Concept Programmabegroting 2023.pdf
Tekst van het document
Algemeen
Inhoudsopgave Algemeen ................................................................................................................................................................ 2 Inhoudsopgave.................................................................................................................................................... 3 Leeswijzer ........................................................................................................................................................... 6 Proces en gevraagd besluit ................................................................................................................................. 9 Inleiding ............................................................................................................................................................. 10 Financiën in één-oogopslag .............................................................................................................................. 12 Kengetallen ....................................................................................................................................................... 13 Programma's .........................................................................................................................................................
14 Overzicht programma's ..................................................................................................................................... 15 Bestuurlijke vernieuwing.................................................................................................................................... 16 Doelen ............................................................................................................................................................ 17 Verbonden partijen ......................................................................................................................................... 22 BBV verplichte indicatoren ............................................................................................................................. 23 Wat gaat het kosten?...................................................................................................................................... 24 Toelichting investeringen en reserves ............................................................................................................ 28 Zorgzame gemeente .........................................................................................................................................
29 Doelen ............................................................................................................................................................ 31 Verbonden partijen ......................................................................................................................................... 36 BBV verplichte indicatoren ............................................................................................................................. 37 Wat gaat het kosten?...................................................................................................................................... 38 Toelichting investeringen en reserves ............................................................................................................ 42 Vitale gemeente ................................................................................................................................................ 43 Doelen ............................................................................................................................................................ 44 Verbonden partijen .........................................................................................................................................
50 BBV verplichte indicatoren ............................................................................................................................. 51 Wat gaat het kosten?...................................................................................................................................... 52 Toelichting investeringen en reserves ............................................................................................................ 56 Leefbare gemeente ........................................................................................................................................... 57 Doelen ............................................................................................................................................................ 58 Verbonden partijen ......................................................................................................................................... 64 BBV verplichte indicatoren ............................................................................................................................. 65 Wat gaat het kosten?......................................................................................................................................
66 Toelichting investeringen en reserves ............................................................................................................ 69 Financiële begroting .............................................................................................................................................. 70 Overzicht financiële begroting ........................................................................................................................... 71
Inleiding ............................................................................................................................................................. 71 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................ 74 Overhead .......................................................................................................................................................... 77 Meerjaren begroting .......................................................................................................................................... 78 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................................... 79 Onvoorzien ........................................................................................................................................................ 80 Geprognosticeerde balans ................................................................................................................................ 81 Technische uitgangspunten ..............................................................................................................................
83 Overige ontwikkelingen ..................................................................................................................................... 84 Paragrafen ............................................................................................................................................................. 85 Overzicht paragrafen ......................................................................................................................................... 86 Weerstandsvermogen ....................................................................................................................................... 87 Algemeen ....................................................................................................................................................... 88 Risico's ........................................................................................................................................................... 94 Kengetallen .................................................................................................................................................. 101 Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................................................
102 Algemeen ..................................................................................................................................................... 103 Kapitaalgoederen ......................................................................................................................................... 104 Financiering..................................................................................................................................................... 117 Algemeen ..................................................................................................................................................... 118 Economisch vooruitzicht ............................................................................................................................... 119 Rentevisie..................................................................................................................................................... 120 Ontwikkelingen op het gebied van gemeentefinanciën ................................................................................ 121 Treasury .......................................................................................................................................................
122 Financiële risico's ......................................................................................................................................... 123 Kasgeldlimiet ............................................................................................................................................ 123 Renterisiconorm ........................................................................................................................................ 123 Krediet-/debiteurenrisico ........................................................................................................................... 123 Opgenomen langlopende geldleningen .................................................................................................... 125 Verstrekte langlopende geldleningen ........................................................................................................ 126 Begrotingsgegevens Europese Monetaire Unie (EMU) ............................................................................ 126 Berekening rente-omslag .......................................................................................................................... 127 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................
129 Inleiding ........................................................................................................................................................ 130 Informatieveiligheid....................................................................................................................................... 131 Personeelsbeleid en Organisatie .................................................................................................................. 133 Planning & Control en Financiën .................................................................................................................. 134
Onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid ................................................................................ 135 Verbonden partijen .......................................................................................................................................... 137 Algemeen ..................................................................................................................................................... 138 Deelname in verbonden partijen ................................................................................................................... 140 Grondbeleid..................................................................................................................................................... 160 Algemeen ..................................................................................................................................................... 161 Van ontwikkeling naar herontwikkeling ......................................................................................................... 162 Meer partijen krijgen invloed op ontwikkelingen ........................................................................................... 163 Financieel rendement en risicobeheersing komen onder druk .....................................................................
164 Macro-economische invloeden ..................................................................................................................... 165 Wijze van grondbeleid .................................................................................................................................. 166 Gronden per 1 januari in ontwikkeling genomen .......................................................................................... 167 Gronden per 1-1-2019 niet in exploitatie genomen ...................................................................................... 170 Lokale heffingen .............................................................................................................................................. 171 Algemeen ..................................................................................................................................................... 172 Toelichting heffingen .................................................................................................................................... 173 Subsidies.........................................................................................................................................................
179 Toezichtsinformatie ......................................................................................................................................... 181 Wijkgericht werken .......................................................................................................................................... 184 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................................................ 185 Bijlagen ................................................................................................................................................................ 187 Overzicht bijlagen ............................................................................................................................................ 188 Meerjaren investeringsplan 2023-2026 ........................................................................................................... 188 Staat van reserves en voorzieningen .............................................................................................................. 190 Beleidskaders..................................................................................................................................................
194 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ....................................................................... 197 Overzicht incidentele baten en lasten ............................................................................................................. 198 Financiële gegevens per taakveld ................................................................................................................... 199
Leeswijzer De basis van deze begroting is de op 4 juli 2022 vastgestelde Kadernota 2023-2026 en de hierin beschreven doelen en prestatie-indicatoren. In het hoofdstuk Programma's is per programma een financieel overzicht van de baten en lasten opgenomen met de daarbij behorende toevoegingen aan en/of onttrekkingen uit de reserves. Tevens is een overzicht opgenomen van de structurele mutaties in de eerste tussenrapportage 2022 en Kadernota 2023 die hebben plaatsgevonden nadat de begroting 2022 in november 2021 is vastgesteld. Nadat de Kadernota 2023-2026 is vastgesteld zijn nog nagekomen autonome ontwikkelingen/mutaties aan de orde gekomen. Deze mutaties worden in dit hoofdstuk per programma onder het kopje 'Wat gaat het kosten?' toegelicht. Daar waar sprake is van programma-overstijgende mutaties worden deze uitgebreider toegelicht in het hoofdstuk Financiële begroting. Ook wordt per programma een overzicht verstrekt van de investeringen die in 2023 zijn gepland en de mutaties (stortingen en onttrekkingen) in de reserves. De BBV-verplichte indicatoren zijn ook in dit hoofdstuk opgenomen, net als de bijdragen aan verbonden partijen. In dit hoofdstuk worden ook de financiële mutaties die leiden tot een aanpassing van het begrote saldo per programma weergegeven.
We maken onderscheid in de volgende soorten wijzigingen: - Autonome ontwikkelingen - Mutaties kleiner dan of gelijk aan € 10.000 - Administratieve wijzigingen Toelichting: Autonome ontwikkelingen. Dit zijn toekomstige ontwikkelingen waar de organisatie géén inhoudelijke invloed op heeft. Er is hierbij geen sprake van een keuzemogelijkheid. De financiële effecten zijn onontkoombaar en noodzakelijk. Om te bepalen of een mutatie een autonome ontwikkeling is, worden twee criteria gehanteerd: * de ontwikkeling is voor de gemeente niet beïnvloedbaar; * de (negatieve) financiële gevolgen van de ontwikkeling kunnen niet zonder meer door de organisatie zelf binnen de taakvelden/kostenplaatsen worden opgevangen. Mutaties kleiner dan of gelijk aan € 10.000. Deze relatief geringe actualisaties hebben slechts een marginaal effect op de begroting in relatie tot de totale omvang van de gemeentelijke begroting (in 2023 ongeveer € 215 miljoen). Deze bedragen worden dus wel financieel verwerkt, maar zijn alleen met één regel als totaalbedrag per programma zichtbaar. Administratieve wijzigingen. Dit zijn financiële wijzigingen binnen de lasten of de baten echter zonder financieel effect. Feitelijk zijn dit correcties van begrote bedragen die op een ander(e) taakveld/kostendrager binnen één programma begroot moeten worden.
In enkele gevallen is ook sprake van programma-overstijgende administratieve wijzigingen. In dat geval is een formeel begrotingsbesluit van de gemeenteraad aan de orde, aangezien de gemeenteraad de begroting op programmaniveau vaststelt. Omdat deze wijzigingen geen begrotingseffect hebben, leggen we deze wijzigingen in één besluit bij de programmabegroting aan u voor. In het hoofdstuk 'Financiële begroting' geven we inzicht in het verloop van het begrotingssaldo na vaststelling van de Kadernota 2023-2026 en de Eerste tussenrapportage 2022.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
6
Daarnaast zijn de overige verplichte financiële onderdelen in dit hoofdstuk opgenomen, zoals onder andere de toelichting op de algemene dekkingsmiddelen, op de overhead en wordt de meerjarenbegroting gepresenteerd. In het hoofdstuk 'Paragrafen' zijn onderwerpen opgenomen die niet onder één programma zijn te scharen, maar in feite horizontaal door de begroting heen terugkomen. Naast de programma's zijn gemeenten volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV) verplicht zeven programma-overstijgende paragrafen in de begroting op te nemen. Dat zijn: - Lokale heffingen, - Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Onderhoud kapitaalgoederen - Financiering - Bedrijfsvoering - Verbonden partijen - Grondbeleid. De informatie over deze onderwerpen is vaak versnipperd in de begroting terug te vinden. De paragrafen zijn eigenlijk dwarsdoorsnedes van de verschillende programma’s en taakvelden. De onderwerpen van de paragrafen zijn belangrijk voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. De paragrafen zijn met verschillende redenen opgenomen: - Het onderwerp heeft een grote financiële impact. - Het onderwerp heeft een grote politieke betekenis. - Het onderwerp is van belang voor de uitvoering van de programma’s Naast deze verplichte paragrafen staat het de gemeente vrij extra paragrafen toe te voegen wanneer een onderwerp extra aandacht vraagt.
Dat is bij Den Helder bijvoorbeeld het geval bij de paragraaf 'Wijkgericht werken'. De programmabegroting is opgebouwd uit de volgende elementen: Hoofdstuk 1 Algemene informatie 1.
Leeswijzer
2.
Inleiding
3.
Financiën in één oogopslag
Hoofdstuk 2 De programma's 1.
Bestuurlijke Vernieuwing
2.
Zorgzame gemeente
3.
Vitale gemeente
4.
Leefbare gemeente
Hoofdstuk 3 De financiële begroting 1.
Inleiding
2.
Algemene dekkingsmiddelen
3.
Overhead
4.
Meerjarenbegroting
5.
Vennootschapsbelasting
6.
Onvoorzien
7.
Geprognosticeerde balansen
8.
Technische uitgangspunten
9.
Overige ontwikkelingen
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
7
Hoofdstuk 4 Paragrafen 1.
Weerstandsvermogen
2.
Onderhoud kapitaalgoederen
3.
Financiering
4.
Bedrijfsvoering
5.
Verbonden partijen
6.
Grondbeleid
7.
Lokale heffingen
8.
Subsidies
9.
Toezichtinformatie
10. Wijkgericht werken 11. Openbaarheidsparagraaf Bijlagen -
Meerjaren investeringsplan
-
Staat van reserves en voorzieningen
-
Beleidskaders
-
Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves
-
Incidentele baten en lasten
-
Financiële gegevens per taakveld
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
8
Proces en gevraagd besluit Vanwege de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 en het daarop volgende proces van het vormen van een nieuwe coalitie, was de Kadernota 2023 beleidsarm. Dit betekent dat geen nieuwe ruimtevragers zijn meegenomen. Wel zijn onontkoombare uitgaven (kosten door bijvoorbeeld nieuwe regelingen) en noodzakelijke uitgaven (externe ontwikkelingen) verwerkt. Dit zijn de zogenoemde autonome ontwikkelingen. De beleidsarme opzet van de kadernota is doorgezet naar de begroting omdat het coalitieakkoord pas op 22 juli 2022 verscheen. De door uw raad te nemen besluiten luiden als volgt: 1.
De Programmabegroting 2023 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenraming 2024-2026;
2.
Het meerjareninvesteringsplan 2023-2026, zoals opgenomen in bijlage 1 van de begroting, vast te stellen;
3.
Een krediet van € 5.978.000, dat deel uitmaakt van het meerjareninvesteringsplan 2023-2026, voor de noodzakelijke (vervangings-)investeringen in 2023 beschikbaar te stellen.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
9
Inleiding Voor u ligt de Begroting 2023-2026 van de gemeente Den Helder. Vanwege de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 en het daarop volgende proces van het vormen van een nieuwe coalitie, was de Kadernota 2023 beleidsarm. Dit betekent dat geen nieuwe ruimtevragers zijn meegenomen. Wel zijn onontkoombare uitgaven (kosten door bijvoorbeeld nieuwe regelingen) en noodzakelijke uitgaven (externe ontwikkelingen) verwerkt. Dit zijn de zogenoemde autonome ontwikkelingen. De beleidsarme opzet van de kadernota is doorgezet naar de begroting, omdat het coalitieakkoord pas op 22 juli 2022 openbaar is gemaakt. Gezien het feit dat begin augustus alle financiële wijzigingen in het systeem verwerkt moeten zijn om de begroting tijdig af te kunnen ronden is ervoor gekozen ook een beleidsarme begroting op te stellen. De ontwikkeling in hoofdlijnen is hieronder weergegeven. Opvallend in de onderstaande cijfers is dat we aanzienlijke bedragen over houden, zeker in 2024 en 2025. Dat hangt samen met de uitkomsten van de meicirculaire; die een hoger accres geeft (vergoeding voor de algemene kostenstijgingen) en een aantal bijdragen voor specifieke zaken. De ambities van het Rijk, die het, deels samen met de gemeenten wil en moet uitvoeren, hangen hiermee samen. Een beleidsarme begroting betekent dan ook uiteraard niet dat er geen uitdagingen voor de gemeente zijn.
De internationale en landelijke ontwikkelingen maken de aanpak van belangrijke onderwerpen door de gemeente noodzakelijk. Te denken valt bijvoorbeeld aan de schuldenproblematiek voor inwoners door de stijgende inflatie en sterk stijgende energielasten, investeringen in duurzaamheid, de wens tot het bouwen van woningen in relatie tot de beperkingen die de stikstofmaatregelen meebrengen, de effecten van de stijgende kosten van werkzaamheden en investeringen in de openbare ruimte, de aangekondigde verandering van de aanpak van de Jeugdzorg etc. Daarnaast geeft het coalitieakkoord ambities voor de komende jaren weer. Dit alles vraagt ook de nodige flexibiliteit van het ambtelijk apparaat in de overspannen arbeidsmarkt. Opvallend is overigens dat in 2026 een aanzienlijke lager resultaat wordt voorzien. Dat hangt samen met het feit dat het Rijk alleen voor de periode 2022-2025 extra middelen heeft voorzien; de regeerperiode. Aangekondigd is dat voor het gat dat in de uitkering gemeentefonds valt in 2026, een nadere aanpak wordt gegeven, naar verwachting als op Prinsjesdag 2022. Zodra die duidelijk is, wordt de raad daarover geïnformeerd. Deze begroting geeft dus ruimte om ambities uit het coalitieakkoord in te vullen en externe ontwikkelingen op te vangen. De vertaling van het coalitieakkoord voor de zaken die reeds uitgewerkt zijn, volgen in een begrotingswijziging.
Deze wordt ook aangeboden aan de gemeenteraad en zal gelijktijdig met de begroting kunnen worden vastgesteld. Corona In de Programmarekening 2021 staat in de paragraaf Corona uitgebreid beschreven wat de gevolgen van de coronapandemie voor onze gemeente zijn (geweest). Zowel de effecten voor het voorbije jaar als de verwachtingen voor de korte en lange termijn staan in deze paragraaf beschreven. Voor de meerjarenbegroting zijn de effecten van de coronacrisis op lange termijn van belang maar deze zijn nog nauwelijks goed in te schatten. Een aantal belangrijke vragen zijn al eerder aangehaald en lijken ook alweer achterhaald: 1.
Is de coronacrisis echt over of komt er nog een nieuwe golf in het najaar van 2022 met nieuwe lockdowns? En blijft het Rijk aanvullende middelen verstrekken?
2.
In de programmarekening 2021 verheugden wij ons op de sterke economische opleving na de crisis en maakten wij ons gelijktijdig zorgen over de sterke inflatie. Dit laatste effect is in de samenleving inmiddels goed zichtbaar en wat betekent dit voor onze inwoners en de ontwikkeling van de kosten voor de gemeente zelf en hoe lang zal de hoge inflatie doorzetten? Wat is het blijvende effect van de crisis op de ondernemers en van de inflatie op onze inwoners?
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
10
3.
Door de economische ontwikkeling na corona nemen ook de prijzen voor brandstof toe, nog verder gestimuleerd door de oorlog in Oekraïne. Dit heeft bijvoorbeeld voor de haven als effect dat er meer scheepsbewegingen zijn voor olie- en gaswinning en dat wellicht de aanleg van windmolenparken versneld zal worden. Tevens hebben de hoge olie- en gasprijzen gevolgen voor de schepen in onze vissershaven.
Daarnaast zijn er op een ander niveau nog lange-termijn effecten mogelijk: 1.
Wordt het makkelijker om schaars personeel te werven door de betere mogelijkheden om thuis te werken en doordat kandidaten meer zekerheid willen?
2.
Wat betekent de crisis en de als gevolg daarvan opgelopen spanningen in gezinnen de komende tijd voor de vraag naar jeugdzorg en vrouwenopvang?
3.
Hoe ontwikkelt zich het aantal mensen dat een beroep doet op een bijstandsuitkering, zeker als we een nieuwe opleving van corona krijgen?
4.
Deze effecten zullen de komende tijd veel aandacht blijven vragen van de gemeente en aanpassingen aan de doelen van de politiek betekenen.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
11
Financiën in één-oogopslag
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
12
Kengetallen
2019
2020
2021
2022
Aantal inwoners op 1 januari
55.604
56.296
56.582
56.338
Inwoners tot 20 jaar
11.067
11.102
11.008
10.864
Inwoners 20-80 jaar
41.656
42.246
42.531
42.393
Inwoners 80 jaar en ouder
2.881
2.948
3.043
3.077
Aantal huishoudens
26.774
27.069
27.243
27.296
Aantal woningen (op 1 januari)
28.056
28.213
28.390
28.401
Waarvan koopwoningen
15.138
15.285
15.397
NB
% eengezinswoningen
73,1
73,1
72,9
73,1
WOZ-waarde woningen
€ 153.000
€ 161.000
€ 170.000
€ 184.000
Huishoudens met bijstandsuitkering
1.660
1.610
1.660
1.580
Aantal banen
25.860
26.320
26.390
NB
€ 607
€ 629
€ 636
€ 718
€ 733
€ 771
€ 787
€ 873
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden NB= Niet bekend
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
13
Programma's
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
14
Overzicht programma's
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
15
Bestuurlijke vernieuwing Het begrotingsprogramma Bestuurlijke Vernieuwing krijgt de titel ‘Samenwerkende Gemeente’. De verdere uitwerking daarvan vindt plaats in het Collegeprogramma; opdrachten en acties worden uitgewerkt naar concrete doelstellingen. Trends -
Inwoners willen steeds meer zeggenschap over hun eigen leefomgeving.
-
Datagedreven werken neemt toe.
-
Er zijn doelgroepen die niet mee kunnen in de digitalisering. En jongeren hebben andere (informatie)behoeften dan mensen die niet en/of minder digitaal zijn.
-
De gemeente Den Helder kent veel vacatures voor hoogopgeleiden die moeilijk te vervullen zijn.
-
Cybercrime neemt verder toe.
Doelen 1.
Den Helder kent een stabieler bestuur (raad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt.
2.
Den Helder voert beleid doeltreffender uit door beter en transparanter samen te werken met de verbonden partijen.
3.
Inwoners en ondernemers ervaren betere dienstverlening van de gemeente Den Helder.
4.
De gemeente Den Helder trekt gemakkelijker nieuw personeel aan en houdt bestaand personeel beter vast.
5.
Onze inwoners voelen zich meer betrokken bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
16
Doelen Doel 1.1 Den Helder kent een stabieler bestuur (raad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Vertrouwen in het bestuur van de gemeente Den Helder. Via ons inwonerspanel meten van vertrouwen in de manier waarop gemeente wordt bestuurd. 2023
2024
2025
2026
Heel veel 8%, veel 26%, neutraal (niet veel/niet weinig) 40%, weinig 18%, nauwelijks tot geen 4%. Geen mening 5%.
Heel veel 9%, veel 27%, neutraal (niet veel/niet weinig) 40%, weinig 17%, nauwelijks tot geen 3%. Geen mening 5%.
Heel veel 9, veel 29%, neutraal (niet veel/niet weinig) 40%, weinig 16%, nauwelijks tot geen 3%. Geen mening 5%.
Heel veel 10%, veel 30%, neutraal (niet veel/niet weinig) 40%, weinig 15%, nauwelijks tot geen 1%. Geen mening 5%.
Op vijfpuntsschaal: % mate van vertrouwen in manier waarop gemeente wordt bestuurd: heel veel, veel, neutraal (niet veel/niet weinig), weinig, nauwelijks tot geen. NB: Beoogde waarde 2022 (heel) veel was 32% en is werkelijk 10%. Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 1.1.1 Uitvoeren verbeteragenda Bestuurlijke Vernieuwing met de nadruk op de volgende onderwerpen: Toelichting: · · · ·
Inzet (digitale) participatiemiddelen voor inwoners, zoals digitaal platform Ingesprek.DenHelder.nl (Citizenlab). Communicatie over plannen en over genomen college- en raadsbesluiten, inclusief de afwegingen die daarbij een rol hebben gespeeld. Bevorderen van de toegang voor bewoners en ondernemers met initiatieven. Vergroten aanwezigheid organisatie, college en gemeenteraad in de wijk.
Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.
Doel 1.2 Den Helder voert beleid doeltreffender uit door beter en transparanter samen te werken met de verbonden partijen. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Mate van tevredenheid over de informatievoorziening van de verbonden partijen aan de gemeenteraad. Rapportcijfer van gemeenteraad over kwaliteit, volledigheid en tijdigheid aangeleverde informatie door (publieke en private) verbonden partijen. Bron: enquête door gemeente Den Helder onder raads- en commissieleden.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
17
2023
2024
2025
2026
6,5
6,6
6.7
6.8
-Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 1.2.1 Twee keer per jaar een extra commissie Bestuur en Middelen over de rapportage verbonden partijen die het college aanbiedt aan de raad. Toelichting: De directies van de private verbonden partijen in Den Helder geven een presentatie en beantwoorden technische vragen. Vervolgens bespreekt de commissie de rapportage met het college. Activiteit 1.2.2 We werken aan de bundeling van de ontwikkelcapaciteit die belegd is of was bij Zeestad CV/BV, Port of Den Helder en Den Helder Airport. Toelichting: De rolverdeling is inmiddels vastgelegd. De doelstelling vergt aanpassing. Vanuit het nieuwe coalitieakkoord zal hier weer verder invulling aan worden gegeven. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.
Doel 1.3 Inwoners en ondernemers ervaren betere dienstverlening van de gemeente Den Helder. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners de dienstverlening van de gemeente geven.
2023
2024
2025
2026
7,4
7,5
7,6
7,7
-MKB-onderzoek (peiling MKB-vriendelijkste gemeente) De verkiezing MKB-vriendelijkste gemeente is een initiatief van MKB-Nederland, uitgevoerd door onderzoeksbureau LexNova. Het is een tweejaarlijkse prijs, waaraan gemeente Den Helder in februari 2021 (editie 2020/2021) voor de eerste keer meedeed. 2023 De top 200 binnengekomen van de Nederlandse gemeenten.
2024
2025
2026
De top 100 binnengekomen van de Nederlandse gemeenten
De ranglijst is in juli 2021 bekend gemaakt: Den Helder op plaats 339 van de landelijke ranglijst.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
18
Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 1.3.1 Blijven investeren in goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers, zoals door het programma Excellente Dienstverlening. Toelichting: Met onze klanten werken we samen aan de ontwikkeling en toekomst van de werk-, leef- en leeromgeving. We leveren excellente, mensgerichte dienstverlening aan al onze klanten. Dat kunnen inwoners, bedrijven of instellingen zijn. Maar ook collega’s zien wij als klanten. We staan ten dienste van onze klant. Daarom vervullen wij hun vragen en/of behoefte op een mensgerichte manier, die de verwachting overstijgt! Hiervoor zetten wij onze kennis, producten, inspanning en diensten in. Activiteit 1.3.2 Inzet op betere dienstverlening aan ondernemers. Toelichting: Dit door het versterken van het lokaal ondernemersklimaat; het verbeteren van het overleg met ondernemersverenigingen en goede communicatie en beleid met betrekking tot het midden- en kleinbedrijf. Het resultaat: ondernemers tevreden over de gemeente en een goed imago bij ondernemers buiten de gemeente. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.
Doel 1.4 De gemeente Den Helder trekt gemakkelijker nieuwe personeel aan en houdt bestaand personeel beter vast. Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 1.4.1 Profileren van Den Helder als aantrekkelijke werkgever. Toelichting: We voeren ons vastgestelde arbeidsmarktbeleid uit Activiteit 1.4.2 Investeren in opleiding en training (leren & ontwikkelen). Toelichting: We investeren in ontwikkeling van medewerkers en teams Activiteit 1.4.3 Uitwerken van het begrip goed werkgeverschap in de breedste zin van het woord. Toelichting: n.v.t. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en)
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
19
n.v.t.
Doel 1.5 Onze inwoners voelen zich meer betrokken bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Het aantal deelnemers/gebruikers aan het participatieplatform ingesprek.denHelder.nl (Citizenlab) neemt ieder jaar toe. Via ingesprek.denhelder.nl maken we inzichtelijk hoe inwoners participeren bij initiatieven van de gemeente en bij (eigen) initiatieven uit hun buurt. 2023
2024
2025
2026
3.500
3.600
3.700
3.800
-Het aantal projecten op het participatieplatform ingesprek.denhelder.nl (Citizenlab) neemt ieder jaar toe. Onderstaande cijfers gaan over het aantal uit te voeren projecten (via ingesprek.denhelder.nl) in dat jaar. 2023
2024
2025
2026
15
16
17
18
-Het percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten (indexcijfer 2019 = 100) stijgt. Vrijwillige inzet inwoners voor hun stad (indexcijfer 2019 = 100). Effectindicator: percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten groeit jaarlijks met drie procent. We maken gebruik van het cijfermateriaal van vrijwilligersorganisatie Noordkop voor elkaar over hulpaanbod, gebruikers en hulpvragen. 2023
2024
2025
2026
112
115
118
122
-Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 1.5.1 Het participatieplatform ingesprek.denhelder.nl benutten we optimaal om het gesprek in en over projecten mogelijk te maken en zo inwoners meer te betrekken en te laten participeren. Toelichting: Het platform biedt verschillende mogelijkheden om de burgerparticipatie te vergroten, Denk bijvoorbeeld aan het uitzetten van enquêtes, inwoners laten stemmen op verschillende scenario’s en ideeën ophalen. Activiteit 1.5.2 Onder de Omgevingswet wordt een aanvrager voor een omgevingsvergunning verantwoordelijk voor het betrekken van de omgeving.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
20
Toelichting: We monitoren of de participatie afdoende is voor een goede belangenafweging, om zo nodig na evaluatie de regels te kunnen bijsturen. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
21
Verbonden partijen
Bijdragen verbonden partijen
bedrag
Cocensus, taakveld OZB Woningen
266
Cocensus, taakveld OZB niet woningen
324
Cocensus, taakveld Economische promotie
29
Cocensus, taakveld Belastingen overig
1
Regionaal Historisch Centrum Alkmaar, taakveld Overhead
268
Totaal
888
Bedragen x € 1.000
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
22
BBV verplichte indicatoren Indicator
NL2022
REK. 2021
BEGR. 2023
Formatie, aantal FTE per 1.000 inwoners
9,3
8,3
7,3
Bezetting, aantal FTE per 1.000 inwoners
8,4
8,4
6,2
Apparaatskosten per inwoner
417
NB
621
Externe inhuur: kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur
18
16
5
0,12
NB
0,11
Overhead, % van totale lasten
NB = niet bekend
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
23
Wat gaat het kosten? Overzicht van de geraamde bedragen vóór bestemming en de mutaties in de reserves: (De bedragen in de tabellen zijn x € 1.000 weergegeven) Rekening Begroting Begroting 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
-41.744
-40.506
-40.336
-39.745
-39.570
-39.607
Baten
159.008
158.560
163.621
166.114
168.096
159.259
117.265
118.054
123.285
126.369
128.527
119.652
Stortingen (lasten)
-9.211
-130
Onttrekkingen (baten)
9.609
6.224
2.885
2.222
2.219
2.219
398
6.094
2.885
2.222
2.219
2.219
117.662
124.147
126.170
128.590
130.746
121.871
Bestuurlijke vernieuwing Exploitatie
Saldo
Reserves
Saldo
Saldo van baten en lasten
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
24
Overzicht van de geraamde bedragen per stand: Begroting 2023
2024
2025
2026
115.506
115.312
116.077
116.077
Eerste tussenrapportage 2022
-1.073
-1.064
-1.042
-1.035
Kadernota
1.427
1.462
1.769
1.910
Programmabegroting 2023
10.310
12.880
13.941
4.918
Saldo van baten en lasten
126.170
128.590
130.746
121.871
Primitieve begroting
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
25
De mutaties uit de Programmabegroting 2023 worden hieronder toegelicht, waarbij de administratieve wijzigingen en de mutaties van € 10.000 en kleiner als totaal worden weergegeven. De mutaties uit voorliggende standen zijn als totaal opgenomen: Begroting 2023
2024
2025
2026
115.506
115.312
116.077
116.077
Eerste tussenrapportage 2022
-1.073
-1.064
-1.042
-1.035
Kadernota
1.427
1.462
1.769
1.910
Programmabegroting 2023
10.310
12.880
13.941
4.918
Administratieve wijzigingen
3.169
1.867
1.888
1.816
83
89
104
161
7.058
10.924
11.949
2.942
7.010
10.925
11.949
2.942
6.833
9.402
10.606
2.095
Primitieve begroting
Mutaties < € 10.000 Autonome ontwikkelingen Exploitatie Gemeentefonds: meicirculaire 2022
Deze circulaire bevat informatie over de invoering per 1 januari 2023 van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds en de actualisatie van het accres op basis van de Voorjaarsnota 2022. Hoewel de herverdeling nadelig uitpakt voor Den Helder, leiden de ambitieuze plannen van het Rijk tot forse (tijdelijke) accrestoename en daarmee een stijging van de algemene uitkering. In 2026 daalt het accres weer. Huur stadhuispanden Willemsoord
-70
-70
-70
-70
Op Willemsoord gaat de gemeente 2 panden in gebruik nemen welke eigendom zijn van Willemsoord B.V. Overeengekomen is dat de gemeente hier een jaarlijkse huurvergoeding van € 70.000 tegen over stelt. Personeelskosten
1.286
1.286
1.286
1.286
Deze mutatie wordt verder toegelicht in het hoofdstuk Financiële begroting, paragraaf Inleiding. Verhoging contributie VNG en bijdrage Fonds GGU
-42
-42
-42
-42
Zowel de VNG contributie als de bijdrage aan de VNG om de Gezamenlijke Gemeentelijke Activiteiten (GGU) te financieren is na instemming van de Algemene Ledenvergadering verhoogd. Ophogen budget verkiezingen
-60
-60
-60
-60
Tot en met 2027 worden er in ieder geval elk jaar verkiezingen gehouden. Het Rijk wil de vroegstembureaus continueren. Daarnaast wordt het straks verplicht om centraal te gaan tellen en ook aan softwarematige aspecten worden eisen gesteld die voor rekening van de gemeente komen. Gelet op de uitgaven voor gemeenteraadsverkiezingen 2022 wordt een ophoging met € 60.000 noodzakelijk geacht. Financiering
310
303
233
212
Deze mutatie wordt verder toegelicht in het hoofdstuk Financiële begroting, paragraaf Inleiding. Actualisering staat van investeringen (afschrijvingslasten)
-389
-506
-527
-638
Deze mutatie wordt verder toegelicht in het hoofdstuk Financiële begroting, paragraaf Inleiding. Actualisering staat van investeringen (rentelasten)
-348
-339
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
-330
-335
26
Deze mutatie wordt verder toegelicht in het hoofdstuk Financiële begroting, paragraaf Inleiding. Indexering tarieven
-237
-237
-237
-237
Deze mutatie wordt verder toegelicht in het hoofdstuk Financiële begroting, paragraaf Inleiding. Actualisering riool
-54
-54
-54
-54
De mutatie wordt toegelicht in het hoofdstuk 'Financiële begroting, paragraaf inleiding'. Hervormingsagenda Jeugdzorg
1.255
1.157
797
Het Rijk en de VNG werken op dit moment aan de Hervormingsagenda jeugdzorg. Deze zal naar verwachting dit najaar worden afgerond. Dit heeft gevolgen voor de meerjarenbegroting van gemeenten. Om op deze ontwikkelingen te kunnen anticiperen zijn er een aantal aanvullende afspraken gemaakt ten aanzien van de te verwachten ruimte in de gemeentelijke begroting aanvullend op de meicirculaire. Deze mutaties betreffen een verhoging van de uitkering gemeentefonds (programma Bestuurlijke vernieuwing) en de zorgbudgetten (programma Zorgzame gemeente). Egalisatie huisvestinglasten
-218
-12
-12
-12
Door fasering van uitvoering van de projecten voor permanente en tijdelijke huisvesting moeten hieraan gerelateerde boekingen in egalisatiereserves geactualiseerd worden. Per saldo blijven de lasten welke met de stadhuisgebouwen te maken hebben uitkomen op het eerder gemelde bedrag van € 1.522.000. Eind 2023 mag de ' egalisatiereserve Kerkgracht' afgesloten worden. Reserves Actualiseren kapitaalegalisatiereserves
48
-1
-1
-1
-2
-2
-2
-2
Een deel van de afschrijvingslasten wordt gecompenseerd door kapitaalegalisatiereserves. Deze moeten jaarlijks geactualiseerd worden. Egalisatie huisvestinglasten
50
2
2
2
Door fasering van uitvoering van de projecten voor permanente en tijdelijke huisvesting moeten hieraan gerelateerde boekingen in egalisatiereserves geactualiseerd worden. Per saldo blijven de lasten welke met de stadhuisgebouwen te maken hebben uitkomen op het eerder gemelde bedrag van € 1.522.000. Eind 2023 mag de ' egalisatiereserve Kerkgracht' afgesloten worden. Saldo van baten en lasten
126.170
128.590
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
130.746
121.871
27
Toelichting investeringen en reserves
Investeringen Investeringen
2023
economisch
1.620
Meubilair
40
Tractiemiddelen
240
ICT, narrow casting
30
ICT, klantbegeleidingszuil
45
ICT, servers en storage
100
ICT, netwerk
320
ICT, vergadersysteem
200
ICT, werkplekken (excl. ipad en iphone)
215
ICT, telefonie/mobiele devices
430
Totaal
1.620
Reserves Reserves Algemene reserve
toevoeging
onttrekking
0
2.006
Sociaal domein
2.006
Bestemmingsreserves
0
879
Helders perspectief
420
Kerkgracht kapitaallasten
253
Ambachtsweg kapitaallasten (renovatie en serverruimte)
48
Laadpalen
3
Nieuwbouw stadhuis
155
Subtotaal
0
Saldo onttrekkingen
2.885 2.885
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
28
Zorgzame gemeente De kosten van de Jeugdzorg en Wmo stijgen nog steeds. Dat geldt niet alleen in Den Helder, maar speelt in alle gemeenten in Nederland. De Jeugdwet en Wmo nemen preventie en de eigen kracht van gezinnen als uitgangspunt. Een ander doel is om professionals meer ruimte te geven voor eigen afweging: maatwerk. De financiële baten van jeugdhulp vallen veelal in de zorg (minder GGZ en somatische problemen op latere leeftijd) en op termijn op het gebied van werk en inkomen (via het behalen van een startkwalificatie of hoger onderwijsniveau). Preventie en vroegsignalering zorgen voor beter welzijn van kinderen, jongeren, gezinnen en ouderen. Integraal werken leidt tot passender zorg, maar vraagt voor multiprobleemgezinnen ook investeringen op andere gebieden, zoals wonen, werk en onderwijs. Landelijk is onderzocht dat de meeste maatregelen gericht op jeugdzorg niet één op één vertaald kunnen worden in lagere kosten in de jeugdzorg. Dat geldt wel voor bijvoorbeeld de inzet van praktijkondersteuners en gezinscoaches. In de wijksteunpunten / integrale toegang wordt samen met de inwoners gekeken naar hun hulpvraag of -vragen. Samen met onze maatschappelijke partners bundelen we onze expertises om onze inwoners laagdrempelig en efficiënt te kunnen helpen. Het behouden en/of verkrijgen van zelfredzaamheid staat hier voorop.
Hiermee streven we naar het voorkomen van onnodig dure individuele trajecten. Den Helder zet daarnaast ook in op andere vormen van preventie en vroegsignalering. Dat leidt weliswaar niet tot directe kostenbesparing, maar wel tot het voorkomen van problemen bij kinderen, jongeren en gezinnen en daarmee tot het voorkomen van zorgkosten op termijn. Naast het voorkomen en beperken van de instroom willen we de komende jaren ook inzetten op het bevorderen van de uitstroom. We onderzoeken waarom cliënten langer in de jeugdhulp blijven en gaan hier gericht op handelen. Een knelpunt in de zorgketen kan het afschalen van de zorg bemoeilijken. Dit vraagt een andere kijk op zorgcontracten, maar vooral ook weer de integrale blik. Organisaties buiten het sociaal domein, zoals kinderopvang en buitenschoolse opvang (bso) kunnen hierin een rol spelen. Het geldt echter ook voor maatregelen op het gebied van wonen, onderwijs en werk. De gezinscoaches bereiken resultaten bij de ‘top 80’ van de zorgtrajecten, maar door verbreding van de inzet/het instrumentarium is méér mogelijk. Betere beheersing van het volume aan benodigde zorg en ondersteuning is ook mogelijk door extra aandacht voor de inkoop en kostensystematiek en digitalisering.
In het afgelopen jaar is de inzet op de beheersing van volume en effectiviteit in de zorg en schuldhulpverlening door een integrale en gerichte aanpak geïntensiveerd. Ook de mogelijkheden tot participatie in de vorm van werk maken onderdeel uit van deze aanpak. We zetten in op maatwerk gericht op de top 80 van gezinnen waarvoor de hoogste kosten worden gemaakt. We hebben daarbij de ambitie om de kosten van de (jeugd)zorg met € 0,5 miljoen te verlagen in 2025 ten opzichte van de ervaringscijfers van dit moment. Dat doen we met meer sturing op de inkoop, met maatwerk in en afstemming tussen effectieve zorgtrajecten en goede en breed functionerende sociale wijkteams. Trends -
Toenemende wachtlijstproblematiek voor jongeren in de gemeente Den Helder. Behoefte aan laagdrempelig en preventief aanbod voor jongeren;
-
Toenemende mate van overgewicht en ongezonde levensstijl bij inwoners, met name onder jongeren. Balansverstoring in de samenleving, in verhouding veel ouderen ten opzichte van jongeren om deze doelgroep te kunnen ondersteunen;
-
Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk;
-
Toename van inwoners met problematische schulden en inwoners die leven in armoede;
-
De inzet van specifieke kennis en ervaringsdeskundigheid (zoals door mensen met een verstandelijke beperking, ggz-achtergrond, laaggeletterden en ex-verslaafden) neemt toe;
-
Digitalisering en digitale bereikbaarheid;
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
29
-
Toename van het aantal te huisvesten statushouders.
Doelen 1.
Minder jongeren in Den Helder zijn aangewezen op jeugdhulpverlening.
2.
Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede.
3.
Den Helder telt minder werklozen en bijstandsgerechtigden.
4.
De zorg voor kwetsbare inwoners is doelmatiger en speelt meer in op hun (zorg)behoefte
5.
Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk neemt af.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
30
Doelen Doel 2.1 Minder jongeren zijn er in Den Helder aangewezen op jeugdhulpverlening. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal jongeren met indicatie jeugdhulpverlening.
2023
2024
2025
2026
13,0
12,5
12,5
12,5
-Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 2.1.1 We zetten in op snelle signalering door laagdrempelige voorzieningen. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.1.2 Sturen op inkoop om de juiste zorg te kunnen verlenen. Toelichting: n.v.t. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.
Doel 2.2 Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Beroep op schuldhulpverlening
2023
2024
2025
2026
130
125
125
125
Bron: eigen registratie: aantal inwoners dat schuldhulpverlening ontvangt. Aantal inwoners dat zich aanmeldt bij de Voedselbank
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
31
2023
2024
2025
2026
110
105
105
105
Aantal geregistreerde huishoudens in het bestand van de Voedselbank. Bron: Het aantal daadwerkelijke gebruikers van de Voedselbank Den Helder. Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 2.2.1 Inzet via het Vroeg Erop Af-team van het Centrum Financieel Fit Den Helder voorkomt crisissituaties. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.2.2 Integrale aanpak, breed integraal casuïstiek overleg in de sociale wijkteams. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.2.3 Inzet van budgetcoaching en maatwerk in de duur van budgetbeheer, ter voorkoming van onder bewindstelling. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.2.4 Voorlichting geven aan jongeren op scholen binnen onze gemeente. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.2.5 Inzet Doorbraakfonds ter voorkoming van een impasse in de Schuldhulpverlening. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.2.6 Het bevorderen van zelfredzaamheid van inwoners door samenwerkingsafspraken met bewindvoerders te versterken. Toelichting: n.v.t. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
32
Doel 2.3 Den Helder telt minder werklozen en minder bijstandsgerechtigden. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Netto arbeidsparticipatie in Den Helder.
2023
2024
2025
2026
66,0
66,5
67,0
67.0
Percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking. Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 2.3.1 We leiden, in samenwerking met werkgevers en re-integratiebedrijven, inwoners met een bijstandsuitkering toe naar werk. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.3.2 Het Jongerenpunt helpt jongeren bij het vinden en behouden van een (leerwerk)baan en begeleidt jongeren bij het vinden van de juiste opleiding of de terugkeer naar school. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.3.3 Inburgeringsplichtigen begeleiden we bij hun inburgering. Doel is om de inburgeraar zo snel mogelijk te laten meedoen in de Nederlandse samenleving, het liefst met betaald werk. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.3.4 Inwoners met een loonwaarde tussen de 30% en 70% plaatsen we binnen de voorziening duurzaam aan het werk met LKS (loonkostensubsidie) en krijgen een vaste baan. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.3.5 Via de regionale website Zicht Op Werk geven we informatie en stimuleren we inwoners vanuit intrinsieke motivatie om eigen regie te pakken. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.3.6 We maken inwoners sollicitatievaardig via onze eigen sollicitatietraining ‘boksend naar een baan’.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
33
Toelichting: n.v.t. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.
Doel 2.4 De zorg voor kwetsbare inwoners is doelmatiger en speelt meer in op hun (zorg)behoefte. Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 2.4.1 Doorontwikkeling van wijkgericht aanbod en toegang voor alle hulp- en ondersteuningsvragen: sociale wijkteams. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.4.2 Via prestatieafspraken, gekoppeld aan subsidies, stimuleren we activiteiten gericht op preventie en vroeg-signalering. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.4.3 Inzet op sluitende ketens in de zorg (doorgaande lijnen in zorg en veiligheid en in zorg, onderwijs en arbeidsmarkt). Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.4.4 Aansluiten en door- ontwikkelen van digitale mogelijkheden voor ondersteuning bij zorg- en hulpvragen. Toelichting: n.v.t. Activiteit 2.4.5 Voor de Top 80 multiprobleemgezinnen zetten we in op accurate zorg: intensieve procesregie. Toelichting: n.v.t. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
34
Doel 2.5 Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk neemt af Wat gaan we ervoor doen? Activiteit 2.5.1 Onze subsidie en contractpartners vragen aandacht voor versterking en ondersteuning van het sociaal netwerk. Toelichting: Bovendien geeft Stichting Mantelzorgcentrum ondersteuning op het gebied van voorlichting, advies en begeleiding, ondersteuning bij regeltaken (mantelzorgmakelaar), ontmoetings-en ontspanningsactiviteiten en vrijwillige respijtzorg. Humanitas biedt vrijwillige thuiszorg en maatjesproject. MEE & de Wering zet onder andere vrijwilligers in voor praktische werkzaamheden in-en om het huis en biedt kortdurende hulp. GGZNHN financiert een familievertrouwenspersoon en biedt (digitale) voorlichting aan cliënten en mantelzorgers. Ook is via contractpartners inloop en dagbesteding mogelijk voor diverse groepen zorgvragers, mede gericht op de ontlasting van mantelzorgers. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) n.v.t.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
35
Verbonden partijen Bijdragen verbonden partijen
bedrag
GGD, taakveld Volksgezondheid
2.151
GGD, taakveld Geëscaleerde zorg
926
GrGa, taakveld Volksgezondheid
9.676
Cocensus, taakveld Inkomensregelingen
13
Veiligheidsregio, taakveld Volksgezondheid
14
Totaal
12.780
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
36
BBV verplichte indicatoren Indicator
NL2022
REK. 2021
BEGR. 2023
679,3
616,2*
715
Jongeren (12-21 jaar) met delict voor rechter (%)
1
1*
0,24
Kinderen (tot 18 jaar) in uitkeringsgezin
6
8*
8,7
Netto arbeidsparticipatie (% beroepsbevolking)
68
65*
64
Werkloze jongeren (16-22jaar)
2
4*
1,9
Personen met bijstandsuitkering per 10.000 inwoners
381
392
450
Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners 15-65 jaar
202
40*
12
% jongeren met jeugdhulp (tot 18 jaar)
10,5
14,4
13
% jongeren met jeugdbescherming (tot 18 jaar)
1,1
2,3
2,6
% jongeren met jeugdreclassering (12-23 jaar)
0,3
0,3
0,6
% jongeren met verblijf
1,1
2,1
3
Cliënten met maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners
649
690
77
Banen (per 1.000 inwoners 15-64 jaar)
* cijfers van 2020
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
37
Wat gaat het kosten?
Rekening Begroting Begroting 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
-109.657
-111.409
-106.447
-105.107
-105.107
-104.680
Baten
32.487
30.904
30.213
31.025
31.713
31.713
-77.170
-80.505
-76.234
-74.082
-73.394
-72.967
Stortingen (lasten)
-2.747
-3.969
-4.240
-4.899
-5.450
-5.450
Onttrekkingen (baten)
4.385
2.528
943
517
662
662
1.638
-1.440
-3.297
-4.382
-4.788
-4.788
-75.532
-81.946
-79.531
-78.464
-78.182
-77.755
Zorgzame gemeente Exploitatie
Saldo
Reserves
Saldo
Saldo van baten en lasten
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
38
Begroting 2023
2024
2025
2026
-75.112
-74.442
-73.841
-73.841
-236
-238
-242
-247
Kadernota
-1.216
-238
-508
-508
Programmabegroting 2023
-2.968
-3.546
-3.591
-3.160
Saldo van baten en lasten
-79.531
-78.464
-78.182
-77.755
Primitieve begroting Eerste tussenrapportage 2022
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
39
Begroting 2023
2024
2025
2026
-75.112
-74.442
-73.841
-73.841
-236
-238
-242
-247
Kadernota
-1.216
-238
-508
-508
Programmabegroting 2023
-2.968
-3.546
-3.591
-3.160
Administratieve wijzigingen
-2.843
-1.541
-1.562
-1.490
Autonome ontwikkelingen
-125
-2.005
-2.029
-1.669
-550
-2.005
-2.029
-1.669
-408
-607
-730
-730
Primitieve begroting Eerste tussenrapportage 2022
Exploitatie Begroting 2023 GrGa
De door de GrGa ingediende begroting 2023, waarmee de deelnemende gemeenten hebben ingestemd, dient door de gemeente te worden gevolgd. Dit betekent dat de begroting van de gemeente moet worden opgehoogd met de opgenomen bedragen. De grootste bijstelling betreft de extra bijdrage aan WSW. Dit komt door hogere personele lasten als gevolg van CAO aanpassingen. Personeelskosten
-84
-84
-84
-84
Deze mutatie wordt verder toegelicht in het hoofdstuk Financiële begroting, paragraaf Inleiding. Actualisering staat van investeringen (rentelasten) Deze mutatie wordt verder toegelicht in het hoofdstuk Financiële begroting, paragraaf Inleiding. Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ)
-58
-58
-58
-58
Vanaf 2019 heeft de GGD een tekort op de begroting voor de Openbare Geestelijke Gezondheidsdienst. De afgelopen jaren is het tekort gedekt uit reserve Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang respectievelijk uit de overgebleven middelen ten behoeve van de uitvoering van de Wet verplichte ggz. De gemeenten zijn in overleg met de GGD om zowel inhoudelijk als financieel tot een duurzame oplossing voor 2023 e.v. te komen. Het is wel duidelijk dat er structureel extra bijdragen van de gemeenten nodig zijn om deze taak goed uit te kunnen voeren. Hervormingsagenda Jeugdzorg
-1.255
-1.157
-797
Het Rijk en de VNG werken op dit moment aan de Hervormingsagenda jeugdzorg. Deze zal naar verwachting dit najaar worden afgerond. Dit heeft gevolgen voor de meerjarenbegroting van gemeenten. Om op deze ontwikkelingen te kunnen anticiperen zijn er een aantal aanvullende afspraken gemaakt ten aanzien van de te verwachten ruimte in de gemeentelijke begroting aanvullend op de meicirculaire. Deze mutaties betreffen een verhoging van de uitkering gemeentefonds (programma Bestuurlijke vernieuwing) en de zorgbudgetten (programma Zorgzame gemeente). Reserves
426
Onttrekking reserve BUIG
426
In de kadernota 2023 hebben we een incidenteel nadelig effect meegenomen met betrekking tot de uitkeringen van € 426.000 in 2023 ten laste van het gemeentelijk resultaat. Dit nadeel werd veroorzaakt door een nadelige bijstelling in de te verwachte ontvangsten vanuit het Rijk conform de voorlopige uitkering 2022. Nu blijkt dat er nog voldoende ruimte zit in de reserve BUIG, waardoor dit nadelige effect kan worden terug gedraaid.
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
40
Saldo van baten en lasten
-79.531
-78.464
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
-78.182
-77.755
41
Toelichting investeringen en reserves Investeringen Bij programma 2 zijn geen investeringen.
Reserves Reserves
toevoeging
onttrekking
4.516
1.219
760
702
Reserve Beschermd Wonen
3.756
517
Subtotaal
4.516
1.219
Bestemmingsreserves Reserve BUIG
Saldo toevoegingen
3.297
Programmabegroting 2023 Gemeente Den Helder
42
Vitale gemeente De gemeente Den Helder ontwikkelt zich tot een gevarieerd gebied dat aantrekkelijk is voor bedrijven, bewoners en bezoekers. De vitaliteit van de gemeente zien we terug in een sterke economische positie, goed onderwijs, voldoende werk en prettige woonmilieus. We willen dat nu en in de toekomst er in de haven van Den Helder voldoende ruimte is voor de Koninklijke Marine, hightech onderhoud van schepen, de ontwikkelingen in de offshore windmarkt en de waterstofeconomie. Met de Koninklijke Marine en de provincie Noord-Holland werken we samen om tot een langetermijnperspectief te komen en een daarop aansluitend ontwikkelingsperspectief voor het gebied Nieuwediep/Nieuwe Werk. We zoeken duurzame oplossingen langs de structurerende elementen mobiliteit, waterveiligheid en de energietransitie. De ontwikkelingskansen zullen de economische positie van de regio verder versterken. De ligging en faciliteiten in Den Helder maken de haven ook tot een belangrijke schakel tussen andere (zee)havens en het achterland. De positie van onze bedrijventerreinen hierin wordt versterkt. We zetten in op human capital waarbij we ons richten op toekomstgericht onderwijs passend bij de (toekomstige) bedrijvigheid in onze gemeente en regio. Ook zorgen we ervoor dat zoveel mogelijk mensen, inclusief de kwetsbare groepen, een baan vinden en hierbij nodig extra begeleid worden.