4.3 OD NHN ontwerpbegroting 2025 (versie DB van 10-04-2024).pdf
Tekst van het document
BEGROTING 2025 EN MEERJARENRAMING 2025-2028 Definitief na besluit AB 1 0 juli 2024
OPSTELLER Organisatie Afdeling Projectcoördinator Telefoon E-mail Kenmerk
: : : : : :
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Bedrijfsvoering H.W. van Mullem 088-10 21 300 hvanmullem@odnhn.nl 44797457
Adres
:
Bezoekadres
:
Postbus 2095 1620 EB HOORN Dampten 2 1624 NR HOORN
OPDRACHTGEVER Organisatie Contactpersoon Telefoon E-mail DATUM 12 maart 2024
: : : :
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Q.M. Foppe 088-10 21 300 postbus@odnhn.nl
Begroting 2025 OD NHN
INHOUDSOPGAVE 1
INLEIDING ................................................................................... 5
1.0
Takenpakket ............................................................................................. 5
1.1
Maatschappelijke meerwaarde ..................................................................... 6
1.2
Ambitie .................................................................................................... 8
1.3
Interbestuurlijk programma VTH Robuustheid omgevingsdienst ....................... 8
1.4
Financiële ontwikkelingen ........................................................................... 9
2
PROGRAMMA BEGROTING 2025 .................................................. 11
2.0
Wat willen we bereiken / wat gaan we doen? ...............................................11
2.0.1
Milieubescherming................................................................................................. 11
2.0.2
Normering Geluid en bodem ................................................................................... 12
2.0.3
Bodembescherming ............................................................................................... 13
2.0.4
Omgevingsadvies .................................................................................................. 13
2.0.5
Energie en circulair ................................................................................................ 14
2.0.6
Ondermijning........................................................................................................ 16
2.0.7
Natuurbescherming (gemeentelijke advisering) ......................................................... 16
2.0.8
Natuurbescherming (Provinciale taak/VTH-plus) ........................................................ 18
2.0.9
Zwemwaterveiligheid (Provinciale taak/VTH-plus) ..................................................... 19
2.0.10
Wegen en Vaarwegen (Provinciale taak/VTH-plus)..................................................... 20
2.0.11
Bodembeheer (Provinciale taak/VTH-plus) ................................................................ 21
2.1
Wat gaat het kosten ..................................................................................22
2.1.1
Overzicht totale baten en lasten 2025 ...................................................................... 22
2.1.2
Overhead ............................................................................................................. 22
3
PARAGRAFEN .............................................................................. 23
3.0
Paragraaf Bedrijfsvoering ...........................................................................23
3.0.1
Algemeen ............................................................................................................. 23
3.0.2
Personeel ............................................................................................................. 23
3.0.3
Automatisering ..................................................................................................... 23
3.0.4
Huisvesting / Facilitair ........................................................................................... 24
3.0.5
Interbestuurlijk programma VTH Robuustheid omgevingsdienst (pijler 1) ..................... 25
3.1
Paragraaf weerstandsvermogen ..................................................................25
3.1.1
Beschikbare weerstandscapaciteit ........................................................................... 25
3.1.2
Bestaande risico’s ................................................................................................. 26
3.1.3
Benodigde weerstandscapaciteit .............................................................................. 26
3.1.4
Kengetallen financiële positie .................................................................................. 27
3.2
Paragraaf financiering ...............................................................................28
3.2.1
Marktonwikkeling en rentevisie ............................................................................... 28
3.2.2
Beleidskaders voor de treasury activiteiten ............................................................... 28
Pagina 3 van 42
Begroting 2025 OD NHN
3.2.3
Toerekening rentelasten naar taakvelden ................................................................. 29
3.2.4
EMU-saldo ............................................................................................................ 30
3.2.5
Vennootschapsbelasting (Vpb) ................................................................................ 30
3.3
Openbaarheidsparagraaf ............................................................................31
3.3.1
Algemeen ............................................................................................................. 31
4
FINANCIËLE BEGROTING ............................................................ 34
4.0
Overzicht van baten en lasten ....................................................................34
4.1
Uiteenzetting financiële positie en de toelichting ...........................................34
4.1.1
Uitgangspunten..................................................................................................... 34
4.1.2
Uurtarief .............................................................................................................. 34
4.1.3
Bijdragen deelnemers en overige inkomsten ............................................................. 35
4.2
Meerjarenraming 2026-2028 ......................................................................38
4.2.1
Meerjaren exploitatie ............................................................................................. 38
4.2.2
Meerjaren balans .................................................................................................. 38
4.2.3
Meerjarig incidentele baten en lasten ....................................................................... 41
4.2.4
Meerjarig Investeringsoverzicht .............................................................................. 41
4.3
Overzicht naar taakveld .............................................................................41
5
BIJLAGE: STEMVERHOUDINGEN VASTSTELLEN BEGROTING ....... 42
Pagina 4 van 42
Begroting 2025 OD NHN
1 INLEIDING Voor u ligt de begroting 2025 van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN). De begroting is opgesteld conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De activiteiten van de OD NHN worden uitgevoerd binnen drie programma’s: Milieutaken, VTH-Plustaken en Overhead. Kadernota In de vergadering van het algemeen bestuur van 20 maart 2024 is met het vaststellen van de kadernota 2025 de basis voor deze begroting gelegd. Het voorgestelde indexatiepercentage van 3,95% is toegepast in de begroting. De in de kadernota genoemde p.m.-post autonome ontwikkelingen als gevolg van de Omgevingswet zijn in deze begroting nader uitgewerkt, alsmede de p.m.-post nieuw beleid in het kader van het interbestuurlijk programma (IBP) om te voldoen aan de daarin gestelde robuustheidscriteria. CAO Op basis van de financiële uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) is in de indexatie van 2025 nog geen rekening gehouden met de gevolgen van de CAO wijzigingen. Het nadeel wat hieruit zal ontstaan in 2025 zal tot uiting komen in het rekeningresultaat 2025.
1.0 Takenpakket Gemeenten en de provincie brengen naast het verplichte landelijk basistakenpakket, ook extra taken in van structurele- en incidentele aard. De huidige opdracht aan de OD NHN omvat dan ook een breed scala aan taken op het gebied van de fysieke leefomgeving. In grote lijnen betreft het bedrijfsgebonden (milieu)taken, duurzaamheidstaken, natuurbescherming, waaronder uitvoering op het onderwerp stikstof, zwemwater, (vaar-) wegen en advisering bij ruimtelijke plannen. Daarnaast is naar aanleiding van de resultaten van de commissie Van Aartsen in 2022 het Interbestuurlijk Programma (IBP) gestart, met daarin onder meer aandacht voor: de robuustheid van de organisatie, normfinanciering, de schaarste op de arbeidsmarkt en de kwaliteitscriteria. Het Interbestuurlijk Programma vraagt een bijdrage van alle omgevingsdiensten, loopt van eind 2022 tot en met 31 december 2023, en heeft ook nog (financiële) effecten voor 2025 e.v. Uitvoerings- en handhavingsstrategie In december 2023 is de Handhavings- en Uitvoeringsstrategie 2024 – 2027 (U&H-strategie) door het AB vastgesteld en vervolgens ter besluitvorming aangeboden aan de colleges B en W van onze deelnemende gemeenten en aan Provinciale Staten.
Deze strategie geeft inzicht in onze prioriteiten en vormt het kader voor de uitvoering van de wettelijke taken, het beleid en de ambities van de gemeenten en provincie Noord-Holland. Het geeft aan wat we willen we bereiken en welke instrumenten we daarvoor inzetten. In deze strategie zijn de ontwikkelingen als gevolg van de Omgevingswet, het Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP) en de maatschappelijke opgaven zoals circulaire economie, energietransitie, stikstof, indirecte lozingen, Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en ondermijning meegenomen. De aanbevelingen van de commissie Van Aartsen, zoals gepubliceerd op 4 maart 2021, hebben geleid tot het Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP), gepubliceerd in juli 2022. Dit programma kent zes pijlers. Pijler 5 van het Interbestuurlijk Programma heeft onder andere tot doel om te komen tot een implementatieprogramma voor één risicoanalyse en uitvoerings- en handhavingsplan per regio. Alle pijlers uit het IBP raken in zekere mate de U&H-strategie en hebben mogelijk gevolgen voor de strategische keuzes die in de toekomst gemaakt worden. De OD NHN onderschrijft de samenwerkingsprincipes uit het IBP als uitgangspunt om te komen tot een gezamenlijke strategie.
Pagina 5 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Om invulling te geven aan de ontwikkelingen die het VTH-stelsel op dit moment doormaakt hebben de vier omgevingsdiensten in Noord-Holland een gezamenlijk deel opgesteld, de gezamenlijke Noord-Hollandse U&H-strategie. Met dit gezamenlijk deel streven de deelnemers van de vier Noord-Hollandse omgevingsdiensten naar een gelijkspeelveld binnen Noord-Holland, waarbij wordt opgetreden als één overheid en gelijkwaardige situaties gelijkwaardig worden behandeld. Een gezamenlijk bovenregionale strategie is geen vereiste vanuit de wet, maar het is wel in lijn met onder andere de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LSHO), waaraan overheden gezamenlijk op bovenregionaal (provinciaal) niveau invulling kunnen geven, om een gelijk speelveld te bereiken. Voorts overstijgen veel beleidsopgaven in de fysieke leefomgeving de gemeente- of regiogrenzen en daarom is een beleidsmatige samenwerking op bovenregionaal niveau gewenst door overal gebruik te maken van gedeelde methoden en uitgangspunten. In het gezamenlijke deel wordt gestreefd naar één uitvoerings- en handhavingsbeleid, met ruimte voor regionaal maatwerk per omgevingsdienst (OD).
In de praktijk betekent dit dat zoveel als mogelijk wordt gestreefd naar eenduidige werkwijzen en methoden bij de vier OD’s (één uitvoerings- en handhavingsbeleid), maar op onderdelen waar beleidsvrijheid wenselijk is, maatwerk per OD mogelijk blijft. Ieder van de vier Noord-Hollandse omgevingsdiensten heeft immers een eigen werkgebied met specifieke kenmerken, en een eigen takenpakket. Dit vraagt om een specifieke uitwerking van opgaven, prioriteiten en inzet. Bovendien zijn de deelnemers van de omgevingsdiensten niet alleen opdrachtgever, maar ook eigenaar van de omgevingsdienst. Zij geven vanuit deze rol gerichte kaders voor de uitvoering en handhaving door de omgevingsdienst, met inachtneming van de gemeenschappelijke uitgangspunten uit de Noord-Hollandse U&H-strategie. De wettelijke kaders van het Omgevingsbesluit, artikelen 13.5 t/m 13.7 en 13.8 beschrijven wat het uitvoerings- en handhavingsbeleid van de OD’s minimaal dient te bevatten. Figuur 1: Relatie gezamenlijke en individuele U&H-strategie en uitvoeringsprogramma
De resultaten van de probleem- en risicoanalyse, de gestelde prioriteiten en ambities worden verwerkt in een individueel uitvoeringsprogramma. Ook dit programma zal eind 2024 bestuurlijk worden vastgesteld.
1.1 Maatschappelijke meerwaarde De OD NHN staat voor het schoon, gezond, veilig en duurzaam wonen, werken en recreëren in de regio Noord-Holland (Noord). Dit doet de OD NHN door de uitvoering van wettelijke- en plustaken voor provincie Noord-Holland en zestien gemeenten; Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Dijk en Waard, Enkhuizen, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Medemblik,
Pagina 6 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel. Daarnaast levert de OD NHN bijdrages aan de diverse regionale samenwerkingen, waaronder het Pact van Westfriesland. Onze maatschappelijk meerwaarde komt tot uiting door het mogelijk maken van initiatieven met oog voor de kwetsbare belangen van de fysieke leefomgeving, mens en dier. Deze grondhouding van de organisatie en haar medewerkers vloeit voort uit onze missie, visie, kernwaarden en leidende principes. Missie De OD NHN is een onafhankelijke partner die op inspirerende wijze mensen en kennis verbindt om maatschappelijke ambities in de fysieke leefomgeving te realiseren’.
Visie De OD NHN maakt natuur en milieu zichtbaar als logische thema’s in de afweging bij keuzes door overheden, burgers en bedrijven. Wij spelen een aanjagersrol in de ontwikkeling en transitie van de fysieke leefomgeving voor deze thema’s. En wij verhogen de maatschappelijke bewustwording op de thema’s natuur en milieu bij burgers en bedrijven. Kernwaarden In het vastgestelde document ‘Ontwikkeling RUD NHN 2018 – 2021 zijn de kernwaarden: Samen, Deskundig, Maatschappelijke Bewust en Dichtbij vastgesteld. In 2022 heeft een verdieping van deze kernwaarden plaatsgevonden: Samen Wij zetten ons in voor de leefomgeving. Dit doen we door actieve samenwerking met alle belanghebbenden. Wij vullen elkaar aan vanuit de eigen rol, taak en verantwoordelijkheid. Dit betekent dat onze producten en diensten integraal door onze professionals zijn opgesteld.
Pagina 7 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Deskundig Deskundigheid vormt onze hoeksteen. Onze professionals bezitten en delen hoogwaardige, actuele en integrale vakkennis. Wij zijn omgevingsbewust en hanteren onze missie en kernwaarden in onze dienstverlening. Dichtbij Vanuit onze rol hebben wij oog voor de belangen van onze inwoners, ondernemers, samenwerkingspartners en overige relaties. We onderhouden in- en extern actief contact en hebben vaste aanspreekpunten. Wij zijn voor iedereen zichtbaar. Heldere en directe communicatie staan bij ons centraal. Daarom zijn we laagdrempelig benaderbaar. Maatschappelijk bewust Wij staan voor duurzame keuzes en integrale maatschappelijke afwegingen. Dit laten wij zien in onze maatschappelijke meerwaarde, bereikte resultaten en bedrijfsvoering. Leidende principes •
Wij stellen het maatschappelijk vraagstuk centraal
•
Wij werken vanuit de geest van de wet
•
Wij spreken verwachtingen over rollen en verantwoordelijkheden helder uit
•
Wij verantwoorden ons voor de keuzes die we hebben gemaakt
•
Wij zijn nieuwsgierig naar elkaar en inspireren anderen
•
Wij willen ons continu verbeteren
1.2 Ambitie Ook in 2025 is de OD NHN de gezaghebbende leefomgevingsautoriteit, waarbij de focus vooral ligt op complexe milieu-, duurzaamheids- en natuurtaken, het bevorderen van veiligheid in de regio, incidentpreventie en het bieden van meerwaarde voor de eigenaren vanuit bundeling van specialistische kennis. Ook na inwerkingtreding van de Omgevingswet. De OD NHN is een onafhankelijke partner die op inspirerende wijze mensen en kennis verbindt om maatschappelijke ambities in de fysieke leefomgeving te realiseren. De OD NHN werkt, naast de landelijke vakberaden, op diverse onderwerpen samen met de andere drie omgevingsdiensten die werkzaam zijn in Noord-Holland. We doen dit op de thema’s: VTHstrategie, data gedreven uitvoering, milieucriminaliteit (gezamenlijk overleg met de officier van justitie), ketentoezicht asbest en bodem. De OD NHN wil ook in haar eigen bedrijfsvoering in toenemende mate voorbeeldgedrag laten zien als het gaat om de maatschappelijke opgaves op het gebied van energie, duurzaamheid en klimaat. Hierbij zal de verdere invulling van het hybride werken ook een belangrijke rol gaan spelen.
1.3 Interbestuurlijk programma VTH Robuustheid omgevingsdienst In navolging van het rapport van de commissie Van Aartsen was het interbestuurlijk programma IBP VTH (IBP VTH) opgezet. Het IBP VTH bevat de gezamenlijk ambities van het Rijk, de VNG, het IPO en de omgevingsdiensten (vertegenwoordigd door koepelvereniging Omgevingsdienst NL) om het VTH-stelsel te versterken. De ambities en aanpak zijn ondergebracht in zes pijlers. Pijler 1 van het IBP richt zich op de robuustheid van omgevingsdiensten. Aanleiding hiertoe is de bevinding van de commissie Van Aartsen dat er nog geen eenduidig beeld is over de robuustheid, effectiviteit en slagvaardigheid van de diensten. Ook verschilt de wijze, stabiliteit en omvang van de financiering van de diensten. In het kader van pijler 1 dienen alle huidige 28 omgevingsdiensten in opdracht van de staatssecretaris van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W), vóór 1 april 2026 te
Pagina 8 van 42
Begroting 2025 OD NHN
voldoen aan de vastgestelde robuustheidscriteria. De staatssecretaris benadrukt het belang dat de maatschappelijke opgave en het logische geografische werkgebied centraal moeten staan. Alle omgevingsdiensten hebben in 2023 een toetsingskader ingevuld om te bepalen in hoeverre reeds aan de robuustheidscriteria en randvoorwaarden wordt voldaan. Op 16 november en 19 december 2023 heeft de OD NHN een schriftelijke reactie op het ingevulde toetsingskader ontvangen van de staatssecretaris. Het toetsingskader is op tijd ontvangen en de beantwoording wordt als getrouw beschouwd. De staatssecretaris oordeelde op basis van het ingevulde kader dat de omgevingsdienst nog niet aan alle criteria voldoet. De staatssecretaris heeft de OD NHN verzocht om een plan van aanpak op te stellen en deze vóór 1 april 2024 aan te leveren. Het plan van aanpak Interbestuurlijk programma VTH Robuustheid Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) is op 20 maart 2024 ter besluitvorming besproken in het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur heeft echter aangegeven meer tijd nodig te hebben in de vorm van een tweetal extra AB-vergaderingen, inclusief besluitvorming. De ontwikkeling van de OD NHN is te belangrijk en vraagt om een gedragen besluit. Aangegeven is dat de tijdsdruk ingegeven vanuit het interbestuurlijk programma te hoog is.
Mede gezien ook de financiële uitdagingen van de opdrachtgevers in de komende jaren. Hangende de besluitvorming omtrent het plan van aanpak kan de PM-Post in de begroting 2025 ten aanzien van de robuustheidscriteria nog niet worden ingevuld. Als in juni blijkt dat de besluitvorming m.b.t. het plan van aanpak impact heeft op de begroting 2025, dan wordt dit zo nodig alsnog als aparte begrotingswijziging voorgelegd aan de raden en Staten. Naast pijler 1 zijn er de komende jaren nog andere ontwikkelingen te verwachten in het kader van de versterking van het VTH stelsel. Zoals de doorontwikkeling van de informatievoorziening, beginnend met de normvastlegging van milieubelastende activiteiten, de ontwikkeling van een modelmandaat, een structureel visitatieproces en de doorontwikkeling van koepelvereniging Omgevingsdienst NL.
1.4 Financiële ontwikkelingen We ontvangen van de deelnemende gemeenten naast de structurele lumpsumbijdrage (LS) extra inkomsten voor aanvullende opdrachten. Hoewel deze extra inkomsten in beginsel een incidenteel zijn, kun we stellen dat deze inkomsten grotendeels jaarlijks terugkeren en daarmee voor de OD NHN een structureel karakter hebben. Hierop passen we ook ons eigen personeelsbestand aan. Consequentie is ook dat we onze bedrijfsvoering hierop moeten aan passen en versterken. Daarmee komt de begroting veel meer in overeenstemming met de realiteit. Natuurlijk brengt dit risico’s met zich mee bij het wegvallen van deze aanvullende opdrachten. Maar in een arbeidsmarkt waarbij goed personeel schaars is en inhuur duur is, achten we deze risico’s acceptabel.
Pagina 9 van 42
Begroting 2025 OD NHN
BELEIDSBEGROTING
Pagina 10 van 42
Begroting 2025 OD NHN
2 PROGRAMMA BEGROTING 2025 2.0 Wat willen we bereiken / wat gaan we doen?
PROGRAMMA MILIEUTAKEN 2.0.1
Milieubescherming
Wat wil de OD NHN bereiken? Door adequate, professionele en transparante uitvoering van vergunningprocedures, afhandelen meldingen, advisering en toezicht en handhaving draagt de OD NHN bij aan het schoon, veilig, gezond en duurzaam wonen, werken en recreëren in Noord-Holland Noord. Daarnaast draagt de OD NHN actief bij aan het oplossen van de grote maatschappelijke vraagstukken van deze tijd rond de fysieke leefomgeving. Ons werkterrein omvat onder andere bedrijfsgebonden milieutaken, bodemenergiesystemen, asbestsloop, controle en handhaving en de advisering op het gebied van natuur, ruimtelijke ordening, geluid, lucht, licht, bodem en externe veiligheid. Essentieel is verder de inbreng van de specialistische expertise van de OD NHN in omgevingsplannen, vergunningverlenings- en toezicht-/handhavingstrajecten met het oog op kwaliteit van de leefomgeving, natuur, duurzaamheid, veiligheid, circulariteit en integraliteit. Data gedreven organisatie De omgevingsdienst werkt stap voor stap aan het digitaal maken van data. Zo beschikt OD NHN over een hoogwaardig bodeminformatiesysteem en bodemloket met actuele bodeminformatie voor de adviezen, die ook voorhanden zijn voor burgers en bedrijven. Voor gemeenten zijn actuele bodemkwaliteitskaarten, bodembeheerplannen en bodemfunctieklassekaarten (inclusief de gehalten PFOS en PFOA) en een asbestdakenkaart beschikbaar.
Voor het aspect externe veiligheid heeft de OD NHN een GIS-kaart met onder andere de invloedsgebieden van wegen en buisleidingen, 100% letaliteitscontour buisleidingen, PR-contouren van windturbines, et cetera. Deze gegevens zijn nu ook opgenomen in het Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV) en daardoor beschikbaar voor burgers en bedrijven. In 2023 zijn alle gezoneerde industrieterreinen actueel en digitaal vastgelegd in de GeoMilieumodule zonebeheer. Hierdoor kan snel en eenvoudig worden beoordeeld of nieuwe bedrijven of uitbreidingen passen binnen de geluidzone van het industrieterrein. De ontwikkeling voor de komende jaren is dat de zones digitaal benaderbaar zijn door een externe partij via het DSO. De mogelijkheid is er dat we in opdracht van gemeente de basisgeluidsemissiekaart (BGE) gaan opstellen en digitaal gaan ontsluiten via het DSO. Data gedreven werken Data gedreven werken voor de gemeenten is werken op basis van feiten uit de samenleving, die verzameld worden in de vorm van data. Die data worden geanalyseerd naar informatie en samen met domeinkennis geïnterpreteerd naar bruikbare inzichten. Daarop kan vervolgens een zo geïnformeerd mogelijk besluit genomen worden. Dat is waardevol voor de samenleving.
Pagina 11 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? De procedures rond adviezen, meldingen van milieubelastende activiteiten en vergunningaanvragen zijn in hoofdzaak vraaggestuurd. De OD NHN wordt gevoed door (economische) ontwikkelingen in de markt. Initiatieven van burgers en bedrijven én de ambities van onze gemeenten om bijvoorbeeld een (nieuw) bedrijventerrein te ontwikkelen bepalen de werkvoorraad. De OD NHN stelt zich dan ook tot doel dat vergunningaanvragen en meldingen binnen de geldende termijnen worden afgehandeld. Veel zal daarbij afhangen van de juistheid en volledigheid van de ontvangen aanvragen en de betrokkenheid van de OD NHN aan de voorkant van het proces. Het is daarom van groot belang dat de OD NHN vooraf door gemeenten, initiatiefnemers en partners bij het proces betrokken is. Het gemeentelijk bedrijvenloket, uw medewerkers op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling en milieu (ROM) en aandacht hiervoor bij gronduitgifte spelen daarbij een belangrijke rol. De tijdige aansluiting bij vooroverleg en initiatieftafels beschouwt de OD NHN nadrukkelijk als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van opdrachtgevers, initiatiefnemers en de OD NHN. Dit is essentieel om tijdig te beschikken en te adviseren. Onze mensen zijn hiervoor benaderbaar en beschikbaar. Daarnaast leiden wij onze mensen vakinhoudelijk verder op en investeren we in efficiënte in- en externe werkprocessen.
De OD NHN werkt (grotendeels) met zichzelf organiserende teams. Binnen die teams vinden technische overleggen op inhoud plaats waarin kennis wordt gedeeld en waarin wordt geanticipeerd op veranderende wetgeving, zoals het werken onder de Omgevingswet. De producten worden via vastgelegde procedures geleverd waarbij de U&H-Strategie richting geeft aan onze prioritering. 2.0.2
Normering Geluid en bodem
Wat wil de OD NHN bereiken? Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet krijgen gemeenten extra taken en verantwoordelijkheden als het gaat om de normering van geluid. Het betreft drie taken waar rekening mee moet worden gehouden voor het reserveren van (extra) middelen:
• •
Onder de Omgevingswet verandert de rekensystematiek voor gezoneerde industrieterreinen;
•
Gemeenten moeten onder de Omgevingswet geluidsnormen opnemen in het Omgevingsplan.
Onder de Omgevingswet zijn gemeenten verplicht om uiterlijk op 1 juli 2027 de basisgeluidemissie (BGE) voor de gemeentelijke wegen met meer dan 4.500 motorvoertuigen per etmaal vast te stellen. Deze basisgeluidemissie moet daarnaast elke vijf jaar gemonitord worden. Ook hiervoor moeten gemeenten middelen vrijmaken;
Als omgevingsdienst beheren wij als plustaak de bodemkwaliteitskaarten en de nota bodembeheer voor onze opdrachtgevers. Daarnaast maken we deze inzichtelijk op onze website voor alle klanten
Pagina 12 van 42
Begroting 2025 OD NHN
zodat grondverzet in onze regio zo makkelijk mogelijk gemaakt wordt. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben er een aantal wijzigingen plaatsgevonden.
2.0.3
Bodembescherming
Wat wil de OD NHN bereiken? Met het reinigen van de verontreinigde ondergrond (bodem en grondwater) worden duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit gecreëerd. Het gaat hierbij om het voorkomen van nieuwe bodem- en grondwaterverontreinigingen en het saneren en/of beheren van de verontreinigde ondergrond. De ambitie is een duurzame bodemkwaliteit in Noord-Holland waarbij zich geen risico’s voordoen voor de gezondheid en het milieu, waaronder planten en dieren. De gemeenten zorgen voor het evenwichtig toedelen van functies aan locaties en stellen regels aan activiteiten om de gewenste bodemkwaliteit te kunnen bereiken. Het gaat hierbij om de chemische bodemkwaliteit, maar ook om thema’s als het verlies van organische stof of verzilting. Met de Omgevingswet worden al deze aspecten in een samenhangende aanpak integraal meegenomen bij het opstellen van de omgevingsvisie en omgevingsplan. Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? De omgevingsdienst blijft zorgdragen voor een kwalitatief goede uitvoering van deze taken.
2.0.4
Omgevingsadvies
Wat wil de OD NHN bereiken? De ontwikkeling van omgevingsvisies en omgevingsplannen vraagt in elke gemeente de komende jaren nog veel aandacht. Van de benodigde integrale inhoudelijke afweging wordt het belang groter dan voorheen. De omgevingsdienst wil graag mogelijk maken dat haar kennis en kunde op het juiste moment beschikbaar is voor gemeentelijke ruimtelijke planvorming.
Pagina 13 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? Met het product de Omgevingsscan kunnen onze omgevingsadviseurs, als zij in een vroeg stadium worden betrokken bij bijvoorbeeld een gebiedsontwikkelingstraject, een omgevingsanalyse maken die specifieke aandachtspunten rondom milieu en natuur inzichtelijk maakt. Ook kunnen beelden en belemmeringen omgezet worden in kansen en geïntegreerd worden in overige opgaven. Ook voor 2025 is de verwachting dat gemeenten dit instrument inzetten bij de voorbereiding van visies, plannen en projecten. Daarnaast is de omgevingsdienst gesprekspartner van overige partners, zoals provincie, GGD en de Veiligheidsregio. Deze samenwerking draagt bij aan één van de doelstellingen van de Omgevingswet: afstemming aan de voorkant voor het bewerkstelligen van integrale visie en besluitvorming. 2.0.5
Energie en circulair
Wat wil de OD NHN bereiken? Versnelling verduurzaming gebouwde omgeving Eind 2018 is landelijk het Klimaatakkoord gesloten met daarin de doelstellingen om in 2030 minimaal 49% CO2 reductie te realiseren, en in 2050 klimaatneutraal te zijn. Dat betekent dat de uitstoot van broeikasgassen de komende decennia sterk moet dalen. Als tussenstap naar klimaatneutraliteit heeft de EU haar ambitie voor 2030 opgevoerd: de emissies moeten tot en met dat jaar met minstens 55% naar beneden. De regering volgt dit en heeft hiervoor het programma ‘Versnelling verduurzaming gebouwde omgeving’ opgesteld. Het programma ‘Versnelling verduurzaming gebouwde omgeving’, juni 2022, van de ministeries BZK en VROM, richt zich op spoedige opschaling van verduurzamingsmaatregelen in de bebouwde omgeving. Voor de uitvoering van deze programmalijnen heeft het Rijk geld beschikbaar tot 2030. Voor het uitvoeren van het Nationaal Isolatieprogramma moeten gemeenten in 2023 een aanvraag indienen om dit geld te ontvangen. De doelstellingen uit het Klimaatakkoord hebben als gevolg dat er exponentieel meer duurzaamheidstaken bij de gemeenten en de regio worden belegd en het vraagt nieuwe manieren van intensieve samenwerking tussen overheden, netwerkbeheerders, inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners.
Energiebesparing bij bedrijven De verduurzaming van het energiegebruik van industrie en dienstensector is een belangrijke pijler uit het Klimaatakkoord. Via verschillende sporen wordt ingezet op deze verduurzaming. Eén daarvan is het intensiveren van het toezicht op de wettelijke informatie- en energiebesparingsplicht (de zogenaamd Erkende Maatregelen Lijsten, EML-controles). De EMLcontroles maken al langer deel uit van de reguliere integrale controles die de OD NHN uitvoert in het kader van het Uitvoeringsprogramma. Om een versnelling aan de uitvoering van deze taken te geven zijn diverse subsidieregelingen in het leven geroepen: -
Provinciaal Energiebesparingsakkoord bedrijven Noord-Holland (EBA): Dit betreft een akkoord tussen de provincie Noord-Holland en de Noord-Hollandse gemeenten. Aan het akkoord is een subsidieregeling gekoppeld van de provincie. Het akkoord is gesloten voor de periode 2022 –2026 met de mogelijkheid tot verlenging tot 2030. De stimuleringsactiviteiten binnen deze subsidieregeling zijn niet belegd bij de OD NHN, maar liggen bij de gemeenten. Het toezicht op de energiebesparingsplicht binnen deze stimuleringsregeling is sinds 1 juli 2023 een wettlijke basistaak voor omgevingsdiensten.
-
Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving energiebesparing (SPUK-the): Dit betreft een subsidieregeling vanuit het Rijk en is van toepassing voor de periode 2022 – 2026. De taken mogen alleen worden uitgevoerd door eigen personeel van de OD NHN.
Pagina 14 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Naast de verplichte energiebesparing uit de Omgevingswet zijn er diverse andere verplichtingen rond een duurzamer energiegebruik. Voorbeelden zijn de onderzoeksplicht voor grootverbruikers en verplichtingen uit de bouwwetgeving (De taken op het gebied van de bouwwetgeving zijn overigens niet belegd bij de OD NHN). De Rapportageplicht Werkgebonden Personenmobiliteit (WPM, voor bedrijven met meer dan 100 werknemers) is vanaf per 1 juli 2024 van kracht. Het toezicht op deze nieuwe wetgeving is een basistaak voor omgevingsdiensten. Op dit moment is de inhoud en omvang van die toezichtstaak nog niet duidelijk. Ook is nog niet bekend wat de bijdrage vanuit het Rijk aan gemeenten is voor deze taak. Koepelvereniging Omgevingsdienst NL werkt samen met het Rijk aan een uitwerking van deze structurele toezichtstaak. Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? De OD NHN vervult taken binnen de energietransitie en de circulaire transitie op drie niveaus:
• Lokaal: door mee te denken en mee te werken bij het ontwikkelen van kaders en visie in beleidsondersteuning en uitvoering;
• Regionaal: door verbinder en coördinator te zijn, zoals bij de meerjarenaanpak verduurzaming
bedrijventerreinen, de bestaande particuliere woningbouw en door inbreng van expertise bij de uitwerking van de zogenaamde zoekgebieden voor de Regionale Energietransitie Noord-HollandNoord (NHN, regionaal en lokaal);
• Bovenregionaal: door expertsessies te organiseren, door partijen te verbinden en door projecten op NHN-niveau te organiseren, zoals aardgasvrij NHN.
• Planmatig worden controles energiebesparing bij bedrijven uitgevoerd. Indien blijkt dat de
bedrijven niet de vereiste maatregelen hebben getroffen om energie te besparen, wordt op handhaving ingezet.
Binnen de energietransitie, waaronder ook de uitvoering van de Regionale Energietransitie NoordHolland- Noord, speelt de robuustheid van het energienet een cruciale rol. In Noord-Holland is in 2022 de Taskforce Energie-infrastructuur van start gegaan. De taskforce pakt gezamenlijk het volgelopen elektriciteitsnet aan. De OD NHN faciliteert de partijen binnen de taskforce door vroegtijdig betrokken te zijn bij vergunningstrajecten en benodigde advisering voor de omgevingsplannen. Een circulaire economie kan niet zonder ketensamenwerking. Alle schakels in de keten zijn samen verantwoordelijk voor het behoud van de grondstoffen in de eigen keten. De OD NHN zal daarom naast de reguliere controles ook inzetten op ketentoezicht. Daarnaast blijft de OD NHN samen met
Pagina 15 van 42
Begroting 2025 OD NHN
partners ketensamenwerking stimuleren, onder andere vanuit de Actieagenda Circulair Westfriesland 2023 – 2026. 2.0.6
Ondermijning
Wat wil de OD NHN bereiken? De OD NHN wil ondermijning en milieucriminaliteit tegengaan. Ondermijning is een relatief begrip en behelst verschillende onderwerpen. Toch is ongeveer 90% druggerelateerd, te onderscheiden in productie, opslag of afval van hennep, synthetische drugs, cocaïne en heroïne. Het ministerie van Justitie & Veiligheid heeft opdracht gegeven om het Landelijke Informatie en Expertise Centrum (LIEC) op te richten, met daarnaast diverse regionale informatie en expertise centra (RIEC). Zij staan aan het hoofd om ondermijning en milieucriminaliteit tegen te gaan en de regie te voeren. Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? Samen met handhavingspartners zoals gemeenten, provincie, politie, waterschappen en anderen draagt de OD NHN bij met de uitvoering van zijn taken, en met het opstellen van interventiestrategieën, convenanten en het delen van informatie. Ook ondersteunt de OD NHN gemeenten bij het uitvoeren van gerichte controles (de zogenoemde integrale controles ondermijning) bij individuele bedrijven en bedrijfsterreinen. 2.0.7
Natuurbescherming (gemeentelijke advisering)
Wat wil de OD NHN bereiken? Door het op een adequate, professionele en transparante wijze adviseren aan gemeenten over groene wetgeving draagt de OD NHN bij aan: •
Het beschermen en ontwikkelen van de natuur;
•
Het behouden en herstellen van de biologische diversiteit;
•
Het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de natuur ter vervulling van (maatschappelijke) functies, en
•
Het verzekeren van een samenhangend advies gericht op het behoud en beheer van waardevolle natuur(gebieden).
Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? De OD NHN geeft in het kader van de Omgevingswet, Flora en Fauna-activiteiten en Natura 2000activiteiten advies. De initiatieven waarover geadviseerd wordt, hebben betrekking op
Pagina 16 van 42
Begroting 2025 OD NHN
binnenplanse- en buitenplanse omgevingsplanactiviteiten, zoals slopen, bouwen, aanleggen en kappen, maar ook het toestaan van evenementen. Hierbij worden de relevante onderdelen uit de Omgevingsverordening, het Omgevingsplan en het gemeentelijk beleid betrokken. Belangrijke onderdelen zijn: •
Gebiedsbescherming van Natura 2000-gebieden (hieronder valt ook stikstof);
•
Soortenbescherming waaronder ruimtelijke ingrepen en bestendig beheer;
•
Houtopstanden;
•
Natuur Netwerk Nederland, en
•
Habitat voor weidevogels als onderdeel van het Bijzonder Provinciaal Landschap.
Het uitgangspunt is dat burgers en bedrijven makkelijk en snel weten of een activiteit mogelijk schade kan toebrengen aan de natuur en of de activiteit kan worden toegestaan. Hiervoor is het essentieel dat de OD NHN zo vroeg mogelijk in het proces betrokken wordt. De afgelopen jaren is gebleken dat deelnemende gemeenten over de jaren fluctuerende aantallen afnemen voor de advisering rondom de gemeentelijke natuurtaken. Vaak nemen zij – door de toenemende aandacht voor natuur- en soortenbescherming bij maatschappelijke initiatieven – in de praktijk meer adviezen af dan vooraf is begroot. De OD NHN is blij dat zij in stelling wordt gebracht om met haar kennis de gemeenten te ondersteunen. Indien deze aanvullende opdrachten meerjarig zijn dan beschouwt OD NHN deze als structureel en worden deze taken uitgevoerd met vast personeel. Van incidentele budgetten kan geen vast personeel worden aangetrokken waardoor de robuustheid, bedrijfscontinuïteit en leveringszekerheid van de taak voortdurend onder druk staan. Hierdoor kon en kan de OD NHN helaas niet altijd (tijdig) voldoen aan de vraag en is de belasting van medewerkers – ondanks prioritering, opleiding, efficiënt ingerichte werkprocessen en de noodzakelijke werving van nieuwe medewerkers – hoog.
Pagina 17 van 42
Begroting 2025 OD NHN
PROGRAMMA VTH-PLUSTAKEN 2.0.8
Natuurbescherming (Provinciale taak/VTH-plus)
Wat wil de OD NHN bereiken? Door het op een adequate, professionele en transparante wijze uitvoeren van het vergunningenproces, het adequaat uitvoeren van toezicht en handhaving en het afhandelen van klachten van de groene wetgeving draagt de OD NHN bij aan: •
het beschermen en ontwikkelen van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit;
•
het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de natuur ter vervulling van maatschappelijke functies, en
•
het verzekeren van een samenhangende uitvoering gericht op het behoud en beheer van waardevolle landschappen, vanwege hun bijdrage aan de biologische diversiteit en hun cultuurhistorische betekenis, alsook ter vervulling van maatschappelijke functies.
Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? De OD NHN voert onder de Omgevingswet, de Omgevingsverordening en de Natuurschoonwet de volgende taken uit: verlenen van vergunningen, het geven van advies met instemming, het opstellen van maatwerkvoorschriften, het afhandelen van meldingen, het geven van advies en het beantwoorden van vragen, het toepassen van toezicht en handhaving, het afhandelen van klachten en het behandelen van handhavingsverzoeken. Dit in relatie tot: •
Gebiedsbescherming van Natura 2000-gebieden (hieronder valt ook stikstof).
•
Soortenbescherming waaronder ruimtelijke ingrepen, bestendig beheer, populatiebeheer en schadebestrijding, opvang wilde inheemse diersoorten, onderzoek en educatie en/of tijdelijke natuur.
•
Houtopstanden (meldingen, wachtverplichting en compensatie).
•
Beheerplannen Natura 2000-gebieden, faunabeheerplannen en kennisdocumenten.
•
Vrijstellingen, opdrachten of het sluiten van de jacht.
•
De Natuurschoonwet aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
•
Stiltegebieden.
Omgevingswet Natuurbescherming is onderdeel van de Omgevingswet. Aanvragen kunnen zowel deel uitmaken van een meervoudige aanvraag als separaat worden ingediend. Het is van belang dat de OD NHN tijdig betrokken is bij initiatieven; termijnen worden korter en participatie krijgt een belangrijkere rol. Het vooroverleg krijgt een prominente rol zodat aanvragen soepeler doorlopen worden, dit zorgt voor een toename van de in te zetten uren aan de voorkant van het proces. Hiervoor geldt dat dit – zoals eerder beschreven – nadrukkelijk de gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente, opdrachtgever, initiatiefnemer en de OD NHN als opdrachtnemer is. SMP Binnen de grenzen van de provincie Noord-Holland wordt met diverse gemeentes gewerkt aan een soortenmanagementplan (SMP) met als doel om bij kleine verbouwingen goed voor de fauna te zorgen. Met een SMP is het voor gemeenten mogelijk tot een gebiedsgerichte ontheffing voor soortenbescherming te komen. Vervolgens kunnen onder andere particulieren gebruik maken van deze ontheffing bij het uitvoeren van, bijvoorbeeld, verduurzamingsmaatregelen. Dit is een gezamenlijke opgave van de Noord-Hollandse gemeenten, de provincie en de omgevingsdienst.
Pagina 18 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Grote projecten De komende tijd geeft Tata Steel de plannen voor de productie van groen staal verder vorm. Zo wordt nagedacht over de nadere invulling van de waterstofroute en het type smelter. Begin 2024 start hierover het vooroverleg met het bevoegd gezag. Na de zomer van 2024 volgt het indienen van de milieueffectrapportage, waarna begin 2025 de aanvraag voor de natuurvergunning bij de OD NHN binnenkomt. Het jaar 2026 zal in het teken staan van de procedures bij de Raad van State. In dat jaar is de verwachting dat op onderdelen ook gestart wordt met de voorbereiding van de bouw op het bedrijfsterrein. Data gedreven werken Data gedreven werken is werken op basis van feiten uit de samenleving, die verzameld worden in de vorm van data, geanalyseerd worden naar informatie, samen met domeinkennis op de juist manier geïnterpreteerd worden naar bruikbare inzichten, en om op basis van deze inzichten een zo geïnformeerd mogelijk besluit te nemen wat een hogere waarde geeft voor de samenleving. De OD NHN heeft en bouwt heel veel data op dat gecombineerd met overige databronnen door middel van analyse kan worden omgezet in bruikbare informatie. Dit sluit aan bij de meerjarenvisie van het BZK “Samen data gedreven werken aan de fysieke leefomgeving”, wat ook is opgenomen in de U&H strategie van PNH als de OD NHN.
Om deze informatie te ontsluiten is het noodzakelijk om hiermee projectmatig aan de slag te gaan. Afstemming beleid en uitvoering Om beleid en uitvoering goed op elkaar af te stemmen is er regelmatig overleg tussen de provincie Noord-Holland (PNH) en de OD NHN. Daarnaast bespreekt de OD NHN aandachts-en risicodossiers met de gedeputeerde die natuur in de portefeuille heeft. Tevens sluiten we aan bij landelijke en regionale inhoudelijke overleggen, hebben we overleg met onze collega-OD’s en met andere provincies.
2.0.9
Zwemwaterveiligheid (Provinciale taak/VTH-plus)
Wat wil de OD NHN bereiken? De OD NHN zorgt ervoor dat de zwemlocaties en badinrichtingen een veilige en hygiënische omgeving zijn voor alle gebruikers en dat deze locaties voldoen aan de Omgevingswet.
Pagina 19 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? De OD NHN voert de volgende taken uit: •
Beoordelen meldingen Omgevingswet;
•
Aangevraagde ontheffingen afhandelen op het gebied van de Omgevingswet;
•
Houden van toezicht en het uitvoeren van handhaving;
•
Afhandelen van klachten;
•
24-uurs bereikbaarheid zwemwater bij calamiteiten: het voorkomen van onveilige situaties.
2.0.10 Wegen en Vaarwegen (Provinciale taak/VTH-plus) Wat wil de OD NHN bereiken? De OD NHN zorgt (samen met de vaarweginspecteurs van de provincie Noord-Holland) door middel van toezicht en handhaving voor een vlotte en veilige doorgang van de provinciale wegen en vaarwegen.
Pagina 20 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? Het uitvoeren van toezicht en handhaving van de geldende wet- en regelgeving (BPR binnenvaart politie regelement en SVW scheepvaartverkeerswet) met betrekking tot provinciale wegen en vaarwegen. De OD NHN voert daarvoor de volgende taken uit: - Toezicht en handhaven op snelheid in de vaarwegen; - Handhaven op werkzaamheden langs provinciale wegen; - Handhaven op verkeerd geplaatste bebording langs provinciale wegen; - Toezicht en handhaven op verkeerd afgemeerde schepen; - Handhaven op gevaarlijke situaties op de vaarwegen.
2.0.11 Bodembeheer (Provinciale taak/VTH-plus) Wat wil de OD NHN bereiken? Ook onder de Omgevingswet blijft een deel van de bodemtaken bij provincie Noord-Holland. Dit valt onder het overgangsrecht. In het overgangsrecht worden aanvragen afgehandeld conform de Wet bodembescherming. Hier moet onder meer gedacht worden aan het afronden van procedures die gestart zijn voordat de Omgevingswet in werking trad, spoedlocaties en nazorglocaties. Ook is de provincie onder de Omgevingswet verantwoordelijk voor het diepere grondwater. Wat gaat de OD NHN daarvoor doen? De omgevingsdienst blijft deze taken op hetzelfde kwaliteitsniveau uitvoeren.
Pagina 21 van 42
Begroting 2025 OD NHN
2.1 Wat gaat het kosten 2.1.1
Overzicht totale baten en lasten 2025
Begroting
BATEN 2025
LASTEN 2025
SALDO 2025
Programma 1 Milieutaken
18.676
13.705
4.971
Programma 2 VTH plustaken
10.397
7.719
2.678
Programma 3 Overhead
100
7.619
-7.519
Onvoorzien Milieutaken
-
62
-62
Onvoorzien VTH plustaken
-
67
-67
Treasury
-
-
-
Vpb (vrijgesteld)
-
-
-
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
Saldo van baten en lasten
29.173
29.173
-
-
-
-
29.173
29.173
-
mutaties reserves per programma Resultaat
In hoofdstuk 4 (financiële begroting) wordt een nadere toelichting gegeven op de totstandkoming van de bedragen.
2.1.2 Overhead De percentage van overhead is conform Besluit verantwoording en begroting Provincies en gemeenten (BBV) vastgesteld op 30,65% van de totale lasten. Zowel het programma Milieutaken als VTH-plustaken draagt bij aan het programma Overhead. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de kosten die onderdeel uitmaken van het programma Overhead.
OD NHN Overhead per discipline
Begroting 2025
% t.o.v. de totale begrote lasten
1
Personele overhead
4.967
65%
2
Informatievoorziening en automatisering
1.752
23%
3
Facilitaire zaken en huisvesting
901
12%
7.619
100%
Voor een toelichting op de werkzaamheden van het programma Overhead wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
Pagina 22 van 42
Begroting 2025 OD NHN
3 PARAGRAFEN 3.0 Paragraaf Bedrijfsvoering 3.0.1 Algemeen De OD NHN vervult zijn rol als deskundige dienstverlener door effectief de toegewezen taken binnen het domein van de fysieke leefomgeving in Noord-Holland Noord en in de gehele provincie te realiseren. De OD NHN levert producten en services die voldoen aan de behoeften van haar klanten. De afdelingen Bedrijfsvoering en Concernstaf bieden hierbij de benodigde ondersteuning.
3.0.2 Personeel Het tekort aan arbeidskrachten blijft een belangrijk punt van zorg. De OD NHN slaagt er over een langere periode en met meer inspanning dan voorheen nog altijd in om voldoende gekwalificeerd personeel te werven en vast te houden. Het vroegtijdig anticiperen op verloop en bezetting speelt hierin een belangrijke rol. Het aantrekken van jong talent en het zelf inwerken en opleiden van schoolverlaters is ook dit jaar een belangrijk speerpunt. Door opleiding en training, in combinatie met het delen van kennis door onze eigen medewerkers, worden openstaande vacatures ingevuld. Daarnaast gaan we de bekendheid van de OD NHN vergrote door middel van gerichte arbeidsmarktcampagnes en via onze koepelvereniging Omgevingsdienst NL. De OD NHN zet in op de lange termijn inzetbaarheid van haar medewerkers. We blijven ons richten op het beheersen van verzuim en het bevorderen van de vitaliteit binnen de organisatie. De implementatie en doorontwikkelen van het bedrijfssoftwaresysteem (AFAS) wordt ook in 2025 voortgezet. Dat zal een bijdrage leveren aan de efficiency en effectiviteit van diverse overheadprocessen binnen de OD NHN.
3.0.3 Automatisering In 2025 zal de OD NHN zich richten op het verder verfijnen van de moderne werkplek. Er zal meer gebruik worden gemaakt van Teams en SharePoint om de toegankelijkheid en efficiëntie van documenten te verbeteren en om het digitale samenwerken te vergemakkelijken. Het streven is een werkplek te onderhouden die aansluit bij de organisatie en de externe wereld, met een sterke nadruk op veiligheid en gebruiksvriendelijkheid. De evolutie van de werkplek is een voortdurend proces. Daarnaast staan in 2025 standaard vervangingsinvesteringen gepland, zoals het vervangen van laptops en mobiele apparaten. Het belang van data gedreven en datagestuurd werken neemt toe. Het ontwikkelen van efficiënte dashboards en relevante managementinformatie is van een cruciaal belang voor dit proces. Binnen het Meerjarenplan ICT zetten we extra in op het verbeteren van de datakwaliteit en het beschikbaar maken van deze data voor zowel de interne organisatie als mogelijk voor onze partners. Dit vereist een kritische evaluatie en aanpassing van onze processen, waarbij automatisering en robotisering worden toegepast waar mogelijk. In 2024 hebben we gewerkt aan het in kaart brengen van onze ICT-architectuur en het herzien van ons wijzingenbeheerproces. Op basis van deze processen blijven we in 2025 ons informatielandschap systematisch en cohesief beheren en verder ontwikkelen.
In 2025 verwachten we dat omgevingsdiensten, waaronder OD NHN, onder de uitgebreidere scope van de NIS2-richtlijn zullen vallen. Dit EU-initiatief stelt strengere eisen aan cyberbeveiliging voor overheidsinstanties en bepaalde ondernemingen. Dat betekent dat wij onze cyberbeveiligingsmaatregelen moeten versterken en ons moeten voorbereiden op intensiever toezicht en mogelijke sancties bij niet-naleving.
Pagina 23 van 42
Begroting 2025 OD NHN
In 2024 is ons Documentmanagement systeem (DMS) aanbesteed. In 2025 zijn wij bezig om dit systeem verder in te bedden binnen onze organisatie. Bovendien starten we in 2025 met een grote aanbestedingsprocedure voor een nieuw zaaksysteem, ter vervanging van het huidige systeem OpenWave. Dat zal aanzienlijke inspanningen en middelen van onze organisatie vergen. Met ingang van 1 januari 2025 is de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) van kracht. De implementatie van deze wet zal in 2025 een significante invloed hebben op de ITinfrastructuur van de OD NHN. Wij gaan ons in aanloop op 2025 goed voorbereiden op deze veranderingen om een soepele overgang naar meer digitale interacties met burgers en bedrijven te waarborgen.
3.0.4 Huisvesting / Facilitair In 2025 zijn wij wederom gericht op het creëren en handhaven van een veilige, gezonde en stimulerende werkomgeving voor alle medewerkers en bezoekers. Daarbij streven we naar kostenoptimalisatie en duurzaamheid door het implementeren van energiebesparende maatregelen en het bevorderen van recycling. Het waarborgen van een veilige en gezonde werkomgeving is onze topprioriteit. Dit omvat het investeren in de nieuwste veiligheidstechnologieën en -trainingen, zoals brandveiligheidssystemen, EHBO-cursussen voor werknemers en periodieke veiligheidsaudits. Verder gaan we de werkplekken regelmatig laten inspecteren op ergonomie om gezondheidsproblemen zoals RSI (Repetitive Strain Injury) te voorkomen. Ook zal er geïnvesteerd worden in kwalitatieve luchtfilteringssystemen om een optimale luchtkwaliteit te garanderen, wat essentieel is voor de gezondheid van de medewerkers. Een stimulerende werkomgeving draagt bij aan de productiviteit en tevredenheid van de werknemers. We investeren daarom in moderne en flexibele werkruimtes die samenwerking en creativiteit bevorderen. Dit omvat het creëren van open werkruimtes, stilteruimtes en ontspanningsgebieden. Daarnaast wordt het budget gebruikt voor het updaten van kantoormeubilair en -apparatuur om comfort en efficiëntie te verhogen.
Kostenoptimalisatie is essentieel om binnen het budget te blijven terwijl we onze doelen bereiken. Dit zal worden bereikt door het onderhandelen van gunstige contracten voor huur, energie, en facilitaire diensten. We zullen ook investeren in technologieën voor het beheer van faciliteiten om onnodige uitgaven te identificeren en te elimineren. Daarnaast gaan we periodieke beoordelingen van leveranciers en contracten uitvoeren om te zorgen voor de meest kosteneffectieve oplossingen. Duurzaamheid is een kernonderdeel van ons begrotingsplan. We streven ernaar om onze ecologische voetafdruk te verminderen door het implementeren van energiebesparende maatregelen zoals LED-verlichting, slimme thermostaten en energie-efficiënte apparaten. Daarnaast implementeren we programma's voor het verminderen van papiergebruik en het bevorderen van digitale documentatie om papierafval te minimaliseren.
Pagina 24 van 42
Begroting 2025 OD NHN
3.0.5
Interbestuurlijk programma VTH Robuustheid omgevingsdienst (pijler 1)
Alhoewel er sinds 2022 meer ingezet is op de versterking van de bedrijfsvoering, is verdere ontwikkeling op dit vlak nodig. Dit blijkt uit het visitatierapport 2023 en het oordeel van de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat op het door de OD NHN ingevulde toetsingskader IBP VTH. Hierbij spelen het inzetten van innovatie, datagestuurd werken en het werven, behouden en voortdurend opleiden van gekwalificeerd personeel een belangrijke rol. Dit sluit aan op de genormeerde robuustheidscriteria waaraan de OD in het kader van IBP VTH moet gaan voldoen. Hoewel de robuustheidscriteria uit het programma IBP VTH zich met name richten op de uitvoering van de wettelijke basistaken in het kader van milieuwetgeving, geldt deze opgave voor de gehele dienstverlening en bedrijfsvoering van de OD NHN. De komende jaren is er nog een ambtelijke en bestuurlijke opgave om de OD NHN robuuster te maken. Financieringssystematiek IBP VTH pijler 1 Onder pijler 1 valt ook de financieringssystematiek. De stuurgroep IBP VTH heeft opdracht gegeven om een financieringssystematiek te ontwikkelen voor de omgevingsdiensten, als basis voor een robuuste taakuitvoering. Ten tijde van het opstellen van de begroting is niet bekend wat de uitkomst hiervan is en wat de impact is op de huidige wijze waarop de OD NHN wordt gefinancierd. De verwachting is dat dit in de loop van 2024 bekend wordt.
Wij komen hierop terug bij de kadernota 2026.
3.1 Paragraaf weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is te definiëren als het vermogen om niet-structurele financiële risico’s op te kunnen vangen ten einde de taken van de organisatie te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de organisatie. In de gemeenschappelijke regeling is opgenomen dat de deelnemende gemeenten en de provincie, na besluit van het algemeen bestuur, uiteindelijk bijdragen in een eventueel exploitatietekort van de OD NHN. De deelnemers zijn verantwoordelijk voor de continuïteit en zij staan garant dat de OD NHN over voldoende middelen beschikt om aan al zijn verplichtingen tegenover derden te kunnen voldoen. Daarmee is de continuïteit van de organisatie gewaarborgd en vormen zij feitelijk de (structurele) weerstandscapaciteit.
3.1.1 Beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandcapaciteit bestaat uit een incidenteel en een structureel deel. De incidentele weerstandcapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden om de onverwachte niet-begrote lasten de dekken, zonder dat dit invloed heeft op de OD NHN. De middelen van de incidentele weerstandcapaciteit bestaat uit het vrij inzetbare deel van de reserves en de post onvoorzien. De deelnemende gemeenten hebben met de notitie ‘Uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen’ als richtlijn bepaald dat de algemene reserve niet groter mag zijn dan 2,5% van de lasten. Ultimo 2023 is de stand van de algemene reserve € 339.481. Hierbij is geen rekening gehouden met de bestemming van het rekeningresultaat 2023. Weerstandscapaciteit
2025
2026
2027
2028
Algemene Reserve
339
339
339
339
Post Onvoorzien Milieutaken
62
62
62
62
Post Onvoorzien VTH plustaken Totaal
67
67
67
67
468
468
468
468
Pagina 25 van 42
Begroting 2025 OD NHN
3.1.2 Bestaande risico’s Een risico is een onzekere gebeurtenis waaruit financiële gevolgen kunnen vloeien, maar waarbij niet duidelijk is of de gebeurtenis gaat gebeuren en hoe groot de financiële gevolgen zullen zijn. Op het moment dat de financiële gevolgen inzichtelijk zijn, worden deze gedekt in de begroting. De volgende risico’s worden onderkend (opsomming is niet limitatief en wordt in de begroting 2026 nader uitgewerkt): RISICO’S Nr Risico
Effect
E/I
Kans
Impact (x 1.000)
Weerstandscapaciteit (x 1.000) 250
1 Claims
exploitatienadeel
E
0,5
500
2 Datalek van geregistreerde gegevens
exploitatienadeel
E
0,1
800
80
3 Aanbestedingsrisico's
exploitatienadeel
E
0,5
250
125
exploitatienadeel
E
0,5
100
50
4
Projecten ten lasten van het rekeningresultaat Totaal
505
De benodigde weerstandcapaciteit per risico wordt bepaald door de vermenigvuldiging van de kans maal de financiële impact. 1. Claims Claims kunnen ontstaan door verwijtbaar handelen. Onderliggende oorzaken kunnen verkorting van de proceduretijd in het kader van de Omgevingswet, het stijgend aantal Woo- en handhavingsverzoeken en claims (niet zijnde boetes, zoals opgenomen bij 2) als gevolg van datalekken. 2. Datalek van geregistreerde gegevens De maximale boete kan 4% van de jaaromzet bedragen. 3. Aanbestedingsrisico’s De komende periodes zijn er diverse Europese aanbestedingen. Aanbesteden biedt in beginsel optimale mogelijkheden om de beste prijs-kwaliteitverhouding te behalen. Het opnieuw aanbesteden brengt echter ook financiële risico’s met zich mee. 4. Projecten ten laste van het rekeningresultaat In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen (FUGR) staat vermeld dat begrotingswijzigingen (tussentijdse vraag om extra financiële middelen) niet wenselijk zijn. Mochten er gedurende een begrotingsjaar onvermijdelijke of noodzakelijke begrotingsoverschrijdingen worden voorzien, dan wordt daarvoor te allen tijde instemming gevraagd van het Algemeen Bestuur. In voorkomende gevallen worden deze activiteiten uiteindelijk opgenomen ten laste van het rekeningresultaat.
Uit het rekeningresultaat van de jaarrekening 2022 is een bestemmingsreserve gevorm voor het verstevigen van de bedrijfsvoering. Hiervan is € 100.000 gereserveerd voor een benchmark in 2024 naar de formatie van de bedrijfsvoering. We analyseren in 2024 ook onze materiele kosten voor de lange termijn en de noodzaak tot verdere investeringen in ICT en de mogelijkheid tot efficiëntieverbeteringen. De kans bestaat dat, ondanks onze beste inspanningen om voor 2025 een nauwkeurige en omvattende begroting te ontwikkelen, onze financiële dekking in 2025 niet toereikend zal zijn om alle toekomstige behoeften te dekken. De uitkomsten hiervan zijn nog niet verwerkt in deze begroting maar zullen worden meegenomen in de kadernota 2026.
3.1.3 Benodigde weerstandscapaciteit Uit het totaal overzicht van risico’s blijkt dat de benodigde weerstandcapaciteit 2025 uitkomt op € 505.000. De ratio beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de benodigde weerstandscapaciteit is 455/505 * 100% = 90%. Daarmee is dit matig om de bestaande risico’s te dekken.
Pagina 26 van 42
Begroting 2025 OD NHN
Weerstandsnorm Waarderingscijfers
Ratio
Betekenis
A
>2.0
uitstekend
B
1.4-2.0
ruim voldoende
C
1.0-1.4
voldoende
D
0.8-1.0
matig
E
0.6-0.8
onvoldoende
F
<0.6
ruim onvoldoende
Daar staat tegenover dat de deelnemers garant staan dat de OD NHN over voldoende middelen beschikt om aan al zijn verplichtingen tegenover derden te kunnen voldoen. 3.1.4 Kengetallen financiële positie Gezien het stijgende belang van toekomstbestendigheid van lokale overheden moet in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basis set van vijf financiële kengetallen opgenomen worden. Het opnemen van kengetallen past in het streven naar meer transparantie en inzicht in de financiële positie. Voor de OD NHN waren de volgende vier kengetallen van toepassing: a. Netto schuldquote: geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen; b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; c. Solvabiliteitsratio: dit is de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen. Deze geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen (eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal); d. Structurele exploitatieruimte: saldo van de structurele baten en lasten en saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten, uitgedrukt als percentage. Dit is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte er is om de eigen lasten te kunnen dragen. Verloop van de kengetallen % Kengetallen