Bijlage 1. Monitoringsrapportage Programma Duurzaamheid.pdf

Monitoring Programma Duurzaamheid

Januari 2025

Inleiding

1 2

Monitoring

Pagina 6

3

4 Conclusie

Pagina 5

5 Slotwoord

Pagina 3

Programma Duurzaamheid

Inhoud Pagina 22 Pagina 23

Inleiding De afgelopen jaren zijn er wereldwijd en nationaal afspraken gemaakt over duurzame ontwikkeling. Deze afspraken zijn vertaald naar lokale ambities voor gemeente Den Helder, in het Programma Duurzaamheid 2024-2027. Het programma is verdeeld in vijf thema’s, met bijbehorende speerpunten. Deze rapportage is opgesteld om de voortgang van het Programma Duurzaamheid te monitoren.

Mondiaal • Akkoord van Parijs (2015)

Europees •

• Doel maximaal 1,5° C stijging van de temperatuur

•

Nationaal

•

Lokaal

Noord-Hollandse

•

Energieneutraal (2040)

klimaataanpak

•

Aardgasvrij (2040)

Doel 55% minder

•

Fietsvriendelijke stad (2040)

klimaat

broeikasgassen

•

Klimaatbestendig en waterrobuust

Doel 55% minder

uitstoten (2030) en

broeikasgassen

broeikasgassen

klimaatneutraal

uitstoten (2030) en

uitstoten (2030) en

(2050)

klimaatneutraal

klimaatneutraal

(2050)

(2050)

Europese Green

•

Klimaatakkoord

Deal

•

Klimaatwet

Europese

•

Beleidsprogramma

Klimaatwet •

Provinciaal

Doel 49% minder

•

•

(2040) •

Meer dieren, planten en diverse soorten (2040)

•

Gesloten kringlopen (2040)

Programma Duurzaamheid Om de ambities uit het programma te realiseren, zijn er speerpunten bepaald waarbinnen we activiteiten uitvoeren. De

P

activiteiten van het afgelopen jaar en de activiteiten en

ma Duurzaam m a he gr id o r

begroting voor het komende jaar worden jaarlijks bepaald,

Ambities

gemonitord en geactualiseerd in de Duurzaamheidsagenda. Speerpunten

2024 is er een motie aangenomen. Hierin is het college gevraagd een eenduidig monitoringsinstrument vast te stellen en toe te passen op de Duurzaamheidsagenda.

In deze rapportage kijken we terug op de activiteiten die in de

Duurzaamheidsagenda 2024 zijn uitgevoerd. De resultaten

aatakkoord Klim

Bij het vaststellen van het Programma Duurzaamheid begin

Activiteiten

Duurzaamheids agenda

van deze activiteiten zijn per thema op een eenduidige manier gemonitord. Op basis van de resultaten van de monitoring is de Duurzaamheidsagenda 2025 geactualiseerd en zijn nieuwe activiteiten voorgesteld.

Actualiseren

Monitoren

Monitoring De manier van monitoring van activiteiten, projecten of programma’s wordt de aankomende jaren verder ontwikkeld in onze gemeente zodat we meer data-gedreven kunnen werken. De monitoringstool in de vorm van een ‘Digitale Tweeling’ biedt een basis voor een data-gedreven werkwijze. Hiermee kunnen we data uit verschillende opgaven combineren, bijhouden, visualiseren op kaarten, analyses uitvoeren om beleid te verbeteren of resultaten presenteren in dashboards die laten zien wat we als gemeente doen en waar we staan. Dit alles gebeurt op een balans tussen meetbare en niet direct meetbare parameters (kwalitatief en kwantitatief).

Veel andere gemeenten hebben dezelfde behoefte voor een monitoringstool. Daarom werken we vanuit het Programma Duurzaamheid samen met onder andere de gemeente Alkmaar, BUCH, Zaanstad en de provincie NH om een kostenefficiënte oplossing te ontwikkelen. Dit kost proces tijd om zowel intern als extern goed in te vullen. De tool moet gebruiksvriendelijk zijn voor politiek, bestuur, ambtelijke organisatie, maar vooral ook voor inwoners en ondernemers. Zo kan iedereen zien waar we staan en waar we heen willen. Voor het monitoren van het Programma Duurzaamheid is als onderdeel van een pilot een jaarabonnement op de Digitale Tweeling Nederland afgesloten. Er is gestart met het invoeren van openbare en lokale data in kaartlagen om onze ambities en activiteiten meetbaar te maken in dashboards. De monitoringstool voor het Programma Duurzaamheid wordt in 2025 verder ontwikkeld, maar is op dit moment nog niet volledig gereed en openbaar.

Op 3 februari 2025 wordt tijdens een beeldvormende avond een toelichting gegeven op de toepassingen van de Digitale Tweeling. Op 24 februari 2025 wordt de monitoringstool voor het Programma Duurzaamheid in de commissie besproken.

Energietransitie Speerpunten & ambities Klimaatakkoord Voorbereiding aardgasvrij In 2030 is 20% van de woningvoorraad voorbereid op een toekomst zonder aardgas

Verminderen van gemeentelijk energieverbruik en verduurzamen gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed

Hernieuwbare bronnen elektriciteit In 2030 komt 70% van alle elektriciteit uit hernieuwbare bronnen

Inzetten op energie besparen en verduurzamen van woningen en bedrijven door inzicht, advies en financiële ondersteuning

Landelijke ambitie

Regionale Energiestrategie

100% aardgasvrij In 2050 zijn alle woningen aardgasvrij

2,3 TWh hernieuwbare elektriciteit In 2030 wordt 2,3 TWh hernieuwbare elektriciteit in deelregio Kop NH opgewekt

Speerpunt gemeente CO2 Prestatieladder In 2026 is 53% minder CO2 uitstoot tov 2018

100% energieneutraal in 2040 De opwek van duurzame energie minimaal gelijk aan de vraag

Klimaatakkoord

Speerpunt gemeente

Speerpunt gemeente

Ambitie Den Helder

Opwekken van duurzame energie en ontwikkeling van hernieuwbare bronnen faciliteren

nu 2026

Landelijke, regionale en lokale ambities voor de energietransitie

2030

2040

2050

Energietransitie

Verminderen gemeentelijk energiegebruik

Hernieuwbare elektriciteit Nog 0,65 TWh tot behalen doel Greendeal Kooypunt Voor een energieneutraal bedrijventerrein in 2040 en onderzoek mogelijkheden energiehub.

5,7 GWh per jaar extra

In de gemeente heeft 38% van de woningen zonnepanelen. Het gemiddelde van Nederland is 33% (CBS, 2023).

Aanpak zon op dak bedrijventerreinen

doel 1,64 TWh

1,65 TWh

2,3 TWh

2022

2023

2030

-

doel

429 bedrijven benaderd 34% advies ontvangen 14% intentie realisatie zonnepanelen

12% van bedrijfsdaken zijn

Duurzame opwekking deelregio Kop van Noord-Holland

voorzien van zonnepanelen (Zonnedakje, 2023).

Het doel is behaald. In 2025 wordt een nieuwe doelstelling vastgesteld doel

realiseren. Geschatte potentie van 4,5 GWh op daken bedrijventerreinen

17 GWh

57 GWh

2023

2030

De gemeente is gecertificeerd op Niveau 3 voor de CO2-prestatieladder (sinds 2018).

56% CO2

53% CO2

2023

2026

% CO2 reductie ten opzichte van 2018

Opwek zon op dak per jaar, RES ambitie gemeente Den Helder (Bron: Zonnedakje)

Bron: CO2-prestatie ladder – data HVC (Duurzame Adviseurs, 2023)

Bron: Regionale Energiestrategie Kop van Noord-Holland, 2024

Inwoners gebruikten in 2023 gemiddeld bijna

17% minder elektriciteit dan inwoners uit vergelijkbare gemeenten.

Gasverbruik m3 per jaar

Jaarlijks gemiddeld gas- en elektriciteitsverbruik per huishouden 3000

1400

2800

1300

2600

1200

2400

1100

2200

1000

2000 1800

900

800 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Gemiddeld elektriciteitsverbruik huishouden gemeente Den Helder kWh Gemiddeld elektriciteitsverbruik huishouden vergelijkbare gemeente 50.000-<75.000 inw. kWh Gemiddeld gasverbruik huishouden gemeente Den Helder m3 Gemiddeld gasverbruik huishouden vergelijkbare gemeente 50.000-<75.000 inw.m3 Bron: CBS, 2023

Elektriciteitsverbruik kWh per jaar

Energieverbruik- en besparing woningen In 2024 is er ongeveer

1,4 miljoen aan leningen verstrekt via de Woonlening voor het verduurzamen van woningen.

Label F 14%

Label G 4%

Label A 20%

Label E 9% Label B 14% Label D 6% Label C 33%

In 2023 hebben woningeigenaren in de gemeente 23.530 m2

Label A

Label B

Label C

Label E

Label F

Label G

Label D

We hebben 8

vrijwillige warmtecoaches die

Het Duurzaam Bouwloket heeft in totaal

als buurtgenoot gratis energieadvies aan huis geven.

1.895 persoonlijke en digitale adviezen verstrekt.

Energiecoaches hebben bij meer dan 500 huishoudens kleine energiebesparende producten aangebracht.

We hebben twee

Het Duurzaam Bouwloket en Susteen hebben samen 538

31 maatregelen

aan isolatie aangebracht, gefinancierd met subsidies van het Rijk (ISDE).

Verdeling alle woningen en energielabels gemeente Den Helder, inschatting 2022* *Dit is mix van geschatte en afgemelde labels, energielabels worden vaak niet tussentijds geüpdatet. Bron: Eigen dashboard isolatieaanpak

energieadviezen aan huis verstrekt.

inkoopacties georganiseerd voor isolatiemaatregelen, zonnepanelen en warmtepompen. Er zijn uitgevoerd.

Energietransitie Gemiddeld aardgasverbruik per woning

Monitoringsweb Het monitoringsweb, zoals hiernaast afgebeeld, maakt

0 m3

het mogelijk om de voortgang van de gemeente Den Helder richting haar ambitie visueel te maken. Hoe groter

het

behalen

van

haar

ambities

is.

Elke

cirkel

vertegenwoordigd een jaartal, gekoppeld aan specifieke speerpunten. De dikke cirkel geeft de algemene ambitie weer om in 2040 energieneutraal te zijn. Vier activiteiten zijn meetbaar gemaakt: gasverbruik per woning, het

850 m3 N5

CO2 Prestatieladder (niveau)

N4

34%

N3

1,65 TWh

aandeel woningen dat aardgasvrij-ready is (woningen met een

energielabel

B

of

hoger),

de

opwek

van

hernieuwbare elektriciteit en de prestaties op de CO2prestatieladder. Het grijze web wordt opgebouwd vanaf het midden, dat als nulmeting fungeert.

2,3 TWh

Hernieuwbare elektriciteit

ne ergie utraal En

het grijze web, hoe dichterbij de gemeente Den Helder bij

100%

Woningen aardgasvrijready maken (energielabel B of hoger)

Duurzame mobiliteit Speerpunten & ambities Ambitie Den Helder • Meest fietsvriendelijke stad van Nederland • 50% CO2-reductie vervoer gemeentepersoneel

Speerpunt gemeente

Speerpunt gemeente

Het verminderen van de CO2-uitstoot van verkeersbewegingen van de gemeentelijke organisatie

Het benutten van de bestaande infrastructuur optimaal door in te spelen op innovaties in slimme en duurzame mobiliteit

Landelijke ambitie Minimaal 95% minder CO2-uitstoot dan in 1990

Speerpunt gemeente

Speerpunt gemeente

Klimaatakkoord

Het bevorderen van de bereikbaarheid en toegankelijkheid voor bewoners en bezoekers

CO2-uitstoot mobiliteit • Maximale CO2-uistoot 25 Mton • 49% minder CO2uitstoot dan in 2018

Verbeteren leefkwaliteit door vitale en gezonde mobiliteit te stimuleren

nu 2030

Landelijke en lokale ambities duurzame mobiliteit

2040

2050

Duurzame mobiliteit Eigen organisatie

Bereikbaarheid en toegankelijkheid In 2023 zijn 7

43,9 ton CO2

In 2024 is er 904 km gereden met deelauto’s (Greenwheels, 2024).

bushaltes

uitgestoten in 2023

Doel: 50 % reductie ten opzichte van 2018

38,4%

50%

2023

2030

Verbeteren leefkwaliteit en gezonde mobiliteit

toegankelijk gemaakt.

2021

Bron: CO2-prestatieladder – (Duurzame Adviseurs, 2023)

2022

198 2022

123 2023

2024 342 gemeenten (totaal)

295 94

% CO2-reductie uitstoot vervoer personeel ten opzichte van 2018

Plaats onderzoek meest fietsvriendelijke gemeente

8 obstakels voor

301

fietsers verwijderd.

133 2024

Aantal deelfiets ritten per jaar vanaf mobipunten binnen gemeente Den Helder Bron: Mobipunt, 2024

Verbetering score directe wegen naar bestemming volgens fietsers.

6 plekken gedaald Bron: Fietsgemeente (Fietsersbond 2024)

Totaal aantal auto’s en bedrijfsvoertuigen in gemeente Den Helder 27000 26500 26000 25500 25000 24500 24000 23500

5150 5100 5050 5000 4950 4900 4850 4800

Aantal bedrijfsvoertuigen

Aantal personenauto’s

Bestaande infrastructuur en duurzame mobiliteit

2018 2019 2020 2021 2022 2023

Aantal personenauto's gemeente Den Helder Aantal bedrijfsvoertuigen gemeente Den Helder Bron: CBS, 2023

Om in 2025 aan de laadbehoefte te voldoen, is er een

Aantal (deels) elektrisch aangedreven voertuigen gemeente Den Helder

4,1% van alle personenauto's in de gemeente zijn (deels) elektrisch aangedreven (RVO-RDW, sept. 2023).

1500

90 openbare laadpalen in de

1000

gemeente en 304 laadpalen in totaal (MRA-e, jun. 2024).

500 0

2018 2020 2021 2022 2023 Plug-in hybride voertuigen totaal Batterij-elektrische voertuigen Bron: RVO – RDW, 2023

In 2024 zijn er 19

kabelgoten gerealiseerd.

verdubbeling nodig

58

90

187

344

2023

2024

2025

2030

Aantal openbare laadpalen – voorspelde laadbehoefte Bron: gemeentelijke data, Overmorgen, Districon en Bureau Gijs, 2022

Duurzame mobiliteit Bestaande infrastructuur en duurzame mobiliteit Aantal laadpalen tie 344 in 2030 uc

Monitoringsweb

re d

De dikke cirkel staat voor de algemene ambitie van

CO 2

de gemeente om in 2040 de meest fietsvriendelijke

het

vervoer

van

gemeentepersoneel

te

reduceren. De activiteiten vanuit de speerpunten kunnen

worden

manieren:

het

deelmobiliteit,

gemeten

aantal

plaatsing

op

verschillende

laadpalen, meest

gebruik

Vermindering CO2 uitstoot vervoer 50% personeel tov 2018

90 38,4% Plaats 301/342

904 km 2024

fietsvriendelijke

gemeente en vermindering CO2 uitstoot vervoer gemeente personeel. Het grijze web komt tot stand door vanuit het midden (nul) te meten waar de

gemeente nu staat.

Plaats 1/342

es Me t fietsv r i en d e lij

van

d sta ke

gemeente van Nederland te zijn en de CO2-uistoot

Leef kwaliteit gezonde mobiliteit Plaats meest fietsvriendelijke gemeente

Bereikbaarheid & Toegankelijkheid Groei gebruik deelmobiliteit (auto km)

Klimaatadaptatie Speerpunten & ambities Landelijke ambitie In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust

Speerpunt gemeente Ontwikkelen van kennis over klimaatadaptatie Verzamelen en delen van kennis

Speerpunt gemeente Klimaatadaptatie in ons beleid en handeling Het mee koppelen van klimaatadaptieve maatregelen bij ontwikkelingen en daarbij toekomstige schade voorkomen en geld besparen

Speerpunt gemeente Stimuleren bewustwording klimaatadaptatie en initiatieven bewoners en bedrijven ondersteunen

Ambitie Den Helder In 2040 is de gemeente klimaatbestendig en waterrobuust ingericht

Speerpunt gemeente Verzilting in het gebied Koegraspolder zoveel mogelijk tegengaan Toekomstperspectief voor de Koegraspolder voor waterveiligheidslandschappen

nu 2040

Landelijke en lokale ambities klimaatadaptatie

2050

Klimaatstresstesten brengen in beeld hoe kwetsbaar een omgeving is voor wateroverlast,

Klimaatadaptatie

hitte, droogte en overstromingen. De landelijke stuurgroep Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie start in 2025 een nieuwe cyclus stresstesten. Samen met de regio wordt besloten wanneer en op welke thema’s nieuwe, of verdiepende stresstesten uitgevoerd worden.

Ontwikkelen kennis stresstesten Wateroverlast

Schaduw

Groen

2040 alle

0,51% lager dan het Nederlands gemiddelde

Bomennorm

0,9% lager dan het Nederlands gemiddelde

Nederlands gemiddelde

2040 alle

buurten klimaat bestendig

buurten klimaat bestendig

Gemeentelijke ambitie

Nederlands gemiddelde 0,43% Den Helder

0,94%

Nederland

% Waterdiepte >30cm op straat bij een hevige bui van 70mm / 2 uur Bron: Deltares / Richtlijn Overstromingsrisico’s, 2018 Klimaateffectatlas

37,2%

38,1%

37%

40%

Den Helder

Nederland

2024

2040

Norm in beste wijk nog ‘matig’

60% voldoet

2024

2050

% groen gemeente exclusief agrarisch gebied

Gemiddeld % schaduw op verblijfsplekken in de gemeente

Voldoen aan de landelijke bomennorm: 2,2 m3 boomkroon per m2

Bron: Cobra groeninzicht, 2021 Klimaateffectatlas

Bron: Ecoplanner – Schaduwkaart verblijfsplekken Den Helder

Bron: Cobra groeninzicht, 2024

Koegraspolder

Verankering klimaatadaptatie

Bewustwording

Strategisch Asset Management Plan Strategische doelen voor de realisatie van de integrale onderhoudsopgave Er zijn plannen voor een

waarin klimaatadaptatie wordt meegenomen.

meetnetwerk aan peilbuizen voor het landelijk

Convenant Toekomstbestendig Bouwen

gebied om op hoofdlijnen de mate van verzilting te kunnen monitoren. Verzilting van de Koegraspolder wordt ook betrokken bij het onderzoek rond

Wateroverlast

Droogte

Ook zijn er verbindingen met de ontwikkeling van de Aanpak Landelijk

Hitte

Risico overstroming

Verbruik drinkwater

Samen BlauwGroen - regionale samenwerking klimaatadaptatie en duurzame waterketen.

In 2024 is 90 vierkante meter aan tegels gewipt door inwoners. Tijdens de klimaatweek zijn er 50 planten pakketten weggegeven.

Uitwerking in gebiedsontwikkeling ONS

waterveiligheidslandschappen. Gebied.

Gemeentelijke ambitie

In 2024 zijn er totaal 69 geveltuintjes in de gemeente gerealiseerd.

Klimaatadaptatie Groen % groen exclusief agrarisch gebied Kl im

Monitoringsweb De dikke cirkel staat voor de algemene ambitie om in 2040 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn. Er zijn

voor

klimaatadaptatie:

het

percentage groen in de gemeente (hier is echter nog geen concreet doel aan gekoppeld), het gemiddeld percentage

schaduw

op

verblijfsplekken

in

de

gemeente (40% wordt gehanteerd vanuit de TAUW richtlijnen), percentage van de gemeente dat voldoet aan de landelijke bomennorm in 2050 en het percentage waterdiepte van meer dan 30cm op straat bij een hevige bui van 70mm/2 uur. Het grijze web komt tot stand door vanuit het midden (nul) te meten waar de

gemeente nu staat.

Wateroverlast % Waterdiepte 0% >30cm op straat bij een hevige bui van 70mm / 2 uur

37,2%

37% 40%

0,43%

st uu b o rr

monitoren

Wa te

kunnen

dig ten es tb aa

vier activiteiten weergegeven die we op het moment

60%

Bomennorm (2050) Voldoen aan de landelijke bomennorm: 2,2 m3 boomkroon per m2

Schaduw Gemiddeld % schaduw op verblijfsplekken in buurten

Biodiversiteit Speerpunten & ambities

Europese ambitie

nu

Speerpunt gemeente

Speerpunt gemeente

Vergroten van leefgebied inheemse soorten – vergroten vergroeningszones Vergroten van groene zones voor inheemse soorten

Verbeteren van omgevingskwaliteit – geen schade tijdens isoleren In de isolatieopgave geen schade toebrengen aan beschermde diersoorten

Speerpunt gemeente

Speerpunt gemeente

Aaneensluiten van leefgebied inheemse soorten – vergroten passagepunten

Verbeteren van omgevingskwaliteit – ecologisch groenbeheer Bij bestaande gebieden wordt aan ecologisch groenbeheer gedaan

Waar mogelijk ervoor zorgen dat de relatie tussen groen en water wordt versterkt

EU-landen moeten ten minste 30% van habitat in slechte staat herstellen (Natuurherstelwet)

Europese ambitie EU-landen moeten ten minste 60% van habitat in slechte staat herstellen (Natuurherstelwet)

EU-landen moeten ten minste 90% van habitat in slechte staat herstellen (Natuurherstelwet)

Ambitie Den Helder Meer dieren, planten en soorten In 2040 is de biodiversiteit versterkt en herstelt

2030

Europese en lokale ambities biodiversiteit

Europese ambitie

2040

2050

Biodiversiteit Aaneensluiten leefgebieden 4 oversteekzones

Natuurvriendelijk isoleren

Oversteekzones zijn

gedaald

Afname

80% van de compensatie opgave NVI (Natuurvriendelijk

Offerte uitvraag

paden met barrières waar zich een eco-passage bevindt voor diersoorten.

Isoleren) moet zijn uitgevoerd vóór 15 februari 2025 en 20% vóór 1 april 2026. Dan mag 6% worden geïsoleerd per CBS buurt. Dit wordt gemonitord in een landelijke meldingsapp door het isolatiebedrijf.

rond

Landelijke doelen

1 oversteekzone voor

48

de gewone dwergvleermuis in 2022.

44

19 oversteekzones

0%

80%

100%

SMP klaar

voor de koperwiek in 2023.

2023

2022

2024 15 feb 2025 1 apr 2026

Totaal aantal oversteekzones in Den Helder voor de dwergvleermuis, koperwiek en wilde bijen

24 oversteekzones voor wilde bijen in 2023.

2027

% compensatie opgave NVI dat is uitgevoerd in Den Helder

Bron: Ecoplanner – Digitale Tweeling

8% groei

Groei

2022

15% 2023

% oppervlak publiek groen Bron: Ecoplanner – Digitale Tweeling

Deze aanpak gaat over grondgebonden particuliere koopwoningen in stedelijk gebied en geldt voor de komende drie jaar tot er een gemeentelijk SMP (Soortenmanagementplan) is opgesteld.

Bron: Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

Ecologisch groenbeheer

7%

Deze methodiek zorgt ervoor dat beschermde diersoorten niet worden verstoord of gedood door het aanbrengen van isolatie materiaal.

Afgelopen 3 jaar is er niet-ecologisch siergazon omgevormd tot ecologische hooiberm. In 2024

zijn het centrum en Julianadorp aangepast.

Vergroten leefgebieden 3 km2

0,8 km2 aan habitatgebied voor de gewone

groei

dwergvleermuis in de gemeente in 2023.

Groei

5,7 km2 aan habitatgebied voor de koperwiek in 2023 in de gemeente.

4,6 km2

7,6 km2

2022

2023

0,8 km2 aan habitatgebied voor de wilde bijen in 2023 in de gemeente.

Aantal km2 habitatgebieden in Den Helder van de dwergvleermuis, koperwiek, wilde bijen en de egel. Bron: Ecoplanner – Digitale Tweeling

0,3 km2 aan habitatgebied voor de egel in 2023 in de gemeente.

Circulaire samenleving Speerpunten & ambities

Landelijke ambitie Nederland circulair

Speerpunt gemeente

Landelijke ambitie

Ontwikkelen van vakkennis over grondstoffen Inzicht in grondstoffen

50% reductie primair grondstoffengebruik

Speerpunt gemeente Bevorderen samenwerking markt voor circulair gedrag bij ondernemers Circulair bouwen en slopen

Speerpunt gemeente

Speerpunt gemeente Circulaire samenleving onderdeel maken van gemeentelijk beleid In 2028 is circulair onderdeel van aanbesteding en inkoop < € 100 000

Bevorderen samenwerking markt voor circulair gedrag bij inwoners

Ambitie Den Helder

Contract afspraken met HVC – verbetering afval beleid

In 2040 zijn alle kringlopen gesloten

Gesloten kringlopen

nu 2028

2030

Landelijke en lokale ambities circulaire samenleving

2040

2050

Circulaire Samenleving Circulair onderdeel van beleid

Ontwikkeling vakkennis DMI gestegen in 2022 t.o.v 2015

58.331

Grondstoffen analyse van Den Helder mist nog Landelijk doel halveren van de grondstoffen t.o.v 2015

28.939 2022

2030

Miljoen kg DMI abiotische grondstoffen in Noord-Holland

Gunningscriteria moeten nog worden opgesteld

3544 miljoen kg. DMI in de kop NH in 2022.

DMI: de maat voor de

Momenteel is er nog geen algemeen beleid m.b.t circulaire inkoop. Circulaire maatregelen die al worden genomen bij verschillende afdelingen:

Gemeentelijk speerpunt

Abiotische grondstoffen: recent gewonnen, niet hernieuwbare grondstoffen als mineralen, metalen en fossiele grondstoffen die uit de natuur worden gehaald.

0%?

100%

-

< € 100.000

Alle bedragen

TOR

2028

- Al het afval wordt gescheiden

Wagenpark

Schermen vervangen ipv weggooien Bestaande apparaten worden hergebruikt

- Elektrische deelauto’s - Stimulatie deelfietsen bij medewerkers

Meubilair

Gebruikt Milieu Kosten Indicator (MKI) bij aanbestedingen

- Bij verbouwingen wordt refurbished meubilair ingezet

Hygiëne/schoonmaak -

AED’s en EHBO-koffers

Minimaliseert aantal leveringen

- “De Beste-EHBO-Doos” – gerecycled materiaal, materieel met verlopen expiratiedatum naar derde wereld landen

Bron: Stappenplan circulair inkopen – Duurzame Adviseurs

huishoudelijk restafval

VANG_HHA 2021-2025 doel:

75% afvalscheiding en 100kg huishoudelijk restafval per inwoner per jaar.

Doel = 100kg

2023

Circulair gedrag bij ondernemers Convenant Toekomst Bestendig Bouwen Subcategorie Circulaire Economie

4,5% minder

2022

2040

% circulaire inkoop

Circulair gedrag bij inwoners

211

Afval

ICT

-

2024

- Bestellingen gebundeld verzonden - Reparaties worden lokaal uitgevoerd - Kleding wordt einde levensduur weer ingezameld

Herbruikbare bekers Duurzaamheidsvraag in aanbesteding Afgehaald op bestelling Vrijdag restjesdag Plannen voor lokaal inkopen

100%

Bron: Provincie Noord-Holland

221

-

berekening van de productie en het gebruik van grondstoffen.

Bedrijfskleding

Facilitair

Gemeentelijk doel (alle kringlopen gesloten)

Maar een klein gedeelte is echt restafval. De rest zijn

Huishoudelijk restafval in kilo per inwoner per jaar

allemaal grondstoffen die we hadden kunnen recyclen, als ze goed

Bron: HVC – data gemeente Den Helder

gescheiden waren.

Communicatie acties HVC -

Kwaliteitscampagne textiel Lachgascilinders Campagne ‘Wij gaan voor afval vrij, en jij?’ Feestdagen communicatie Social media Route-optimalisatie Afval scheiden op scholen

Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen nog niet ondertekend

% non-virgin materiaal

MPG-score

Brons

Zilver

Goud

Brons

Zilver

Goud

>30%

>45%

>55%

0,75

0,5

0,2

Gebiedsontwikkeling ONS ambitie:

biobased

passief

hergebruikt materiaal

demontabel

Circulaire Samenleving

Huishoudelijk restafval / inwoner/ jaar 10 0%

Monitoringsweb De dikke cirkel staat voor de gemeentelijke ambitie om in

weergegeven die kunnen worden gemeten op verschillende

Cir

beschikbaar op gemeentelijk niveau), het percentage bedrijven met circulair gedrag (dit moet nog nader worden

% reductie Direct Material 100% Input tov 2015

50%

100% < €100.000

28

(gemeten door de provincie, deze gegevens zijn nog niet

inkoop 2 0 laire cu

manieren: percentage reductie van de Direct Material Input

ir ula rc ci

<100 kg

2040 gesloten kringlopen te hebben. Er zijn vier doelen

onderzocht), het percentage circulaire inkoop (hier moet nog

een meet instrument voor worden bepaald) en het huishoudelijk restafval per inwoner per jaar (HVC). Het grijze web komt tot stand door vanuit het midden (nul) te meten waar de gemeente nu staat.

100%

Circulair gedrag bij ondernemers % van de bedrijven met circulair gedrag (nader onderzoek voor nodig)

100% alle bedragen

Circulaire inkoop

Conclusie In het komende jaar gaan we onze activiteiten verder meetbaar maken. Niet alle activiteiten zijn echter eenvoudig te meten, zoals bijvoorbeeld het vergroten van bewustwording en gedragsverandering bij bewoners en ondernemers. Veel activiteiten hebben geen direct effect, maar door herhaling en herkenbaarheid hebben ze op termijn wel degelijk impact. Door doelgroepgericht te werken en zorgvuldig te evalueren verbeteren we onze aanpak en blijven we inspelen op ontwikkelingen.

In 2024 zijn we samen met andere gemeenten gestart om voor het Programma Duurzaamheid een Digitale Tweeling voor de gemeente Den Helder te ontwikkelen. Deze zal onder andere helpen bij het monitoren van het Programma Duurzaamheid en het ontwikkelen van nieuwe regelingen. De voortgang van onze ambities zijn dan live te volgen via kaarten en dashboards.

Ook worden in 2025 activiteiten rondom een circulaire samenleving verder uitgebreid. Door meer capaciteit en een groter netwerk kunnen we ambitieuzer inzetten op het realiseren van een circulair samenleving.

Slotwoord Ook dit jaar hebben we weer mooie resultaten behaald waar ik als wethouder voor verduurzaming trots op ben. Zo hebben we begin 2024 een belangrijke stap gezet met het vaststellen van het Programma Duurzaamheid. En hebben we het jaar goed afgesloten met de Energievisie. Gedurende het jaar zijn er diverse regelingen ontwikkeld, waaronder de Isolatieaanpak. Ook hebben we de commissie en raad zo goed mogelijk geïnformeerd door het organiseren van meerdere beeldvormende avonden over diverse onderwerpen, waaronder energie besparen en verduurzamen van woningen. Tot slot zijn bewoners en ondernemers intensief betrokken bij al onze activiteiten. Niet alleen door energiecoaches, warmtecoaches, maar ook via kranten, nieuwsbrieven en filmpjes op social media.

Voor het komende jaar zijn er weer nieuwe mijlpalen gepland. We gaan een Soorten Management Plan opstellen, de Isolatieaanpak uitvoeren en de Adviesraad Duurzaamheid benoemen. Ook blijven we monitoren door de verdere ontwikkeling van de Digitale Tweeling.

Peter van Diepen Wethouder Duurzaamheid