20251020 Gemeente Den Helder - Nota Vastgoed - definitieve versie.pdf

Aan de ene kant wordt huur in rekening gebracht, deze huur is verbonden aan het betreffende object dat door de huurder wordt gehuurd. De subsidie is van een geheel andere aard. Dit is een bijdrage van de gemeente omdat de activiteit die de betreffende partij verricht van belang wordt gevonden. Dit zijn wee verschillende stromen.

9

Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Den Helder, houdende Integriteit en Overeenkomsten, te raadplegen via https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR700765/1. 10 Artikel 25i Mededingingswet.

28

Nota Vastgoed 2026 -2029

Er is een scheiding tussen de huurprijs en subsidie. De huur is verbonden aan het desbetreffende vastgoedobject. De subsidie die de gemeente eventueel verleent is een bijdrage omdat de activiteit van belang wordt gevonden. Kostprijsdekkende huur Het uitgangspunt bij verhuur van maatschappelijk vastgoed is het in rekening brengen van een kostprijsdekkende huur. De kostprijsdekkende huur is de minimaal benodigde opbrengst ter dekking van de eigenaarslasten van het vastgoed. De eigenaarslasten bestaan vooral uit kapitaallasten en onderhoudslasten. Als de maatschappelijke huurder de kostprijsdekkende huur niet kan betalen, kan de huurder – mits diens activiteiten bijdragen aan de vastgestelde gemeentelijke doelstellingen – een subsidie aanvragen voor het uitvoeren van haar activiteiten. Deze subsidie ziet niet op de huisvestingslasten. In het geval subsidie voor de activiteiten wordt verleend, is sprake van twee geldstromen: een huurvergoeding van de huurder naar de gemeente en een subsidie van de gemeente naar de huurder. Beide geldstromen worden in de gemeentelijke begroting separaat in het desbetreffende programma verantwoord. Voor specifieke situaties kan de raad door middel van een Algemeen belangbesluit gemotiveerd afwijken van het uitgangspunt van een kostprijsdekkende huur.

Voor vastgoed dat niet beleidsondersteunend is (met name commercieel en woningen), brengt de Gemeente De Helder een marktconforme huur in rekening, die minimaal gelijk is aan de integrale kostprijs. De actuele markthuur van commercieel vastgoed en van woningen in de vrije sector wordt bepaald door een onafhankelijke taxatie of waardebepaling. Voor woningen in de gereguleerde sector volgt de huurprijs uit het Woningwaarderingsstelsel. Wanneer de kostprijsdekkende huur hoger is dan de actuele markthuur kunnen de commerciële partijen de huurprijs te hoog vinden, waardoor het gebouw moeilijk verhuurbaar kan zijn. Als de kostprijsdekkende huur lager is dan de marktconforme huur, dan kan er sprake zijn van concurrentievervalsing in het voordeel van de maatschappelijke partners. Voordelen van de hiervoor beschreven systematiek zijn:  Een transparante vastgoedexploitatie (geen indirecte subsidiëring via de huur);  Het verhogen van het kostprijsbewustzijn bij gebruikers en besluitvormers;  Eenduidigheid en onderlinge vergelijkbaarheid van het vastgoed  Het voorkomen van ongewenste bevoordeling van huurders van gemeentelijke vastgoedobjecten t.o.v. door de markt geëxploiteerde vastgoedobjecten.

Er wordt minimaal een kostprijsdekkende huur in rekening gebracht tenzij er sprake is van een lagere huur op grond van een algemeen belangbesluit.

29

Nota Vastgoed 2026 -2029

Algemeen belangbesluit Als een economische activiteit wordt uitgevoerd in het kader van het algemeen belang mag de gemeente een tarief rekenen dat onder de integrale kostprijs ligt. Hiervoor is een algemeen belangbesluit nodig, te nemen door de gemeenteraad. Een algemeen belangbesluit dient een uitgebreide motivering te bevatten. Met ingang van 1 juli 2027 worden naar verwachting de voorbereidings- en motiveringsregels nog verder aangescherpt.11 Zo ontstaat er een onderzoeksplicht voorafgaand aan het nemen van het Algemeen belangbesluit. Daarnaast wordt er een publicatieplicht, consultatieplicht en herzieningsplicht ingevoerd. De publicatieplicht bevat het voornemen van de gemeente om het besluit te nemen. Deze publicatie moet plaatsvinden voordat er een consultatie wordt gehouden. Hoe de consultatieplicht concreet moet worden ingevuld wordt niet wettelijk geregeld. Van belang is dat er gesprekken worden gevoerd met belanghebbende marktpartijen en dat elk van deze partijen de mogelijkheid krijgt om zich uit te spreken. De herzieningsplicht houdt onder meer in dat de gemeente elke vijf jaar moet onderzoeken of het besluit nog doeltreffend is en welke effecten het besluit op de markt heeft. Ten slotte moeten de besluiten duidelijker worden gemotiveerd dan tot nu toe wordt gedaan.

Als de gemeente overgaat tot het in rekening brengen van een lagere huur dan de kostendekkende, dan zal hiervoor een algemeen belangbesluit worden genomen met inachtneming van de op dat moment geldende wettelijke regels.

Een algemeen belangbesluit moet zorgvuldig voorbereid en voldoende gemotiveerd worden. Het betrokken beleidsveld is verantwoordelijk voor de voorbereiding en motivering van het besluit.

6 Vastgoedbeheer 1.17Onderhoud Het onderhoud van gebouwen is gericht op het waarborgen van de functionaliteit, het garanderen van veiligheid, het verlengen van de levensduur, het beheersen van de lange termijn kosten en het voldoen aan wettelijke verplichtingen. Onder invloed van slijtage, veroudering en externe factoren neemt de technische staat van een gebouw gedurende de levenscyclus onvermijdelijk af. Door tijdig en doelmatig onderhoud uit te voeren wordt de technische staat op het gewenste niveau gebracht of hersteld. Daarmee blijft de functionaliteit behouden, blijven risico’s beheersbaar en blijven kosten voorspelbaar. Zo draagt onderhoud bij aan een veilige, duurzame en kostenefficiënte exploitatie van gebouwen.

11

Wijziging van de Mededingingswet in verband met aanpassing van de bepalingen over markt en overheid | Tweede Kamer der Staten-Generaal.

30

Nota Vastgoed 2026 -2029

Er is onderscheid te maken tussen drie verschillende soorten vastgoedonderhoud, te weten:  Project- en planmatig onderhoud (bijvoorbeeld onderhoudsingrepen of verduurzaming);  Regulier onderhoud (bijvoorbeeld keuringen of preventief onderhoud aan installaties);  Niet-planmatig onderhoud (bijvoorbeeld klachten en storingen). De eerste categorie bestaat uit project- en planmatig onderhoud. Hierbij kan gedacht worden aan grotere onderhoudsingrepen op basis van het meerjarenonderhoudsplan, of werkzaamheden in het kader van verbeteringen en aanpassingen, zoals renovaties en verduurzaming van gebouwen. Het regulier onderhoud bestaat vooral uit het preventief en inspectief onderhoud. Het betreft hier bijvoorbeeld periodiek onderhoud aan de installaties of de normatieve en/of wettelijke verplichte keuringen aan installaties. Deze werkzaamheden zijn gericht op het behouden van de technische staat en het voorkomen van storingen. De laatste categorie bestaat uit niet-planmatig onderhoud, oftewel ad hoc onderhoud zoals het verhelpen van klachten, storingen of mutaties. Verder is het als gebouweigenaar wenselijk om inzicht te hebben in alle onderhoudskosten. Door middel van demarcatie in de huurovereenkomst wordt een scheiding aangebracht in onderhoud waarvoor de eigenaar verantwoordelijk blijft en onderhoud dat voor rekening van de huurder is.

1.18Beheer en onderhoud De toestand of technische staat (conditie) van bouw- en installatiedelen wordt bepaald door de aanwezigheid van technische gebreken en/of tekortkomingen, zoals vastgelegd in NEN 2767.

FIGUUR 3 NEN-CONDITIESCORES (BRON: NEN-COMMISSIE) Aanvullend op de conditie van bouw- en installatiedelen is het van belang om (technische) risico’s in beeld te brengen, zodat naast conditie gestuurd onderhoud ook sprake is van risico gestuurd onderhoud. In dit kader zijn de volgende risico’s relevant:    

Veiligheid/gezondheid; Wet- en regelgeving; Gebruik- en bedrijfsproces; Technische vervolgschade;

31

Nota Vastgoed 2026 -2029

 Toename klachtenonderhoud;  Beleving/esthetica;  Energieverbruik. De inventarisatie van de technische conditie, bijbehorende risico’s en de financiële vertaling van onderhoudsmaatregelen komen samen in de meerjarenonderhoudsplanning (MJOP). De conditiescores conform de NEN2767 vormen de basis van de MJOP. Het MJOP wordt elke 4 jaar bijgesteld en/of geactualiseerd. Volgens de NEN8026-methodiek is het tactisch niveau verantwoordelijk voor de planvorming. Het operationeel niveau (Technisch Beheer) vertaalt de gestelde prestatie-eisen vervolgens naar concrete onderhoudsmaatregelen. De inspecties en uitkomsten van de NEN2767 worden hierbij aangevuld met de actualiteiten en kennis en kunde van Technisch Beheer. Het is wenselijk om van deze planning- en control cyclus een gestructureerd proces te maken, dat jaarlijks wordt doorlopen. Daarbij hoeft niet elk gebouw elk jaar geïnspecteerd te worden, maar door de cyclus jaarlijks te doorlopen ontstaat wel ruimte om in te spelen op actualiteiten, gewijzigde beleidsdoelen en/ of technische ontwikkelingen.

1.19Onderhoudsbeleid Het onderhoudsbeleid volgens de NEN8026-methodiek is een beleidsmatig kader welke direct is gerelateerd aan de strategie van het object, zoals omschreven in paragraaf 2.3 (kernportefeuille en niet-kernportefeuille). Hierbij heeft ieder niveau eigen specifieke eisen op het gebied van bijvoorbeeld kwaliteit, duurzaamheid en veiligheid. Onderstaand overzicht bevat een beknopte opsomming van de drie onderhoudsniveaus.

FIGUUR 8 ONDERHOUDSNIVEAUS NEN8026 (BRON: METAFOOR) De gemeente beschikt momenteel nog niet over een onderhoudsbeleid. De gemeente ontwikkelteen onderhoudsbeleid waarbij rekening wordt gehouden met de strategie van een object. Er kunnen vervolgens onderhoudsniveaus worden vastgesteld zodat het voor iedereen duidelijk is welke onderhoudsmaatregelen op een object van toepassing zijn. Een voorbeeld van mogelijke onderhoudsniveaus is terug te vinden in bijlage 4. De gemeente hanteert voor het onderhoud van haar vastgoed een gemiddeld onderhoudsniveau van conditie 3 op basis van de NEN 2767. Voor de niet kernportefeuille wordt de noodzaak tot onderhoud per situatie bekeken. Het uitgangspunt is geen afbreuk en voldoen aan het wettelijk minimum. Het beheer en onderhoud 32

Nota Vastgoed 2026 -2029

wordt op dit moment niet uitbesteed, over dit vraagstuk zal nog een besluit genomen moeten worden. Bij het aanbesteden van werkzaamheden zal zoveel mogelijk gekeken worden of efficiëntieslagen behaald kunnen worden door het bundelen van werkzaamheden. Dit geldt voor zowel het project- en planmatig onderhoud, als voor het regulier onderhoud en niet-planmatig onderhoud. Bij bundeling kan bijvoorbeeld worden gedacht aan gecombineerde aanbesteding of uitvoering van liftonderhoud, schilderwerk of andere vergelijkbare werkzaamheden. De gemeente hanteert voor het onderhoud van haar vastgoed een gemiddeld onderhoudsniveau van conditie 3 op basis van de NEN 2767.

1.20Verduurzaming Onderhoud en verduurzaming van de vastgoedportefeuille zijn nauw met elkaar verbonden. De gemeente is als eigenaar van haar vastgoed verantwoordelijk voor duurzame, veilige en gezonde gebouwen voor gebruikers en omgeving. Om concreet richting te kunnen geven aan de beoogde verduurzaming is het nodig om beleidsmatige keuzes te maken voor de korte en lange termijn. Het huidige beleid voor verduurzaming van de vastgoedportefeuille is opgenomen in het ‘Programma Duurzaamheid 2024-2027’12, de ‘Notitie Vastgoedbeleid 2022-2024’13, het ‘Convenant Duurzaam Bouwen’ en het ‘Integraal Huisvestingsplan 2020-2025’. 14 In 2021 is een plan opgesteld om uitvoering te geven aan de motie van de gemeenteraad, waarin minimaal energielabel B als norm is vastgesteld voor gemeentelijk vastgoed. Inmiddels is al een CO₂-reductie van 53% gerealiseerd, waarmee de doelstelling van de CO₂-prestatieladder voor 2026 is behaald. Er is een meerjarenonderhoudsplan voor duurzaamheidsmaatregelen (DMJOP) opgesteld en het 'laaghangend fruit' is reeds aangepakt. De verduurzamingsmaatregelen voor de resterende panden moeten nog worden geconcretiseerd. Dat betekent dat er per object een uitvoeringplan opgesteld dient te worden met daarin uiteraard de verduurzamingsmaatregelen om het beoogde energielabel te realiseren.

Er zijn diverse financierings- en subsidiemogelijkheden beschikbaar om de gestelde verduurzamingsdoelen te realiseren. Het (sub)team Vastgoed zal per uitvoeringsplan onderzoeken welke opties beschikbaar zijn en, indien van toepassing, de benodigde financiering of subsidies aanvragen. Ook bij het bepalen van de duurzaamheidstrategie van het gemeentelijk vastgoed zal de NEN8026-methodiek worden toegepast. We maken hierbij onderscheid tussen 12

Programma Duurzaamheid 2024-2027, te raadplegen via https://gemeenteraad.denhelder.nl/Documenten/Bijlage-1/Bijlage-1-Programma-Duurzaamheid2024-2027-1.pdf 13 Notitie Vastgoedbeleid, te raadplegen via https://gemeenteraad.denhelder.nl/Documenten/Bijlage-1/Notitie-vastgoedbeleid.pdf 14 Gemeente Den Helder Integraal Huisvestingsplan, te raadplegen via https://gemeenteraad.denhelder.nl/Documenten/GEMDH-Integraal-huisvestingsplan-2020-2025.pdf.

33

Nota Vastgoed 2026 -2029

kernportefeuille en niet-kernportefeuille. Een overzicht duurzaamheidsmaatregelen per strategie is opgenomen in bijlage 5.

van

de

Duurzaamheidsmaatregelen zijn een ruim begrip. In de markt zijn veel verschillende technieken en oplossingen beschikbaar. Welke maatregel het meest geschikt is hangt af van de specifieke kenmerken van het object, maar in hoofdlijnen worden de volgende duurzaamheidsmaatregelen toegepast:     

Schilisolatie (het isoleren van de vloer, dak en gevel); Efficiëntere klimaatinstallaties (verwarmen, koelen en ventileren); Efficiëntere verlichtingsbronnen; Lokaal opwekken, gebruiken en opvangen van energie; Monitoren op verbruik en gedrag.

Een opsomming van alle maatregelen is opgenomen in bijlage 5. Het monitoren op verbruik en gedrag wordt gerealiseerd door een jaarlijkse rapportage. Deze rapportage geeft een update van de voortgang en resultaten van het voorafgaande jaar. Ook vindt er een interne en externe audit plaats, die uiteindelijk wordt getoetst door een certificeringsbureau om zodoende het certificaat te behouden. De gemeente heeft beter inzicht in haar energieverbruik door jaarlijkse monitoring aan de hand van de CO2-prestatieladder. Daarnaast is het eenvoudiger om maatregelen te bedenken en verbeterslagen te maken om te besparen op de plekken waar de meeste winst te behalen valt. Vanaf 1 januari 2026 is een Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem (GACS) verplicht15 voor utiliteitsgebouwen met een verwarmingsof airconditioningsinstallatie met een nominaal vermogen van 290 kW of meer. Deze verplichting is bedoeld om energieverbruik te optimaliseren en gebouwen duurzamer te maken. GACS is een systeem dat gebouw-installaties zoals verwarming, ventilatie en airconditioning automatisch aanstuurt, monitort en optimaliseert. Het doel is om het energieverbruik te verlagen en het comfort van gebruikers te verbeteren. De verplichting wordt uitgebreid naar gebouwen met een vermogen van 70 kW of meer vanaf 1 januari 2030.

Door het invoeren van deze nieuwe regelgeving is het voor de gemeente Den Helder wenselijk om in kaart te brengen voor welke objecten dit geldt en welke impact deze nieuwe regelgeving heeft op de onderhoudsbegroting. Beslisboom verduurzamen Bij het bepalen of een object verduurzaamd moet worden, wordt gebruikgemaakt van een beslisboom. De centrale vraag hierin is of het object behoort tot de kernportefeuille. Op basis daarvan geeft het stroomschema een advies over het al dan niet nemen van de gewenste duurzaamheidsmaatregel. Voor onrendabele investeringen binnen de kernportefeuille geldt in principe het antwoord "nee", tenzij de maatregel aantoonbaar bijdraagt aan een bredere ambitie. Hierbij kan gedacht worden aan het behalen van het beoogde energielabel, aantoonbare bijdrage aan CO₂-reductie of andere duurzaamheidsdoelstellingen die door de organisatie zijn vastgesteld. Voor de niet-kernportefeuille zal er per verduurzamingsmaatregel 15

Deze verplichting vloeit voort uit de EPBD III-richtlijn (Energy Performance of Buildings Directive).

34

Nota Vastgoed 2026 -2029

worden bekeken of exploitatieperiode.

de

maatregel

nog

haalbaar

is

gezien

de

resterende

FIGUUR 9 BESLISBOOM VERDUURZAMING (BRON: METAFOOR)

1.21Toegankelijkheid gemeentelijk vastgoed In 2016 heeft Nederland het ‘VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap’ ondertekend. Met de ondertekening van het verdrag is het verboden om onderscheid te maken tussen mensen met of zonder een handicap. Dit heeft zich vertaald in De Lokale Inclusie Agenda (LIA) en het is onderdeel van het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). Het moet voor iedereen mogelijk zijn om deel te nemen aan de activiteiten die op een locatie worden ontplooid. Bij maatschappelijk vastgoed is vooral de fysieke toegankelijkheid een belangrijk punt van aandacht. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de inrichting van het pand en het omliggende terrein, om de ingangen goed vindbaar en bruikbaar te maken. Andere voorbeelden van fysieke toegankelijkheid zijn drempels, breedte van de gangen/deuren en het toestaan van gids- of geleidehonden16. Gelet op de gemiddelde bouwjaren of de monumentale status van de objecten in de gemeentelijke portefeuille kunnen de bepalingen van dit verdrag verregaande technische en financiële gevolgen hebben. De Lokale Inclusie Agenda 2024-2026 17 beschrijft op welke wijze Den Helder toegankelijker wordt gemaakt. De eigen huisvesting is zodanig ingericht dat deze voldoende toegankelijk zijn voor personen 16

https://metafoorvastgoed.nl/een-inclusieve-samenleving-vanuit-de-gemeentelijkevastgoedpraktijk/. 17 Lokale Inclusie Agenda, te raadplegen via https://gemeenteraad.denhelder.nl/Documenten/Bijlage-1/Lokale-Inclusie-Agenda-20242026-Den-Helder-1.pdf

35

Nota Vastgoed 2026 -2029

met een handicap. De gemeente zal nader onderzoek doen naar het overige gedeelte van de portefeuille.

1.22Vastgoed in de begroting In deze paragraaf staan financiën en de verantwoording over de gemeentelijke vastgoedportefeuille centraal. Het betreft hier de financiële vertaling van (wettelijke) kaders in de planning- en control cyclus van het vastgoed. Onderhoudskosten De dekking voor de onderhoudskosten, althans het gedeelte dat voor rekening van de gemeente als eigenaar/verhuurder komt, en voor de kosten voor het verduurzamen van de vastgoedportefeuille, wordt gevonden in de voorziening voor het onderhoud. De planningshorizon van deze voorziening is in de huidige MJOP 10 jaar. Deze voorziening sluit daarmee niet optimaal aan bij de langere levenscyclus van de objecten. Over het algemeen heeft langjarige instandhouding een planningshorizon van minimaal 15-20 jaar, overeenkomstig met de aanwezig installaties. Het aanpassen van de werkwijze naar een langere planningshorizon heeft als voordeel dat het risico op incidenteel extra benodigd budget of onverwachte grote uitgaven wordt beperkt. De planningshorizon zal bij de eerstvolgende actualisatie worden aangepast naar 15 jaar. Het MJOP wordt elke 4 jaar bijgesteld en/of geactualiseerd. De planningshorizon van de voorziening voor onderhoud zal bij de eerstvolgende actualisatie worden aangepast naar 15 jaar.

De kosten voor niet planmatig onderhoud zijn opgenomen in de exploitatiebegroting. Deze begroting wordt jaarlijks vastgesteld en voorziet in uitgaven voor onder meer het verhelpen van klachten en storingen. Rekening en begroting Inzicht in de lasten en baten van het gemeentelijke vastgoed helpt om keuzes te maken over de portefeuille en om geldstromen (subsidie versus huur) te kunnen scheiden. Waar relevant wordt dit inzicht op objectniveau gerealiseerd. Het gaat daarbij om de eigenaarslasten (zoals onderhoud) zodat de integrale kostprijs per object zichtbaar wordt en de financiële consequenties per beleidsdoel inzichtelijk zijn. Wanneer toerekening op objectniveau niet zinvol of haalbaar is wordt dit gewenste inzicht tenminste op het niveau van deelportefeuille geboden. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) geeft de kaders voor de inrichting van de gemeentelijke planning- en control cyclus. Eén van deze kaders geeft de verplichting om in de begroting en het jaarverslag paragrafen op te nemen, waaronder de paragraaf ‘onderhoud kapitaalgoederen’. De

36

Nota Vastgoed 2026 -2029

meerwaarde van deze paragraaf onderhoud kapitaalgoederen is dat programma overstijgend en verdiepend inzicht geeft aan de gemeenteraad.

deze

De nieuwe paragraaf ‘onderhoud kapitaalgoederen’ biedt, overeenkomstig de BBVvoorschriften, inzicht in het beleidskader, de financiële consequenties en de vertaling daarvan in de begroting op het vlak van civieltechnische kapitaalgoederen en het onderhoud van gebouwen. In deze paragraaf wordt het onderdeel over vastgoed uitgebreid met informatie over de omvang en samenstelling van de portefeuille, de ontwikkelingen, kansen en risico's en wordt financieel inzicht geboden in de geldstromen rondom het gemeentelijk vastgoed. Bijlage 6 biedt een mogelijke opzet voor dit onderdeel. Vanaf 2026 wordt de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen uitgebreid met informatie over de portefeuille, de ontwikkelingen en de eventuele risico's.

1.23Risicomanagement Risicomanagement bestaat uit het identificeren, analyseren, beoordelen, beheersen en monitoren/evalueren van risico’s die de realisatie van doelstellingen kunnen beïnvloeden. Het doel van risicomanagement is het beheersen van onzekerheden en om negatieve gevolgen zoveel mogelijk te beperken. In deze paragraaf wordt nader ingegaan op de verschillende risico’s per fase in de vastgoedcyclus. Uitgangspunten die hierbij van toepassing zijn, kunnen worden samengevat als: > Heldere functiescheiding tussen de verschillende afdelingen en taakvelden; > Procesmatig werken vanuit gestructureerde risicoanalyses. Het risicomanagement is gericht op het inschatten van risico’s en onzekerheden rondom het vastgoed. Ook is het risicomanagement gericht op het bewust maken van keuzes om deze risico’s te beheersen. Fase van in- en uitbeheer De eventuele nieuwbouw van vastgoed of (strategische) aankoop wordt projectmatig aangepakt. Het beleidsprogramma vervult hierbij de rol van opdrachtgever en zorgt voor het benodigde budget. Als beschikbaar budget niet toereikend blijkt, dan kan het beleidsprogramma extra budget aanvragen of besparingsmogelijkheden uitwerken. De aankoop van vastgoed vindt plaats op basis van een onafhankelijke taxatie en nadat er grondig onderzoek is gedaan (due diligence) naar bijvoorbeeld de bouwkundige en installatietechnische staat.

Door het laten doen van een dergelijke keuring komen aandachtspunten ten aanzien van eventueel achterstallig onderhoud, het niet voldoen aan wet- en regelgeving of de aanwezigheid van schadelijk stoffen en materialen tijdig aan de orde. Ook de verkoop van vastgoed vindt plaats op basis 37

Nota Vastgoed 2026 -2029

van een marktconforme voorwaarden.

prijs,

blijkend

uit

de

taxatie,

en

marktconforme

Bij in- en uitbeheer van vastgoed zal een eigen onderzoek en indien nodig aanvullend een technische inspectie worden uitgevoerd. Specifiek zal hierbij gekeken worden naar achterstallig onderhoud en schadelijke stoffen/materialen zoals asbest.

Fase van beheer en exploitatie Bij het beheer en de exploitatie van vastgoed kunnen zich risico’s voordoen. Daarbij kan gedacht worden aan de onderstaande risico’s:          

Contractrisico’s; Verzekeringen en schades; Onderhoud, bouwkosten; Leegstand, verhuurbaarheid en marktperspectief; Waarderisico; Wet- en regelgeving; Staatssteun; Btw-regime; Interne rekenrente, marktrente; Indexatie, inflatie en conjunctuur.

38

Nota Vastgoed 2026 -2029

Bijlagen Bijlage 1: De vastgoedportefeuille van de gemeente Den Helder Adres locatie 1ste Vroonstraat Achterbinnenhaven Ambachtsweg25 Ambachtsweg25 a Ankerpark 1 Annie Romein Verschoorlaan 11 Annie Romein Verschoorlaan 22 ATV Ooghduyne ? Adres? ATV Rijksweg? Adres? ATV Texelstroomlaan ? Adres? ATV Tuindorp ? Adres? Bassingracht 190 Bastiondreef 4 Boerhaavestraat 15 Boterzwin 1101 Bremstraat 2D Bremstraat 2D C. Gerritsz. Geusstraat 59 ComplexBegraafplaats Kerkhoflaan 2 ComplexBegraafplaats Kerkhoflaan 4 ComplexBegraafplaats Kerkhoflaan 6 ComplexBegraafplaats Kerkhoflaan 7 De Draaikolk De Helderse Vallei ? Adres? De Helderse Vallei 9 -11 ? Adres? De Ruijterstraat 33 Diaconiestraat 46 Doggersvaart 57 a Dommelstraat Drooghe Bol Drooghe Bol 1007 A Duinweg50 G Pietersz Blankmanstr 45 a G Pietersz Blankmanstr 45 b G Pietersz Blankmanstr 45 c G Pietersz Blankmanstr 45 d G Pietersz Blankmanstr 45 e G Pietersz Blankmanstr 45 f G Pietersz Blankmanstr 45 g Graaf WillemII straat Guldemondweg Handelskade 10 B Heiligharn 422 Helden der Zeeplein Het Nieuwland 1 Het Nieuwland 1 Het Nieuwland 2 Huisduinerweg IJsselmeerstraat 188 IJsselmeerstraat 300 IJsselmeerstraat 90 Jan Aarjensz Prinsstraat 48 Jan Verfailleweg620 a Julianaplein 43 Jutterspleintje 2 - 2A Keizersgracht Keizersgracht 70 Koningdwarsstraat 39 Koningdwarsstraat 4 Landbouwstraat Langevliet 58 Langevliet 60 A /B Langevliet 9

Linieweg Lombokstraat Lombokstraat 4 Loopuytpark Loopuytpark 28 Marsdiepstraat Middelzand 3502 Middelzand 3504 Middenweg Middenweg159 F Molenstraat 93 Pasteurstraat Pasteurstraat 143 Ruyghweg198 / 198 D Ruyghweg73 Schootenweg2 B Sluisdijkstraat 1 a

VastgoedportefuilleDenHelder Categorie Subcategorie Omschrijving Eigendomof Huur Maatschappelijk vastgoed Onbekend / navraag Vliegeniersmonument Eigendom Maatschappelijk vastgoed Watersport / openbare ruimte Afmeerpalen/electriciteitskasten/steigers Onbekend Eigen huisvesting Kantoorruimte Wijkbeheer Eigendom Eigen huisvesting Overige bedrijfsruimte Serverruimte Huur Maatschappelijk vastgoed Overige bedrijfsruimte Staat leeg Eigendom Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Huur Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Eigendom Maatschappelijk vastgoed Volkstuinen Eigendom Maatschappelijk vastgoed Volkstuinen Eigendom Maatschappelijk vastgoed Volkstuinen Eigendom Maatschappelijk vastgoed Volkstuinen Eigendom Maatschappelijk vastgoed Watersport / openbare ruimte Steigers Eigendom Eigen huisvesting Brandweer Brandweerkazerne Eigendom Maatschappelijk vastgoed Overige bedrijfsruimte Bunker Eigendom Commercieel vastgoed Overige bedrijfsruimte Staat leeg Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Sportpark De Streepjesberg(sportvelden) Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Loods sportfunctie Eigendom Maatschappelijk vastgoed Overige bedrijfsruimte Scouting/muziekkorps (gedeeld) Eigendom Eigen huisvesting Eigen huisvesting Personeelsgebouw Eigendom Eigen huisvesting Eigen huisvesting( monument) Aula Eigendom Eigen huisvesting Eigen huisvesting

Wagenloods Eigendom Eigen huisvesting Eigen huisvesting( monument) Drenkenlingenhuisje Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Sportzaal Draaikolk Huur Maatschappelijk vastgoed Object Openbare ruimte Uitkijktoren Eigendom Maatschappelijk vastgoed Overige bedrijfsruimte Educatief centrum Eigendom Commercieel vastgoed Woonruimte Particulier Eigendom Strategisch vastgoed Garagebox Stichtingvisbuurt Eigendom Maatschappelijk vastgoed Overige bedrijfsruimte Bunker (zendapparatuur) Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Cruyff Court NieuwDen Helder Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Trapveld Drooghe Bol Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport gymzaal Drooghe Bol Eigendom Maatschappelijk vastgoed Woonruimte / bedrijf Atelier kunstenaars Eigendom Commercieel vastgoed Woonruimte Standplaats Eigendom Commercieel vastgoed Woonruimte Standplaats Eigendom Commercieel vastgoed Woonruimte Standplaats Eigendom Commercieel vastgoed Woonruimte Standplaats Eigendom Commercieel vastgoed Woonruimte Standplaats Eigendom Commercieel vastgoed Woonruimte Standplaats Eigendom Commercieel vastgoed Woonruimte Standplaats Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Trapveld Graaf WillemII straat Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport DOKWielerbaan Eigendom Strategisch vastgoed Overige bedrijfsruimte Vogelasiel ( Tijdelijk) Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport gymzaal Heiligharn Huur Maatschappelijk

vastgoed Monument Carillion (inclusief kademuur) Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport IJsbaan Den Helder Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport GebouwIJsbaan Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Zwembad Eigendom Maatschappelijk vastgoed Volkstuinen Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport sportpark De Dogger Eigendom Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Huur Maatschappelijk vastgoed Sport Gymzaal IJsselmeerstraat Huur Maatschappelijk vastgoed Sport Sportpark De Schooten Eigendom Maatschappelijk vastgoed Overige bedrijfsruimte Voormalige vogelopvang Eigendom Commercieel vastgoed Overige bedrijfsruimte Bioscoop Eigendom Strategisch vastgoed Overige bedrijfsruimte Woning Eigendom Maatschappelijk vastgoed Monument Urinoir Eigendom Commercieel vastgoed Woonruimte Staat leeg Eigendom Strategisch vastgoed Woonruimte Staat leeg Eigendom Maatschappelijk vastgoed Parkeergarage Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport IJsbaan Julianadorp Eigendom Strategisch vastgoed Monument ( woonhuis) Staat leeg Eigendom Strategisch vastgoed Monument ( school) Staat leeg Eigendom Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Huur Maatschappelijk vastgoed Sport Sportpark De Linie Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Trapveld Lombokstraat - buitengym Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Gymzaal Lombokstraat Eigendom Maatschappelijk vastgoed Monument

Muziektent Eigendom Strategisch vastgoed Onbekend / navraag Viskiosk Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport gymzaal Marsdiep huur Commercieel vastgoed Overige bedrijfsruimte Verhuur aan kinderopvangen kerkgenootschap Eigendom, verhuur Maatschappelijk vastgoed Sport gymzaal MFC Julianadorp huur Maatschappelijk vastgoed Kunstwerk De Vijfsprong, gedenkteken Eigendom Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Watertoren Eigendom Commercieel vastgoed Garagebox Draaimolenvereniging Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Trapveld Pasteurstraat Eigendom Maatschappelijk vastgoed Monument Toren uurwerk Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport ( 1 xmonument) Sportpark Ruyghweg Eigendom Maatschappelijk vastgoed Object Openbare ruimte Overkapping Eigendom Maatschappelijk vastgoed Sport Sportpark Quelderduyn Eigendom Maatschappelijk vastgoed Parkeergarage Parkeergarage Eigendom

39

Afstootlijst

Nee N.v.t Nee nee nee nee nee Nee Ja Nee

Nee

Ja Ja Ja

Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee

nee n.v.t.

Nee

Ja

Ja Ja n.v.t.

Ja

Nota Vastgoed 2026 -2029

Adres locatie Spoorstraat 76 A Sportlaan Sportlaan 10 Stakman Bossestraat 39 A Tillenhof 2 Tuinderpad Van Foreestweg39 Van Foreestweg85 a Vijzelstraat 73 Violenstraat 1 Visstraat 41 Vogelzand 4102 Vogelzand 4103 Wethouder W. de Boerstr 4 Wethouder W. de Boerstr 6 Willemsoord 52 ab Willemsoord, GB 66 Willemsoord, GB 72 Wingerdstraat 6 a Wingerdstraat 6 B Jasmijnstraat 7 Jasmijnstraat 11 Kanaalweg146 Kanaalweg148 Dintelstraat 211 Dintelstraat 213 Dintelstraat 227 Zuyderhorn 36 Zuyderhorn 54 Zuyderhorn 76 Zuyderhorn 78 Zuyderhorn 98 Zuyderhorn 138 Zuyderhorn 144

VastgoedportefuilleDenHeldervervolg Categorie Subcategorie Omschrijving Strategisch vastgoed Woonruimte Staat leeg Maatschappelijk vastgoed Sport Trapveld Sportlaan Maatschappelijk vastgoed Sport Gymzaal Sportlaan Maatschappelijk vastgoed Sport Gymzaal Stakman Bossestraat Strategisch vastgoed Overige bedrijfsruimte Staat leeg, slopen Maatschappelijk vastgoed Volkstuinen Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Overige bedrijfsruimte Brandweerkazerne Maatschappelijk vastgoed Overige bedrijfsruimte Buurthuis /Kerk Maranatha Commercieel vastgoed Maatschappelijke invulling Portocabin ( kunstenaar) Commercieel vastgoed Woonruimte Particulier Maatschappelijk vastgoed Overige bedrijfsruimte Maatschappelijk vastgoed Sport Gymzaal Vogelzand Maatschappelijk vastgoed Sport Sportpark Julianadorp Commercieel vastgoed Woonruimte Particulier Commercieel vastgoed Overige bedrijfsruimte Jongeren punt Eigen huisvesting Kantoorruimte ( monument) Ambtenaren Eigen huisvesting Kantoorruimte Ambtenaren Commercieel vastgoed Overige bedrijfsruimte Garageboxen Commercieel vastgoed Overige bedrijfsruimte Garageboxen Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine

Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine Maatschappelijk vastgoed Woonruimte Sociaal Domein, Oekraine

40

Eigendomof Huur Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Eigendom Huur Huur Huur Eigendom Eigendom Huur Huur Huur Huur Huur Huur Huur Huur Huur Huur Huur Huur Huur Huur

Afstootlijst Ja

Ja nee Ja

Nee Ja

Ja

Ja ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee

Nota Vastgoed 2026 -2029

Bijlage 2: Taakverdeling beleid en vastgoed Beleidsafdelingen (vraagkant)     

Visie op toekomstige ontwikkeling van sector Behoefteraming aan vastgoedvoorzieningen (geografisch, omvang, termijn) Relatie met huurder/gebruiker op gebied van programmering Relatie met huurder/gebruiker op gebied van subsidie Enzovoort

Vastgoedafdeling (aanbodkant)  Vastgoedbeleid  Coördineren van aanbod aan vastgoedvoorzieningen  Inzicht en sturing op vastgoedportefeuille (portefeuillemanagement, strategisch)  Beheer van vastgoed op technisch, juridisch, financieel en administratief gebied (assetmanagement, tactisch)  Dagelijks beheer (propertymanagement, operationeel)  Alle transacties: aan- en verkoop, verhuur, erfpacht, pacht, bruikleen (onderhandelingen, opstellen overeenkomsten, voorbereiden en uitvoeren besluitvorming)  Vastgoedadministratie en aansturing facturering  Enzovoort Afstemming tussen beleid en vastgoed vindt plaats:  Gestructureerd door periodiek vraag en aanbod te vergelijken (intern makelaar)  Tussentijds naar behoefte

41

Nota Vastgoed 2026 -2029

Bijlage 3 Taken, rollen (sub)team Vastgoed

en

verantwoordelijkheden

Het (sub)team Vastgoed treedt op als gemandateerd eigenaar, adviseur, beheerder en accountmanager van de gemeentelijke vastgoedportefeuille, dit geldt voor eigendom en huur. In deze bijlage verdiepen we ons verder in de werkzaamheden van alle niveaus conform de NEN-8026 methodiek. Portefeuillemanagement (strategisch – gedelegeerd asset owner)  Vertalen van vastgoedvraagstukken vanuit beleid naar passende huisvestingsen vastgoedoplossingen;  Stakeholdermanagement, relaties onderhouden en belang kennen van organisaties die een rol hebben in het vastgoedbeheer;  Het adviseren van beleidsteams en bestuur over vastgoedvraagstukken;  Het accorderen en initiëren van vastgoedprojecten;  Financiële sturing op de vastgoedexploitatie van de totale portefeuille;  Vaststellen strategische en beleid uitgangspunten totale portefeuille. Assetmanagement (tactische - schakel tussen strategie en operationeel)  Eerste aanspreekpunt voor huurders/ gebruikers.  Het beheren van huurcontracten, gebruiksovereenkomsten en andere contractuele afspraken.  Periodiek overleg met huurders, gebruikers en andere stakeholders over het functioneren van vastgoed en ontwikkelingen die van invloed zijn op het gebruik van vastgoed.

 Planvorming en budgettering van het periodiek-, planmatig- en correctiefonderhoud, kwalitatieve verbeteringen en/of verduurzaming  Het sturen op optimaal gebruik van gebouwen, financiële sturing op de vastgoedexploitatie van de deelportefeuille of op specifieke kostensoorten, het benutten van kansen die zich voor doen, in lijn met het gemeentelijk beleid en portefeuillemanagement en met het oog op de toekomst.  Het afhandelen van vastgoedtransacties en het coördineren van alle taken die hiermee samenhangen, zoals zorgen dat objecten aan- en afgemeld worden m.b.t. verzekeringen en energie- , schoonmaak- of onderhoudscontracten.  Sturing op de verzekeringspolis en de verzekerde waarde met de afdeling Financiën door periodieke controle op de volledigheid, objectstrategie en eventueel benodigde hertaxaties. Dit ter voorkoming van onderverzekering of een verkeerde verzekering. Technisch management (operationeel - dagelijks beheer)  Het technisch beheer van de objecten, waaronder de coördinatie van het periodiek-, planmatig-, correctief- en contractonderhoud.  Opstellen meerjaren- en jaarplannen van het periodiek-, planmatig-, correctiefen contractonderhoud, kwalitatieve verbeteringen en/of verduurzaming.

 Het coördineren van specialistische opnamen en maatwerkrapportages op het gebied van zaken zoals conditiemetingen, brandveiligheid, wet- en regelgeving of andere vormen van voorschriften, normen of veiligheid  De voorbereiding, coördinatie en uitvoering van (ver)bouwen renovatieprojecten binnen het gemeentelijk vastgoed. Het bewaken van de

42

Nota Vastgoed 2026 -2029

planning, budget, kwaliteit en technische inhoud, en zorgt voor de afstemming tussen interne afdelingen, externe partijen en uitvoerende partijen. Werkzaamheden Portefeuillemanagement Portefeuillemanagement richt zich op de strategische afstemming van het gemeentelijk vastgoed ten aanzien van de lange termijn beleidsdoelstellingen en is verantwoordelijk voor het ontwikkelen en bijsturen van het gemeentelijk vastgoed op portefeuilleniveau. De portefeuillemanager bepaalt – in samenspraak met beleidsafdelingen– welke gebouwen, locaties of functies behouden, getransformeerd, afgestoten of ontwikkeld moeten worden. De portefeuille manager adviseert – gevraagd en ongevraagd – de teams op het gebied van vastgoed. De rol fungeert als strategische schakel tussen beleidsmakers en operationele vastgoedrollen. Werkzaamheden Assetmanagement De assetmanager vormt de verbindende schakel tussen strategisch beleid en operationeel vastgoedbeheer en is verantwoordelijk voor het optimaal laten presteren van het vastgoed op basis van vooraf bepaalde maatschappelijke, functionele en financiële doelstellingen. De assetmanager vertaalt beleidsbehoeften en gebruikerswensen naar accommodatiebeleid, stelt prestatie-eisen op voor het vastgoed en bewaakt of deze worden gerealiseerd. De assetmanager levert input voor strategische keuzes rond portefeuilleontwikkeling, duurzaamheid en investeringen.

De assetmanager is het eerste aanspreekpunt voor gebruikers en fungeert als accountmanager ten aanzien van juridisch beheer van de deelportefeuille. Werkzaamheden Technisch management Technisch management is verantwoordelijk voor het dagelijks beheer, onderhoud en de technische instandhouding van het vastgoed en zorgt ervoor dat de gebouwen veilig, functioneel, duurzaam en conform wet- en regelgeving blijven functioneren gedurende hun levensduur. De technisch manager vertaalt de gestelde prestatieeisen van het assetmanagement naar concrete onderhoudsmaatregelen, inspecties en uitvoeringsplannen. Hierbij wordt gestuurd op kostenbeheersing, kwaliteit, beschikbaarheid en risico’s. Technisch management draagt zorg voor de uitvoering van planmatig en correctief onderhoud, aanbestedingen van onderhoudscontracten, naleving van wettelijke keuringen, het oplossen van storingen en projectmanagement. De rol vormt de schakel tussen de strategische doelen van de vastgoedorganisatie en de dagelijkse praktijk, en levert input terug aan het assetmanagement over de staat en prestaties van de gebouwen.

Bijlage 4 Onderhoudsniveau In onderstaand voorbeeld wordt een ondergrens voor de minimale conditie vastgesteld op conditie 4, conform de systematiek van NEN 2767. Deze conditie vertegenwoordigt de laagste score die bij reguliere veroudering van de bouw- of installatiedelen nog als acceptabel kan worden beschouwd. Vanuit oogpunt van efficiëntie, de strategie of kostenbeheersing kan tijdelijk een conditie 4 – en in

43

Nota Vastgoed 2026 -2029

uitzonderlijke gevallen zelfs een conditie 5 – worden toegestaan, mits dit geen onaanvaardbare risico’s oplevert voor de vastgoedeigenaar of haar gebruikers. Een dergelijke afwijking moet altijd gebaseerd zijn op een zorgvuldige risicoafweging en bij voorkeur worden vastgelegd in het onderhoudsbeleid of de risicodocumentatie. De gemeente zal in haar onderhoudsbeleid de risicoaspecten dienen te formuleren en de toegestane (en niet toegestane) conditiewaarde per risico bepalen. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen de verschillende strategieën. De objecten met de strategie desinvesteren zullen uiteraard een hogere toegestane conditiewaarde hebben dan objecten uit de kernportefeuille met de strategie consolideren of investeren. Het voordeel van deze systematiek is meer sturing en minder risico’s. Het werken met een gemiddelde score kent namelijk een grote beperking. Er kunnen zich ernstige gebreken voordoen aan specifieke elementen van een object, maar doordat andere onderdelen in goede staat verkeren en de risicoaspecten gemiddeld hoog scoren, wordt het totaalbeeld vertekend.

44

Nota Vastgoed 2026 -2029

Bijlage 5 Duurzaamheidsmaatregelen Duurzaamheidsmaatregelen voor de kernportefeuille:  Nieuwbouw wordt gerealiseerd conform het ENG (Energie Neutrale Gebouwen) principe. Het gebouw wekt evenveel energie op als het verbruikt, waardoor het netto geen energie uit externe bronnen nodig heeft. Nieuwbouw conform het BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) wordt niet meer toegepast  Bij bestaand vastgoed wordt gebruik gemaakt van no-regret maatregelen (zie bijlage 3: begrippenlijst). Dit betekent dat onderhoudsmomenten worden benut om efficiënter verduurzamingsmaatregelen toe te passen.  Het is acceptabel om niet-financieel rendabele investeringen te doen, mits deze aantoonbaar bijdragen aan CO₂-reductie.  Er wordt ingezet op technologische vooruitgang en actief afgerekend met verouderde technologieën die niet langer voldoen aan de eisen van duurzaamheid, veiligheid of efficiëntie.  Bij monumenten gelden in principe dezelfde uitgangspunten, maar hierbij wordt wel rekening gehouden met de bijzondere status van de gebouwen. Een energielabel is namelijk niet verplicht en de kosten van verduurzaming staan in sommige gevallen niet in verhouding tot de CO₂-reductie. Er wordt bij monumenten gezocht naar een gezonde balans tussen behoud en verduurzaming.

Duurzaamheidsmaatregelen voor de niet- kernportefeuille:  In principe wordt bij bestaand vastgoed gebruik gemaakt van no-regret maatregelen (zie bijlage 3: begrippenlijst). Dit betekent dat onderhoudsmomenten worden benut om efficiënter verduurzamingsmaatregelen toe te passen.  Het is niet acceptabel om niet-financieel rendabele investeringen te doen, ook al dragen deze aantoonbaar bij aan CO₂-reductie. Er zal per verduurzamingsmaatregel worden bekeken of het nog haalbaar is gezien de resterende exploitatieperiode.  In principe wordt ingezet op ‘1-op-1 vervanging’ van klimaatinstallaties. Indien mogelijk worden bestaande installaties bij het einde van de levensduur vervangen door een duurzaam en technisch passend alternatief, zolang er maar geen ingrijpende aanpassingen noodzakelijk zijn.  Bij objecten die actief in de verkoop staan, worden in principe geen duurzaamheidsmaatregelen toegepast.

45

Nota Vastgoed 2026 -2029

Bijlage 6: De paragraaf kapitaalgoederen Voor de opbouw van het onderdeel gebouwen in de ‘paragraaf onderhoud kapitaalgoederen’ wordt zoveel mogelijk onderstaand format gebruikt:  Hoofdlijnen vastgoedbeleid (doelstellingen en uitgangspunten inclusief verwijzing naar vastgestelde beleidskaders);  Hoofdlijnen relevant sectoraal beleid (bijvoorbeeld sport, parkeren, culturele en maatschappelijke voorzieningen, duurzaamheid) en beschrijving van de vertaling hiervan naar de vastgoedportefeuille (deelportefeuilles);  Op deelportefeuilleniveau (geaggregeerd): o Het aantal panden en de bijbehorende vierkante meters; o De baten en lasten per pand; o De baten en lasten per deelportefeuille; o De hoogte van de huur per pand (wel / niet kostprijsdekkend); o De dekking van de kosten per deelportefeuille; o De boekwaarde en WOZ waarde per pand; o De boekwaarde en WOZ waarde per deelportefeuille; o Leegstand.  Beschrijving geografische spreiding (indien relevant en zo mogelijk visueel vertaald);  Beschrijving van belangrijke mutaties en (des)investeringen;  Inhoudelijke en financiële toelichting op de onderhoudsvoorziening (dotatie, onttrekking, stand, werkelijk) en eventueel andere reserves en voorzieningen (sport, onderwijs);  Inhoudelijke toelichting op ontwikkelingen, kansen en risico’s die relevant kunnen zijn voor de vastgoedportefeuille (majeure projecten, nieuwe wetgeving).

46