2025 Begroting GGD HN.pdf
Tekst van het document
Versie 11 april 2024
GGD Hollands Noorden
Inhoud Voorwoord
3
GGD in één oogopslag
4
1
6
2
Beleidsbegroting 1.1
Taken
7
1.2
Middelen
8
Focuslijnen
11
2.1
Focuslijn Gezond opgroeien
12
2.2
Focuslijn Gezond ouder worden
16
2.3
Focuslijn Meedoen naar vermogen
17
2.4
Focuslijn Gezonde leefomgeving
19
2.5
GGD brede aandachtspunten
21
3 BBV-paragrafen
22
3.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
23
3.2
Financiering
27
3.3
Overzicht overhead
30
3.4
Bedrijfsvoering
31
3.5
Beleidsindicatoren
32
3.6
Onderhoud kapitaalgoederen
32
3.7
Verbonden partijen
33
4 Financiële begroting
34
4.1
Begrotingsuitgangspunten
35
4.2
Overzicht baten en lasten
36
4.3
Meerjarenraming 2026-2028
40
4.4
Overzicht gemeentelijke bijdragen GR-taken
41
4.5
Overzicht bedragen kinderopvang
44
4.6
Overzicht bedragen Veilig Thuis
45
4.7
Overzicht bedragen aanvullende diensten
46
4.8
Overzicht bedragen Wet verplichte GGZ
47
Bijlagen
48
Bijlage 1 Overzicht baten & lasten per categorie
49
Bijlage 2 Overzicht baten & lasten per taakveld
50
Bijlage 4 Overzicht taken en diensten
52
Bijlage 5 Focuslijnen
55
Jaarstukken/Begroting 2025
2
GGD Hollands Noorden
Voorwoord Beste lezer,
Voor u ligt de begroting 2025 van GGD Hollands Noorden (GGD HN). Deze begroting is gebaseerd op de Kadernota 2025 en besluitvorming daarover in het algemeen bestuur van 13 maart 2024. GGD HN zet haar huidige beleid voort. Voor het jaar 2025 verwacht GGD HN geen extra (structurele) financiering van de gemeenten nodig te hebben. Het financiële meerjarenperspectief is in deze begroting uitgewerkt, op basis van bestaand beleid. De omvang van de algemene reserve en de weerstandscapaciteit staan onder druk als gevolg van het ongedekte Cao-gat, dat is ontstaan in 2023. Met het oog op de komende veranderingen in de uitkering uit het gemeentefonds is GGD HN zich ervan bewust dat kritisch gekeken moet worden naar de GR-taken en aanvullende diensten. Hiertoe is in het algemeen bestuur van 13 maart 2024 afgesproken dat het bestuur en directie met elkaar in gesprek gaan over de financiële vooruitzichten voor 2026 en verder in de context van het ravijnjaar. In de begroting 2025 worden, net als in voorgaande jaren, de beoogde resultaten, kritische prestatieindicatoren (KPI’s) en effecten per focuslijn beschreven op basis van de accenten die de gemeenteraden aan GGD HN meegeven.
Met vriendelijke groet, het dagelijks bestuur,
Pieter Kos
Edward John
Voorzitter
Paulina Directeur
Jaarstukken/Begroting 2025
3
GGD Hollands Noorden
GGD in één oogopslag GGD HN is dé partner op het gebied van gezond leven. De hoofdtaak van GGD HN is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord (van –9 maanden tot 100+). Het takenpakket van GGD HN is divers. De meeste GGD-taken zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. GGD HN werkt vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Positieve Gezondheid is het vermogen om je aan te passen en zelf te beslissen hoe om te gaan met sociale, fysieke, mentale en emotionele uitdagingen van het leven. Belangrijke randvoorwaarden van deze visie zijn een brede kijk op gezondheid, uitgaan van de gezondheidsbeleving van het individu en denken in mogelijkheden in plaats van beperkingen. GGD Hollands Noorden
Gemeenten
16
Inwoners (op 1/1/2023)
677.364
Bezetting (op 31/12/2023) GGD
499
Corona
51
Missie GGD HN bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van alle inwoners in NoordHolland-Noord: •
wij bewaken door gezondheidsrisico's en -onveiligheid te signaleren en de inzichten hierover actief te verspreiden;
•
wij beschermen tegen bedreigingen van de volksgezondheid met preventie, bestrijding en voorlichting;
•
wij bevorderen individueel en collectief gezond gedrag en preventief beleid van gemeenten en andere spelers in de gezondheidszorg.
Met de focuslijnen werkt GGD HN aan de ondersteuning van het gemeentelijk gezondheidsbeleid voor zestien gemeenten en het versterken van de publieke gezondheidszorg in samenwerking met netwerken ketenpartners in Noord-Holland-Noord. Vier thema’s uit de landelijke nota Gezondheidsbeleid zijn vertaald in overeenkomstige focuslijnen: •
Gezond opgroeien
•
Meedoen naar vermogen
•
Gezonde leefomgeving
•
Gezond ouder worden
Jaarstukken/Begroting 2025
4
GGD Hollands Noorden
De begroting 2025 is gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead: Overzicht - GR taken en aanvullende diensten (bedragen x € 1.000 en incl. mutaties
Deelnemersbijdrage
Overige
Totaal
Totaal
gemeenten
baten
baten
lasten
Saldo
reserves)
GR-taken
31.851
14.131
45.982
34.496
11.486
Aanvullende diensten
-
9.987
9.987
7.225
2.762
Overhead
-
129
129
14.197
-14.068
31.851
24.247
56.098
55.917
180
In onderstaande tabel is per gemeente de begrote bijdrage voor GR-taken en de begrote bijdrage voor aanvullende diensten weergegeven voor begrotingsjaar 2025. Gemeente
Bijdrage GR-taken
Bijdrage aanvullende diensten
Alkmaar
7.538
2.063
Bergen
1.581
1105
Castricum
2.180
110
Den Helder
3.763
780
Dijk en Waard
5.776
517
Drechterland
1.315
52
Enkhuizen
1.260
84
Heiloo
1.438
90
Hollands Kroon
3.153
317
Hoorn
5.287
936
Koggenland
1.491
54
Medemblik
2.958
251
(bedragen x € 1.000)
Opmeer
786
49
Schagen
2.909
282
Stede Broec
1.543
53
819
52
43.796
5.796
Texel
Jaarstukken/Begroting 2025
5
GGD Hollands Noorden
1 Beleidsbegroting 1.1 Taken 1.2 Middelen
Jaarstukken/Begroting 2025
6
GGD Hollands Noorden
1.1 Taken GGD HN is dé partner op het gebied van gezond leven. De hoofdtaak van GGD HN is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord (van –9 maanden tot 100+). Het takenpakket van GGD HN is divers. De meeste GGD-taken zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. In onderstaande afbeelding staan de verschillende wettelijke kaders. In bijlage 4 staat het overzicht van de GR-taken en de aanvullende diensten die GGD HN uitvoert. De GRtaken van GGD HN omvatten: wettelijke GGD-taken die verplicht aan een GGD zijn opgedragen en worden benoemd in de
•
gemeenschappelijke regeling; wettelijke gemeentelijke taken die aan een GGD kunnen worden opgedragen. Hiertoe neemt het
•
algemeen bestuur van GGD HN een apart besluit. De Gezondheidsatlas Noord-Holland-Noord1 bevat cijfers op gemeente-/wijkniveau over al deze taken. Ook op de website GGDHN.incijfers.nl2 zijn cijfers en publicaties te vinden over de taken en diensten van GGD HN. In 2023 is het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door het ministerie van VWS, Zorgverzekeraars Nederland, de VNG en GGD GHOR Nederland. Het GALA is een meer concrete vertaalslag van de preventieve onderdelen uit het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Het IZA is ondertekend door partijen uit het (medisch) zorgdomein. Uitgangspunten in beide akkoorden zijn de ‘health in all policies’-gedachte en de verschuiving van ziekte en zorg naar gezondheid en preventie. Dwarsdoorsnijdend thema in het GALA is het terugdringen van gezondheidsachterstanden.
Taken Vanuit de Wet publieke gezondheid (Wpg) •
Algemene bevorderingstaken (artikel 2), onder andere de afstemming van de publieke gezondheidszorg met de curatieve gezondheidszorg, epidemiologie, gezondheidsbevordering en medische milieukunde;
•
Jeugdgezondheidszorg tot 18 jaar (artikel 5);
•
Ouderengezondheidszorg vanaf 65 jaar (artikel 5a);
•
Infectieziekte bestrijding (artikel 6).
Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) •
Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ);
•
Veilig Thuis.
Vanuit andere wettelijke kaders •
Toezicht op de kinderopvang (Wko);
•
Lijkschouw, forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging);
•
Ondersteuning bij rampen en crises (Wvr).
1 https://gezondnhn.nl/dashboard/dashboard 2 https://ggdhn.incijfers.nl/dashboard/dashboard
Jaarstukken/Begroting 2025
7
GGD Hollands Noorden
1.2 Middelen Baten en lasten 2025 De in de begroting 2025 opgenomen totale baten en lasten zijn: Overzicht baten en lasten
Baten
Lasten
Saldo
55.969
41.666
14.303
Overhead
129
14.197
-14.068
Heffing VPB
-
-
-
Bedrag onvoorzien
-
-
-
56.098
55.863
235
55
-55
-
55
-55
56.098
56.918
180
(bedragen x € 1.000)
Uitvoering GR-taken en aanvullende diensten
Saldo van baten en lasten Toevoegingen/onttrekkingen aan de reserves Mutatie reserves Resultaat
Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.
De begroting 2025 sluit met een positief saldo van € 180.000. Begroting naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead De begroting 2025 is gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead: Overzicht GR-taken, aanvullende diensten en overhead
Deelnemersbijdrage
Overige Totaal baten
gemeenten
baten
Totaal
Saldo
lasten
(bedragen x € 1.000 en incl. mutaties reserves)
GR-taken
31.851
14.131
45.982
34.496
Aanvullende diensten
-
9.987
9.987
7.225
2.762
Overhead
-
129
129
14.197
-14.068
31.851
24.247
56.098
55.918
180
Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.
Deelnemersbijdrage gemeenten De deelnemersbijdragen zijn geïndexeerd met het regionaal afgesproken percentage van 3,9%.
Jaarstukken/Begroting 2025
8
11.486
GGD Hollands Noorden
Algemene reserve Het geprognosticeerde verloop van de algemene reserve, onder voorbehoud van het nog te bestemmen resultaat uit 2023, is als volgt3: Verloop algemene reserve
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
1.082
-2.609
1.589
567
747
927
1.107
Toevoeging
3.834
180
180
180
180
180
Onttrekking
-397 747
927
1.107
1.287
747
927
1.107
1.287
(x € 1.000) Stand 1-1
Resultaatbestemming
-3.691
Stand 31-12
-2.609
828
1.769
761
-1.202
-2.609
1.589
567
Nog te bestemmen resultaat Stand 31-12 na resultaatbestemming
Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.
Jaarrekening 2023 Het jaar 2023 is afgesloten met een positief jaarrekeningresultaat van € 761.000. Besluitvorming over de resultaatbestemming 2023 vindt separaat plaats in het algemeen bestuur van 10 juli 2024. De algemene reserve voor resultaatbestemming 2023 bedraagt € 828.000. Begroting 2024 De algemene reserve wordt overeenkomstig het besluit bij de Kadernota 2024 met € 180.000 opgebouwd. In 2024 is er ook nog sprake van een ongedekt Cao-gat van € 1.202.000, dat is ontstaan in 2023. Het dagelijks bestuur heeft ervoor gekozen om de gevolgen hiervan aan de achterkant bij besluitvorming op de jaarrekening 2024 te dragen. Afhankelijk van de besluitvorming over de resultaatbestemming 2023 kan dit resulteren in een negatieve algemene reserve. Bij een negatieve algemene reserve is het, conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader gemeenschappelijke regelingen, aan de deelnemers om het tekort direct aan te vullen, zodat er geen negatieve algemene reserve ontstaat. Begroting 2025 De stand van de algemene reserve wordt ultimo 2025 geprognosticeerd op € 747.000. In deze prognose is de ‘opbouw uit resultaatbestemming’ inbegrepen. Prestatie-indicatoren In de begroting 2025 zijn de volgende KPI’s opgenomen ten aanzien van het weerstandsvermogen en risicobeheersing. Weerstandsvermogen
Streefwaarde
Begroting 2025
Algemene reserve na resultaatsbestemming in procenten
>1,5%
van de totale lasten
>0,5% en <1,5%
1,3%
<0,5%
3 Rekening houdend met de jaarrekeningen over 2022-2023, de resultaatbestemming over 2023, de prognose 2024
en de uitgangspunten in de Kadernota 2025
Jaarstukken/Begroting 2025
9
GGD Hollands Noorden
Weerstandscapaciteit
Streefwaarde
Begroting 2025
Algemene reserve na resultaatsbestemming is groter dan
>1
de risico’s
>0,5 en <1
0,5
<0,5
Risico’s
Streefwaarde
Begroting 2025
Inschatting risico’s
minimaal gemiddeld/niet urgent hoog/urgent
Bij GGD HN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. Bij een minimum van 1,0 is de algemene reserve toereikend om de risico’s op te vangen. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 2.175.00 wordt het financiële risico voor 2025 ingeschat op € 1.631.000. De algemene reserve is ultimo 2025 begroot op € 747.000 en daarmee ontoereikend om alle begrotingsrisico’s in 2025 op te vangen.
Jaarstukken/Begroting 2025
10
GGD Hollands Noorden
2 Focuslijnen 2.1 Gezond opgroeien 2.2 Gezond ouder worden 2.3 Meedoen naar vermogen 2.4 Gezonde leefomgeving
Jaarstukken/Begroting 2025
11
GGD Hollands Noorden
2.1 Focuslijn Gezond opgroeien
Alle kinderen verdienen gelijke kansen. De JGZ monitort daarom alle kinderen in iedere ontwikkelfase. En neemt daarin de context van de sociale en fysieke leefomgeving van kinderen en hun ouders mee. Er wordt vroegtijdig en flexibel ingespeeld op kinderen in kwetsbare situaties. Daarbij zorgt de JGZ voor verbinding tussen professional en kind en ouder(s), tussen professionals onderling, en ook tussen gemeenten en onze netwerkpartners. Zo werken we samen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Dat geeft alle kinderen in Noord-Holland-Noord gelijkwaardige kansen om gezond en veilig op te groeien.
Aandachtspunt: Effecten van armoede op de gezondheid en veiligheid van de jeugd verminderen
Waarom doen we dit? Uit onderzoek van GGD HN in 2023 blijkt dat 72% van de eenoudergezinnen moeilijker rond kan komen, van de meeroudergezinnen is dat 62%. Voor alle ondervraagden geldt dat door de stijgende prijzen 39% minder vertrouwen in zijn/haar toekomst heeft, 31% meer stress ervaart en 26% meer somberheid. Van de ondervraagden ontvangt 3% hulp of ondersteuning rondom zijn/haar financiële situatie. Niet iedereen weet de weg naar hulpverlening te vinden: 3% geeft aan hier wel behoefte aan te hebben maar deze (nog) niet te ontvangen. Mensen vragen niet altijd zelf en op tijd om hulp door het taboe dat op armoede ligt. Armoede manifesteert zich dus niet alleen in het beschikken over weinig middelen, maar ook in sociale uitsluiting, onzekerheid over de toekomst en verminderd mentaal welbevinden. Dat geldt zowel voor volwassenen als voor kinderen. In gezinnen met lagere inkomens is vaker onvoldoende geld voor een jaarlijkse vakantie, voor uitjes, voor de contributie voor een (sport)vereniging of om verjaardagen te vieren. De stress en mentale problemen die ouder(s) van minderjarige kinderen ervaren kunnen bovendien invloed hebben op hun rol van opvoeder. Ook maken kinderen die opgroeien in armoede zich vaak zorgen over hun ouders en hebben ze last van de spanningen in huis.
Hoe doen we dit? De JGZ vermindert de effecten van armoede op de gezondheid en veiligheid van de jeugd door: 1.
Problematische armoede in gezinnen vaker en vroegtijdiger te signaleren;
2.
Samen met gemeenten de relevante gemeentelijke en andere lokale voorzieningen in kaart te brengen, ouder(s) en jeugdigen hierover te informeren en naar te verwijzen;
3.
De rol van de JGZ als kennispartner en (beleids)adviseur van gemeenten verder uit te bouwen.
Dit maakt de JGZ mogelijk door: •
Het (verder) implementeren van de erkende gespreksmethodiek GIZ (Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften).
Jaarstukken/Begroting 2025
12
GGD Hollands Noorden
Deze methodiek versterkt de gespreksvaardigheden van JGZ professionals en biedt een kapstok om in gezamenlijkheid (ouder(s), jeugdige en professional) te komen tot passende zorg op maat; •
De deskundigheid van JGZ professionals over het thema armoede en kinderen te vergroten middels workshops of themabijeenkomsten;
•
•
Het starten van het gesprek met gemeenten met als doel: o
het informeren, uitwisselen en adviseren inzake gesignaleerde trends en ontwikkelingen,
o
het gezamenlijk in kaart brengen van (overlap en leemten in) relevante lokale voorzieningen;
Daarbij in te zetten op twee sporen, namelijk enerzijds op het bestrijden van armoede (bijvoorbeeld door hulp bij administratie, budgetadvies, hulp bij schulden en financiële tegemoetkomingen) en anderzijds op het verminderen van de effecten van armoede op de gezondheid en veiligheid van kinderen (bijvoorbeeld door de veerkracht en het sociale netwerk van kinderen te versterken, of ouders extra te ondersteunen in hun rol van opvoeder);
•
Daarbij integraal en domein overstijgend samen te werken, bijvoorbeeld tussen de domeinen Jeugdbeleid en Werk en Inkomen.
Aandachtspunt: Implementatie veranderingen in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) en verhogen vaccinatiegraad
Waarom doen we dit? In 2025 vinden veel veranderingen plaats in het RVP •
Eind 2024 of begin 2025 wordt een vaccinatie tegen het RS-virus toegevoegd aan het RVP (in de loop van 2024 wordt hier een landelijk advies over uitgebracht);
•
De Gezondheidsraad heeft advies gegeven over vier wijzigingen in het vaccinatieschema die per januari 2025 ingaan. Dit advies is overgenomen door het ministerie van VWS. Dit betekent grote verschuivingen in leeftijden waarop bepaalde vaccinaties gegeven worden;
•
Per 1 januari 2025 wordt waarschijnlijk ook het toedieningsbeleid van Vitamine K veranderd. Het is nu nog oraal maar verandert in toediening met injectie. Dit is geen onderdeel van het RVP omdat Vitamine K niet beschermt tegen infectieziekten. Maar vanwege de toedieningswijze wordt dit wel binnen het RVP-beleid opgepakt;
•
Daarnaast houdt de JGZ continu rekening met de kans op toenemende migratie. Het aanbieden van vaccinaties aan nieuwkomers in Nederland heeft altijd de hoogste prioriteit. De fluctuaties in aantallen vraagt echter veel van de flexibiliteit en de grote in- en uitstroom op de locaties in Noord-Holland-Noord maakt het soms lastig om de gezinnen te bereiken.
De JGZ maakt zich zorgen over de afnemende vaccinatiebereidheid Uit de landelijke Rijksvaccinatiegraadcijfers 2022 van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM, juni 2023) bleek dat de vaccinatiegraad van alle vaccinaties binnen het RVP in 2022 lager was dan een jaar eerder. Zowel landelijk als in Noord-Holland-Noord. Vaccineren is een van de meest effectieve preventiestrategieën om infectieziekten terug te dringen. Daarom blijft de JGZ zich extra inzetten op het behoud en stijging van de vaccinatiegraad.
Hoe doen we dit? De JGZ bereidt zich voor op bovengenoemde veranderingen en zal inzetten op onder andere flexibele inzet van (extra) personeel, vereiste scholingen, (extra) locaties voor groepsvaccinaties, facilitaire aanpassingen zoals voldoende vaccinkoelkasten en borging van de ‘cold chain’ (gekoeld bewaren van vaccins, ook tijdens vervoer). Daarnaast continueert en versterkt de JGZ haar activiteiten om de vaccinatiegraad te verhogen, zoals opgenomen in het actieplan van het project verhogen vaccinatiegraad. Daarbij is aandacht voor verschillende factoren, zoals logistieke en facilitaire zaken, communicatie en samenwerking, maar ook bijvoorbeeld voor zaken als prikangst of vaccinatietwijfels.
Jaarstukken/Begroting 2025
13
GGD Hollands Noorden
Ook wordt input aan ouders en jeugdigen gevraagd om kennis over vaccinatiebereidheid te vergroten en toe te passen.
Wat levert het op? Bovenstaande activiteiten leveren de volgende (maatschappelijke) effecten op: •
de impact van de gevolgen van armoede op de jeugd wordt minder;
•
minder kans op ziekte, complicaties en sterfte onder inwoners van Noord-Holland-Noord ten gevolge van infectieziekten;
•
veerkrachtige (aanstaande) ouder(s) en jeugdigen;
•
krachten, ontwikkel- en zorgbehoeften van kinderen en jongeren worden snel en adequaat in kaart gebracht waardoor GGD HN tijdig tot passende ondersteuning komt en de eigen kracht wordt versterkt;
•
kansarme kinderen krijgen een beter toekomstperspectief, zowel op het gebied van gezondheid als op het vlak van onderwijs, werkgelegenheid en sociale ontwikkeling;
•
een hogere kwaliteit van leven en een toename van het aantal jaren in goed ervaren gezondheid voor alle inwoners;
•
een toename in levensverwachting voor inwoners met een lage sociaal economische status (SES);
•
gemeenten en netwerkpartners ervaren GGD HN als een stevige, betrouwbare en deskundige samenwerkingspartner.
Aandachtspunt: Versterken en profileren van het GGD HN aanbod voor nieuwkomers
Waarom doen we dit? Er is sprake van een continue toename van inwoners die nieuw in Nederland komen wonen door (dreiging) van (burger)oorlogen, toenemende arbeidsmigratie en klimaatverandering. Bij deze groep hebben traumatische ervaringen, cultuurverschillen, bestaansonzekerheid en een taalbarrière een grote invloed op de (ervaren) gezondheid en is er sprake van een verhoogde kans op gezondheidsachterstanden. Dit is echter nog onvoldoende in kaart gebracht in NHN. Dat geldt ook voor de samenstelling en achtergrond van de groep nieuwkomers, zoals de landen van herkomst, de reden voor de komst van Nederland en hun juridische status. Bovendien zijn nieuwkomers (vaak) onbekend met het onderwijs- en zorgsysteem in Nederland, en dus ook met het aanbod van GGD HN. Ook netwerkpartners zijn (vaak) onvoldoende op de hoogte van het GGD HN aanbod. Zolang nieuwkomers nog asielzoeker zijn (vluchteling zonder verblijfsvergunning) wonen ze in (nood)opvanglocaties van het COA of in gemeentelijke (nood)opvanglocaties. Statushouders (vluchtelingen met verblijfsvergunning) en (arbeids)migranten beschikken doorgaans over zelfstandige woonruimte. Oekraïense vluchtelingen vallen (vooralsnog) onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming en hoeven geen asielverzoek in te dienen. Zij wonen in de (nood)opvanglocaties van het COA of gemeente, bij gastgezinnen of wonen zelfstandig.
Deze verspreidheid maakt het moeilijk om alle nieuwkomers in Nederland te bereiken. De onvoorspelbaarheid van de geografische ligging van de (nood)opvanglocaties en het toenemend aantal doet bovendien een groot beroep op de flexibiliteit van GGD HN.
Hoe doen we dit? •
GGD HN onderzoekt de veiligheid en gezondheid van kwetsbare doelgroepen in de regio, en brengt deze in kaart, met in 2025 nadruk op nieuwkomers.
Jaarstukken/Begroting 2025
14
GGD Hollands Noorden
4
GGD HN zet sleutelpersonen in om een beter begrip te krijgen van wat nieuwkomers nodig hebben
•
en welk gezondheidsbeleid en interventies daar op aansluiten. GGD HN zet in op het verbeteren van de communicatie. Deze bestaat uit een kernboodschap die
•
uiting geeft aan de beoogde doelen voor publieke gezondheid bij nieuwkomers, en (meertalig) publiciteitsmateriaal waarin ons aanbod helder wordt benoemd en in beeld gebracht.
Wat levert het op? •
Het aanbod van GGD HN sluit beter aan op de (zorg)behoefte en leefwereld van nieuwkomers.
•
Inzicht in de gezondheidsrisico’s en -problemen die spelen bij nieuwkomers in de regio NHN
•
Er wordt effectiever ingezet op het terugdringen van gezondheidsachterstanden bij nieuwkomers
•
Netwerkpartners en inwoners (inclusief nieuwkomers) zijn beter op de hoogte van het aanbod van GGD HN voor nieuwkomers waardoor nieuwkomers een grotere kans hebben om hier gebruik van te maken. Het verwachtingspatroon van netwerkpartners en nieuwkomers richting GGD HN sluit aan op wat
•
GGD HN kan bieden, in relatie tot de uitdagingen die samenhangen met een toename van het aantal nieuwkomers en de verspreidheid en onvoorspelbaarheid van de geografische ligging van de (nood)opvanglocaties. Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.
Eind 2025 heeft de JGZ met alle gemeenten een gesprek gevoerd over kinderen die opgroeien in armoede, waardoor de JGZ relevante lokale voorzieningen (beter) in kaart heeft en ouder(s) en jeugdigen hierover kan informeren en naar kan verwijzen.
2.
Gedurende 2025 volgen alle JGZ-professionals de (landelijk) vereiste RVP-scholingen. Dit draagt bij aan het beschikken over voldoende deskundigheid om ouder(s) en jeugdigen op juiste wijze over de veranderingen te informeren. Tevens wordt hierdoor een eventuele afname in vaccinatiebereidheid niet of in mindere mate veroorzaakt wordt door gebrek aan kennis of informatie.
3.
In 2025 wordt uitvoering gegeven aan een communicatieplan waardoor voor gemeenten, netwerkpartners en inwoners (inclusief nieuwkomers) duidelijk is wat het GGD HN aanbod voor nieuwkomers inhoudt en hoe er gebruik van kan worden gemaakt.
Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? •
Gemeenten, sociale wijkteams en samenwerkingsverbanden onderwijs;
•
Partijen in de jeugdzorg (maatschappelijk werk, jeugd-GGZ, jeugd-/jongerenwerk, jeugdzorg, Veilig Thuis);
•
Eerstelijns gezondheidszorg/ (para)medische professionals (ZONH/ROS, huisartsenkoepels, logopedie, fysiotherapie, etc.);
•
Tweedelijns gezondheidszorg (medisch specialisten);
•
Specifiekere partners rond de volgende levensfases:
•
4
o
zwangerschap en de geboorte (verloskundigen, gynaecologen, kraamzorg);
o
de voorschoolse periode (kinderdagverblijven, peuterspeelzalen);
o
de basisschoolperiode (primair onderwijs, ambtenaren leerplicht);
o
de middelbare schoolperiode (voortgezet onderwijs, ambtenaren leerplicht);
Academische Werkplaats Amsterdam UMC.
Sleutelpersonen zijn mensen die zelf gemigreerd of gevlucht zijn en in Nederland als nieuwkomer hun weg hebben
gevonden. Vaak hebben ze in het land van herkomst als zorgprofessional gewerkt.
Jaarstukken/Begroting 2025
15
GGD Hollands Noorden
2.2 Focuslijn Gezond ouder worden
De Focuslijn Gezond ouder worden richt zich op de gezondheid van volwassen en ouder wordende inwoners, van 18 tot 100+. De inzet van GGD HN is erop gericht dat zij: •
een gezonde leefstijl en een gezond gewicht hebben;
•
ondersteund worden bij het ontwikkelen van veerkracht en eigen regie te voeren bij de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven;
•
in goede psychosociale gezondheid/welbevinden verkeren;
•
wonen in een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.
Dit alles door samenwerking van alle betrokken partijen in de regio én met actieve participatie van ouderen zelf. Aandachtspunt: 1.
Ondersteuning van gemeenten bij toekomstbestendig maken van ouderenbeleid.
2.
Stimuleren van ouderen tot een actieve leefstijl.
3.
Inzetten op preventie van ziekten.
4.
Bevorderen van mentale gezondheid en eigen regie.
Waarom doen we dit? Het is belangrijk dat onze inwoners gedurende hun hele leven oog hebben voor hun gezondheid en maatschappelijk actief zijn om zo een gezonde, zinvolle ouderdom te bevorderen. GGD HN gaat uit van de kracht van de inwoners van Noord-Holland Noord, ook als zij niet (meer) volledig op eigen benen kunnen staan.
Hoe doen we dit? We bieden lichte ondersteuning als de omgeving die niet kan bieden. Of intensievere zorg waar echt noodzakelijk. Door gezond ouder worden te definiëren tussen de 18 en 100+ jaar, wordt de focus verlegd van reactieve gezondheidszorg naar een meer proactieve en levenslange benadering van welzijn. De inzet van GGD HN erop is gericht dat inwoners: •
Geïnformeerd/bewust zijn over en kiezen voor een gezonde leefstijl;
•
Geïnformeerd en ondersteund worden over en bij het ontwikkelen van veerkracht en het voeren van eigen regie bij de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven;
•
Wonen in een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.
Jaarstukken/Begroting 2025
16
GGD Hollands Noorden
Gezond ouder worden vraagt om samenhang en een integrale afstemming van beleidsmaatregelen over verschillende domeinen heen. Naast samenwerken met de gemeenten als opdrachtgever en verschillende netwerkpartners is het belangrijk om met inwoners in de wijk inzichtelijk te maken welke gezondheidsvraagstukken belangrijk zijn in de leeftijdsgebonden fasen van hun leven. En hierop informatie, aanbod en ondersteuning op aan te passen.
Wat levert het op? Op basis van epidemiologische data zijn gezondheidsverschillen in Noord-Holland-Noord in kaart gebracht en is een prioritering aangebracht om impactvolle preventie met netwerkpartners vorm te geven. Het bewustzijn van inwoners over een leven lang gezond wordt vergroot.
Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? •
Inwoners van Noord-Holland Noord;
•
Gemeenten en sociale wijkteams;
•
Politie;
•
Brijder;
•
GGZ;
•
Woningbouwcorporaties;
•
Wijkvoorzieningen;
•
Zorg- en welzijnsinstellingen;
•
Maatschappelijke opvangvoorzieningen;
•
Sportorganisaties;
•
Onderwijs;
•
Werkgevers-, werknemersorganisaties en UWV;
•
Huisartsen, ziekenhuizen en overige partners in medisch domein.
2.3 Focuslijn Meedoen naar vermogen
De focuslijn Meedoen naar vermogen heeft als doel dat inwoners van Noord-Holland-Noord de juiste hulp en/of zorg ontvangen. Om zo gezond en zelfstandig mogelijk te kunnen deelnemen aan de samenleving en dat gezondheidsachterstanden worden teruggedrongen. Ook geeft GGD HN uitvoering aan taken uit de Wmo en ondersteunt inwoners in kwetsbare situaties door hen te motiveren hulp te aanvaarden en hen toe te leiden naar passende zorg of ondersteuning (Vangnet & Advies). Daarnaast kunnen inwoners en professionals die te maken hebben met huiselijk geweld en kindermishandeling terecht bij GGD HN voor advies of voor het doen van een melding bij Veilig Thuis. Inwoners in een kwetsbare situatie ervaren zorgen en drempels die de kans op een veilig en gezond
Jaarstukken/Begroting 2025
17
GGD Hollands Noorden
leven waarin zij kunnen meedoen, kleiner maakt. Om de gezondheidsachterstanden die zij hierdoor ervaren terug te dringen moet je weten wie deze mensen zijn, waar zij tegenaanlopen en wat hen zou kunnen helpen. Het terugdringen van gezondheidsachterstanden raakt alle activiteiten van GGD HN en vanuit de focuslijn Meedoen naar Vermogen zal onverminderd aandacht zijn voor die mensen die extra steun nodig hebben. Zoals bijvoorbeeld mensen die slachtoffer (dreigen) te worden van huiselijk geweld en/of kindermishandeling, en doelgroep(en) van de OGGZ.
Aandachtspunt: 1.
Versterken van samenwerking met netwerkpartners door solide samenwerkingsafspraken voor een afgestemde aanpak op kwetsbare inwoners.
2.
Solide structurele financiele basis voor de Vangnet & Adviestaken
3.
Advisering aan gemeenten over beleid, interventies, vroegsignalering gebaseerd op signalen uit het veld.
4.
Versterken en vergroten van het bereik van voorlichting aan inwoners in kwetsbare situaties en de professionals.
Waarom doen we dit? Het is belangrijk dat inwoners in een kwetsbare situatie hulp of zorg ontvangen zodat zij zo gezond, veilig en zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving. In opdracht van de gemeenten voert GGD HN de wettelijke taak voor het meld- en adviespunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling, en voor Vangnet & Advies uit.
Hoe doen we dit? GGD HN geeft deskundig advies aan professionals en inwoners of hun naasten. GGD HN neemt meldingen in behandeling en zet deze na onderzoek door naar de passende netwerkpartner. GGD HN stemt goed af met de wijkteams, en betrekt de partijen die nodig zijn om de kwetsbare inwoner te helpen.
Wat levert het op? Door de (wettelijke) taken van GGD HN zijn kwetsbare inwoners tijdig in beeld, en met de expertise van de teams worden de relevante ketenpartners betrokken. Daardoor krijgt de inwoner toegang tot hulp en ondersteuning om veilig en gezond te kunnen leven en te participeren in onze samenleving.
Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.
Bij 80% van de meldingen bij Veilig Thuis is binnen 5 dagen de veiligheidsbeoordeling uitgevoerd, zijn de doorlooptijden van vervolgdiensten verkort.
Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? •
Gemeenten en sociale wijkteams;
•
Politie, Brijder, GGZ;
•
Woningbouwcorporaties;
•
Wijkvoorzieningen;
•
Zorg- en welzijnsinstellingen;
•
Maatschappelijke opvangvoorzieningen;
•
Sportorganisaties;
•
Onderwijs;
•
Werkgevers-, werknemersorganisaties en UWV;
•
Huisartsen, ziekenhuizen en overige partners in medisch domein.
Jaarstukken/Begroting 2025
18
GGD Hollands Noorden
2.4 Focuslijn Gezonde leefomgeving
Een gezonde leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag en kent zo min mogelijk risico’s voor de gezondheid. De leefomgeving hangt samen met nieuwe uitdagingen en kansen voor de toekomst, zoals: klimaatverandering, vergrijzing, individualisering, slimme technologie en nieuwe vormen van mobiliteit. Binnen deze focuslijn is ook aandacht voor de preventie en bestrijding van infectieziekten. Conform GGD HN-brede doelstellingen is in 2025 binnen deze focuslijn aandacht voor: •
Een proactieve bijdrage van GGD HN in de advisering aan gemeenten in het kader van de omgevingswet en gezonde leefomgeving. We verwachten dat de kennisontwikkeling binnen gemeenten op dit onderwerp toeneemt, waardoor GGD HN zich steeds meer kan richten op advisering ’aan de voorkant’: algemene advisering over een gezonde leefomgeving en advisering voor de ontwikkeling van Omgevingsvisies, -programma’s en -plannen.
•
De versterking van de positionering van GGD HN als regionale kennis- en adviespartner geldt ook voor de organisatieonderdelen binnen de focuslijn Gezonde leefomgeving, zoals de algemene infectieziektebestrijding, het centrum seksuele gezondheid en medische milieukunde.
•
Informatiegestuurd werken: de koppeling tussen data, advies, beleid en strategie moet worden versterkt. Mede door het programma Versterking Infectieziektepreventie en Pandemische Paraatheid (VIP) zien we een impuls in het gebruik van data ter versterking van de Infectieziektebestrijding en – preventie.
•
Domein overstijgende samenwerking (met onder andere ketenpartners sociaal domein, onderwijs, regionale zorgnetwerk ABR, GGD’en en Veiligheidsregio). Aansluiting bij en implementatie van landelijke ontwikkelingen (onder andere versterking van de publieke gezondheid en de digitale ontwikkelingen die landelijk in samenwerking met de GGD’en worden opgepakt).
•
Verder verwacht GGD HN ontwikkelingen en verplichtingen op het gebied van duurzaamheid. Het thema duurzaamheid is in eerste instantie logischerwijs opgepakt binnen deze focuslijn, maar zal breder uitgewerkt worden. Wel heeft de focuslijn Gezonde Leefomgeving de expertise in huis om breed te adviseren over thema’s als planetary health en duurzaamheid binnen de gezondheidszorg.
•
Krapte op de arbeidsmarkt bepaalt al langere tijd de mogelijkheden van het kunnen uitvoeren van de zeven kerntaken van de IZB. GGD HN verwacht ook in 2025 hier afwegingen in te moeten maken.
•
De landelijke ambitie om een vaccinatievoorziening voor volwassenen te realiseren zal naar verwachting in 2025 een financiële impuls krijgen. De minister wil dit bij de GGD’en beleggen. Binnen GGD HN zijn hiervoor in 2023 al de eerste ideeën ontwikkeld. Verdere ontwikkeling is destijds echter on hold gezet vanwege het uitblijven van financiering. De draad kan in 2025 weer opgepakt worden in een samenwerking tussen alle afdelingen binnen GGD HN.
Jaarstukken/Begroting 2025
19
GGD Hollands Noorden
Aandachtspunt: Pandemische paraatheid
Waarom doen we dit? In het kader van de Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIP) komen ook in 2025 structurele middelen beschikbaar. Deze middelen zijn nodig om de ingezette versterking voort te zetten. GGD HN werkt, niet alleen binnen de afdeling IZB, maar binnen de hele organisatie verder aan de pandemische paraatheid. Om als GGD HN goed samen te werken met de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) in het geval van een pandemie, zijn kaders opgesteld met betrekking tot personele inzet en informatievoorziening. Daarnaast moeten werkprocessen van GGD HN en LFI op elkaar afgestemd worden.
Hoe doen we dit? In 2024 zal een programmamanager geworven worden, gefinancierd uit de transitiegelden van het LFI. Deze zal, samen met een brede vertegenwoordiging van medewerkers, ervoor zorgen dat GGD HN eind 2026 (overeenkomstig de landelijke planning) pandemisch paraat is.
Wat levert het op? •
GGD HN is eind 2026 ‘pandemisch paraat’: voorbereid om een volgende pandemie het hoofd te kunnen bieden op proportionele wijze – zodat we de gezondheid van onze inwoners zo goed mogelijk beschermen.
•
Het proces van opschaling van medewerkers, werkprocessen en systemen is voorbereid, waarmee GGD HN snel en adequaat kan reageren op wat zich aandient.
•
GGD HN voldoet aan de kaders en procesafspraken van de LFI met als doel uniformering van werkprocessen en systemen ten behoeve van adequate reactie op grootschalige uitbraken, met inachtneming van eigen geleerde lessen en inzichten.
•
Medewerkers zijn ‘pandemisch bewust’: iedereen kent zijn of haar rol in geval van een pandemie en is bereid hier invulling aan te geven vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid en een gevoel van saamhorigheid.
•
GGD HN relaties in het netwerk zijn in kaart gebracht, worden onderhouden en zij zijn bekend met de werkwijze in geval van een grootschalige uitbraak, waardoor het mogelijk is om snel te kunnen schakelen en adequaat te kunnen samenwerken, zoveel mogelijk in bovenregionale samenwerking met omliggende GGD’en of NW6.
Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1.
Het programma Gezonde Leefomgeving is in 2025 structureel ingebed in de organisatie, met behoud van de organisatie brede inbreng bij de advisering aan gemeenten.
Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? •
Gemeenten;
•
GGDGHOR.nl;
•
Collega-GGD’en in de regio NW6;
•
Landelijke en regionale overheid;
•
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord;
•
Veiligheidsregio Noord-Holland Noord;
•
RIVM, LFI.
Jaarstukken/Begroting 2025
20
GGD Hollands Noorden
2.5 GGD brede aandachtspunten •
Informatiebeveiliging & privacy: De ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving met betrekking tot informatiebeveiliging en privacy gaan snel, de komende tijd komen er een aantal wetten aan. Deze wetten hebben ook gevolgen voor de werkzaamheden van GGD HN.
•
Proactieve bijdrage van GGD HN in de advisering aan gemeenten in kader van de omgevingswet en gezonde leefomgeving.
•
Positionering van GGD HN als regionale kennis- en adviespartner en het versterken van de regionale preventie infrastructuur, waaronder regionale ketenaanpakken en betrokkenheid bij het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).
•
Informatie gestuurd werken: de koppeling tussen data, advies, beleid en strategie moet worden versterkt. De epidemiologische data (uit onderzoek en uit de registraties van de verschillende afdelingen) wordt breder ingezet.
De komende jaren blijft GGD HN samen met gemeenten en ketenpartners werken aan het vergroten van de kansen op gezondheid. GGD HN beweegt mee met de landelijke ontwikkelingen. In de het rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV), zoals deze door het RIVM wordt opgesteld, wordt gesproken over twee onzekere factoren die de gezondheid en zorg kunnen beïnvloeden: demografische ontwikkelingen (zoals migratie en vergrijzing) en de invloed van digitalisering op de zorg en de samenleving. Verder verwacht GGD HN ontwikkelingen en verplichtingen op het gebied van duurzaamheid. Ook zullen klimaatverandering en krapte op de arbeidsmarkt invloed hebben op het werk van GGD HN.
Jaarstukken/Begroting 2025
21
GGD Hollands Noorden
3 BBV-paragrafen 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.2 Financiering 3.3 Overzicht overhead 3.4 Bedrijfsvoering 3.5 Beleidsindicatoren 3.6 Onderhoud kapitaalgoederen 3.7 Verbonden partijen
Jaarstukken/Begroting 2025
22
GGD Hollands Noorden
3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat GGD HN beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen. Over het reserveringbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft uitgesproken dat het belangrijk is dat GGD HN voldoende vermogen kan opbouwen in overeenstemming met het financieel herstelplan 2018. Vermogenspositie Het geprognosticeerde verloop van de algemene reserve, onder voorbehoud van het nog te bestemmen resultaat uit 2023, is als volgt5: Verloop algemene reserve
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
1.082
(x € 1.000)
Stand 1-1
-2.609
1.589
567
747
927
1.107
Toevoeging
3.834
180
180
180
180
180
Onttrekking
-397 747
927
1.107
1.287
747
927
1.107
1.287
Resultaatbestemming
-3.691
Stand 31-12
-2.609
828
1.769
761
-1.202
-2.609
1.589
567
Nog te bestemmen resultaat Stand 31-12 na resultaatbestemming
Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.
Het algemeen bestuur heeft in de vergadering van 12 juli 2023 ingestemd met de resultaatbestemming 2022 en het negatieve resultaat 2022 van € 3.691.000 te onttrekken uit de algemene reserve. Op 15 maart 2023 heeft het algemeen bestuur ingestemd met het financieel herstelplan GGiD, waardoor de algemene reserve is aangezuiverd met € 3.834.000. In 2023 zijn de extra uitgaven van € 397.000 voor het versterken van informatiebeveiliging en privacybescherming ten laste van de algemene reserve worden gebracht. De algemene reserve wordt hierdoor per 31-12-2023 voorafgaand aan resultaatbestemming € 828.000. Het positieve resultaat 2023 bedraagt € 761.000. Besluitvorming over de resultaatbestemming 2023 vindt separaat plaats in het algemeen bestuur van 10 juli 2024. In 2024 is er ook nog sprake van een ongedekt Cao-gat van € 1.202.000, dat is ontstaan in 2023. Het dagelijks bestuur heeft ervoor gekozen om de gevolgen hiervan aan de achterkant bij besluitvorming op de jaarrekening 2024 te dragen. Afhankelijk van de besluitvorming over de resultaatbestemming 2023 kan dit resulteren in een negatieve algemene reserve. Bij een negatieve algemene reserve is het, conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader gemeenschappelijke regelingen, aan de deelnemers om het tekort direct aan te vullen, zodat er geen negatieve algemene reserve ontstaat.
5 Rekening houdend met de jaarrekeningen over 2022-2023, de resultaatbestemming over 2023, de prognose 2024
en de uitgangspunten in de Kadernota 2025
Jaarstukken/Begroting 2025
23
GGD Hollands Noorden
Prestatie-indicatoren In de begroting 2025 zijn de volgende KPI’s opgenomen ten aanzien van het weerstandsvermogen en risicobeheersing. Weerstandsvermogen
Streefwaarde
Begroting 2025
Algemene reserve na resultaatsbestemming in procenten
>1,5%
van de totale lasten
>0,5% en <1,5%
1,3%
<0,5%
Weerstandscapaciteit
Streefwaarde
Begroting 2025
Algemene reserve na resultaatsbestemming is groter dan
>1
de risico’s
>0,5 en <1
0,5
<0,5
Risico’s
Streefwaarde
Begroting 2025
Inschatting risico’s
minimaal gemiddeld/niet urgent hoog/urgent
Bij GGD HN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. Bij een minimum van 1,0 is de algemene reserve toereikend om de risico’s op te vangen. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 2.175.00 wordt het financiële risico voor 2025 ingeschat op € 1.631.000. De algemene reserve is ultimo 2025 begroot op € 747.000 en daarmee ontoereikend om alle begrotingsrisico’s in 2025 op te vangen.
Overzicht financiële risico’s De directie heeft het risicomanagement verder ontwikkeld en geeft hiermee invulling aan de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek. GGD HN stelt daartoe periodiek de risicomonitor op en rapporteert via de P&C cyclus over de belangrijkste financiële risico’s. Hiermee wordt op gestructureerde wijze de beheersing van strategische en financiële risico’s van GGD HN voor gemeenten geborgd. De impact van financiële risico’s zijn ingeschat naar mogelijke omvang in een laag en een hoog scenario. Indien één of meerdere van deze risico’s zich voor dreigen te doen, worden de negatieve financiële effecten, zoveel als mogelijk is, beperkt in de flexibele schil van de organisatie. Alle risico’s zullen zich nooit tegelijkertijd effectueren. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 2.175.000 wordt het financiële risico voor 2025 ingeschat op € 1.631.000. Voor 2025 zijn de volgende risico’s geïnventariseerd als belangrijk voor het weerstandsvermogen.
Jaarstukken/Begroting 2025
24
GGD Hollands Noorden
Overzicht financiële risico’s 2025
Scenario laag
Scenario hoog
Bedrag risico
Verbetering basispakket JGZ
80
160
80
Ziekteverzuim JGZ
120
240
120
Hogere instroom Veilig Thuis
50
300
50
140
280
140
Compensatie Cao-gebonden loonstijgingen
750
1.500
1.500
Kostenstijgingen
75
150
150
Totaal GR-taken
1.215
2.630
2.040
Medische arrestantenzorg
85
170
85
Reizigersadvisering
50
100
50
Totaal aanvullende diensten
135
270
135
1.350
2.900
2.175
(bedragen x € 1.000) GR-taken
Informatiebeveiliging & privacybescherming (bezuinigingen)
Aanvullende diensten
Totaal
Verbetering basispakket JGZ Vanuit het programma doorontwikkeling JGZ werkt de JGZ aan verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ en implementatie van een nieuw normenkader. De JGZ werkt toe naar volledige implementatie van het nieuwe normenkader in 2025. In de aanloop naar deze volledige implementatie kan tijdelijk meer personeelsinzet nodig zijn met als gevolg een incidentele begrotingsoverschrijding. Door gefaseerde implementatie van het normenkader en taak herschikt werken wordt de extra personeelsinzet zo veel als mogelijk beperkt. Ziekteverzuim JGZ Het ziekteverzuim JGZ is hoger dan begroot. Dit heeft een negatieve impact op de productiviteit en leidt tot hogere personeelskosten door vervangende inzet voor langdurig verzuim. HR en leidinggevenden staan samen met de arbodienst in goed contact met de medewerkers om toe te werken naar duurzaam herstel. Cursussen en ander maatwerk worden aangeboden voor duurzame reintegratie. Deze aanpak kan een positief effect hebben op het verzuim en beperkt het risico. •
Hogere instroom Veilig Thuis
In vergelijking met de andere taken van GGD HN is Veilig Thuis minder voorspelbaar en kent de dienstverlening een ‘open einde’ karakter. Hierdoor is Veilig Thuis risicovoller dan de andere taken van GGD HN. Daarbij is het vooral afhankelijk van externe factoren of deze risico’s zich voor doen of niet. Voor 2025 gaat GGD HN uit van gelijkblijvende instroom van meldingen. Een toe- of afname van 5% van de diensten van Veilig Thuis leidt tot een afwijking van ongeveer € 300.000 ten opzichte van de begroting. In 2021 is in het algemeen bestuur een regeling afgesproken hoe om te gaan met schommelingen.
Jaarstukken/Begroting 2025
25
GGD Hollands Noorden
Deze regeling geeft aan: a.
In het eerste jaar van hogere instroom wordt de hogere instroom gedekt uit de algemene reserves met inachtneming van de ondergrens van 1,5% van begrote lasten van GGD HN;
b.
Indien de algemene reserve ontoereikend is, een beroep te doen op het weerstandsvermogen van de gemeenten (door extra bijdrage);
c.
In tweede en volgende jaren van hogere instroom en indien het beeld is dat hogere instroom blijvend karakter heeft, door verzoek om structurele extra bijdrage.
Informatiebeveiliging & privacybescherming (bezuinigingen) Bij de kadernota 2024 is voorgesteld om de kosten van informatiebeveiliging en privacy van € 536.000 te dekken via een verhoogde deelnemersbijdrage. Op 12 juli 2023 heeft het algemeen bestuur besloten om voor informatiebeveiliging en privacy € 256.000 toe te kennen via verhoging van de deelnemersbijdrage per inwoner, waarvan € 150.000 structureel. Voor dekking van het restant van € 280.000 voor noodzakelijke uitgaven van informatiebeveiliging en privacy is een structurele taakstelling opgenomen in de begroting 2024. Deze taakstelling dient te worden opgelost op een wijze die geen consequenties heeft voor de primaire dienstverlening. GGD HN heeft intern afspraken gemaakt over de invulling van deze taakstelling. Gelet op de onzekerheid, als het gaat om de volledige haalbaarheid van deze taakstelling, blijft het risicoprofiel deels gehandhaafd. Compensatie Cao-gebonden loonstijgingen vanuit Cao SGO 2023 In 2023 is GGD HN geconfronteerd met aanzienlijk hogere Cao-gebonden loonkosten dan de toegekende loonindexatie als gevolg van snel gestegen inflatie. In de FUGR is afgesproken dat de structurele Cao-effecten vanaf een later begrotingsjaar gecompenseerd worden. Dat betekent dat het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023, pas vanaf begrotingsjaar 2026 wordt gecompenseerd.
Voor de jaren totdat deze compensatie verleend wordt, dient een andere oplossing gevonden te worden. Deze oplossing zou kunnen bestaan uit een onttrekking uit de algemene reserve of uit een extra bijdrage van de gemeenten. Voor begrotingsjaar 2023 kon GGD HN de hogere Cao-gebonden loonkosten niet opvangen uit de algemene reserve, dit is voor 2023 opgelost door een extra bijdrage vanuit de deelnemende gemeenten van € 2.022.000. Omdat compensatie van de Cao SGO 2023 pas vanaf begrotingsjaar 2026 volgt, ontstaan er door het structurele karakter van de Cao SGO 2023 ook voor de begrotingsjaren 2024 en 2025 aanzienlijke verschillen tussen de werkelijke indexatie en de (via de kadernota) toegekende indexatie. Voor begrotingsjaar 2024, zal net als voor 2023, ook een separate oplossing gevonden moet worden om het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023, te kunnen dekken. Voor 2024 vertaalt zich dit in een ongedekt Cao-gat van € 1.202.000. Het dagelijks bestuur heeft ervoor gekozen om de gevolgen hiervan aan de achterkant bij besluitvorming op de jaarrekening 2024 te dragen. Het Cao-gat voor begrotingsjaar 2025, dat is ontstaan in 2023, wordt ingeschat op circa 4% van de loonsom. Dit bedrag van € 1.500.000 voor 2025 kan GGD HN niet opvangen vanuit de algemene reserve. Het definitieve effect voor begrotingsjaar 2025 kan berekend worden als de Cao SGO 2025 bekend is. Effect loonindexatie op 2025
2023
2024
2025
Totaal
Toegekend
2,3 %
7,5 %
4,0 %
13,8 %
Werkelijke Cao-stijging
8,1 %
6,0 %
PM
PM
-/- 5,8 %
1,5 %
PM
PM
Totaal
Jaarstukken/Begroting 2025
26
GGD Hollands Noorden
Vanaf begrotingsjaar 2026 ontvangt GGD HN op basis van de FUGR compensatie van het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023. Dat zorgt ervoor dat GGD HN vanaf 2026 de hogere Cao-gebonden loonkosten weer kan opvangen vanuit de eigen begroting. Belangrijke voorwaarde hierbij is dat ervan uit nog nieuwe af te sluiten Cao’s de komende jaren geen nieuwe aanzienlijke verschillen gaan ontstaan tussen de werkelijke indexatie en de (via de kadernota) toegekende indexatie. Kostenstijgingen Naast Cao-gebonden loonstijgingen kan GGD HN geconfronteerd worden met kostenstijgingen van noodzakelijke uitgaven of onvoorziene uitgaven die niet meer in de begroting kunnen worden opgevangen. De rek is uit de begroting. Zonder besparing of ombuiging op andere uitgaven bestaat een risico dat er een financieel tekort ontstaat. Het gaat om kostenstijgingen van leveranciers, verhogingen van landelijke bijdragen boven de begrote indexatie en extra kosten om te voldoen aan nieuwe wetgeving. Er komen steeds vaker en in een steeds hoger tempo onvoorziene noodzakelijke ICT-uitgaven voor door technologische veranderingen, zoals de voortschrijdende digitalisering van onze maatschappij. Ook worden nieuwe financieringsregelingen voor specifieke opdrachten vanuit het rijk relatief laat beschikbaar gesteld.
De opdracht is dan reeds al gestart, waarvoor GGD HN al keuzes heeft moeten maken met betrekking tot doorlopende verplichtingen en het aanhouden van personeel. Het risico bestaat dat de kosten niet volledig vergoed worden. Medische arrestantenzorg De aanbesteding van medische arrestantenzorg is in november 2023 gepubliceerd. De opdracht zal medio 2024 verleend worden. GGD HN loopt het risico dat de aanvullende dienst medische arrestantenzorg aan een andere partij gegund wordt. Vanaf dat moment komt het in stand houden van de expertise forensisch geneeskunde zowel financieel als operationeel onder druk. Landelijk worden de gevolgen van wijzigingen op het gebied van de medische arrestantenzorg onderzocht. In 2023 is een pilot gestart tussen de GGD’en Hollands Noorden, Kennemerland en Amsterdam om de continuïteit van de forensische geneeskunde te borgen. Reizigersadvisering Als gevolg van COVID-19 is de reizigersmarkt veranderd, waardoor de inkomsten voor reizigersadvisering zijn afgenomen. Er is een plan opgesteld waarin de structurele gevolgen op de begroting in kaart zijn gebracht om bij te kunnen sturen en vernieuwingen te implementeren. Dit plan moet weer voor een sluitende exploitatie zorgen voor reizigersadvisering.
3.2 Financiering Algemeen In de paragraaf financiering wordt inzicht gegeven in de financiering van de organisatie, het liquiditeitenbeheer en renterisico’s. Het gaat om de beheersing van financiële posities en geldstromen en de hieraan verbonden kosten en risico's. Dit wordt aangeduid als de treasuryfunctie. De treasuryfunctie omvat onder meer het aantrekken van leningen, het uitzetten van overtollige liquide middelen en debiteurenbeheer. De regels rondom treasury zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De belangrijkste afspraken zijn: •
Gelden worden alleen uitgezet bij de BNG;
•
De organisatie maakt geen gebruik van derivaten.
Jaarstukken/Begroting 2025
27
GGD Hollands Noorden
Dekkingsmiddelen De taken uit hoofde van de gemeenschappelijke regeling (GR-taken) worden gefinancierd uit de diverse deelnemersbijdragen van gemeenten. Daarnaast heeft GGD HN verschillende baten uit aanvullende diensten aan bedrijven, gemeenten, instellingen, inwoners, justitie en politie. Beoordeling financieringspositie GGD HN is een Gemeenschappelijke Regeling en met de hierbij behorende verantwoordelijkheidsstructuur is het geen probleem om op zeer korte termijn vreemd geld aan te trekken. Met de BNG zijn hiertoe afspraken gemaakt. Regelmatige analyse van de cashflow zal tijdig aantonen wanneer een tekort aan vlottende middelen dreigt. GGD HN heeft een redelijk positieve financieringspositie. Om fluctuaties gedurende het jaar op te vangen, is met de BNG een rekening-courantfaciliteit met een maximaal krediet van € 2.862.000 overeengekomen. Financiële kengetallen BBV Voor de beoordeling van financiering wordt gebruik gemaakt van de volgende financiële kengetallen. De kengetallen met betrekking tot de grondexploitatie en de belastingcapaciteit zijn voor GGD HN niet van toepassing. De financiële kengetallen voor de jaren 2026, 2027 en 2028 zijn opgenomen onder meerjarenperspectief en de financiële kengetallen zijn geactualiseerd op basis van de balanspositie 31-12-2023.
Omschrijving
Streefwaarde
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Netto schuldquote
<5%
1,0%
3,5%
2,9%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor
<5%
1,0%
3,5%
2,9%
5-10%
8,1%
8,3%
9,1%
2,5%
-0,1%
0,3%
0,3%
alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Netto schuldquote Het getal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de inkomsten. Het geeft een indicatie welk beslag de rentelasten en aflossingen op de begroting leggen. Hoe lager de netto schuldquote hoe beter. Onder netto schuld wordt verstaan: de lang- en kortlopende schulden minus de lang- en kortlopende vorderingen en uitzettingen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is gelijk aan de netto schuldquote, omdat GGD HN geen leningen heeft afgesloten. Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin GGD HN in staat is haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de ratio, hoe beter. De streefwaarde voor GGD HN is tussen de 5% en 10% en is gemaximeerd doordat het weerstandvermogen is gemaximeerd op 2,5% van de lasten. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is. Hoe hoger hoe beter. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Renterisiconorm Deze norm is niet van toepassing: er zijn geen leningen met een looptijd van meer dan een jaar.
Jaarstukken/Begroting 2025
28
GGD Hollands Noorden
Meerjarenperspectief Onderstaande geprognosticeerde balans, het EMU-saldo en de financiële kengetallen bieden in hoofdlijnen inzicht in de effecten van de verwachte financiële ontwikkeling van GGD HN in de komende jaren. Balans Hieronder de geprognosticeerde meerjarenbalans.
Geprognosticeerde balans
31-12-2024
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
3.142
3.189
2.977
2.656
2.457
ACTIVA Vaste activa Materiele vaste activa Vlottende activa Voorraden Uitzettingen met een
49
49
49
49
49
18.767
18.767
18.767
18.767
18.767
rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Liquide middelen
142
330
779
1.338
1.776
Overlopende activa
3.887
3.887
3.887
3.887
3.887
TOTAAL ACTIVA
25.987
26.222
26.459
26.697
26.936
1.008
1.188
1.368
1.548
1.728
-
55
112
170
229
PASSIVA Vaste passiva Algemene reserves Bestemmingsreserve gezondheidsonderzoeken Egalisatiereserve RVP
383
383
383
383
383
Nog te bestemmen
761
761
761
761
761
1.727
1.727
1.727
1.727
1.727
Overlopende passiva
22.108
22.108
22.108
22.108
22.108
TOTAAL PASSIVA
25.987
26.222
26.459
26.697
26.936
resultaat 2023 Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
Jaarstukken/Begroting 2025
29
GGD Hollands Noorden
EMU-saldo Het EMU-saldo van GGD HN wordt bepaald door het resultaat te corrigeren voor de afschrijvingen en de investeringen die tijdens het jaar gedaan zijn. Volgens de Wet Houdbare Overheids Financiën dient dit saldo in de jaarverslaggeving te worden opgenomen.
Het EMU-saldo is als volgt berekend: EMU-saldo
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Resultaat
761
180
180
180
180
180
Bij: afschrijvingen
467
646
666
671
662
626
Af: investeringen
381
1.807
713
459
341
427
EMU-saldo
847
-981
133
392
501
379
(bedragen X € 1.000)
Meerjarige financiële kengetallen BBV De meerjarige financiële kengetallen zijn geactualiseerd op basis van de balanspositie 31-12-2023 en de geprognosticeerde meerjarenbalans.
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Netto schuldquote
1,0%
3,5%
2,9%
2,0%
1,0%
0,3%
Netto schuldquote gecorrigeerd
1,0%
3,5%
2,9%
2,0%
1,0%
0,3%
Solvabiliteitsratio
8,1%
8,3%
9,1%
9,1%
10,7%
11,5%
Structurele exploitatieruimte
-0,1%
0,3%
0,3%
0,3%
0,3%
0,3%
voor alle verstrekte leningen
3.3 Overzicht overhead Alle lasten (en baten) voor sturing en ondersteuning van het primaire proces worden verantwoord onder overhead en alle bedrijfskosten en diensten die direct verbonden zijn aan de dienstverlening (en gericht zijn op de externe klant of/en inwoner) zijn opgenomen onder uitvoering GR-taken en aanvullende diensten. Hieronder worden de baten en lasten van de overhead apart weergegeven. Totaal baten en lasten overhead
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
(bedragen x € 1.000 en incl. mutaties reserves)
Totaal baten
4.841
94
129
Totaal lasten
17.915
13.173
14.197
Resultaat
-13.075
-13.078
-14.068
Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.
In bijlage 3 is de overhead gespecificeerd naar kostencategorie.
Jaarstukken/Begroting 2025
30
GGD Hollands Noorden
3.4 Bedrijfsvoering Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de resultaten en stand van zaken rondom bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering richt zich op het efficiënt en effectief laten functioneren van GGD HN om de doelstellingen van de organisatie te realiseren. Taken en verantwoordelijkheden van bedrijfsvoering zijn onder andere organiseren, coördineren, faciliteren, adviseren, ondersteunen, uitvoeren en controleren. De teams communicatie, facilitair, financiën, HR, ICT Beheer en informatiemanagement spelen hierbij een centrale rol. Doelstelling Het doel is ervoor te zorgen dat alle operationele activiteiten efficiënt, effectief en consistent worden uitgevoerd, met als uiteindelijk doel het ondersteunen van de realisatie van de doelstellingen en strategieën van GGD HN. Dit omvat het optimaliseren van processen, middelen en systemen, het waarborgen van naleving van regelgeving en beleid, het beheren van risico's en het stimuleren van continue verbetering. Door bedrijfsvoering worden de dagelijkse activiteiten gestroomlijnd en gecoördineerd, waardoor GGD HN in staat wordt gesteld om de missie en visie te realiseren. GGD HN levert voortdurende inspanningen om de bedrijfsprocessen te verbeteren en de dienstverlening aan de klanten te versterken. Klantgericht werken staat centraal.
Door middel van een klanttevredenheidsonderzoek zijn inzichten verkregen die hebben geleid tot verbeteringen van de processen. Daarnaast is vooruitgang geboekt in het optimaliseren van de inkoopprocessen en het waarborgen van rechtmatigheid binnen GGD HN. Bovendien zijn er belangrijke stappen gezet op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. In een tijd waarin gegevensbescherming van cruciaal belang is, is geïnvesteerd in mensen en middelen. GGD HN zet in op de privacy van de klanten en blijft zich inzetten om de gegevens te beschermen tegen bedreigingen en inbreuken. GGD HN bevindt zich in een doorontwikkelingsfase. Er liggen nog diverse uitdagingen op het gebied van informatievoorziening, informatiebeveiliging, informatiebeheer, inkoop & rechtmatigheid en communicatie. Bovendien neemt de druk op de overheadtaken toe als gevolg van groeiende wet- en regelgeving, administratieve verplichtingen, veranderingen in financiering, nieuwe opdrachten en beleidsaanpassingen, en bijvoorbeeld huisvestingsvraagstukken binnen de JGZ. Met de beperkte middelen en krapte op de arbeidsmarkt streeft GGD HN naar een zo volledig mogelijke vervulling van alle verwachtingen.