbod, al dan niet geïntegreerd met andere vakken /thematisch onderwijs. Cultuurcoördinatoren en culturele partners vinden elkaar binnen structurele netwerken voor kennisdeling en inspiratie. • Culturele organisaties werken waar het kan samen richting het onderwijs. • Culturele organisaties blijven met elkaar in gesprek over ontwikkelingen binnen het veld, maar ook om van elkaar te leren en gebruik te maken van elkaars kennis en kunde. • Ze zorgen voor een breed en toegankelijk aanbod van culturele activiteiten en educatie in de vrije tijd. • Ze hebben oog voor jeugd met talent. Zij worden ondersteund in hun verdere ontwikkeling, bijvoorbeeld door hen te leiden naar eventuele culturele vervolgopleidingen.

Wat doet de gemeente? • In bestuurlijke overleggen met het onderwijs is er aandacht voor cultuur. • Van 2025-2028 matcht de gemeente de bijdrage van het Fonds voor Cultuurparticipatie om wederom mee te doen aan de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK). Triade treed hiervoor op als projectleider. • Met de deelname aan het Regionaal cultuurprofiel zullen we samen met de regio Noord-Holland Noord ons inzetten voor meer betrekken van de jeugd bij cultuur.

“Op scholen, PO en VO, wordt naar mijn idee te weinig aan cultuur gedaan. Dat kunnen we ze niet kwalijk nemen: scholen worden immers afgerekend op resultaten. Een kind moet echter ook opgevoed worden met diverse culturele uitingen in de kunstdisciplines. Ik ben ervan overtuigd dat een dergelijke opvoeding je een beter mens maakt.”

Regionaal cultuurprofiel “Zee aan ruimte, land vol cultuur” Het landelijk cultuurbeleid (2021-2024) richt zich op stedelijke en regionale cultuurprofielen. Ook voor het vervolgbeleid (2025-2028) wordt er op dit moment al gesproken met de indieners van deze profielen. De regio Noord-Holland Noord was nog niet specifiek in beeld bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Noord-Holland Noord werd lang gezien als ‘witte vlek’ op cultureel gebied.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

19

Het effect hiervan was dat er niet veel landelijke inzet en geld richting de regio Noord-Holland Noord gaat. Om wel zichtbaar te worden voor het Rijk zijn er sinds eind 2018 verschillende stappen ondernomen om tot een eigen regionaal cultuurprofiel te komen. Alle gemeenten in Noord-Holland Noord en het culturele veld zijn betrokken geweest bij het uitwerken van het regionale cultuurprofiel “Zee aan ruimte, land vol cultuur”. Sinds maart 2024 is Noord-Holland Noord officieel door OCW aangemerkt als landelijke cultuurregio. Een belangrijke eerste doelstelling, maar dit is pas de start. Van hieruit worden er concrete samenwerkingsprojecten uitgewerkt, die gedurende de beleidsperiode verder worden uitgewerkt.

Inhoudelijke toelichting op het regionale cultuurprofiel Noord-Holland Noord Het regionale cultuurprofiel bestaat uit een beschrijving van de cultuur in Noord-Holland Noord. Tevens zijner drie thema’s uitgewerkt waarop de regio verder kan samenwerken en zich kan profileren:

Thema 1: Mensen maken cultuur Er bestaat geen cultuur zonder mensen. Binnen dit thema is er aandacht voor de mensen in de regio en hun bijdrage aan het culturele klimaat. Als maker, als vrijwilliger, als amateur en als belever. Met dit thema zetten we in op het verder creëren van een gunstig makersklimaat. Daarnaast willen we nog meer inzetten op betrokkenheid van de bevolking en het maken van verbindingen tussen professionals en amateurs.

Thema 2: Het landschap als podium Het landschap biedt inspiratie en ruimte. In dit thema zetten we het unieke landschap van de regio in de etalage. Het landschap als podium, maar ook als decor en inspiratiebron. Met dit thema willen we de relatie tussen het landschap en cultuur verder versterken. Enerzijds door te verkennen op welke wijze, met respect voor de natuur, het landschap verder ingezet kan worden voor culturele activiteiten. Anderzijds door de culturele en creatieve sector in te zetten bij maatschappelijke opgaven die invloed hebben op het landschap.

Thema 3: Van oudsher het vizier vooruit De geschiedenis van heel Holland is terug te vinden in Noord-Holland Noord. Uit alle eeuwen is er erfgoed te vinden, materieel en immaterieel. Dat maakt dat de regio een unieke doorlopende tijdreis biedt door de geschiedenis van Nederland. Doorlopend, omdat de geschiedenis nooit af is, maar dagelijks wordt gemaakt en aangevuld. We richten ons daarom binnen dit thema op het levend houden van ons (materiële en immateriële) erfgoed.

Een zee aan cultuur - Cultuurbeleidskader

21

5.2 Iedereen kan meedoen Iedereen heeft recht op het deelnemen aan cultuur. Dit vinden we ook terug in artikel 27 van de Universele verklaring van de Rechten van de Mens: Cultuurrecht is een mensenrecht. Goede informatie, kennis over de geschiedenis van de stad en het (gezamenlijk) ondernemen van activiteiten op het gebied van cultuur vergroten de betrokkenheid. Ook maakt het dat mensen plezier hebben en zich ontwikkelen.

Wat doet het culturele veld? • Instellingen blijven inzetten en samenwerken op initiatieven waarbij kwetsbare groepen worden bereikt. • Instellingen zetten meer in op het bereiken van mensen uit de gemeente Den Helder en de regio. • Er is aandacht voor culturele activiteiten in de wijk en niet alleen op centrale locaties. • Er is aandacht voor een gevarieerd aanbod. • De rol en de vorm van het cultuurplatform is herzien en wordt versterkt.

“Het mooie aan de culturele voorzieningen hier vind ik dat ze, anders dan in bijv.de randstad, betaalbaar zijn. Ik ben een jaar geleden afgestudeerd, momenteel bezig als zzp’er en verdien dus niet ontzettend veel, maar het hoeft niet de bank te breken om een avondje naar de film te gaan of, in mijn geval, om een instrument te leren spelen.”

“Omdat er een G-danscursus is bij Triade kan onze dochter met Downsyndroom meedoen. Dit is ongelofelijk belangrijk voor haar. Verder is er niets leuks voor haar buiten de deur waar zij zoveel voldoening uithaalt. Het contact met de andere cursisten en de enorme trots als er een optreden is, is van ongekende waarde.”

Cultuurplatform Het cultuurplatform is een onafhankelijk platform, waarvan de organisatie en het secretariaat bij de cultuurmakelaar ligt. De cultuurmakelaar draagt zorg voor een gebalanceerde afvaardiging van het culturele veld. Het cultuurplatform is bedoeld om de samenwerking tussen culturele organisaties onderling te stimuleren, kennis en kunde met elkaar uit te wisselen en verbanden te leggen met andere relevante (maatschappelijke) samenwerkingspartners. Voor de gemeente is het cultuurplatform een belangrijke gesprekspartner. • De opzet van het cultuurcafé is herzien en wordt versterkt.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

23

Het cultuurcafé Het cultuurcafé is de plek voor cultureel Den Helder, om elkaar te ontmoeten, samenwerkingen op te zoeken en te leren van elkaar. Ook is het de plek waar informatie vanuit het cultuurplatform wordt gedeeld met het complete culturele veld. De organisatie en invulling van het cultuurcafé is in handen van de cultuurmakelaar. • Er is een duidelijke rolverdeling in de ondersteuning van culturele verenigingen. De cultuurmakelaar heeft hierin een leidende regie rol. De cultuurmakelaar helpt waar mogelijk en schakelt indien nodig door naar een geschikte (culturele) instellingen. De hulpvraag van de culturele vereniging moet dan wel passend zijn bij de doelstellingen van deze instelling. • De cultuurmakelaar neemt een stevige en zichtbare rol in binnen het culturele veld.

De Cultuurmakelaar De cultuurmakelaar is: • Het eerste aanspreekpunt wanneer verenigingen vragen hebben of ergens tegen aan lopen. • Goed zichtbaar in het Helders cultuurveld. • Samenbindend, initiërend en ondersteunend. • Ondersteunend organisator en aanjager van nieuwe initiatieven op het gebied van vooral cultuur, zonder overname verantwoordelijkheid eigenlijke organisatoren. • Organisator en secretaris van het cultuurplatform. • Organisator van het cultuurcafé.

Wat doet de gemeente? • De gemeente sluit aan bij overleggen van het cultuurplatform, om zo op de hoogte te blijven van wat er speelt in het culturele veld. • De gemeente blijft betrokken bij bijzondere jubilea, optredens of gebeurtenissen. • De gemeente zet zich in om culturele instellingen blijvend onder de aandacht te brengen. Bij ondernemers, maar ook bij collega gemeentes, de provincie, het Rijk en in Europa. Om op die manier bezoek aan de culturele instellingen te stimuleren.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

25

5.3 Den Helder - Culturele haven van de regio Mede doordat verschillende culturele instellingen een regio functie hebben, kunnen zij een gevarieerd aanbod van goede kwaliteit brengen. Dit gevarieerde en kwalitatief goede aanbod is niet alleen van inhoudelijkartistieke waarde voor Den Helder, maar ook belangrijk voor de goede naam van de gemeente Den Helder. Een goede naam van de gemeente trekt nieuwe inwoners, toeristen en bedrijven aan, het stimuleert daarmee de economie, het toerisme en (verblijfs)recreatie. Bovendien geeft het onze inwoners een gevoel van trots.

Wat doet het culturele veld? • Ze blijven Den Helder als culturele haven van de regio “De Helder is aardig op weg op het culturele `vermarkten` onder andere in samenwerking vlak. Steeds vaker komen mensen van “buiten” met Citymarketing. een bezoek brengen naar de evenementen • Ze bieden gezelschappen en regionale talenten en voorstellingen.” een podium om zich te presenteren. • Ze versterken het gevoel van `Trots` onder de inwoners van de gemeente Den Helder, door het gevarieerde en kwalitatief goede aanbod. “Ruim laagdrempelig en veelzijdig • Ze zetten in op verbinding met andere (regionale) initiatieven, aanbod. Maakt Den Helder voor zoals het regionaal cultuurprofiel Noord-Holland Noord. mij aantrekkelijk.” • Ze zetten marketing (ook) in op eigen inwoners en de regio

Wat doet de gemeente? • De gemeente kijkt naar kansen en mogelijkheden om samen te werken met andere domeinen en regionale samenwerkingen. • De gemeente probeert, waar mogelijk, haar eigen leegstaande panden beschikbaar te stellen als broedplaats. Ook stimuleert zij anderen (zoals Woningstichting Den Helder, Willemsoord bv/Stichting Erfgoed Den Helder, maar ook particuliere eigenaren) om leegstaande gebouwen beschikbaar te stellen als broedplaatsen. • We spannen ons in om, in samenwerking met het Mondriaanfonds, het voormalige Pompgebouw in Huisduinen in stand te houden als broedplaats. • De gemeente zet zich, als trekker namens de regio Kop, in voor de verdere ontwikkeling en uitwerking van het regionaal cultuurprofiel Noord-Holland Noord. Hierbij wordt intensief samengewerkt met de centrumgemeenten Hoorn en Alkmaar. • We stellen de openbare ruimte in Gebouw 66 beschikbaar voor exposities.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

27

5.4

Cultureel ondernemerschap

Bij cultureel ondernemerschap hebben we het niet alleen over het financiële gedeelte. Cultureel ondernemerschap gaat juist ook over sociale en culturele waarden , zoals diversiteit, inclusie, duurzaamheid en gemeenschap. Cultureel ondernemers zetten hun vaardigheden, talenten en passies in, om waarde voor zichzelf en anderen te creëren. Cultureel ondernemerschap is voor ons dan ook vooral een artistiek onderscheidend vermogen. Daarbij gaat het niet alleen om artistieke kwaliteit, maar ook om het vermogen om die kwaliteit duidelijk te maken aan het publiek. Mede door het culturele ondernemerschap wordt Den Helder op de kaart gezet, ook ver buiten de gemeentegrenzen. Het is belangrijk om aan cultureel ondernemerschap te werken, niet alleen zodat instellingen minder afhankelijk zijn van subsidies, maar vooral vanwege de genoemde waardes en de impact daarvan. Samenwerking is hierin belangrijk, samen krijg je meer voor elkaar.

Wat doet het culturele veld? • Ze vergroten de bekendheid en impact van hun artistiek onderscheidend vermogen. • De gesubsidieerde instellingen houden aandacht voor het vergroten, buiten de subsidie die zij ontvangen, van hun inkomsten door sponsorfinanciering, projectfinanciering of inkomsten uit commerciële activiteiten. • De cultuurmakelaar en de gesubsidieerde instellingen ondersteunen, waar mogelijk, de verschillende verenigingen en organisaties bij het inzetten van cultureel ondernemerschap. De cultuurmakelaar heeft hierin de leiding en wordt ondersteund door de gesubsidieerde instellingen. • Ze werken bij het verwerven van externe gelden, waar mogelijk, samen. Om op die manier de impact, maar ook de kans op de gelden te vergroten.

Wat doet de gemeente? • De gemeente heeft oog voor het artistiek onderscheidend vermogen van de instellingen en de impact die dat vermogen heeft. • De gemeente zet zich in om culturele instellingen blijvend onder de aandacht te brengen in hun netwerk. • Met de deelname aan het regionaal cultuurprofiel Noord-Holland Noord zullen we samen met de regio ons inzetten voor versterken van het makers klimaat.

Den Helder mag wel trotser zijn op zichzelf. Het heeft veel te bieden.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

29

6. Monitoring doelstellingen Zoals eerder benoemd gaat het grootste deel van ons cultuurbudget naar onze subsidiepartners. Dit betekent dat een belangrijke taak voor de gemeente ligt bij het aangaan en beheren van de subsidieovereenkomsten. Hierin nemen we de doelstellingen (zoals verwerkt in dit beleidskader) op. Vervolgens monitort de gemeente hoe de partners de subsidieovereenkomsten uitvoeren. Dit doen wij door: • Het bijhouden van bevindingen. Dit gebeurt op basis van de voortgangrapportages en de jaarstukken (zowel inhoudelijk als financieel). Hierin vermelden de subsidiepartners hoe het staat met de uitvoering van de prestatieafspraken. • Het voeren van bestuurlijke overleggen. Die vinden minimaal twee keer per jaar plaats. Tijdens deze overleggen bespreken we de stand van zaken (waarbij de voortgangrapportages en jaarstukken als input dienen) en overige mogelijkheden en uitdagingen. Wij vragen de subsidiepartners om de doelstellingen en prestatieafspraken ook een herkenbare plek te geven in hun eigen meerjarenbeleidsplannen, begrotingen en verantwoordingen. Om ook de gemeenteraad zicht te laten houden op de uitvoering van de doelstellingen zullen er gedurende de looptijd van dit geactualiseerde beleidskader beeldvormende avonden worden gehouden. Waarbij (onder andere) de subsidiepartners een inkijk zullen geven in hun prestaties.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

31

7. Relatie cultuurbeleid met andere beleidsvelden Cultuur heeft samenhang met vele andere terreinen. Zo dragen culturele instellingen in sterke mate bij aan het (toeristisch) karakter van een stad en de sociale maatschappelijke ontwikkeling van mensen. In dit hoofdstuk lichten we toe welke verbanden er zijn tussen het cultuurbeleid en andere terreinen.

7.1 Cultuur en evenementen In Den Helder vinden er vele (culturele) evenementen plaats. Cultuur is een belangrijk pijler onder het evenementenaanbod. Met de evenementensubsidie ondersteunt de gemeente verschillende evenementen. Een groot aantal is cultureel van aard of bevat culturele elementen. Er is daardoor een link tussen het evenementenbeleid en citymarketing, omdat evenementen bijdragen bij het op de kaart zetten van Den Helder. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor Citymarketing Den Helder vanuit de opdracht tot afstemming van de evenementen, maar ook vanuit de adviserende taak richting culturele verenigingen en organisaties met betrekking tot de organisatie van evenementen of voorstellingen. Culturele evenementen moeten niet met elkaar of met andere evenementen concurreren, het aanbod moet elkaar juist (kunnen) versterken. Dit vergroot het totale aanbod en de aantrekkelijkheid van zowel de stad als de regio. Daarom moeten culturele evenementen passen in het totale aanbod van evenementen. Ook afstemming in de regio is belangrijk. Citymarketing Den Helder is hierbij de regisseur. Ook de gemeente heeft een rol bij evenementen (zoals rond vergunningen, veiligheid en gebruik openbare ruimte). Om de samenwerking tussen de gemeente en de evenementenorganisatoren te verbeteren wordt er vanuit de gemeente een evenementen coördinator ingezet.

7.2 Cultuur en toerisme/recreatie Een onderscheidend en kwalitatief goed cultuuraanbod vormt een grote aantrekkingskracht voor bezoekers. Voor toerisme en recreatie is cultuur dan ook een belangrijke factor. Citymarketing Den Helder richt zich op het versterken van het imago van Den Helder, zowel intern als extern. De inzet van cultuur is hierbij een belangrijk element. Dit verder uitbouwen geeft een basis om zowel de cultuur als de citymarketing te versterken op lokaal niveau. Op (boven)regionaal niveau wordt het cultureel aanbod ook versterkt door onder andere Sense of Place, een culturele ontwikkelorganisatie die langs de Waddenkust vitaliteit geeft door de unieke kwaliteiten van dit gebied uit te vergroten met behulp van kunst- en ontwerpprojecten. Zo is de De Nollen het startpunt van de route langs de waddenzee. Het vermarkten voor dit gebied ligt in handen van destinatiemarketingorganisatie Visit Wadden.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

33

7.3 Cultuur en (cultureel/nautisch) erfgoed Erfgoed kan in het kort worden omschreven als ‘onze erfenis van het verleden, waarmee we vandaag leven en die we willen doorgeven aan generaties na ons’. De samenleving bepaalt daarbij wat bewaard wordt en wat niet, vandaar cultureel erfgoed. Cultureel erfgoed bestaat uit materieel erfgoed, zoals gebouwen, scheepswrakken, dijken en verdedigingslinies, archeologische vondsten, het gemeentelijk kunstbezit en museumstukken. Maar ook is er het immaterieel erfgoed in de vorm van ambachten, verhalen, tradities en liederen. In de actualisatie van het beleidskader erfgoed dat in voorbereiding is leggen we de voor de gemeente belangrijke uitgangspunten vast. We zijn ons hierbij bewust van ons rentmeesterschap.

7.4 Cultuur en sociaal domein Cultuur draagt bij aan doelstellingen van het sociaal domein. Educatie, kansen bieden aan kinderen om hun capaciteiten/talenten te ontwikkelen, het tegengaan van laaggeletterdheid, het beschikbaar stellen van kennis en het stimuleren van participatie leiden allemaal tot persoonlijke ontwikkeling. Bovendien werkt ook het sociaal domein samen met onze partner Kopgroep Bibliotheken. Hierin proberen we zoveel mogelijk samen te werken.

7.5 Cultuur en musea De gemeente Den Helder is een aantal prachtige musea rijk, zoals het Reddingmuseum, Fortkijkduin, het Marinemuseum en de Museumhaven, sommige gesubsidieerd andere niet. Allen dragen ze bij aan het unieke karakter van Den Helder en hebben ze sterke binding met het cultuurbeleid. Ze dragen dan ook bij aan een groot aantal eerder genoemde speerpunten. Dat maakt ook duidelijk hoe de verschillende beleidsterreinen met elkaar zijn verbonden.

7.6 Helders perspectief 2.0 We willen voor onze (toekomstige) inwoners een gemeente zijn waar het prettig en goed wonen, werken, leren en recreëren is. Het Helders perspectief 2.0 richt zich op positieve veranderingen in de gemeente zoals een toename van werkgelegenheid, verbeterde voorzieningen en een dynamischer stadsleven. Cultuur valt onder de programmalijn recreëren en is daarin een belangrijke waarde.

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

35

Bijlage 1 Inwonerspeiling

36

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

37

38

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

Het kompas op cultuur - Cultuurbeleidskader

39