141 def RRN-voorstel Kaderbrief 2027 OD.pdf

Regionale Raadscommissie Noordkop (RRN) Advies aan de gemeenteraden Portefeuillehouder(s):

P. Bais (Den Helder) M. Versteeg (Hollands Kroon) J.J. Heddes (Schagen) R. Kieft (Texel)

Steller/penvoerder:

G. Mos, geertmos@hollandskroon.nl

Datum overleg RRN:

5.2.2026

Datum B&W-besluit:

Den Helder: Hollands Kroon: Schagen: Texel:

Onderwerp:

Zienswijze Kadernota 2027 Omgevingsdienst Noord-Holland Noord

Openbaarheid documenten:

Ja

Kern van het voorstel Gemeenteraden hebben de mogelijkheid een zienswijze in te dienen op de concepten van de jaarlijkse kadernota van een Gemeenschappelijke Regeling, i.c. de Omgevingsdienst Noord-Holland-Noord (ODNHN). In de Regio Kop van NH doen de raden dat gezamenlijk. Er is aanleiding een zienswijze te geven.

Voorgesteld advies De Regionale Raadscommissie Noordkop (RRN) wordt voorgesteld: 1. Een negatieve zienswijze vast te stellen op structureel investeren in de posten robuustheid en bedrijfsvoering. Wel wordt ingestemd met een incidentele investering in beide posten in 2027, in afwachting van het effect van 5% efficiencybezuiniging en de nieuwe financieringssystematiek; 2. Een negatieve zienswijze vast te stellen op de post werkgerichte personenmobiliteit en voor te stellen dat in verband met een aankomende wetswijziging, voor de begroting 2027 twee scenario's worden uitgewerkt.

De RRN adviseert Vastgesteld in de vergadering van 5 februari 2026

2

Griffier

Voorzitter

Wettelijke grondslag Gemeenten kunnen gebruik maken van de wettelijke mogelijkheid een zienswijze in te dienen op omschreven voorgenomen besluiten van Gemeenschappelijke Regelingen waarin zij deelnemen. Dit geldt ook voor de Kadernota.

Beoogd bestuurlijk/maatschappelijk doel/effect De ODNHN vervult voor de gemeenten wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, controle en handhaving ten aanzien van het milieu, en geeft adviezen op de diverse aspecten van het milieubeleid. Daarmee worden belangrijke bijdragen geleverd aan een optimaal schone en leefbare woon- en werkomgeving. Met deze kadernota wordt de financiële basis gelegd voor de begroting 2027 van de ODNHN.

Motivering De OD moet investeren in haar ontwikkeling – m.n. als gevolg van de landelijke eis robuust te worden en van uitbreidingen van het wettelijk takenpakket. Gemeenten zien hun middelen teruglopen en moeten bezuinigen. De voorgestelde investeringen leiden samen met de indexatie tot forse verhoging van de gemeentelijke bijdragen. Dit heeft ertoe geleid dat de voorgestelde zienswijze voor onze gemeenten uiteenloopt op het punt van de financiering van de investeringen. De diverse punten van de zienswijze worden hieronder toegelicht. 1. Indexatie De indexatie is conform de FUGR. Er is geen reden op dit punt een zienswijze in te dienen.

2. Investering richting robuustheid. De Omgevingsdiensten hebben van het Rijk opdracht per 1 april 2026 te voldoen aan robuustheidscriteria, overeenkomstig het Interbestuurlijk Programma (IBP) Versterking VTHstelsel. Het gaat daarbij om de effectiviteit, het ontwikkelvermogen, de wendbaarheid en de efficiency van de diensten. Het Algemeen Bestuur stelde in 2024 het plan van aanpak vast. De deelnemers stelden destijds de middelen nog niet beschikbaar. Deze kwamen als p.m.-post in de begroting. Voor 2026 wordt een eerste stap in de realisatie van het plan bekostigd uit het positieve jaarsaldo over 2024.

3

In een recente Kamerbrief heeft I en W kritische kanttekeningen geplaatst bij het uitblijven van structurele investeringen. Niet investeren brengt risico’s met zich mee: de continuïteit komt in gevaar, de dienst wordt niet robuust en ingrepen van de provincie en van I en w kunnen worden verwacht. Het AB heeft onlangs over de toekomst gesproken aan de hand van drie mogelijke scenario’s: - Zelfstandig robuust, - Verdergaande samenwerking of fusie, - Niet investeren. De deelnemende gemeenten en de provincie hebben aangegeven dat fuseren als ongewenst wordt beschouwd: de dienst komt dan verder van de opdrachtgevers af te bestaan en er is de kans dat het kostenverhogend gaat werken. Echter ook als fusiepartner zou de OD eerst zelf robuust moeten zijn. Niet investeren zou leiden tot ingreep door het Rijk, waardoor de OD zelf de regie zou kwijtraken. De investering in robuustheid zou binnen enkele jaren (deels) kunnen worden terugverdiend als gevolg van: 1. Het efficiency-rapport van Berenschot geeft aan dat vanaf 2029 jaarlijks 5% kan worden bespaard. 2. Een nieuwe systematiek van financiering die in 2028 wordt ingevoerd, welke zal leiden tot verschuivingen in bijdragen van de deelnemers. 3. Het vrijwel jaarlijks afsluiten van de OD met een positief saldo, hetgeen een trend lijkt te worden.

Hoewel nog onduidelijk is hoe de samenhang van dit alles gaat uitwerken, zien wij een perspectief waarbij de gemeentelijke bijdragen op termijn zouden kunnen dalen. De eerder besproken gewenste bezuiniging van 5 % komt daarmee weer in beeld. Deze zou overeenkomstig de aanbeveling van Berenschot concreet moeten worden gemaakt voor 2029. Onze vier gemeenten hebben op de financiering van de investering in robuustheid geen eensluidende zienswijze. Hollands Kroon en Den Helder willen hiermee akkoord gaan op incidentele basis voor 2027 en geven op dit punt een negatieve zienswijze af, Texel en Schagen gaan met structurele financiering akkoord. 3. Investering in bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering en robuustheid hangen samen. De post bedrijfsvoering bevat de raming van de bedrijfsvoering, excl. de kosten van robuustheid. Het betreft de volgende onderwerpen: -

-

Materiële kosten: het risico bestaat dat continuïteit in de uitvoering, ondersteuning van de primaire taken en de rechtmatigheid niet kunnen worden gewaarborgd; Toekomstbestendige ICT: er zijn zorgen voor de uitvoering van de primaire processen, door ontbreken van goede data(analyses); bovendien stelt de Omgevingswet in dit opzicht meer eisen, door het moeten rapporteren over de waarden die in het Omgevingsplan staan. Herijking functiehuis: naar aanleiding van een extern onderzoek heeft het DB besloten de functie van teamleider te herwaarderen en de conversietabel van de OD

4

in zijn geheel te herijken. Onze vier gemeenten hebben op de financiering van de investering in de bedrijfsvoering geen eensluidende zienswijze. Den Helder, Schagen en Texel gaan akkoord met structurele financiering, Hollands Kroon wil dit op incidentele basis voor 2027. 4. Werkgerichte Personenmobiliteit. Om de CO2-uitstoot door het verkeer te verminderen zijn voor werkgevers met meer dan 100 werknemers wettelijke maatregelen van kracht. Verwacht wordt op korte termijn een wijziging waarbij de wet wordt beperkt tot 250+- bedrijven. Wij geven op dit punt een negatieve zienswijze af en stellen voor dat voor de begroting twee scenario’s worden uitgewerkt: met en zonder wetswijziging. 5. Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Bedrijven met een vergunningplicht moeten de uitstoot van ZZS minimaliseren. Het gaat om kankerverwekkende, giftige of hormoon-verstorende stoffen in bodem, lucht en water. De Noordkop-gemeenten zijn het eens met aanpak en financiering en dienen daarom geen zienswijze in. 6. Voortzetting Energiebesparing bij bedrijven (EML). Voor 2027 vervallen de huidige subsidie en de specifieke uitkering hiervoor. Nagegaan moet worden hoe we structureel uitvoering gaan geven aan de uitvoering hiervan. De Noordkop-gemeenten gaan akkoord met de p.m.-post en dienen daarom geen zienswijze in. 7. Uitvoering watertaak indirecte lozingen.

Vanaf 2024 loopt het regionale project Grip op Indirecte Lozingen. Bij de start hebben de colleges de intentie uitgesproken deze taak per 2027 geheel aan de OD over te dragen. Het oppakken hiervan is van groot belang. Wij dienen dan ook geen zienswijze in. 8. Adviseur water. Gemeenten en HHNK zijn bevoegd gezag voor de kwaliteit van het oppervlaktewater. De OD mist de specialistische kennis op dit gebied. Werkzaamheden bestaan uit de coördinatie met de provincie als bevoegd gezag voor grondwater, het project Indirecte Lozingen en taken uit de Kader Richtlijn Water. Wij gaan akkoord en dienen geen zienswijze in. 9. Gewasbeschermingsmiddelen. De OD ziet noodzaak in het intensiveren van de inzet op gewasbeschermingsmiddelen, mede door rechterlijke uitspraken hierover. Wij dienen hierop geen zienswijze in. 10.Financiële onderbouwing.

5

Voor een aantal posten achten wij bij de begroting 2027 een passende toelichting en nadere financiële onderbouwing van belang. Dit zijn de posten van bedrijfsvoering, herijken materiële kosten, WPM, ZZS, gewasbescherming, indirecte lozingen en adviseur water.

Alternatieven (inclusief argumenten) De zienswijze-ronde is nodig om de OD gelegenheid te geven door deelnemers gedragen Kadernota vast te stellen. De wettelijke basis geeft aan dat er geen alternatieve weg is.

Lokaal maatwerk Uit het voorgestelde besluit blijkt dat op enige onderdelen de gemeenten geen eensluidende zienswijze hebben.

Gevolgen algemene middelen en begroting Met deze kadernota wordt de basis gelegd voor de begroting 2027. De bekostiging van de OD voor dat jaar moet worden geregeld in de begrotingen voor 2027 van de deelnemende gemeenten. Dekking: n.v.t. Toelichting: als de gevraagde investeringen in de begroting van de OD worden opgenomen, leidt dat naar het zich laat aanzien tot een forse verhoging van de gemeentelijke begrotingen voor 2027. De omvang daarvan kan nu nog niet duidelijk zijn Communicatie Nadat de gemeenteraden over de zienswijze hebben besloten, wordt de ODNHN in kennis gesteld.

Achtergrondcontext Jaarlijks presenteren de GR-en waarin onze gemeenten deelnemen een kadernota. Mede op basis van de door gemeenten in te dienen zienswijzen maakt de OD zijn volgende jaarbegroting. DB van de OD stelt de leden van het AB schriftelijk en gemotiveerd op de hoogte Van zijn oordeel over de ontvangen zienswijzen, evenals van de conclusies die het daaraan verbindt.

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief Kadernota 2027 ODNHN. 2. Kadernota 2027 ODNHN.

6

3.

Zienswijze m.b.t. de Kadernota 2027 ODNHN.