Verslag Raad in de Stad Centrum, 28 februari 2024

RIS318365

VERSLAG 28 FEBRUARI 2024

RAAD IN DE STAD CENTRUM

Inhoud Inhoud ..................................................................................................................................................... 2 1.Inleiding ................................................................................................................................................ 3 2. Programma Raad in de Stad Centrum ................................................................................................. 4 3. Sfeerimpressie ..................................................................................................................................... 5 4. Gesprek raadsleden en deelnemers .................................................................................................... 7 5. Contactgegevens gemeenteraad......................................................................................................... 8 6. Samenvatting inbreng tafeldoeken ..................................................................................................... 9 7. Bijlagen .............................................................................................................................................. 13 Bijlage 7.1 Uitgewerkte tafeldoeken ..................................................................................................... 14 Bijlage 7.2.

Foto's van de tafeldoeken .................................................................................................. 23

2

1.

Inleiding

De gemeenteraad neemt belangrijke beslissingen over de stad en vertegenwoordigt alle inwoners van Den Haag. Dit werk kunnen de raadsleden niet zonder inbreng uit de stad. Met Raad in de Stad gaat de gemeenteraad de komende jaren langs alle stadsdelen in Den Haag om in gesprek te gaan met bewoners om te horen wat er leeft in de wijken. Voor u ligt het verslag van de zesde editie van Raad in de Stad van woensdag 28 februari 2024 in stadsdeel Centrum. Dit verslag is een feitelijke weergave van de avond. De ingebrachte onderwerpen en ideeën die genoteerd zijn op de tafeldoeken en de ideeënkaarten vindt u in de bijlagen terug.

3

2.

Programma Raad in de Stad Centrum

19.00 - 19.30 uur: 19.30 - 19.35 uur: 19.35 - 19.40 uur: 19.50 - 19.55 uur: 19.55 - 20.00 uur: 20.00 - 21.15 uur: 21.15 - 21.50 uur: 21.50 - 21.55 uur: 21.55 - 22.30 uur:

Inloop met koffie, thee en wat lekkers Welkom - Minke Hofstra (voorzitter) Woord van bestuurder Campus Den Haag - Erwin Muller Introductie gemeenteraadsleden - Minke Hofstra Presentatie Stadsdeel Centrum - stadsdeeldirecteur Hassan El Houari Praat met uw raad: tafelgesprekken bewoners & raadsleden Presentatie ideeën voor Centrum & reactie raadsleden Slotwoord voorzitter Borrel

4

3.

Sfeerimpressie

Stadsdeel Centrum in gesprek met de raad: het moet schoner en groener en zorg voor meer sociale cohesie en participatie. Bijna 100 bewoners van het stadsdeel Centrum spraken woensdagavond 28 februari met gemeenteraadsleden en fractievertegenwoordigers tijdens de bijeenkomst Raad in de Stad in het pand van Campus Den Haag van de Universiteit Leiden. Deelnemers kwamen met verschillende ideeën om Centrum nog mooier te maken, die vervolgens werden gepresenteerd aan alle aanwezigen. Bewoners gaven onder andere aan dat zij meer aandacht willen voor een effectievere afvalinzameling en inrichting en behoud van groene ruimten in het stadsdeel. Ze willen ook graag dat de sociale cohesie wordt versterkt, meer aandacht wordt besteed aan jongeren en dat de gemeente duidelijk communiceert en afspraken nakomt. De volgende ideeën en signalen werden gepresenteerd: •

•

• • •

•

•

•

•

• •

Bewoners hebben het voorstel geopperd om een 'Raad in de Wijk' in te stellen, waarin regelmatige gesprekken met bewoners plaatsvinden. Het doel hiervan is om raadsleden beter bekend te maken met het DNA van de wijk en om directe communicatie tussen bewoners en de gemeente/politiek te bevorderen. Dit zou kunnen worden gefaciliteerd door buurtgesprekken te organiseren. Een ander idee dat naar voren is gebracht, is het herintroduceren van buurthuizen en het stimuleren van meer verenigingsleven om de sociale cohesie te versterken. Hierbij wordt voorgesteld om meer Cruijff courts aan te leggen en de gemeente als partner van bewonersorganisaties te betrekken om gezamenlijke initiatieven te ontplooien. Daarnaast pleiten bewoners voor de oprichting van een marktplaats voor initiatieven. Bewoners benadrukken het belang van collectieve verantwoordelijkheid voor het creëren van een klimaat waarin mensen elkaar aanspreken en samenwerken. Een andere suggestie is meer groenvoorzieningen en minder leegstand. Bewoners ervaren dat hun ideeën vaak onvoldoende worden gehoord. Ze pleiten voor een actievere luisterhouding van de gemeente, waarbij niet alleen ideeën worden opgehaald maar ook daadwerkelijk geluisterd en actie ondernomen wordt. Inwoners zien zichzelf hierbij als deskundigen op hun eigen leefomgeving.

Een ander voorstel omvat het creëren van meer activiteiten voor zowel jong als oud, met een nadruk op georganiseerde activiteiten voor jongeren en het stimuleren van lichamelijke activiteit onder ouderen. Daarnaast wordt gepleit voor het instellen van rookplekken met voorlichting. Hoewel bewoners groen in de wijk toejuichen, wijzen ze op de moeilijkheden door gebrek aan financiële middelen voor onderhoud. Een suggestie hierbij is het inzetten van 'wijkhoveniers' om het groen te onderhouden. Verder wordt het idee van 'samen leven en samen leren' geopperd. Dit omvat het creëren van plekken waar mensen hun hobby’s op het gebied van kunst, cultuur en sport kunnen delen, met als doel het bevorderen van sociale cohesie. Bewoners benoemen verkeersknelpunten en suggereren ludieke acties om aandacht te vragen voor deze problemen. Een voorbeeld hiervan is het creëren van plateaus over trambanen met bomen erop op specifieke knelpunten, en het doortrekken van oversteekplaatsen bij fietspaden. Een praktisch voorstel is het organiseren van een maandelijkse grofvuildag, waarbij laagdrempelige meertalige communicatie wordt ingezet om alle bewoners te bereiken. Tot slot pleiten bewoners voor meer zeggenschap voor huurders en het versterken van de relatie tussen wonen, groenvoorzieningen en bewegingsmogelijkheden in de wijk.

5

De aanwezige raadsleden reageerden positief op de ideeën en vonden dat de deelnemers een duidelijk signaal afgaven. Raadslid Minke Hofstra was voorzitter van de avond en geeft aan dat het goed is om te zien dat zoveel bewoners met de raad in gesprek willen. De raad heeft goed geluisterd naar wat er speelt in stadsdeel Centrum en hoopt in mei hierover verder te praten in de gemeenteraad. Raad in de Stad is een mooie manier om te horen wat er leeft onder de bewoners, ondernemers en organisaties in de verschillende stadsdelen.

Aanwezige raadsleden en fractievertegenwoordigers 1 Carlos Martinez van Andel 2 Ralf Sluijs 3 Marieke van Doorn 4 Dennis Groenewold 5 Anno Fekkes 6 Minke Hofstra 7 Lotte van Basten Batenburg 8 Maarten De Vuyst 9 Luuk Voncken

Raadslid Raadslid Raadslid Raadslid Fractievertegenwoordiger Raadslid Raadslid Raadslid Fractievertegenwoordiger

Hart voor Den Haag Hart voor Den Haag D66 D66 D66 VVD VVD GroenLinks GroenLinks

10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Raadslid Fractievertegenwoordiger Fractievertegenwoordiger Fractievertegenwoordiger Fractievertegenwoordiger Raadslid Raadslid Fractievertegenwoordiger Raadslid Raadslid Raadslid Fractievertegenwoordiger Raadslid Fractievertegenwoordiger Fractievertegenwoordiger Fractievertegenwoordiger

Partij voor de Dieren Partij voor de Dieren Partij voor de Dieren PvdA PvdA CDA CDA CDA DENK DENK Haagse Stadspartij Haagse Stadspartij SP SP SP ChristenUnie/SGP

Robin Smit Nicole Dick Jan Willem van den Bos Ab Waasdorp Suzanne Piet Kavish Partiman Ismet Bingöl Jolijn Standhardt Adeel Mahmood Beytullah Çelik Fatima Faïd Tim de Boer Lesley Arp Janet Ramesar Tijmen van Wijngaarden Elisa Van Vliet

De stadsdeelwethouder van stadsdeel Centrum, Arjen Kapteijns, was ook aanwezig deze avond.

6

4.

Gesprek raadsleden en deelnemers

Het gesprek tussen deelnemers en raadsleden werd begeleid door Centrum 16•22. Ter ondersteuning werd gebruik gemaakt van een tafeldoek met vier brainstormringen. Praat met uw raad In een uur werkten de deelnemers gezamenlijk aan de vraag ‘Hoe maken we Centrum nog leuker?’. Deelnemers konden zelf ideeën en plannen aandragen. Met elke ronde werden de deelnemers uitgedaagd om hun plannen aan te scherpen en uiteindelijk de beste ideeën voor het stadsdeel uit te werken. Zo kwam men tot één uitgewerkt idee per tafel. Aan elke statafel stonden ongeveer 10 deelnemers en twee à drie raadsleden met een tafelbegeleider. Deze begeleidde de deelnemers elke ronde en daagde hen uit om de stelling vanuit verschillende kanten te benaderen. Na de brainstorm hield elke groep een pitch waarin het uitgewerkte idee werd gepresenteerd aan de andere groepen. In hoofdstuk 6 treft u een samenvatting van de tafeldoeken en in de bijlage treft u de uitgewerkte tafeldoeken en de foto’s van deze doeken.

7

5.

Contactgegevens gemeenteraad

Partij Hart voor Den Haag D66 VVD GroenLinks Partij voor de Dieren PvdA CDA

E-mail hartvoordenhaag@denhaag.nl d66@denhaag.nl vvd@denhaag.nl groenlinks@denhaag.nl pvdd@denhaag.nl pvda@denhaag.nl

DENK

cda@denhaag.nl denk@denhaag.nl

Haagse Stadspartij SP PVV ChristenUnie/SGP Forum voor Democratie

hsp@denhaag.nl sp@denhaag.nl pvv@denhaag.nl christenunie-sgp@denhaag.nl forumvoordemocratie@denhaag.nl

Telefoon 06-23462139 070-3533728 070-3533726 070-3533729 070-3533714 070-3533724 070-3533727 070-7525900 070-3532230 070-3533734 070-3533848 06-13428159

Gemeenteraad Den Haag T: (070) 353 31 31 E: raadindestad@denhaag.nl www.facebook.com/gemeenteraad070/ @Gemeenteraad070 @Gemeenteraad070 www.denhaag.nl/gemeenteraad

8

6.

Samenvatting inbreng tafeldoeken

Tijdens de bijeenkomst zijn de bewoners en raadsleden verdeeld over tien gesprekstafels. Er is veel opgehaald deze avond over allerlei onderwerpen. Een samenvatting van de inbreng is hieronder op thema gecategoriseerd. In de bijlage vindt u de volledige uitwerking per tafel.

Milieu De meeste suggesties zijn gedaan op het thema milieu. Dit thema wordt onderverdeeld in twee subcategorieën, afval en groen. 1. Afval Veel ideeën benadrukken de noodzaak van een effectieve afvalinzameling en het regelmatig opruimen van straten en openbare ruimten. Er zijn veel klachten en suggesties met betrekking tot de ondergrondse restafvalcontainers (ORAC's), waaronder locatie, capaciteit en efficiënte lediging. Zo is gesuggereerd om ORAC's op hoeken van straten te plaatsen of bij blinde muren. Er wordt vaak afval aangetroffen bij de ORAC's waarbij de suggestie is gedaan om planten rondom te laten plaatsen. Over de logistiek rondom het aanbieden en ophalen van grofvuil zijn klachten gemeld. De suggestie is gedaan om grofvuil maandelijks te laten ophalen en bewoners willen hier graag goed over geïnformeerd worden. 2. Groen Er is veel vraag naar meer groene ruimten in het stadsdeel, evenals het behoud van bestaande groenvoorzieningen door middel van goed onderhoud. Veel ideeën richten zich op het integreren van groen in de wijken en buurten, zoals groene daken, verticale tuinen, gemeenschapstuinen/wijktuinen en geveltuinen. Stel een wijkhovenier aan om vergroening en goed onderhoud te waarborgen. Veel bewoners zien graag meer groen in plaats van (bovengrondse) parkeerplekken, dit is goed om hittestress tegen te gaan en water op te vangen.

Tevens zijn suggesties gedaan om groene stroken aan te leggen rondom de tramrails. Daarnaast zien bewoners graag meer groen op en bij het Prins Bernhardviaduct.

Verkeer en mobiliteit Op de tweede plek van meest besproken thema's staat verkeer en mobiliteit. Dit brede thema wordt opgedeeld in 1: parkeren, 2: verkeersveiligheid, 3: infrastructuur voor fietsers en scooters en 4: vermindering van autoverkeer. 1. Parkeren Er zijn niet zozeer zorgen over het tekort aan parkeerplaatsen, maar vooral over de mogelijkheden om efficiënt en goedkoop te parkeren. De bewoners willen betere en laagdrempeligere mogelijkheden om te parkeren in garages voor zowel zichzelf als voor bezoekers. Bewoners zien veel invalide parkeerplekken. Parkeren, ook op mindervalide parkeerplekken, moet optimaal benut worden. Gesuggereerd wordt om het parkeerbeleid aan te passen dan wel uit te breiden met bijvoorbeeld een korting op betaald parkeren als de parkeerdruk onder een bepaald percentage is of een regeling voor parkeerplekken voor mindervaliden. Het foutparkeren van fietsers, scooters en baboes (bakfietsen) moet worden aangepakt. In de Rivierenbuurt willen bewoners graag de parkeerregeling aangepast zien aan de behoefte van de bewoners. 2. Verkeersveiligheid Er wordt veel aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid, met name voor voetgangers en fietsers. De bewoners doen de suggestie om gemengd verkeer van voetgangers en fietsers terug te dringen. Ze willen binnen de singels een zone van 30 km/u.

Ook moet er meer rekening worden gehouden met ruimte voor voetgangers die mindervalide zijn of een kinderwagen gebruiken, bewoners vragen zich af of dat kan worden vastgelegd in de APV, de algemene plaatselijke verordening. Ook zijn er specifieke punten ingebracht. Oversteekplaatsen op de Vaillantlaan zijn niet volledig, de bewoners willen deze laten doortrekken tot de stoepen. De verkeerslichten bij Paleisplein zijn verkeerd ingesteld. Centrumring Vaillantlaan is erg druk en onveilig. Daarnaast zijn er veel bewoners die ideeën hebben over het kruispunt Spui/Grote Marktstraat. Men wil andere verkeersregels, het idee om een extra etage te bouwen is geopperd, het moet in ieder geval veiliger worden. Er moet meer gehandhaafd

9

worden op veiligheid in het verkeer. Er zijn grote ergernissen over jongeren die met scooters hard rijden en kunstjes doen. 3. Infrastructuur voor fietsers en scooters Bewoners willen veilig kunnen fietsen. Er moeten geen fietsen aan brugleuningen geplaatst worden, daarvoor willen bewoners meer fietsnietjes, dat willen ze ook in de wijken zelf. Er moet meer ruimte komen voor fietspaden. 4. Vermindering van autoverkeer Bewoners hebben voorstellen gedaan om het autoverkeer te verminderen door het stimuleren van duurzaam vervoer, zoals deelvervoer, fietsen, wandelen en gebruik van openbaar vervoer. Ook wordt geopperd om autoloze wijken te creëren. Specifieke aandachtspunten zijn onder andere het openstellen van de Koningsstraat, de Elandstraat autoluw maken en minder auto's per huishouden toestaan.

Sociale cohesie en participatie Er zijn veel initiatieven genoemd om de sociale cohesie in buurten te versterken, waaronder buurtbijeenkomsten en gemeenschapsactiviteiten. Dit onderwerp kwam het meest naar voren in de presentaties aan alle aanwezigen aan het einde van de avond. Bewoners missen ruimte om buurtbijeenkomsten en gemeenschapsactiviteiten te kunnen organiseren. Ze willen meer ontmoetingsplekken, verenigingen en buurthuizen. Bewoners willen graag dat de gemeente hierin als partner kan fungeren, om op een laagdrempelige manier de betrokkenheid en participatie van de bewoners onderling te vergroten. Bewoners willen sociale cohesie graag bevorderen door plekken voor bewoners te creëren om hobby's uit te oefenen op gebied van kunst, cultuur en sport. Ook willen de bewoners een betere verbinding en communicatie tussen de gemeentelijke organisatie en bewoners zelf, inclusief platforms voor feedback en dialogen. Jongeren moeten extra aandacht krijgen, om hen te betrekken moet er goed naar hun behoeften worden geluisterd en hen moet de ruimte worden gegeven om te floreren. Er moet hulp aangeboden worden voor jongeren en ouderen om bijvoorbeeld belastingaangiftes te doen, formulieren van toeslagen in te vullen of andere formulieren van overheden. Dit moet ook goed gecommuniceerd worden naar de bewoners.

Bewoners roepen op tot meer samenwerking tussen bewoners, lokale overheid en de raad bij het nemen van beslissingen en het uitvoeren van projecten. Ze willen graag inspraak en zeggenschap in lokale aangelegenheden en projecten. "We nemen het mee” willen bewoners niet meer horen.

Wonen en ruimtelijke ordening Bewoners vinden het belangrijk veilig en betaalbaar te kunnen wonen. Ze uiten hun bezorgdheid over de ongelijkheid tussen verschillende wijken en buurten. Velen missen de aanwezigheid van een wijkagent en de Haagse Pandbrigade. Bewoners hekelen leegstand en geven het idee mee om maatschappelijk sociaal met leegstand om te gaan. Zo kan leegstand (met name boven winkels) ingevuld worden met woningen, bij voorkeur voor studenten. Bewoners zien graag een spreiding van zorgplekken en willen dat bestemmingsplannen goed gehandhaafd worden, zodat bijvoorbeeld de illegale horeca wordt aangepakt. Ook wordt benoemd dat goed onderhoud van gebouwen nodig is voor de uitstraling van de stad. Illegale onderverhuur moet worden aangepakt. Hoogbouw (met name in het CID) functioneert niet voor gezinnen met kinderen of mensen met een lager inkomen, voor die groepen moet ook voldoende aanbod zijn. Verhuur via woningcorporaties moet transparanter. Ook zijn er zorgen om een afname in het aanbod van basisscholen, parken en andere voorzieningen voor de bewoners. Bewoners zien graag meer grachten in het stadsdeel.

Werk en economie Bewoners zien veel potentie voor werk, maar waarschuwen voor de schaduw-economie, prostitutie moet worden aangepakt, evenals drugsrunners en witwassers. Bewoners willen minder ongezonde horeca in het stadsdeel, en meer diversiteit in eetgelegenheden. Sociale ondernemers moeten serieus worden genomen, het potentieel van de wijk zelf moet benut worden. De economie moet niet belangrijker worden dan bewoners, dat lijkt voor sommige bewoners nu wel het geval. Lokale ondernemers moeten meer gesteund worden met bijvoorbeeld subsidies of meer samenwerken ter promotie bij evenementen.

10

Veiligheid Veilig verkeer en veilig wonen zijn hiervoor besproken, maar veiligheid gaat verder, en vinden de bewoners erg belangrijk. Bewoners vragen om veiligere looproutes en betere en slimmere straatverlichting. Ze willen veiligheidslessen op scholen en dat de politie beter reageert op meldingen aan de balie. Geluidsoverlast en vandalisme moeten beter worden aangepakt door inzet van meer handhaving en wijkagenten. Bewustwordingscampagnes kunnen helpen de veiligheid op straat te verbeteren.

Cultuur en recreatie Bewoners willen zowel cultuur als recreatie toegankelijker laten maken voor alle doelgroepen en hebben hier veel ideeën voor. Een kaartclub, een voetbalveld, bruine kroegen, een sporthal, buurthuizen, het organiseren van (sport)activiteiten voor jong en oud, zowel binnen als buiten. Veel passeert de revue. Sommigen willen de ooievaarspas afschaffen, om juist grotere doelgroepen te kunnen bereiken met het aanbod van kunst en cultuur. Bewoners geven het idee om sportroutes te creëren, voor onder andere wandelen, skaten en fietsen, of een “30 minuten lopen” club of walking football om voornamelijk oudere mensen te laten bewegen. Bewoners vinden het leuk als er evenementen in en op de grachten worden georganiseerd.

Samenvatting per tafel Tafel 1: Ronde 1 benadrukt positieve aspecten van de wijk, maar wijst ook op ongelijke behandeling in stadsdelen. Ronde 2 richt zich op het betrekken van bewoners bij plannen en het aanpakken van overbewoning, vooral gericht op jongeren. Ronde 3 stelt voor het DNA van de wijk te identificeren en samen te werken met raadsleden. Tafel 2: Focust op verbeteringen in het stadscentrum, zoals betere afvalverwerking, groenvoorzieningen en verkeersstromen. Plannen omvatten het stimuleren van groen, sociale cohesie via apps en betere schoonmaak. Het idee is om buurtgerichte activiteiten en samenwerking tussen bewoners en de gemeente te bevorderen. Tafel 3: Deze tafel richt zich op verschillende aspecten zoals verkeer, veiligheid, groen, en sociale betrokkenheid. Plannen omvatten het verwijderen van pollers, het afsluiten van delen van de stad voor doorgaand verkeer en het verbeteren van handhaving. Samenwerken impliceert betere communicatie en kortere lijnen met ambtenaren. Tafel 4: Diverse ideeën, zoals het vergroenen van de stad, herontwikkeling van specifieke gebieden, het verminderen van autoverkeer en aandacht voor vrouwenrechten. Plannen omvatten het updaten van het handboek voor de openbare ruimte en betere controle op vergunningen. Samenwerken omvat terugkoppeling geven en gezamenlijk de openbare ruimte ontwerpen.

Tafel 5: Deze tafel focust op verschillende thema's zoals dakloosheid, verkeer, groenvoorzieningen, en het verminderen van autoverkeer. Plannen omvatten het aanpassen van parkeerregels en het verbeteren van sociale cohesie. Samenwerken betreft het oplossen van drugsgerelateerde problemen en het bevorderen van gezonde activiteiten. Tafel 6: Belangrijke thema's zijn vergroening, leefbaarheid, en veiligheid. Plannen richten zich op het verminderen van bovengronds autoparkeren en het waarborgen van vergroening door middel van een wijkhovenier. Samenwerken impliceert het betrekken van bewoners bij het waarborgen van groenvoorzieningen.

11

Tafel 7: Aandacht voor sport, cultuur, veiligheid, en groenvoorzieningen. Plannen omvatten het verbeteren van verbindingen, toegankelijkheid, en laagdrempelige voorzieningen. Samenwerken richt zich op het bevorderen van cohesie tussen bewoners en ondernemers. Tafel 8: Deze tafel benadrukt mobiliteit, veiligheid, en klimaat. Plannen omvatten het verminderen van bovengronds autoparkeren, het stimuleren van groenvoorzieningen, en het bevorderen van duurzaamheid. Samenwerken betreft het betrekken van belanghebbenden bij projecten en het oplossen van knelpunten. Tafel 9: Focus op buitenactiviteiten, zeggenschap voor huurders, en het aanpakken van specifieke problemen zoals afvalproblemen. Plannen omvatten het vergroten van zeggenschap van huurders en het stimuleren van groenvoorzieningen. Samenwerken impliceert meer ondersteuning vanuit de gemeente bij het organiseren van activiteiten. Tafel 10: Belangrijke thema's zijn sport, zeggenschap van huurders, en groenvoorzieningen. Plannen omvatten het vergroten van zeggenschap van huurders en het stimuleren van groenvoorzieningen. Samenwerken betreft het betrekken van de gemeente bij het ondersteunen van initiatieven van huurders.

12

7.

Bijlagen

Bijlage 7.1. Uitgewerkte tafeldoeken Bijlage 7.2. Foto's van tafeldoeken

13

Bijlage 7.1 Uitgewerkte tafeldoeken Tafel 1 Ronde 1, eerste ideeën: Economie: veel potentie, veel etniciteiten. Winkel om de hoek, iedereen is buurman/-vrouw. Dat schept een band. Er gaat veel goed, laten we positief blijven. Er moet meer nadruk gelegd worden op wat er goed gaat. Wonen: Hoe is het stadsdeel ingericht? Wijken worden ongelijk behandeld ten opzichte van andere wijken. Veiligheid: Veel invalide plekken, trapliften kan je over struikelen. Scootmobielbergingen: waarom zijn die nodig? Er is de markt in Transvaal/Schilderswijk. Werk: transparantie moet aangescherpt worden. Sociaal ondernemers moeten serieus worden genomen, geen ondernemers van buitenaf, maar juist vanuit de wijk zelf. Potentieel van de wijk benutten. Verbinding: Een fijne buurt moet er ook fijn uit zien voor de buitenstaanders. Ronde 2, plannen: Hoe maak je van klachten krachten in de wijk? Jongeren houden zich niet aan regels, bijv. met scooters optrekken en kunstjes uithalen, daardoor onveilige situaties. Wat: er moet geluisterd worden naar de mensen in de wijk. De wijk is niet alleen van het electoraat tijdens de verkiezingen. Na de verkiezingen is het belangrijk dat het gevoel van de politiek bij de wijk voelbaar is. Wie: bewoners en overheid. Daar hoort bij communicatie. Wat springt eruit: Overbewoning Doelgroep: vervelende jongeren, ondernemers, nieuwkomers.

Hoe: behoefte peilen bij jongeren, buurthuizen, goed naar elkaar luisteren, goed verbinden, handhaving. Jongeren moeten opgevoed worden. Zorgen dat jongeren activiteiten buiten de wijk zoeken. Jongeren laten emanciperen, uitnodigen om de wereld te laten zien buiten hun wijk. Welke wijk: Transvaal en Schilderswijk Ronde 3, Samenwerken: De vraag is: hoe kunnen we met de raadsleden in gesprek? Wie neemt het initiatief? Bewoners stem laten horen. Raadsleden moeten het faciliteren. Ons idee: DNA van de wijk: onderwerpen/behoeften zichtbaar en aansluiten op de politiek. Openbare buitenruimte zijn we allemaal verantwoordelijk voor. Hoe maak je kenbaar als medebewoners dat het schoon moet blijven? - gemeente – bewoners – jongeren. Buurtgesprekken. Onzichtbare groepen zichtbaar maken, zoals eenzame ouderen en jongeren. Tafel 2 Ronde 1, eerste ideeën: Afval beter opruimen. Meer groen en water in de binnenstad (hittestress). Minder vuil. Meer sociale cohesie, ontmoetingsplekken, horeca. Schoonhouden Centrum/verfraaiing straten/pleinen en straatonderhoud. Aanpak drugsdealers. Meer aandacht voor kunst/cultuur. Verkeersstromen. Stad die vaak te grote broek aantrekt. Afval naast de container en in de grachten. Problemen met deelscooters. Meer verbinding met de gemeentelijke organisatie. Snelle afhandeling van problemen.

14

Evenementen in de grachten. Meer parkeren in de garages. Meer groene plekken in de buurt. Meer grachten. Doubletstraat sluiten. Kaartclub(ruimte). Voetbalveld. Geen/minder deelscooters op straat parkeren. Ronde 2, plannen: ORAC's met tuintjes. Stimuleren van planten en bomen en water, door middel van een wijkhovenier. Sociale cohesie door middel van apps: MyCleanCity, CommunityBuilding. Sociale cohesie door middel van verenigingen, buurthuizen, bruine kroegen. Betere communicatie + talen (appgebruik) MyCleanApp. Kwalitatief beter schoonmaken, betere middelen en meer fte. Ons idee: Verbeteren sociale cohesie door: elke buurt een buurthuis, oprichten (sport)vereniging, Cruyff courts, partnerships + communicatie tussen gemeente en bewoners, schonere straten, onderhoud verbeteren, buurtpreventieteams, marktplaatsvrijwilligers, gebruik maken van MyCleanCity app. Tafel 3 Ronde 1, eerste ideeën: Gastvrijheid, handhaving regels/plichten. Activiteiten in openbare parken. Meer groen in straten. Gescheiden afval bij appartementencomplexen. Goede ov-bereikbaarheid, Meer parkeerplaatsen, Verkeerhandhaven, Veilig, Schoon. Verantwoorde bedrijvigheid, Minder eten/drinken, Orac's op de hoeken en niet in het midden van de straat. 'Voorrechten detailhandel', economie lijkt belangrijker dan bewoners, draai dit eens om. Meer participatie mbt openbare ruimte, snellere reacties van stadsdelen.

Foutparkeerders fietsen, baboes en scooters. Grofvuilverwerking en –afhandeling. Meer aandacht voor betrokken ondernemers. Parkeergelegenheid bezoekers/bewoners. Beter ov, minder rails, geen asfalt tussen en naast de rails. Info pollerbeleid en consequenties. Meer handhaving. Wijkagenten updates voortgang. Meer terrassen. Minder eet/drinkgelegenheden. Nog minder verkeer. Kerkplein gratis parkeerplaats. Handhaving, schoon, veilig verkeer, terrassenbeleid. Meer controle foutparkeren. Verander de Grote Markt, spuuglelijk. Geen gemengd verkeer (fietsen/voetgangers). Meer groen. Geen wintermarkt op Voorhout. Open de Koningstraat (Hoefkade) weer. De doorstroming is vreselijk.

15

Geen fietsen aan brugleuningen. Minder toerisme. Waarom nog zoveel horeca die zakken vol houtskool verbranden? Hoe zorgen we dat Den Haag de milieudoelstelling haalt? Toewerken naar minder autoverkeer. Stimuleer deelvervoer. Zorg dat de juiste ondernemingen op de juiste plek gesitueerd worden. Ronde 2, plannen: De pollers bij de Hoefkade weghalen. Parkeren duurder maken en meer deelvervoer. Stationsbuurt zoveel mogelijk afsluiten voor doorgaand verkeer. Meer pollers. Orac's alleen op de hoeken of bij blinde muren. Handhaven op eenrichtingsverkeer. Schoonhouden. Minder eten/drinken locaties. Elandstraat: Veilig verkeer tav fietsen en lopen. Luisteren naar bewoners. Diverse afdelingen gemeente zouden beter moeten samenwerken/afstemmen. Binnenstad/Hofkwartier: gescheiden afvalverwerking, complexen, parkeerbeleid, pollers/autoluw maken centrum, handhaving/wijkagenten, voorrechten detailhandel. Handhaving voor de fietsers. Meer ruimte voor voetgangers regelen in de APV, minimaal 1,5 meter. Hofkwartier afsluiten voor verkeer. Verbieden houtskoolverbranding hele centrum. Geen goedkope hotels. Controle van fietsgedrag en scootergedrag. Ronde 3, samenwerken: Centrum autoluw maken bijvoorbeeld door meer groen. Minder ongezonde horeca. Buurtpersoon à la buurtvader en opbouwwerker etc. Betere communicatie, korte(re) lijnen met ambtenaren.

Tafel 4 Ronde 1, eerste ideeën: Lichtkrant. Denk aan de verkiezingen. Meer aandacht voor emancipatie en vrouwenrechten. Weg met Doubletstraat & Geleenstraat, geen hoogbouw, weg met de prostitutie. Participatie. Haagse Lanen. CID, geen hoogbouw. Groen. Prins Bernhardviaduct vergroenen. Herontwikkeling omgeving HTM-busremise aan Fruitweg. Haagse Pandbrigade wakker schudden. Belastingkantoor bij HS. (dit is de kracht van de herhaling) Markt Spuiplein historie waarderen. Veiligheid op straat. Geen leegstand gemeentepanden. Leegstandsverordening. Maatschappelijk sociaal. Binnen de singels max 30 km/u. “De stad is van ons” eigenaarschap straten en buurten. Spreiding zorgplekken mensen die in de war zijn. Meer verticale bossen en groene gevels.

16

“We nemen het mee” willen we nooit meer horen. Bedrijfsafval collectief. Studentenhuisvesting. Markt Spuiplein ca. 40 kramen. Handhaven bestemmingsplannen, geen illegale horeca. Horeca vergunningen checken. Handhaving. Grote Marktstraat vergroenen en meer ontmoetingsplekken. Verblijfskwaliteit. Spinozahuis. Hoeft niet met 50 km/u. Geen mensenhandel in de stad van vrede en recht. Ronde 2, plannen: update handboek openbare ruimte (uit 1997). Let op vergunningen logies. Sporthal in Rivierenbuurt Centrum Zeehelden, woonzorg idem. Niet kappen voor parkeerplaatsen. Kijk naar Spinoza en wijktuin Rivierenbuurt. Grachten open. Ronde 3, samenwerken: Altijd terugkoppeling geven Tafel 5 Ronde 1, eerste ideeën: Dakloos niet meer gemeente wijk aanspraak kantoor. Brandweer wijkverdeling motorhuis 2 personen. Geen rattengif. Invaliden meer toegang. Winkelpanden verkrachting. Autogarage. Meer plek aanleggen voor groen + hond. Fiets pakken gemeente voorwaarden. Voetpaden. Stoplichten. Tram/bus. Rivierenbuurt: parkeerregeling aanpassen aan de behoefte van de bewoners. Sneller reageren als de bewoners een verzoek op parkeergebied hebben. Wijktuin. Rivierenbuurt: we willen graag veilig over straat kunnen. Geen drugrunners meer, geen witwassers geen prostitutie. Geen schaduw-economie meer. Te weinig licht moet veel licht (straatverlichting). Goed onderhoud buitenkant van de woning. Veel handhaving.

Activiteiten. Veel armoede in de wijk. Werk voor jongeren, ze moeten gaan werken ipv thuis zitten, vrij van drugs en criminaliteit. Buurthuis voor hindoestaanse groep 55+’ers. Gemengde cultuur. Betere bestrijding van ratten en meeuwen. Beter schoonhouden van afvalcontainers. Beter bestrijden van drugsrunners en parkeergarages (van Qpark). Minder auto's per huishouden toestaan. Meer fietsparkeerplaatsen in de wijken op straat (fietsnietje). Meer groen in de straat. Meer ruimte voor fietspaden. Meer ruimte voor voetgangers/rekening houden met invaliden. Handhaven foutparkeerders ook op stoep.

17

Ronde 2, plannen: Dakloos niet meer = andere opvang. Meer verdeling kleine post brandweer. Totaal geen rattengif meer = andere bestrijding. Straatverlichting minder branden = niet weghalen. Het creëren door gemeente van straatvuil. Gemeente moet niet discussiëren met wie sloot schoonmaken moet bv tuinengroep. Meer veiligheidslessen op school. Politie beter reageren bij melding aan balie. Benader afdeling parkeren, veelvuldig gedaan, geen antwoord of ontwijkend antwoord. Als iemand ergens in een flat komt wonen, dan moet de persoon passen bij de groep die al in de flat wonen (ook bij de buurt). Hulp bij belastingaangifte, formulieren voor toeslagen, formulieren van de gemeente. Bijles school voor jongeren, jeugd en jongvolwassenen. Ook voor ouderen. Samenwerking bijvoorbeeld met Het Karmijn, kruising Hoefkade/Vaillantlaan. Activiteiten voor jeugdgroepen (6-12) jongeren (12-18) en jongadolescenten (18-25) in de wijkcentra waar ook op de diverse plekken als Hobbema en Oranjeplein en Vd Vennenstraat. Ronde 3, samenwerken: Oplossen van dat drugsrunners gebruik maken van parkeergarages voor het overladen van drugs van de ene scooter(s) naar de volgende scooter(s). Oplossen van de parkeerproblematiek: bestaande uit: “Geleenstraat (in het gebied eromheen met verschillende (onleesbaar) e.d.

Busjes en auto's op plaatsen waar mensen wonen, terwijl de busjes en auto's daar niet thuishoren. Invalide plaatsen hebben in sommige straten de overhand, terwijl de mensen van de auto's niet invalide zijn. Beter/efficientër gebruik van bv Qpark vd Vennestraat door bewoners als de prijs lager is.” activiteiten voor jong en oud, zoals "vroeger” op Oranjeplein, met georganiseerde sportactiviteiten voor de jongeren in de vorm van bijvoorbeeld voetbaltoernooitjes en meer bewegingsactiviteiten voor ouderen. "Rookplek” waar jongeren jongvolwassenen kunnen roken. (Doordat het centraal staat, kunnen we ze voorlichting geven + bezigheid.) alternatieven aanbieden. Verleid jongeren van de alcohol af. Tafel 6 Ronde 1, eerste ideeën: Wijkagenda. Vergroenen. Geveltuinen. Leefbaarheid. Schone omgeving. Parkeerdruk bewoners oplossen. Woning splitsen. Anti-verstening. Veiligheid. Minder autoverkeer. Daklozen en bedelaars. Stank nabij Den Haag Centraal. Bereikbaarheid. Schoon. Veiligheid. Vergroening. Duurzaamheid. Organisaties. Uitvoeren wijkagenda. Ronde 2, plannen: Verstening = vergroening. Parkeerdruk bewoners.

18

Vergroening. Ronde 3, samenwerken: Vergroening. Ons idee: Het groene waarborgen. Hoe doe je dat? Wijkhovenier om vergroening te waarborgen. Tafel 7 Ronde 1, eerste ideeën: Binnensport/beweging ruimte kind/jeugd. Voor jong tot oud. Vergroenen. Veel losse initiatieven. Tegen uitbreiding betaald parkeren op de dag als de parkeerdruk onder de 50% is. Plannen Hobbemaplein. Verzelfstandiging, rekenkameronderzoek. Cultuur. Tentamenlocatie universiteit Leiden in het centrum ipv Rijswijk. Meer verbindingen tussen verschillende onderwijsniveaus. Pollers veilig Schilderswijk. Versleten cohesie tussen bewoners en ondernemers. Veilige (verkeer) wegen/wijken. Meer groen bomen en minder parkeervakken. Autoloze wijken/centrum. Geen dubbelparkeerders. Gezondheid. Voorkom houtskool snackwinkels. Fijnstof auto's. Diversiteit in ondernemers, niet alleen fastfood. Stille armoede. Te weinig actieve bewoners. Afval, verkeersoverlast "vergeten buurt”. Buurt met specifieke kenmerken. Weinig in beeld bij de gemeente. Ronde 2, Plannen: Geen vertrouwen in politiek. Verbinding. Samenwerking. Bekendheid voor Amare. Versleten cohesie tussen bewoners en ondernemers. Cohesie en veiliger fietsers/auto's/voetgangers. Veilige en gezonde wijken. Laagdrempelig/uitnodigend/vindbaar. Toegankelijk voor eenieder plekken om samenkomen. Actief. Sport. Kunst/cultuur. Rekening houden met verschillende belangen.

Mentaliteit van de mensen. Ronde 3, Samenwerken: Laagdrempelige en toegankelijke voorzieningen voor iedereen/jong en oud. Fysieke ruimte beter verdelen en gebruiken (verkeer/groen). De raad bevorderen cohesie tussen bewoners en ondernemers. Ons idee: Fysieke binnen- en buitenruimtes welke laagdrempelig en toegankelijk zijn voor eenieder, jong oud, bewoner en ondernemer, waarin ieder kans krijgt tot samenleven en samen leren. Tafel 8 Ronde 1, eerste ideeën: Bovengronds autoparkeren verminderen/helemaal weg > meer ruimte voor groen + fietsparkeren.

19

Klimaatbestendig met veel groen (bomen, plantsoen, groene pleinen (goed tegen hittestress + om water op te vangen) + nieuwe water bijv. Grachten open. Kruispunt Stadhuis gevaarlijk. Groen plateau boven trams. Meer (en grotere) bomen Grote marktstraat. Voor de expats in oude centrum language courses. Aparte infrastructuur voor fietsers + scooters elektrisch aangedreven. Groei geeft veiligheidsrisico. Straattoezicht. Parkeerbeleid. Minder wegafsluitingen. Minder zwerfvuil. Meer toezicht van politie op verboden handel/drugs. Zwart onderverhuur. Meer groen aangeleverd door de gemeente. Oversteekplaatsen niet volledig bij Vaillantlaan. Verkeerslichten Paleisplein verkeerd geregeld. Centrumring Vaillantlaan druk en ongezond. Fontein Vaillantplein verplaatsen bij wind. Uitstoot van verkeer is bovenmatig. Sport. Meer kleine sportprojecten voor kleine beurzen. Mensen in armoede/nood juiste hulp bieden. Gratis OV voor iedereen aan het werk en (onleesbaar). Cultuur toegankelijk voor iedereen > iedereen kan meedoen. Ook kinderen die in de middenklasse vallen. Meer op maat met hokjes, zorg dat elke jongere een diploma en goede opleiding heeft, naschoolse activiteiten voor iedereen. WMO-toezeggingen moeten nagekomen worden door organisaties. Er is nu geen controle. Goede gezondheidszorg is voor iedereen. Beter overleg met gemeenteambtenaren over betreffende zaken. Onderhoud transport.

Meer nietjes voor fietsen en plaats voor scooters. Ronde 2, plannen: Q-park garages vrijstellen voor bewoners om parkeerstress te voorkomen bij Vermeerkwartier (Heemstraat). Voor iedereen die werkzaam is gratis ov/gratis fietsen. Toeslag als je auto laat staan. Afschaffen ooievaarspas. Kunst en cultuur voor iedereen, alle doelgroepen. Beter opgeleide mensen om wachtlijsten te verkleinen (zwembaden etc.). gratis OV onder 12 en boven 65. Meer verkeerscontrole. Vermijden van fatbikes. Hondenuitlaatplaatsen rondom Groenewegje/Zieken. Laag betaalden kinderen. Kwaliteit van leven omhoog. Verbindingen leggen tussen de mensen door ontmoetingen via activiteiten (sport dans en kunst). Verkeersregels handhaven door wijkagenten. Regels voor bezorgdiensten. Andere verkeersregels in Grote marktstraat en omgeving. Bij inrichting openbare ruimte zoveel mogelijk corporatie dwz gezamenlijk met alle partijen ontwerpen. bijv meer groen + water bij Haagse lanen. Kruising Grote markstraat/Spui/Kalvermarkt veilig inrichten bijvoorbeeld met etage. Meer geld voor handhaving. Meer groen; geveltuintjes. Vaker de afvalcontainers legen. Ronde 3, samenwerken: Klimaat, mobiliteit, veiligheid, handhaving, verbinding, participatie, Oversteekplaatsen Vaillantlaan langer maken.

20

Centrumring verleggen. Verkeerslichten voetgangers omdraaien. Oversteekplaatsen stoppen bij fietspad. Betrek alle belanghebbenden vanaf het begin van een project op een actieve wijze. Ons Idee: Mobiliteit/veiligheid/klimaat/Spui/Grote Marktstraat brug. Meer bekendheid voor gevaarlijke knelpunten. Tafel 9 Ronde 1, eerste ideeën: Meer buitenactiviteiten. Parkeren alleen in de weekend invalidenplekken, in we weekend vrijparkeren. Alles wordt van Schilderswijk afgepakt. Afvalprobleem oplossen. Leegstand boven winkels invullen met woningen, bij voorkeur studenten. Meer groen. Meer verbinding tussen bewoners en instanties. Afvalproblemen op een speelse manier aanpakken. Stoeptegels nieuwbouw Vermeerkwartier/Hoefkade groene aanslag. Vaillant tunnel + meer groen. Grachten ontdempen. Kansengelijkheid bevorderen. Sportzaken buiten. Faciliteiten. Genderbril. Beschikbaar, bereikbaar betaalbaar ov, gratis. Grofvuilafval ophaaldagen. Opfleuren winkelstraat. Parkeergelegenheid. Ronde 2: Plannen: Pasje voor Hoefkade voor de bewoners, meer invalideplekken. In april georganiseerd Koningstraat (onleesbaar) moet terug, meer ondersteuning. Poller. Grachten ontdempen. Parkeren, optimaal benutten. Inpassen buiten parkeren elektrisch zelfsturend. Vaste dag in de maand aanbieden voor grofvuil. Informatie delen folder op website. Borden op straat. Stadskrant. Meerdere talen. Tekening.

Ronde 3, samenwerking: Meer ondersteuning vanuit gemeente, politie e.d. bij het organiseren van activiteiten in de wijk specifiek door en voor bewoners zelf, bijv. Koningsdag. Meer groen. Betrek Orac's + odorplanten bij het schoonhouden van de directe omgeving. Kom met een plan hoe de onbenutte lijn 12 op de niet marktdagen optimaal gebruik gemaakt kan worden voor bewoners in de wijk. Ons idee: Wat: Afval op straat, met name grofvuil. Waarom: verloedering. Voor wie: organiseren voor alle inwoners. Hoe: vaste dag in de maand aanbieden van grofvuil. Informatie delen folder op website. Borden op straat. Stadskrant. Meerdere talen. Tekening. Wanneer: HvdH, SP, PvdD. Tafel 10 Ronde 1, eerste ideeën: Zwemmen in de grachten. Sport routes, wandelen, skates, fiets. Zeggenschap als huurders gemeente moet huurder steunen. En verhuurders en woningcorporaties verplichten huurders een ruimte te geven als zij zelf niets doen. Zonnepanelen. Meer winkels in Vetterijstraat. Leuke winkelcentrum in Schilderswijk met braderie etc. Wie is de baas: Staedion (wc), gemeente, buurtorganisatie, ondernemers, inperken van ambities,

21

taken afslanken. CID. Hoogbouw functioneert niet voor gezinnen met kinderen en een laag inkomen. Fraaie of groene vingers in de wijk. Walking football team Schilderswijk. Mogelijkheid (onleesbaar). HMC: Ziekenhuis moet niet te veel invloed op de wijk krijgen (parkeerplaatsen). Ruimte voor verhuur aan kleine culturele initiatieven wordt niet benut. Verhuur via woningcorporaties is niet transparant, prestatieafspraken. Meer voorzieningen of behoud basisscholen. Nog meer brede buurtscholen. Groene verbindingen. 30 minuten lopen club opzetten. Minder autoverkeer, Meer bereikbaarheid voor kinderen/jongeren. Ronde 2, plannen: verordening maken om zeggenschap van huurders te helpen vergroten op het gebied van duurzaamheid, zelfbeheer etc. Groene vingers om meer groen in de wijk te stimuleren. Middenhoogbouw in gesloten bouwblokken in de Binckhorst ten behoeve van gezinnen met lagere inkomens. Walking Football Team Schilderswijk voor 55+ ouderen in de wijk om de mensen te laten bewegen in een leuk teamgroep. Meer gedifferentieerd wonen in het CID. De raad neemt initiatief. Groene verkeersluwe verbinding/routes. Voor wie: iedereen, maar specifiek geschikt maken voor ouderen en kinderen. Waar: tussen speeltuinen/parken met name op punten daar waar het nu onveilig is. Bij beide stations, bij het Spui, Rijkwijkseplein, doorgaande routes.

Ronde 3, samenwerken: Gemeente moet huurders ondersteunen als zij een eigen initiatief kunnen nemen en de verhuurde blokken helpen: zonnepanelen, zelf projecten mogelijk maken. Inclusief Walking Football, jeux des boules, Ons idee: Wonen: vb huurder. Gezinnen met kinderen over in CID. Groen bv, bewegen sport.

22

Bijlage 7.2. Foto's van de tafeldoeken

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32