Bijlage 1. Programma Duurzaamheid 2024-2027.pdf

Dit doen we met alle betrokken partijen om een balans tussen de ambities van de energietransitie, natuurwaarden en leefbaarheid te creëren.

Netcongestie Een andere ontwikkeling binnen de energietransitie zijn de toenemende netcongestie problemen. Het probleem ontstaat wanneer de vraag naar transportcapaciteit van elektriciteit groter is dan de capaciteit van het net. Dit betekent dat de vraag en aanbod van elektriciteit elkaar conflicteren en dus de transportschaarste steeds groter wordt8. De oorzaak kent meerdere factoren: enerzijds is de energietransitie in volle gang. Er zijn overal nieuwe initiatieven om elektriciteit duurzaam op te wekken. Anderzijds, heb je te maken met verouderde wet- en regelgeving, trage vergunningstrajecten, gebrek aan technisch personeel en lange levertijden voor materialen. Hierin ligt ook een opdracht voor gemeente Den Helder. We maken inzichtelijk wat de netsituatie is binnen onze gemeente; technische oplossingen faciliteren en stimuleren door binnen ons bevoegd gezag de wet- en regelgeving aan te passen. Daarnaast helpt het om ruimtelijke ontwikkelingen zo te plannen dat de beschikbare netcapaciteit efficiënt benut wordt. Dit betekent dat er nauwe samenwerking noodzakelijk is tussen de gemeente, netbeheerder en initiatiefnemers.

Waterstof Den Helder kan de komende jaren een aantal ontwikkelingen verwachten op gebied van hernieuwbare energie. Een belangrijke ontwikkeling voor Den Helder is waterstof. Het is hierbij belangrijk om te benoemen dat waterstof op zichzelf geen bron van duurzame energie is, maar een energiedrager. Vrijwel alle waterstof die nu in Nederland wordt geproduceerd, is gemaakt van aardgas, waardoor CO2 vrijkomt. Waterstof zonder CO2-uitstoot opgewekt door wind of zon is voorlopig schaars en daarom duur. Waterstof gaat daarom vooral nodig zijn voor groot transport en industrie. Het is dus niet de verwachting dat waterstof een grote rol gaat spelen als vervanger voor aardgas in de gebouwde omgeving. Vanuit de Regio Deal Maritiem Cluster werken we aan verschillende waterstofprojecten. Deze zijn onderdeel van het bredere waterstofprogramma Noord-Holland Noord (NHN). De ambitie is dat de regio NHN de waterstof hub van Nederland wordt. Den Helder heeft hierbinnen een grote rol, zowel voor productie van waterstof als aanlanding en doorvoer van waterstof vanaf de Noordzee naar de rest van Nederland. Een van de ontwikkelingen is het project H2 Gateway, de blauwe waterstoffabriek. En dan is er nog het project in de haven om te verduurzamen met behulp van waterstof, zoals de walstroomvoorzieningen en het bunkeren van waterstof in de haven.

Dit biedt kansen om de energietransitie te verbinden met ontwikkelkansen voor onze bedrijven en lokale economie. Er zijn randvoorwaarden nodig waarbinnen de ontwikkeling van hernieuwbare energie in onze gemeente wordt toegestaan.

Verkenning soorten alternatieve energie In de duurzaamheidsambities van de huidige coalitie (2023-2026) worden geen opties voor alternatieve bronnen van energie uitgesloten. Daarmee staat deze coalitie open voor ontwikkelingen op het gebied van thorium en zogenoemde small modular reactors (SMR’s). Hoewel dit geen ontwikkeling op de korte termijn is, ziet de coalitie potentie voor de lange termijn. In deze coalitieperiode wordt dan ook verkennend onderzoek gedaan naar voor- en nadelen en zelfs naar haalbaarheidsonderzoeken waarbij onderzocht wordt of deze regio geschikt is om een rol te spelen in het opwekken van kern energie. 8

Die schaarse capaciteit wordt verdeeld volgens het molenaarsprincipe: wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Netbeheerders moeten aanvragen op volgorde van binnenkomst behandelen en mogen niet wegen hoe nuttig ze zijn of hoe goed ze binnen gemeentelijk beleid passen.

24

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

Energievisie Den Helder is benaderd door een aantal initiatiefnemers die voornemens zijn een aantal relatief grote energie gerelateerde projecten te realiseren waaronder één of meerdere zonneparken, een vergistingsinstallatie voor groen gas, een SMR en opslag van elektriciteit in een batterij. Maar ook de aanlanding van wind op zee, de productie van waterstof en het hoogspanningsnet (380 kV) hebben invloed op de positie van de gemeente Den Helder in de regio. De gemeentelijke energietransitie kan niet los worden gezien van ontwikkelingen in de regio. De gemeente kan in de toekomst immers zowel een importeur als exporteur worden van schone en duurzame energie. Deze en andere mogelijkheden vereisen een principieel besluit over de positie die de gemeente Den Helder wil innemen op het gebied van energie opwek, energie opslag en energie omzetting. Deze initiatieven richten zich merendeels op de logistieke hub Kooypunt/Kooyhaven. Dat betekent dat dezelfde (schaars) beschikbare gronden tot op zekere hoogte dezelfde markten bedienen. Er is echter geen (in)formeel kader op basis waarvan de gemeente de plannen kan beoordelen op wenselijkheid en vanuit een energetisch perspectief overeenstemming met het ruimtelijk beleid of de omgevingsvisie.

Er is een integrale breed gedragen gemeentelijke strategische energievisie nodig met de volgende doelstellingen: • Het bepalen van de toekomstige energievraag van de gemeente (vraagkant). • Het bepalen van het realistische techno-economische potentieel van de verschillende schone, dan wel duurzame energie opties (aanbodkant). • Door beiden te combineren, één of meerdere transitietrajecten te bepalen die zouden kunnen leiden tot energieneutraliteit. • Het vaststellen van de gewenste positie vanuit een energetisch perspectief van de gemeente in de regio (i.e. Kop van Noord-Holland). • Een kader op te stellen dat aangeeft welke argumenten de gemeente hanteert om bepaalde ontwikkelingen wel of niet te ondersteunen. Dit en andere zaken wordt uitgewerkt in een aantal deelstudies. De inzichten worden in 2024 afgestemd met partijen waaronder het havenbedrijf, Defensie, Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord, provincie Noord-Holland en regio gemeenten.

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

25

8. Circulaire samenleving De overgang naar een circulaire samenleving is een belangrijk thema dat aandacht krijgt in de Duurzaamheidsagenda. Deze omschakeling is niet alleen noodzakelijk, ze biedt ook kansen. De lineaire en circulaire economie staan in schril contrast met elkaar. In een lineaire economie worden grondstoffen omgezet in producten die aan het einde van hun levensduur worden vernietigd. Aan het begin vormen grondstoffen de input, vervolgens wordt het product gemaakt en afgeleverd bij de klant en tenslotte blijft er aan het einde van de keten afval over. In tegenstelling daarmee, draait een circulaire economie om het duurzame hergebruik van grondstoffen en materialen. Afval wordt grondstof en kringlopen worden gesloten. De centrale vraag is niet meer hoe willen we ons afval slimmer gebruiken? De focus verschuift naar: • het voorkomen van afval; • het zo goed mogelijk scheiden van afval zodat het hergebruikt kan worden; • het zoveel mogelijk benutten van materialen uit de eigen regio; • het beperken van het gebruik van fossiele (brand-)stoffen; • zuinig omgaan met water en het slim ontwerpen van gebouwen en producten.

8.1 Ambitie Circulaire samenleving is anders dan alle andere thema’s, omdat dit thema in Den Helder nog in de kinderschoenen staat. Er is tot nu toe geen ambitie geformuleerd of doel vastgesteld dat een kader vormt voor hoe we circulariteit vorm willen geven voor de toekomst. Voor dit thema wordt gekeken naar wat er nodig is om een realistische ambitie te vormen. De medewerkers van de gemeente Den Helder nemen waar dat kan initiatief om circulariteit te integreren in hun projecten en werkzaamheden. In de lokale context wordt circulariteit breder getrokken dan economie. Het is de samenleving die centraal staat om het belang van de inwoners en ondernemers van de gemeente Den Helder als onderdeel van deze transitie te benadrukken. In Den Helder spreken we daarom van een circulaire samenleving. Waarbij we duidelijk hebben welke grondstoffen we bezitten, hoe ze met elkaar in verbinding staan en welke invloed we kunnen uitoefenen om efficiënt gebruik van grondstoffen te stimuleren. We ambiëren om in 2040 onze kringlopen gesloten te hebben. Dit betekent dat nieuwe producten zo worden vormgegeven dat ze onze grondstoffen zo min mogelijk uitputten en herbruikbaar zijn. We beginnen met het beperken van de volgende sectoren: afval, bouw, dienstensector en eigen organisatie. Landelijk: een volledig circulaire economie in Nederland in 2050

Lokaal: in 2040 zijn onze kringlopen gesloten

8.2 Speerpunten

26

01

02

03

Ontwikkelen van vakkennis over grondstofstromen

Circulaire samenleving onderdeel maken van gemeentelijk beleid

Bevorderen van samenwerking met de markt en circulairiteit bij ondernemers en inwoners stimuleren

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

8.3 Strategieën

01 Ontwikkelen van vakkennis over grondstofstromen

Circulaire samenleving is een relatief nieuw thema voor de gemeente Den Helder. Het is daarom van belang dat we de kennis in onze organisatie vergroten. Deze kennis is er voor de interne organisatie en idealiter ook voor onze partners in de stad. Het delen van kennis draagt bij aan het creëren van bewustwording, wat een noodzakelijk onderdeel is van de transitie. De komende jaren streven we ernaar om inzicht te krijgen in wat voor stromen we als gemeente en gemeentelijke organisatie zelf produceren en hoe we deze kringlopen (zoveel mogelijk) kunnen sluiten. Tenslotte sluiten we aan bij regionale en landelijke kennisnetwerken om geïnspireerd te blijven en samen op te trekken met trendsetters.

02 Circulaire samenleving onderdeel maken van gemeentelijk beleid

We zien dat circulaire activiteiten nog niet altijd in verbinding staan met elkaar en vaak vrijblijvend zijn. Een circulaire samenleving heeft invloed op alle beleidsvelden van de gemeente. Al deze beleidsvelden werken idealiter vanuit een samenhangende visie en strategie om invulling te geven aan het groeiproces. In Den Helder wordt circulariteit vaak pas als eis meegenomen bij de aanbesteding en inkoop van een project, terwijl bij de start en het ontwerp al keuzes gemaakt worden die van invloed zijn op de mogelijkheden later in het proces. Daarom is een integrale aanpak van belang om het circulaire denken te verankeren in onze organisatie. Dit zorgt voor minder versnippering van kennis en ontstaat er meer samenhang tussen de projecten. Concluderend: een integrale aanpak helpt om in een project of proces de ambitie en kansen voor een circulaire samenleving in beeld te brengen en te prioriteren. Daarvoor worden vooraf de ambities ten aanzien van circulaire samenleving concreet en haalbaar vertaald in beleid en projecten. Daarnaast willen we inzichtelijk maken wat de verschillende obstakels zijn waardoor niet voor circulariteit kan worden gekozen.

Bevorderen van samenwerking met de markt en circulariteit bij ondernemers en 03 inwoners stimuleren Voordat gemeente Den Helder een ambitie vaststelt consulteren we de markt op kansen en de rolverdeling. Veel bedrijven zijn al bezig om hun productieproces te verduurzamen. Ze zijn zich bewust van de noodzaak om te overleven en worden ook intrinsiek gemotiveerd. We faciliteren het circulaire proces dat de lokale ondernemers doorlopen door uitwisseling van lokale restromen aan te moedigen en ondernemers te inspireren om samen te werken. Daarnaast stellen we ons open voor nieuwe initiatieven en innovatieve ondernemers die zich in Den Helder willen vestigen. Samen met de ondernemers bespreken we welke belemmeringen de gemeente eventueel kan wegnemen en wat de hulpvraag is. Bovendien betrekken we de brancheverenigingen en lokale ondernemersvereniging hierbij. Ten slotte faciliteren we onze inwoners om hun afval op de juiste manier te scheiden en grondstoffen zo zuiver mogelijk aan te bieden.

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

27

9. Communicatie en participatie In het eerste hoofdstuk schreven we al dat brede bewustwording rondom de 5 thema’s grote aandacht heeft in gemeente Den Helder. De ambities, speerpunten en strategieën bepalen de programmatische aanpak van duurzaamheid de komende jaren. Met een ondersteunende kernboodschap als vast onderdeel van de communicatie kunnen we collega’s en samenleving in gemeente Den Helder op herkenbare wijze informeren en enthousiasmeren over de uiteenlopende onderdelen van ons duurzaamheidsbeleid. Elk van de onderwerpen vraagt op zijn eigen manier om het beïnvloeden van kennis, houding en waar mogelijk gedrag, voor de succesvolle uitvoering van het programma.

9.1 Duidelijke boodschap Het risico van communicatie op het niveau van activiteiten is dat de boodschap versnipperd raakt en dat inwoners en bedrijven door de bomen (de activiteiten) het bos (de hoofdboodschap) niet meer zien. In de communicatiestrategie definiëren we een duidelijke hoofdboodschap, waar telkens verschillende deelboodschappen onder gehangen kunnen worden. Vanuit de verschillende activiteiten kan op de hoofdboodschap aangesloten worden. Voorbeeld van een hoofdboodschap zou kunnen zijn “Op weg naar een duurzaam Den Helder”. Vanuit activiteiten kan op een dergelijke hoofdboodschap worden aangesloten “We helpen u om uw tuin te vergroenen”.

9.2 Communicatiekanalen Gemeente Den Helder heeft eigen communicatiekanalen, zoals onze website www.denhelder.nl, het wekelijkse op vrijdag verschijnende Nieuwsblad van Den Helder met daarin ons Stadsnieuws en sociale media kanalen op Facebook, X (voorheen Twitter), Instagram en het meer zakelijke LinkedIn. Elk medium heeft zijn eigen attentiewaarde, allemaal zeer herkenbaar onder naam en huisstijl van gemeente Den Helder.

Nieuwsbrief energie besparen In juni 2023 is de eerste nieuwsbrief over energie besparen verspreid. De nieuwsbrief wordt drie keer per jaar verspreid. De nieuwsbrief is vooral gericht op particuliere woningeigenaren.

9.3 Communicatiemiddelen We streven naar een herkenbare stijl. Die stijl moet passen bij andere gemeentelijke communicatie. Dat geldt niet alleen voor de vormgeving, maar ook voor de inhoud. Soms worden externe partijen ingehuurd voor nét dat beetje meer in de communicatie. Denk aan onderwerp-specifieke films en fotografie, infografics en opvallende advertenties via gespecialiseerde bureaus in reclame en/of gedragsverandering. Afdeling Repro biedt ondersteuning bij het beoordelen van de opmaak. Recente uitingen die onlangs zijn verschenen zijn ansichtkaarten, advertenties en de energie-bespaarkrant.

9.4 Participatie Projecten starten met een goede analyse van de doelgroepen en samenwerkingspartners. Zij worden meegenomen in het traject van initiatief, afstemming, realisatie en uitvoering. Per stakeholder wordt de rol bepaald (meeweten, meedenken, meewerken, meebepalen). Als belangrijke externe stakeholders worden genoemd: Duurzaam Bouwloket, Energiecoöperaties, woningcorporaties (waaronder Woningstichting Den Helder en Woontij), Huisvuil Centrale Alkmaar, Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, Rijkswaterstaat, netwerkbeheerders (waaronder Liander en TenneT), Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, provincie Noord-Holland, Rijk, Koninklijke Marine, Defensie, Den Helder Airport en Port of Den Helder, NAM, bewoners(-verenigingen), ondernemers(-verenigingen). Verder nodigen de 5 thema’s uit om natuur- en milieueducatiecentrum De Helderse Vallei en Citymarketing te betrekken bij de projecten.

Ingesprek.denhelder.nl Per project of activiteit wordt zorgvuldig overwogen om bewoners en ondernemers te laten meeweten, meedenken, meewerken of meebepalen via ons participatieplatform ingesprek.denhelder.nl. In samenspraak met de afdeling communicatie kunnen verschillende tools worden ingezet. Een voorbeeld is de vragenlijst met stellingen die gebruikt is bij het opstellen van de Duurzaamheidsagenda. De resultaten zijn opgenomen in bijlage 4.

28

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

Taskforce Duurzaamheid In het Coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen dat er een Taskforce wordt opgericht met bewoners, deskundigen en ondernemers. De reden hiervoor is dat de overheid niet alleen tot oplossingen kan komen in de opgave van de energietransitie. Samenwerking is nodig. De Taskforce helpt mee bij het bedenken van innovatieve oplossingen. Hierbij gaat het gevraagd en ongevraagd de raad en het college adviseren over het duurzaamheidsvraagstuk. De focus ligt daarbij met name op de middellange en langere termijn. • Er wordt financiële ruimte gereserveerd om innovatieve oplossingen tot uitvoering te kunnen brengen. • De taskforce wordt een onafhankelijk orgaan dat raad en college van concrete adviezen voorziet. Het oprichten van een Taskforce is een van de activiteiten die onderdeel uitmaakt van de Duurzaamheidsagenda. Een Taskforce kan vele verschillende vormen aannemen en wordt zorgvuldig vorm gegeven waarbij de bezetting, taken en verantwoordelijkheden vooraf zijn bepaald. Een voorstel hiervoor wordt na vaststelling van dit Programma voorbereid en aangeboden aan het college waarna de raad wordt geïnformeerd.

Meer weten

over energi ezui

nig wonen?

Steeds mee r mensen mak en hun won sneller warm ing energiezuin wordt in huis. iger. Zodat Omdat het energiereke het minder beter is voo ning te verla tocht of r het milieu. gen. Of gewoon Manieren om om hun u op

weg te help U kunt uw huis en op verschillen Wat kost het? de manieren energiezuin En wat lever iger maken. t het meeste Wij helpen De vraag is: u graag op op? We snap wat kunt u het weg. Met inform pen dat het Op verschillen lastig kan zijn beste als eerst atie over wat de plekken om écht te e doen? u allemaal kunt kunt u inform beginnen. atie en advie doen. En over s krijgen. Hiero wat er finan cieel mogelijk nder geven wij u een hand is. ig overzicht. Vraag grat is advies aan Bent u op zoek het Duurzaam naar een betro Bouw loket of energiebes uwbaar uitvoe parende maat rend bedrijf? regelen? Met terecht bij het Of wilt u meer al uw vrage Duur weten over n over verdu subsidies www.duurzaam zaam Bouwloket, het urzaming kunt energieloke bouwloket u kosteloos t van de geme .nl/den-hel onafhankelijk ente Den Helde der voor meer adviseur. Kijk r. Ga naar informatie. Of daarvoor op 0223 208 000. stel al uw vrage www.duurzaam n aan een bouwloket .nl/contact of bel naar Telefonisch advi

esgesprek

Het is ook moge lijk bij het Duur 30 minuten zaam Bouw aan te vrage loket een uitge n. Daarin neem met u door. breider telefo t een Na afloop ontva nisch advie sgesprek van ngt u een same adviseur de mogelijkhe het energiezuin den voor energ nvatting met iger maken iebesparing van uw wonin daarin een www.duurzaam stappenpla g. Plan dit gratis bouwloket n (op maat) .nl/gratis-a telefonisch voor dviesgesp rek-denhelder. adviesgesprek in via

Informatieavo nd

Vacature

over het ener Wilt u weten giezuinig mak hoe u uw huis en van uw huis kunt isoleren? Kom dan op dinsdag 16 mei naar deinfo Of hoe u zelf duurzame stadhuis. We energie kunt rmatieavon starten om opwekken? d van het Duur 20.00 uur. Inschrijven zaam Bouw via www.duur loket op het zaambouw loket.nl/verduu rzamingsa anpak-den helder.

Energiecoach

(24 uur per week)

Voor de gemeente Den Helder zijn wij opzoek naar een energiecoach. Als energiecoach kom je bij de inwoners van de gemeente Den Helder thuis die een laag inkomen hebben en het huis kunnen verduurzamen. Wat ga je doen ● Je voert gesprekken met de inwoners en adviseert hen over energiebesparende middelen ● Je geeft de inwoners inzicht in hun energieverbruik en adviseert hen over mogelijke energiebesparing ten bestrijding van energie armoede ● Je brengt de energiebesparende middelen in de woning aan

Wat bieden wij ● Een arbeidsovereenkomst van 24 uur per week, voor ongeveer 26 weken ● Een bruto salaris per maand van € 2170,● Een opleiding tot energiecoach, deze opleiding duurt drie-en-een-halve dag

Wat vragen wij: ● Je hebt een MBO werk- en denkniveau ● Je hebt uitstekende communicatieve vaardigheden ● Je beschikt over een representatief voorkomen ● Je bent in staat om zelfstandig te kunnen werken

Kijk voor meer informatie op:

www.denhelder.nl/vacatures

● Je gaat discreet om met vertrouwelijke informatie

@denhelder.nl

www.denhelder.nl/vacatures

Gemeente Den Helder

@gem_denhelder

Wilt u ook eens glurenn? bij uw bure vond maandaga r Kijk dan op om 20:00 uu 23 oktober duurzame huis t binnen in he genoot! urt bu van een zaam of zelfs

giezuinig, duur ng deelt e rondleidi het is om ener ns een onlin Ontdek hoe ma’s. te wonen. Tijde aardgasvrij ringen en dilem oot tips, erva aan de uw buurtgen ne) stellen (onli en tu u al uw vrag dviseur. Heef Na afloop kunt onafhankelijk energiea r mee! een ireren en gluu bewoner en u dan insp plannen? Laat duurzame via tream kop voor de lives l/gluren-noord Meld u aan mbouwloket.n www.duurzaa

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

29

10. Programma begroting en middelen 10.1 Programma begroting Voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid zijn meerdere geldstromen beschikbaar. Zowel vanuit het Rijk, als door de provincie, zijn er regelingen en subsidies beschikbaar gesteld waar de gemeente Den Helder aanspraak op heeft gemaakt. De gelabelde middelen zijn voor meerdere jaren toegezegd met elk eigen verantwoordingsregels en eigen deadlines. Daarom maken deze middelen geen onderdeel uit van de begroting van het Programma Duurzaamheid. Om de middelen goed te kunnen besteden en verantwoorden is een goede administratie onontbeerlijk. Met een programma begroting wordt voorkomen dat de jaarovergangen elk jaar voor problemen zorgen.

10.2 Beschikbare middelen Rijk en provincie Hieronder is een overzicht gegeven van de beschikbare middelen van het Rijk en de provincie die buiten het Programma Duurzaamheid vallen. Aansluitend wordt een toelichting gegeven op de beschikbaar gestelde middelen. Orgaan Omschrijving Progrmma Co2024 budget flnanciering Rijk Uitvoeringsmiddelen klimaat€ 3.486.939 € 1.162.313 en energiebeleid (CDOKE) Nationaal isolatieprogramma (NIP) € 2.262.216 Energiearmoede (SPUK) € 1.355.382 Provincie Reg. Energiebespaarprogr. € 421.712 € 210.856 € 52.714 woningen 2023-2026 (REPW) Reg. Energiebesparingsprogr. € 295.489 € 147.745 €3 6.936 bedrijven 2022-2026 (REPB)

2025

2026

2027

€ 1.172.762

p.m.

p.m.

p.m

p.m.

p.m.

€ 52.714

€ 52.714

€ 36.936

Tabel 2: Beschikbare middelen Rijk en provincie

Rijk Uitvoeringsmiddelen klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Op basis van de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) zijn uitvoeringsmiddelen aangevraagd. Voor 2023 hebben we een bedrag van € 1.151.864 ontvangen. Voor de jaren daarna kunnen vergelijkbare bedragen worden aangevraagd. Demissionair minister Jetten heeft in zijn brief van oktober 2022 aangekondigd dat deze bedragen tot en met 2030 worden toegekend (zie tevens hoofdstuk 9.3).

Nationaal klimaatakkoord Met de meicirculaire 2022 is € 356.000 incidenteel beschikbaar gekomen voor de uitvoeringskosten van het Nationale klimaatakkoord. Deze gelden zijn bij de najaarsnota 2022 toegevoegd aan het Programma Duurzaamheid.

Aanpak energiearmoede (SPUK) Het Rijk heeft in 2022 en 2023 via de SPUK Aanpak Energiearmoede € 1.355.382 aan de gemeente Den Helder toegekend. De bestedingstermijn van deze gelden is ondertussen verlengd tot 31 december 2025. Tot 2023 is € 386.000 besteed, wat betekent dat voor de resterende periode nog € 969.382 beschikbaar is. Het projectplan Duurzaam Rondkomen 2.0 wordt in het eerste kwartaal 2024 aan het college en de raad ter besluitvorming aangeboden. Deze middelen maken geen onderdeel uit van de begroting van de Duurzaamheidsagenda.

Nationaal isolatieprogramma (NIP) Met de specifieke uitkering Lokale aanpak isolatie zijn gelden uit het Nationaal isolatieprogramma aangevraagd. In 2022 hebben we een beschikking ontvangen (zonder aanvraag) van € 290.130. In 2023 is € 1.972.086 ontvangen. Het projectplan voor de aanpak isolatie wordt in het tweede kwartaal van 2024 aan het college en de raad ter besluitvorming aangeboden. Deze middelen maken geen onderdeel uit van de begroting van de Duurzaamheidsagenda.

30

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

Provincie Regionaal Energiebespaarprogramma wonen 2023-2026 (REPW) In 2023 is subsidie verkregen voor activiteiten gericht op particuliere woningeigenaren om energie te besparen en het verduurzamen van de bestaande bebouwing te stimuleren. Het programma budget bedraagt € 210.856 en wordt voor 50% gefinancierd door de provincie. De middelen van de provincie maken geen onderdeel uit van de begroting van de Duurzaamheidsagenda. In de begroting van de Duurzaamheidsagenda is wel rekening gehouden met de co-financiering van de provincie.

Regionaal Energiebesparingsakkoord bedrijven 2022-2026 (REPB) Op het gebied van stimulering van energiebesparing en verduurzaming van bedrijven werken we samen met de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord en Klimaatroute. Het programma budget bedraagt € 295.489 en wordt voor 50% gefinancierd door de provincie. De middelen van de provincie maken geen onderdeel uit van de begroting van de Duurzaamheidsagenda. In de begroting van de Duurzaamheidsagenda is wel rekening gehouden met de co-financiering van de provincie.

10.3 Beschikbare middelen gemeente Den Helder Hieronder is een overzicht gegeven van de beschikbare middelen voor het Programma Duurzaamheid. Aansluitend wordt een toelichting gegeven op de beschikbaar gestelde middelen. Orgaan

Omschrijving

Den Helder

Duurzaam milieu Bestemmingsreverve Budget Programma Dusurzaamheid

2024

2025

2026

2027

€400.000 €180.000 €580.000

€400.000 €€400.000

€400.000 €€400.000

€400.000 €€400.000

Tabel 3: Beschikbare middelen gemeente Den Helder

Gemeente Den Helder Structurele middelen ‘Duurzaam milieu’ In de begroting is € 400.000 structureel beschikbaar gesteld. De raad hoeft geen extra middelen uit te trekken voor de uitvoering van de Duurzaamheidsagenda 2024-2027. De begroting voor de Duurzaamheidsagenda is opgenomen in bijlage 3.

Bestemmingsreserve Klimaatmaatregelen De afgelopen jaren zijn niet alle uitvoeringsgelden besteed. De voornaamste reden hiervoor was onvoldoende capaciteit. Daarom is er budget overgeheveld. Dankzij de rijksmiddelen voor capaciteit (CDOKE) zijn in 2023 projectleiders ingehuurd. We verwachten de aankomende jaren de beschikbare middelen volgens de begroting te besteden.

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

31

11. Voortgangsrapportage en monitoring 11.1 Voortgangsrapportage Jaarlijks wordt de Duurzaamheidsagenda aan het college ter vaststelling aangeboden. De raad wordt geïnformeerd door een raadsinformatiebrief. In de Duurzaamheidsagenda zijn per activiteit doelen geformuleerd. Een aantal keer per jaar wordt het tussenresultaat van de activiteiten verwerkt in de Duurzaamheidsagenda. Dit wordt onder andere gebruikt voor de rapportage in de P&C cyclus richting college en raad. Indien de ontwikkeling van de activiteit aanleiding geeft kan worden bijgestuurd. Daarnaast houdt de programmamanager via de jaarlijkse Duurzaamheidsagenda de realisatie van de activiteiten in de gaten of het programma wordt uitgevoerd conform de gemaakte afspraken.

11.2 Energieloket voor bewoners Het energieloket wordt uitgevoerd door Duurzaam Bouwloket. Duurzaam Bouwloket adviseert woningeigenaren gratis en onafhankelijk bij het energiezuinig, comfortabel en aardgasvrij maken van de woning. Ieder kwartaal ontvangen wij een rapportage met een overzicht van onderstaande activiteiten: • Uitgebrachte adviezen • Getroffen maatregelen • Websitebezoek • Tevredenheid en enquêtes De resultaten worden verwerkt in de Duurzaamheidsagenda en de P&C cyclus.

11.3 Klimaatmonitor Wij maken gebruik van de Klimaatmonitor om onze energietransitie te monitoren. Met de Klimaatmonitor kunnen wij onze beleidsdoelen volgen en ons beleid evalueren en bijsturen. De Klimaatmonitor verzamelt informatie uit tientallen bronnen, zoals CBS en RVO. Dit geeft een beeld van de voortgang van de decentrale energietransitie. Bijvoorbeeld op het vlak van energieverbruik, CO2-uitstoot en hernieuwbare energie.

Energieverbruik versus Hernieuwbare energie Den Helder, TJ 4.800

•

•

•

•

•

•

•

•

•

•

•2013

•2014

•2015

• 2016

• 2017

•

•

•

•

3.200

1.600

0

•2012

2018

2019

2020

2021

• Totaal bekend energiegebruik (incl. hern. warmte, zonnestroom ‘achter de meter’ • Totaal bekende hernieuwbare energie Bron is Klimaatmonitor (uit meerdere bronnen).

11.4 Evaluatie Het Programma Duurzaamheid kent een looptijd tot en met 2027. Na 4 jaar wordt het programma geëvalueerd. Met als doel input te leveren voor een actualisatie van het programma. De volgende vragen zijn onderdeel van de evaluatie: • In hoeverre is de visie nog actueel? • In hoeverre zijn de doelen bereikt? • Zijn de doelen nog passend? • In hoeverre heeft de strategie gewerkt? • In hoeverre heeft de programmatische aanpak gewerkt?

32

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

Bijlage 1. Duurzaamheidsagenda 2024-2027 Ambitie 2040

Speerpunt

Activiteit

Doel

Tussenresultaat

Taskforce Duurzaamheid

De taskforce wordt een onafhankelijk orgaan dat college en raad van adviezen voorziet.

Oprichten Taskforce Duurzaamheid.

Warmtecoaches Wijkuitvoeringsplannen startwijken De Schooten en Zwanenbalg Energieloket Energieadviezen aan huis Woonlening Energiecoaches Prestatieafspraken Doelgroepenaanpak (overige gebouwen)

Woningeigenaren adviseren over energie besparen en verduurzamen van woningen. Bewoners aanbod voor alternatieve duurzame warmte. Stimuleren van energie besparen en verduurzamen van particuliere woningeigenaren door activiteiten via het energieloket. Induvidueel advies over energie besparen en verduurzamen van woningen. Woning verduurzamen, levenloop en klimaatbestendig maken of grote renovaties uitvoeren. De afstand tot de arbeidsmarkt verkleinen voor inwoners met een bijstandsuitkering. Inwoners helpen met energie besparen. Vóór eind 2026 heeft tenminste 65% van de woningen een energieindex van <1,40. Energiebesparing en verduurzaming van overige gebouwen (VVE’s, particuliere verhuur).

In 2023 hebben 8 warmtecoaches 50 adviesgesprekken gevoerd. Handelingspersspectief voor woningeigenaren in de startwijken. In 2023 zijn 2.889 persoonlijke adviesgesprekken gevoerd en is de website 8.902 keer bezocht.

Algemeen

Energietransitie 100% energieneutraal

Inzetten op energie besparen en verduurzamen van woningen en bedrijven door inzicht, advies en financiele ondersteuning

In 2023 zijn 378 woningverbeterplannen opgesteld. In 2023 zijn er 60 leningen verstrekt met rente en 27 leningen zonder rente. In 2023 hebben 5 energiecoaches 3.400 huishoudens geholpen met advies en energie besparende producten. In 2030 hebben alle woningen een energieindex van <1,40. Handelingspersspectief voor overige gebouw eigenaren.

Opwekken van duurzame energie en ontwikkeling van hernieuwbare bronnen faciliteren

Zon op grote daken, parkeerterreinen en infrastructuur en grondgebonden zon Energievisie Den Helder Energiebespaar advies bedrijven Regionaal Energieloket Bedrijven ‘Ondernemersloket’

Opwek van 2,3 TWh hernieuwbare elektriciteit in 2030 in deelregio Kop van Noord-Holland. Inzicht in verbruik, opwek en opslag van duurzame energie. Bedrijven adviseren over energie besparen en verduurzamen. Energiebesparing en verduurzaming van bedrijven(terreinen).

Monitoring RES-viewer

Reductie gemeentelijk energieverbruik en verduurzamen gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed

Gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed verduurzamen

Voldoen aan de energiebespaarplicht.

Jaarlijkse monitoring aan de hand van de CO2 prestatieladder.

Ontwikkelen van kennis over klimaatadaptatie

Onderzoek risicogebieden

Inzicht in kansen, opgaven en prioriteiten met betrekking tot de kwetsbaarheden als opmaat voor een strategie en concrete acititeiten. Concrete plannen om de kwetsbaarheden en (prioriteits)gebieden uit de stresstesten te verminderen of voorkomen.

Ontwikkelkaart.

Strategisch kader voor realistisch en wenselijk transitiepad op hoofdlijnen. In 2023 zijn er 30 energiebespaarscans uitgevoerd. Oprichten Ondernemersloket.

Klimaatadaptatie Klimaatbestendig en waterrobuust

Uitvoeringsplan klimaatadaptatie Ontwikkelen kennisbank

Het realiseren van digitale plek voor het verzamen van kennis, interactieve webinars organiseren en opleidngsmogelijkheden voor team openbare ruimte realiseren.

In het uitvoeringsplan gaan we dieper in op de vijf kwetsbaarheden: verzilting, hitte, doorgte, wateroverlast en overstromingen. We laten zien waar we staan, waar we naartoe willen en wat er nodig is voor de toekomst. We delen de uitkomsten van de stresstesten en zorgen dat de organisatie aan de hand van de kaarten inzcht krijgt in de risico’s.

Klimaatadaptatie verankeren in ons beleid en handeling

Klimaatadaptieve maatregelen meenemen bij ontwikkelingen

Het meekoppelen van klimaatadaptieve maatregelen bij ontwikkelingen en daarbij toekomstige schade voorkomen en geld besparen.

Bij herinrichting, groot onderhoud en gebiedsontwikkeling passen we direct klimaatadaptieve maatregelen toe.

Stimuleren bewustwording klimaatadaptatie en initiatieven bewoners en bedrijven ondersteunen

Activiteiten faciliteren voor inwoners Bewonersinitaiteven ondersteunen

Kenisdeling en bewustwording creeëren en inwoners activeren om klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Vanuit bewonersinitiatieven de omgeving vergroenen.

In 2023 zijn 171 tegels gewipt.

Tegengaan zoveel mogelijk verzilting in het gebied Koegraspolder

Onderzoek waterveiligheidslandschappen Koegraspolder

Toekomstperspectief voor de Koegraspolder voor waterveiligheidslandschappen.

Samenwerking met agrarische bedrijven versterken

Toekomstbestendige agrarische activiteiten verkennen.

Er wordt onderzoek gedaan voor een toekomstperspectief voor de Koegraspolder als mulitfucntioneel landsschap in afweging met waterveiligheid. Toewerken naar een structurele oplossing voor verzilting en meebewegen indien verzilting toeneemt. Onderzoek naar manieren om water op te slaan in relatie tot business model agrariërs. Transitie bollenteelt met agraiërs.

Berging van regenwater voor natuur en energie

Toekomstperspectief voor de Koegraspolder.

Onderzoek naar ecologische, technische en economische mogelijkheden voor het creëren van een innovatief, geïntegreerd, toekomstbestendig en klimaat-adaptief systeem voor de opwekking van duurzame energie, het beschikbaar houden van voldoende zoetwater en het tegengaan van verzilting rondom de Koegraspolder en de nabijgelegen woongebieden.

Natuurwaardenkaart opstellen Kennisontwikkeling delen met partners Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen

Een nulmeting doen om plannen ter verbetering van de biodiversiteit voor de gehele gemeente op te stellen. Draagvlak creeren voor ontwikkelkeuzes. Vergroten en aaneensluiten van leefgebied inheemse soorten.

Abonnement op Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). De natuurwaardenkaart publiekelijk toegankelijk maken. Waar mogelijk ervoor zorgen dat de relatie tussen groen en water wordt versterkt.

Gebiedsspecifieke biodiversiteit stimuleren

In ontwikkelkeuzes worden de omgevingskwaliteiten meegenomen (te denken valt aan waterkwaliteit, waterstand, wind, bodemkwaliteit). In de isoletieopgave geen schade toebrengen aan beschermde diersoorten. Activiteiten die de betrokkenheid en kennis onder onze inwoners versterkt. Bewoners zijn geinformeerd over de juiste manier om biodiversiteit te kunnen verbeteren. Bij bestaande gebieden wordt aan ecolgisch groenbeheer gedaan. Hiervoor wordt rekening gehouden in het maaibeleid. Er worden ook natuurvriendelijke oevers toegepast en geborgd in het groenbeleidsplan.

Soorten en locaties afstemmen op lokale omstandigheden zoals windrichting, bodem- en waterkwaliteit.

De groenkaart in de gebiedsvisie vertalen naar natuurwaarde kaart om biodiversiteit te borgen in de ontwerpprocessen. Vroege inbreng van biodiversiteit in ontwerpprocessen en borgen in plannen, uitvoering en beheer.

Integraal werken versterken door werkprocessen te optmaliseren tussen de afdelingen Ruimte, Openbaar Gebied en Wijkbeheer.

Onderzoek doorfietsroutes en looproutes Actualisatie fietsbeleid Investering in fietsparkeren Actualisatie parkeerbeleid

Directe en comfortabele doorfietsroutes creëren. Ontbrekende schakel Julianadorp aanvulling.

Opstakels verwijderen, voorrang op rotondes realiseren. “Aansluiten bij regionaal fietsnetwerk. Fietstunnel station Zuid “

Bevorderen bereikbaarheid en toegankelijkheid Den Helder

Quickscan openbaar vervoer Onderzoek hub/transferium deelfietsen uitbreiden, deelauto’s stimuleren Laadpalen uitbreiden, laadinfrastructuur verbeteren Aanpak sluipverkeer

Toename fiets- en wandelverkeer OV gebruik stimuleren. Deelmobiliteit sitmuleren. Toename aantal elektrische voertuigen. Minder sluipverkeer.

Vermindering autobewegingen. Verkenning randvoorwaarden voor hub/transferium. Aantal mobipunten uitbreiden. Uitvoeringsregeling kabelgoten, zodat particulieren over straat met eigen elektriciteit kunnen opladen. Weren van vrachtverkeer, voetgangers en fietsgebied doortrekken.

Bestaande infrastructuur benutten met innovaties in slimme, duurzame mobiliteit

Kennisonderzoek naar innovaties en toekomstinge ontwikkelingen mobiliteit Samenwerking zoeken met marktpartijen

Verbeteren infrastructuur. Verbeteren infrastuctuur.

Intelligente verkeerslichten. Volgen van aanbod duurzaam vervoer, dat met collega gemeenten wordt gerealiseerd.

Het verminderen van de CO2-uitstoot van verkeersbewegingen van de gemeentelijke organisatie

Eigen wagenpark duurzaam inkopen Stimuleren van gebruik OV- en fiets door gemeentelijke collega’s

Verder beperken CO2-uitstoot gemeente.

Arbeidsrechtelijke voordeelmaatregelen als OV-reistijd=werktijd, beloning OV-gebruik, voorbeeldgedrag bestuurders organisatie.

Ontwikkelen van vakkennis over grondstofstromen

Nulmeting Pilotprojecten Organiseren inspiratiesessies Onderzoek naar subsidies

Inzicht in de vervolgstappen voor effectief hergebruik van grondstoffen. Vergroten van kennis en ondersteunen van lokale projecten. Inzicht in grondstofstromen: herkomst, gebruik en verwerking Overzicht van financiële steun voor inwoners en ondernemers vanuit de gemeente, provincie en het Rijk

Identificatie van de belangrijkste waardeketen in Den Helder. Inzicht in gronstofstromen: herkomst, gebruik en verwerking. Aansluiten kennisplatform en zelf ervaring opdoen, zoals bij inrichting nieuwe stadhuis, bouw station Zuid en Tillenhof, Stichting Helderse uitdaging. Best practices en ervaringen delen. Ondernemers en inwoners steunen bij initiatieven die bijdragen aan circulaire economie ambities.

Circulaire samenleving onderdeel maken van gemeentelijk beleid

Actualisatie van het afvalbeleid Stappenplan circulaire inkoop Openbare LED-verlichting

Minder restafval door maatregelen als tegengaan zwerfafval en bijzettingen, uitrol inzameling binnenstad en hoogbouw. In 2028 is circulair onderdeel van aanbesteding en inkoop < € 100 000. Reductie stroomverbruik door LED-verlichting toe te passen in de openbare ruimte.

Inzet op VANG-doelstellingen, zwerfafval en bijzettingen voorkomen, inzamelen van restafval op afstand. Ervaring opdoen met inkopen tot € 100.000,-. Duurzame energie inkopen via contractpartner HVC.

Bevorderen samenwerking markt voor circulair gedrag bij inwoners en ondernemers

Inspiratiesessies Contractafspraken met HVC Circulaire activiteiten promoten

Inzicht in (en wegnemen van) belemmeringen, laagdrempelig contactpunt voor ondernemers. Hoogwaardige recycling. Enthousiasmeren, nieuwe initiatieven aanmoedigen.

In overleg met ondernemers komen tot aanpak circulaire samenleving. Verbetering afvalbeleid met grondstof-stroom-analyse. Aanpak samenwerking met ondernemers, inspiratiesessies ondernemers en inwoners, lokale reststromen inzichtelijk maken, successen delen, Week van de circulairiteit.

Biodiversiteit Meer dieren en planten en meer soorten

Vergroten en aaneensluiten van leefgebied inheemse soorten Verbeteren van (overige) omgevingskwaliteiten

Soorten Management Plan (SMP) opstellen Initatieven van bewoners faciliteren Ecologisch groenbeheer toepassen Vroege inbreng van biodiversiteit in ontwerpprocessen

Groenkaart in gebiedsvisies opnemen

Aanbesteding starten. Percentage inwoners dat deelneemt aan initiatieven op gebied van biodiviersiteit ten opzichte van totaal. Het percentage openbaar groen dat ecologisch wordt beheerd.

Stroomlijnen van organisatie en beleid Duurzame mobiliteit Meest fietsvriendelijke stad van Nederland en CO2-reductie vervoer gemeentepersoneel

Verbeteren leefkwaliteit door stimuleren van vitale en gezonde mobiliteit

Maatwerk per gebied.

Cultuurverandering bij medewerkers in woon-werk-verkeer.

Circulaire samenleving Kringlopen zijn gesloten

Bijlage 2. Bestuurlijke Termijnkalender De Bestuurlijke Termijnkalender (BTK) is een belangrijk (politiek) instrument. Hieronder is een overzicht gegeven van onderwerpen die vanuit het Programma Duurzaamheid op de BTK worden geplaats. Dit neemt niet weg dat er vast ook onderwerpen zijn waar wij als bestuursadviseurs logischerwijs niet van op de hoogte kunnen zijn. Activiteit

2024 2025 2026 2027 Q1 Q2 Q3 Q4 Algemeen Taskforce Duurzaamheid Energietransitie Transitievisie Warmte 2.0 Wijkuitvoeringsplannen De Schooten en Zwanenbalg Isolatie aanpak Woonlening Duurzaam Rondkomen 2.0 Prestatieafspraken woningcorporaties Doelgroepenaanpak RES 2.0 Energievisie Regionaal Energieloket Bedrijven ‘Ondernemersloket’ Klimaatadaptatie Uitvoeringsplan klimaatadaptatie Biodiversiteit Soorten Management Plan (SMP) Duurzame mobiliteit Actualisatie fietsbeleid Actualisatie parkeerbeleid Quickscan openbaar vervoer Deelfietsen uitbreiden, deelauto’s stimuleren Aanpak sluipverkeer Eigen wagenpark duurzaam inkopen Circulaire samenleving Actualisatie afvalbeleid Contractafspraken HVC

34

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

Bijlage 3. Begroting Duurzaamheidsagenda 2024-2027 Activiteit 2024 2025 2026 Algemeen

2027

Communicatiecampagnes Provincie € 5.000 € 5.000 € 5.000 € 5.000 Taskforce Duurzaamheid p.m. p.m. p.m. p.m. Energietransitie Transitievisie Warmte 2.0 Rijk € 30.000 Warmtecoaches Provincie € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 Wijkuitvoeringsplannen Provincie € 75.000 € 75.000 € 75.000 € 75.000 Isolatie aanpak Rijk € 50.000 € 50.000 € 50.000 € 50.000 Adviezen en ondersteuning particuliere eigenaren Provincie € 50.000 € 50.000 € 50.000 € 50.000 Woonlening € 65.000 € 65.000 € 65.000 € 65.000 Doelgroepenaanpak (overige gebouwen) € 5.000 € 5.000 € 5.000 € 5.000 Energiebespaar advies bedrijven Provincie € 30.000 € 30.000 € 30.000 € 30.000 Regionaal Energieloket Bedrijven ‘Ondernemersloket’ Provincie € 30.000 € 30.000 € 30.000 € 30.000 Gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed verduurzamen € 20.000 € 20.000 € 20.000 € 20.000 Klimaatadaptatie Onderzoek risicogebieden € 30.000 € 5.000 € 5.000 € 5.000 Bewonersinitaiteven ondersteunen € 15.000 € 15.000 € 15.000 € 15.000 Onderzoek waterveiligheidslandschappen Koegraspolder Provincie € 20.000 € 20.000 Biodiversiteit Soorten Management Plan Rijk en provincie € 50.000 € 50.000 € 50.000 € 50.000 Natuurwaardenkaart € 7.000 € 7.000 € 7.000 € 7.000 Begroting € 1.763.000 € 462.000 € 437.000 € 447.000 € 417.000 Dekking € 1.780.000 € 580.000 € 400.000 € 400.000 € 400.000

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

35

Bijlage 4. Participatie Duurzaamheidsagenda 2024-2027 De activiteiten uit de Duurzaamheidsagenda zijn getoetst bij inwoners, ondernemers en bij de raad. Dit hebben we gedaan aan de hand van stellingen. De inleiding daarbij was: niet alles kan tegelijkertijd, we gaan kiezen. De stellingen stonden op twee vragenlijsten. De eerste vragenlijst is geplaatst op ons participatieplatform ingesprek. denhelder.nl. De tweede vragenlijst is gestuurd naar de raad ter voorbereiding op het Duurzaamheidscafé. Door uit stellingen te kiezen konden respondenten aangeven wat zij belangrijk vonden.

Duurzaam Den Helder Wat vind jij belangrijk voor jouw wijk, straat of huis?

De Duurzaamheidsagenda van gemeente Den Helder staat vol acties voor de komende jaren. Meer schone energie, gezond en elektrisch vervoer, ruimte voor planten en dieren, hergebruik van grondstoffen... Maar niet alles kan tegelijk, we gaan kiezen. En jij kiest mee door ons te laten weten wat jij belangrijk vindt! Ga met de QR-code naar ingesprek.denhelder.nl en vul de vragenlijst in.. Met jouw keuzes geef je jouw beste advies voor de uitvoering van de Duurzaamheidsagenda. Liever eerst meer lezen? Kijk op denhelder.nl/duurzaam. Wat is jouw keuze? Laat het ons weten vóór 30 september

Afbeelding 2: Advertentie oproep deelname stellingen duurzaamheidsagenda ingesprek.denhelder.nl.

Participatie via ingesprek.denhelder.nl Participatieplatform ingesprek.denhelder.nl is de digitale ontmoetingsplaats waar inwoners en ondernemers als particulier hun mening kunnen geven op actuele projecten. Voor deelname aan het platform is eenmalig een aanmelding nodig, waarbij de deelnemer zijn of haar postcode en voorkeur voor onderwerpen aangeeft. De vragenlijst met stellingen voor het Programma Duurzaamheid stond open voor reactie van 31 augustus tot en met 30 september 2023. Bewoners en ondernemers zijn via de sociale media kanalen opgeroepen om te reageren. Ook plaatsten we een advertentie in het weekblad van Rodi media (waarin ook Stadsnieuws van de gemeente wekelijks verschijnt). In totaal reageerden 181 respondenten via ingesprek.denhelder.nl.

Participatie Duurzaamheidscafé met de commissie- en raadsleden Voorafgaand aan het Duurzaamheidscafé met de raad, legden we de raadsleden dezelfde vragenlijst voor. Enkele raadsleden vonden de vragenlijst sturend. Uiteindelijk vulden 10 raadsleden de lijst volledig in. Het overzicht van de respons is verzameld en te vinden aan het einde van deze bijlage.

36

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

Tijdens het Duurzaamheidscafé hebben de projectleiders van de Big 5 de ambities, speerpunten en activiteiten gepitcht. De raadsleden hebben aan gesprekstafels gesproken over de prioritering van activiteiten in de Duurzaamheidsagenda. De raadleden konden de activiteiten prioriteren op een groot A0 vel (zie afbeelding 4).

Afbeelding 3: Gesprekstafels Duurzaamheidscafé. de gesprekstafel.

Afbeelding 4: Prioriteren van de activiteiten aan

Meest opmerkelijke bevindingen Voor de energietransitie kwam naar voren dat zowel bewoners en ondernemers als de raad het belangrijk vinden dat we met de slecht geïsoleerde woningen beginnen. Ook zien beide groepen het meeste heil in nieuwe technieken, zoals energieopslag en waterstof. Opmerkelijk is dat het raad het verduurzamen van de eigen gebouwen heel belangrijk vindt, terwijl ondernemers en inwoners liever zien dat openbare gebouwen als bibliotheek en sportzalen worden verduurzaamd. Op gebied van duurzame mobiliteit willen de meeste respondenten dat de gemeente aandacht besteedt aan gezonde mobiliteit en dat de bereikbaarheid van de gemeente verbetert door meer en betere buslijnen (OV). Bewoners hebben vooral behoefte aan goede fietsenstallingen en om het fietsgebruik te bevorderen, terwijl de gemeente de behoefte aan laadpalen voor elektrisch vervoer veel hoger inschat. Het verbeteren van de bereikbaarheid van Den Helder heeft voor alle groepen de hoogste prioriteit. Alle respondenten vinden het belangrijk dat er extra regels komen voor klimaatadaptatie bij nieuwbouwplannen en projecten. Ook zien de groepen meer in (regionaal) samenwerken met andere gemeenten, partners en ondernemers voor kennisuitwisseling dan dat de gemeente zelf onderzoek doet naar de gevolgen van klimaatverandering.

Kennis en bewust gedrag zijn volgens de respondenten belangrijke voorwaarden om Den Helder te beschermen tegen klimaatverandering en ook zijn bewoners en ondernemers vóór extra regels voor het verplicht aanbrengen van klimaatadaptieve maatregelen bij (ver-)bouwplannen. Op gebied van biodiversiteit zijn de meningen verdeeld, waar het gaat om ondersteunen van lokale initiatieven of zorg van de gemeente voor openbaar groen. Het betrekken van natuur- en belangenorganisaties bij nieuwbouwprojecten of aanleg van parken vinden alle respondenten belangrijk, terwijl het verbeteren en versterken van natuurvriendelijke oevers en boomveiligheid echt zaken voor de gemeente zijn. Opmerkelijk is dat bewoners het belangrijk vinden dat openbaar groen en -water op elkaar aansluit, terwijl de raadsleden het stimuleren van initiatieven van inwoners en ondernemers juist als prioriteit ziet. In de respons zien we terug dat alle bewustwording en communicatie voor de circulaire samenleving nog op gang moet komen: de raad vindt vooral dat er meer communicatie en maatregelen moet komen tegen afvaldumping, zwerfafval en bijzettingen. En ook nog steeds 30% van de inwoners ziet circulariteit ook als iets van de gemeente, samen met HVC en ondernemers.

Voor de resultaten, kijk op ingesprek.denhelder.nl: https://ingesprek.denhelder.nl/nl-NL/projects/duurzaam Resultaten vragenlijst Duurzaamheidsagenda inwoners ondernemers raad oktober 2023 https://ingesprek.denhelder.nl/nl-NL/projects/duurzaam

Programma Duurzaamheid 2024 – 2027

37

Gemeente Den Helder januari 2024 Opmaak: Repro gemeente Den Helder