230906 Presentatie Raadscommissie BVO-scan Timorpark Den Helder DEF.pdf

De moeilijkste meters zijn die van de bank naar de deur BVO-scan Beweegtuin Timorpark

Onderzoeksvragen Met de inventarisatie wil Team Sportservice op verzoek van de gemeente deze vragen beantwoorden. • Inleidend - Waarom is de beweegtuin verwijderd (gebruik, veiligheid, onderhoud) - Wat is er bekend over de beweegbehoefte van ouderen rondom het Timorpark? - Hoe kunnen alle bewoners voldoende worden uitgedaagd en gefaciliteerd om te sporten en bewegen in hun directe omgeving? • Uitvoering onderzoek - Nanda Timmerman, Sr. regiocoördinator - Erik Puyt, Sr. beleidsadviseur

• BVO-scan Hoofdvraag - Waar liggen kansen in en rond het Timorpark om in te spelen op beweegbehoefte van de (oudere) inwoners: welke aanpassingen zijn gewenst of noodzakelijk

• BVO-scan Subvragen: - Hoe kan het historisch erfgoed daarbij benut worden? - Hoe kan er uitwisseling tussen generaties gestimuleerd worden.

Achtergrond Het BVO-model, de redenen voor het verwijderen van de de beweegtuin en de beweegbehoefte van ouderen

Een andere kijk op de beweegtuin: beweegbehoefte inwoners centraal 0. Niet de beweegtuin staat centraal maar de inwoner Wat zijn hun beweegbehoefte, welke belemmeringen ervaren zij? 1. De centrale vraag is “Welk Sport- en beweegaanbod voldoet aan de wensen en eisen van de inwoner? 2. Welke eisen stelt dit aan de randvoorwaarden ten aanzien van de organisatie van het zichtbare aanbod, zoals monitoring, onderhoud & beheer, eigenaarschap, samenwerking & bewonersparticipatie. 3. Wat zijn vanuit de kennis van beweegredenen van inwoners en organisatorische mogelijkheden gewenste aanpassingen in de fysieke leefomgeving. Is dat het herplaatsen van de beweegtuin of………….

Waarom is de beweegtuin weg? De reden heeft te maken met de organisatie van aanbod:

M. Beweegtuin niet gebruikt, en eigenlijk niet geschikt, voor doelgroep O. Onderhoudsarm bestaat niet, de kosten waren hoger dan verwacht.

V. Beleidskeuzes veranderden na de fusie tussen Vrijwaard en Omring. E. Daarna voelde niemand zich meer eigenaar en vanwege de gebreken wilde de consequenties aanvaarden.

S. Bij de aanleg is er geïnvesteerd in gebruik door omliggende organisaties, dat is na verloop van tijd weggeëbd, mede omdat de beweegtuin niet geschikt was voor bewoners van Ten Anker.

Conclusie: De keuze om de beweegtuin weg te halen is achter de schermen zorgvuldig voorbereid, maar de bewoners zijn onvoldoende betrokken.

Wat beweegt ouderen: positieve gezondheid als sleutel Voor iedereen is het sociale aspect van sport en bewegen zeer belangrijk.

Voor ouderen geldt het nog sterker niet alleen om te blijven bewegen, maar vooral ook om te starten. Ouderen ervaren drempels, maar als ze die hordes genomen hebben, blijkt bewegen veel bij te dragen aan alle aspecten van positieve gezondheid. Het is daarbij cruciaal dat goede condities gecreëerd worden voor veilig, verantwoord en gezellig bewegen. “Eén vrouw vertelde me laatst dat ze steeds fitter werd en dat ze vaker de trap neemt.” “Ik vind dit zo gezellig, heb er een maatje aan overgehouden” “De oefentoestellen worden bewust niet gebruikt omdat ze ongeschikt zijn voor de doelgroep en levensgevaarlijk. Het is vooral een verzamelpunt maar dat had ook ergens anders gekund”

Beweegvriendelijk Timorpark analyse wandelen – fietsen – spelen – sporten

De BVO-scan De BVO-scan is een webapplicatie ontworpen door het Kenniscentrum Sport & Bewegen. Met behulp van deze app kunnen inwoners, beleidsmakers en andere betrokkenen van een wijk een ronde door de wijk maken. In de BVO scan worden per thema bij vier onderdelen een achttal vragen gesteld. Deze vragen geven een algemene indruk van de beweegvriendelijkheid op de aspecten lopen, fietsen, spelen en bewegen, en sporten. Tijdens de wandeling maken deelnemers foto’s van plekken die kansen bieden om de omgeving beweegvriendelijker te maken. Na afloop van deze scan gaan de deelnemers met elkaar in gesprek over de bevindingen. Tabel 1

Scores Lopen Fietsen Bewegen Sporten

Gemiddelde 5,33 4,84 4,34 4,79

Standaard deviatie (*) 1,00 1,23 1,00 1,40

(*) Afwijking tussen scores. Een lage score betekent eensgezindheid. Een hoge score duidt op een groter verschil van inzicht.

Zwakste schakel is aanbod en activering Vraag

Antwoord- Resultaat Gemiddelde Standaardoptien behoeften krijgt inselectie De mate waarin de mogelijkheden aansluiten bij de wensen de BVO- deviatie Aanbod activering scanende laagste scores. Op plekken waar dit wel geschikt is, of geschikt gemaakt kan worden, Lopen 8. Wijkbewoners worden voldoende gestimuleerd en te geactiveerd wordt onvoldoende gedaangeinformeerd, om beweeggedrag stimuleren. om zoveel mogelijk te voet te verplaatsen. Schaal 1-7 beetje mee oneens 4,00 1,10 Fietsen 8. Wijkbewoners worden voldoende geinformeerd, gestimuleerd en geactiveerd om zoveel mogelijk met de fiets te verplaatsen. Schaal 1-7 beetje mee oneens 4,00 1,30 Spelen 7. Het speel- en beweegaanbod in de wijk sluit goed aan bij de wensen en behoeften van verschillende wijkbewoners. Denk aan jongeren, volwassenen, ouderen en mensen met beperking. Schaal 1-7 neutraal 3,40 1,30 Spelen 8. Wijkbewoners worden voldoende geinformeerd, gestimuleerd en geactiveerd om te spelen en bewegen. Schaal 1-7 beetje mee oneens 3,00 1,00 Sport 7. Het sportaanbod in de wijk sluit goed aan bij de wensen en behoeften van verschillende wijkbewoners. Denk aan jongeren, volwassenen, ouderen en mensen met beperking. Schaal 1-7 neutraal 3,90 1,10 Sport 8. Wijkbewoners worden voldoende geinformeerd, gestimuleerd en geactiveerd om te sporten. Schaal 1-7 neutraal 3,60 1,20 Gemiddelde selectie 3,65 1,17 Gemiddelde totaal 4,82 1,16

Samenvatting en conclusies

Conclusies 0. Beweegbehoefte ouderen en andere inwoners (beweegredenen) - Motieven en belemmeringen van de verschillende doelgroepen zijn niet bekend - Naast bewegen is ook ontmoeten belangrijk

1.

Software (beweegprogramma) - Er zijn voldoende mogelijkheden - Activering is onvoldoende

2.

Orgware (organisatie) - Versterk de netwerken rondom het Timorpark - Van binnen naar buiten, zowel voor inwoners als de mogelijkheden voor Paviljoen van Toen

3.

Hardware (fysieke aanpassingen) - Toegang tot het park kan beter voor wandelaars - Beweegmogelijkheden op terras en tegenover Paviljoen van Toen

Adviesscenario’s 1. Verbinding van binnen naar buiten 2. Innoveren is combineren 3. Visieontwikkeling

1. Innoveren is combineren

Gebruik bestaande netwerken

De moeilijkste meters zijn die van de bank naar de deur Organisatie van het netwerk (orgware) Vorm een kernteam in de driehoek van activiteitenbegeleiders, Paviljoen van Toen en sportstimulering. Elke partij neemt in eerste instantie deel vanuit eigen visie en mogelijkheden. De buurtsportcoach als kwartiermaker biedt ondersteuning vanuit het gemeentelijk project als tijd of deskundigheid niet toereikend zijn om de ambities te realiseren, bijvoorbeeld het versterken van de organisatie rondom Paviljoen van Toen.

Paviljoen van Toen wordt ontmoetingsplek voor oud • Het Paviljoen van Toen is de ideale schakel tussen de wijk en het Timorpark. Het biedt de mogelijkheid om in een sfeervolle ambiance een kopje thee of koffie te drinken. • In het Paviljoen is het Helders Museum gevestigd met -letterlijk- een schat aan historische objecten en interessante informatie over Den Helder en omgeving. Benut de informatie via ontdekkingsreis, schatjagen etc..

• Er zijn al een - beperkt - aantal spelmogelijkheden. Het heeft een enorme potentie als ontmoetingsplek en kan fungeren als springplank om de mogelijkheden in en rond het Timorpark te ontsluiten.

Én voorzieningen voor jong In het Speelruimteonderzoek van de gemeente Den Helder (zomer 2020) staan de volgende aanbevelingen: • Meer uitdaging en variatie voor 10 jaar en ouder. Denk aan natuurlijk spelen en klimmen. • Verhoog de verblijfswaarde door middel van bankjes en meer beschutting bij grotere speelplekken. Verbeter de inclusiviteit van deze speelplekken voor inwoners met een handicap. Specifiek • Stimuleer natuurlijk spelen in groene recreatiegebieden, parken en speelplekken met natuurlijke speelaanleidingen. • Creëer veilige beweegroutes door de buurten richting (groene) recreatiegebieden met beweegvoorzieningen. Verlichting, veilige oversteekpunten, bankjes en prullenbakken om uit te rusten, plus een goed toegankelijke ondergrond voor wandelen/hardlopen en fietsen/skaten zijn hierbij belangrijk. • Watertappunten en een (laag) fitnessparcours zijn een extra stimulans om te bewegen op zo’n route.

2. Verbinding van binnen naar buiten

Timorpark, de Linie, erfgoed en wandelen in Nieuw Den Helder

Erfgoed en beweegmogelijkheden • Deze verbinding sluit aan bij het Verdrag van Faro dat de mens en de samenleving centraal stelt en hún relatie met erfgoed. • Stimuleer naast sportparticipatie ook erfgoedparticipatie. • Laat in de omgeving van de Linie zien hoe het eruitzag, in de buurt zijn forten (uit de tijd van Napoleon). Slenter door de wijk langs verschillende bezienswaardigheden (De Linie, Bunkers, Begraafplaats??) • Leg verbinding met andere terreinen: - Toerisme & recreatie (City Marketing Den Helder) - Lager en voortgezet onderwijs - Parkzicht • Zet in op doorgaande routes vanuit het park

Timorpark, de Linie en wandelen in Nieuw Den Helder • Het Timorpark houdt plotseling op bij de Middenweg, maar de Linie loopt door. • Zet in op doorgaande routes vanuit het park via De Linie naar andere delen van Den Helder. • Verbeter de verbinding tussen de wijken bij de Middenweg. Dan ontstaat er een logische verbinding met de mogelijkheden in Nieuw Den Helder (zie volgende pagina). • In de Uitvoeringskaarten gemeente Den Helder wordt de Middenweg ook gezien als ‘barrière’

3 Visieontwikkeling en netwerkvorming

Visie ontwikkeling • Moet passen binnen een breder plan; welke lessen zijn geschikt voor heel Den Helder en passen bij demografische en stedelijke ontwikkelingen? • Stel een plan op vanuit de beweegbehoefte voor verschillende levensfasen (programma leefomgeving vanuit GALA / brede SPUK). • Voor wie doen we het? - Niet alleen voor kwetsbare groepen - Voor alle ouderen en volwassenen - Maar ook voor de jeugd

Indien uit de visievorming blijkt dat een verrijking door de inwoners gewenst is dan zijn tijdens de inventarisatie een aantal voorbeelden genoemd die aansluiten bij het landschappelijk karakter: - Natuurspeeltuin - Uitlichten van cultureel erfgoed - Spelvormen voor ouderen

Proces & uitvoering

Proces: van agenda naar uitvoering Vooraf • In de gemeenteraad is dit punt geagendeerd n.a.v. het verdwijnen van de beweegtuin • De visie is daarbij niet alleen gericht op de hardware maar ook en vooral op de beweegbehoefte van de inwoners in de wijk. Inventarisatie • De analyse beslaat het grootste gedeelte van dit adviesrapport. • Bij de conclusies en de scenario’s worden doelen gesteld. Vervolg De gemeente maakt een keuze voor het uitvoeren van de drie onderdelen van het advies: 1. De buurtsportcoach krijgt een formele rol als kwartiermaker. De eerste stap na de inventarisatie is het vormen van het netwerk dat de plannen kan concretiseren en in gang kan zetten. 2. Het netwerk krijgt de opdracht om te experimenten met laagdrempelig aanbod voor de inwoners, gegeven dit adviesrapport en het speelruimteonderzoek 3. De gemeente reserveert het budget van het onderdeel Leefomgeving uit de Brede SPUK voor de visievorming waar het gaat om de aanleg van hardware en het verbreden naar andere wijken. Hiervoor is een wijkoverstijgende visieontwikkeling noodzakelijk.