T.7 VVD Een mooi gezicht op Bellevue

,-q RIS-nummer:

WD .

Motie: Een mooi zicht op Bellevue Indiener: Jan Pronk, Haagse WD De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake ‘Planuitwerkingskader Bellevue’ (RIS 309865) Overwegende dat: • Een aantal raadsfracties te weten WD, PvdD, CDA, HvdH/GDM, GroenLinks in een eerder fase voor de zogeheten ‘comfortbrief CID’ hun input over beeldkwaliteitseisen in het CID, hieronder te vinden in bijlage A, hebben gedeeld met het college van B&W. Verzoekt het college: • Deze input te verwerken in het nog op te stellen beeldkwaliteitsdocument voor het Bellevue.

En gaat over tot de orde van de dag. Jan Pronk Haagse WD

Robert Barker PvdD

2/4 Bijlage A: Herkenbare Haagse Bouw Een visie op de beeldkwaliteit en de context van het CID Den Haag heeft, als iedere oude en grote Nederlandse stad, een brede samenstelling in architectuur. De historie van een stadsdeel, wijk of buurt staat aan de basis van de architectuur en openbare ruimte. De beleidskeuzes van het stadsbestuur scheppen de randvoorwaarden waarbinnen de uitstraling van een wijk of buurt behouden blijft, veranderd wordt of wordt aangevuld. Het is de taak van het stadsbestuur keuzes te maken, en slechts de invulling van de keuzes over te laten aan de ontwikkelende partijen. De Haagse raadsfracties van de WD, Partij voor de Dieren, GroenLinks, CDA en Hart voor Den Haag/Groep de Mos stellen voor de uitgangspunten uit dit document leidend te laten zijn voor het nog op te stellen beeldkwaliteitsplan voor het Central Innovation District (CID), wat nog voorgelegd dient te worden aan de raad.

Het plangebied CID Het CID bestrijkt een gebied van de Koningsstraat in de Schilderswijk tot de stationsomgeving Laan van Nieuw Oost Indië in het Bezuidenhout en haaks daarop van de Koekamp in het Centrum tot aan de Neherkade in Laakkwartier. Het omvat delen van de beschermde stadsgezichten Haagse Bos, Centrum, en Stationsbuurt. Hoewel het CID geografisch bezien een zelfstandig gebied is, kan niet gesproken worden van een gelijkluidend karakter. Het is dus goed mogelijk dat de ontwikkelopgaven, hoewel in hetzelfde geografische gebied, tot andere invulling leiden. Van grote sanering is geen sprake, van verdichting des te meer. We stellen onszelf de taak om de verdichting zo plaats te laten vinden dat het de wijken en buurten beter en mooier maakt. Wat wil zeggen dat toe te voegen bouwvolumes duidelijk verankerd zijn in de omliggende wijken. Of iets extra’s brengen in stedenbouwkundig of architectonisch opzicht. Architectuur is dus niet een doel op zich, maar een middel om te komen tot betere en mooiere wijken en buurten. Dit vraagt om niet-traditionele ontwikkelaars die ontwerpen naar de diversiteit van het gebied. Daarbij is het versterken van de sociale cohesie een belangrijk uitgangspunt. Er komen referentienormen voor heel de stad. Voordat er ergens nieuwbouw gaat plaatsvinden, moet er eerst een minimum aan voorzieningen zijn.

Dan gaat het om een minimum aan sportverenigingen, scholen, speelplekken, kinderopvangcentra, parken, groen, cultuur, huisartsen, goede ov-verbindingen, enzovoort. Ontwikkelaars leveren een bijdrage aan deze zaken. Het ontwerpen van gebouwen en buitenruimten vormt daarmee een integrale opgave.

Uitgangspunten beeldkwaliteitsplan Om duidelijkheid te scheppen hoe de stad eruit komt te zien is een beeldkwaliteitsplan noodzakelijk waarbij de randvoorwaarden geschapen worden voor initiatiefnemers en de welstandscommissie. Inpassing en vormgeving van hoogbouw behoeven heldere uitgangspunten. Hieronder staan de uitgangspunten waardoor dat kan worden geborgd:

Het CID, Central Innovation District, is het hoog stedelijke gebied van Den Haag tussen de drie grote stations van Den Haag: Hollands Spoor, Centraal Station, en Laan van NOL

•

Het gebied beslaat een enorm oppervlak, loopt dwars over meerdere bestaande wijken waaronder beschermde stadsgezichten.

•

Er zijn in principe drie deelgebieden te onderscheiden: Laan van NOI, Den Haag Centraal en Den Haag Hollands Spoor. Deze drie gebieden hebben een eigen karakter.

3>N o

We maken gebruik van de bestaande karakters om bouwvolumen toe te voegen en zoeken niet krampachtig naar één gelijkluidend uiterlijk voor het CID.

•

We willen geen monocultuur, maar een mengvorm van wonen, werken, winkelen en recreëren.

•

Vanuit historisch perspectief en de gewenste uitkomst bepalen we hoe de regels geïnterpreteerd mogen worden. o De stedenbouwkundige gelaagdheid en architectonische uitgangspunten uit het verleden worden gebruikt om te komen tot een uitwerking.

•

Er zijn drie onderdelen die de beeldkwaliteit bepalen: o Het ontwerp van de stadsplattegrond: structuur en de bouwmassa’s in het panorama (zichtlijnen, groeperingen). o Het ontwerp van de openbare ruimte: ruimtebegrenzing, inrichting, bestemmingen, groen, beleving van de openbare ruimte, schaduwwerking, straatprofiel. o De stedenbouwkundige regels voor het bouwen: ruimtevorm in het centrum vraagt om bepaalde architectonische middelen/architectuur.

Monumentaliteit en een Haags Repertoire als basis: •

Gebouwen stralen monumentaliteit uit, zijn statig en residentiewaardig: o Door gebruik van rood baksteen, hout, natuursteen, ‘staande’ ramen om de gebouwen te verankeren in de omgeving, met het verleden, en daarbij de context van Stationsbuurt, Rivierenbuurt, Bezuidenhout, Centrum en Binckhorst te gebruiken. o Door vormentaal die aansluit bij bestaande typologie of bouwstijl, maar daarbij niet alleen kijkt naar wat nu nog overeind staat maar ook wat in het verleden was (i.e. voor bombardement van Bezuidenhout, andere gesloopte monumentale gebouwen). o Door gebruik van verhoudingen in het gevelbeeld, o.a. hoe verdiepingshoogten zich tot elkaar verhouden en de verhouding kozijnen versus dichte delen (raamverdeling etc).

•

Bij het toevoegen van hoogbouw7 wordt gezocht naar connectie met enerzijds de bestaande iconische Haagse bouwstijlen zoals Traditionalisme, Rationalisme, en Expressionisme -zijnde veelvoorkomende stijlen in Den Haag en passend bij de stijlen in de omliggende wijken- en anderzijds de bestaande iconische Haagse Hoogbouw (bijvoorbeeld het Ministerie van J&V in stijl van het neotraditionalisme). Het gaat hierbij om: o Referenties naar de iconische bouwstijlen in Den Haag, bijvoorbeeld de Amsterdamse School (Bijenkorf), de nieuwe Haagse School (Couperusplein), Berlage (Driehoekjes) en het ministerie van LNV (G. Friedhoff). o De menselijke maat (bijvoorbeeld afleesbare en telbare venster-maten). o Gebruik van proporties voor gevelindeling en geleding door werkende wiskundige principes en symmetrie (zoals de gulden snede). o Verwijzingen naar bestaande Haagse bouwwerken en kenmerken van de betreffende buurten om connectie te maken met de stad en leesbaarheid in het panorama. o Bij het toevoegen van hoogbouw zoeken naar connectie met de bestaande iconische Haagse hoogbouw.

<-f/v o

Handhaven van bestaande gevels in nieuwe gevel van de nieuwbouw zou ook een te overwegen optie kunnen zijn.

•

Er wordt met veel zorg gedetailleerd: o Gevels zijn plastisch, laten reliëf zien, geen ononderbroken grote vlakken. o Gebruik van metselwerk om gevels decoratief te maken. o Beeldhouwwerk kan nadrukkelijk een plaats hebben binnen de architectuur.

•

Hoekgebouwen worden nadrukkelijk opvallend gedetailleerd.

•

Bouwblokken worden niet volledig vervaardigd in één vormentaal, maar in percelen gedeeld die elk een eigen identiteit en adres vormen binnen samenhangende straatwand: o Onderbreking van het gevelbeeld wordt toegejuicht.

•

Architectuur bestaat altijd uit een duidelijk onderscheiden voetstuk, rompstuk en kopstuk: o Zowel een bouwblok als een toren worden in deze indeling vervaardigd. o Torens krijgen ten alle tijden een duidelijk kopstuk, wat wil zeggen dat er ook meerdere etages gezamenlijk het kopstuk vormen en in verhouding staan tot het rompstuk. o Het voetstuk (plint) straalt kleinschaligheid/menselijke maat uit, is gevarieerd en uitnodigend voor publiek. o Het rompstuk verjongt naar boven toe.

Openbare ruimte als verlengstuk van de bebouwing. • Straatprofielen zijn aangepast op de grote bouwvolumes en de inrichting met bomen is hieraan aangepast. o Meer bouwvolume betekent breder straatprofiel.

•

•

•

Karakter wordt doorgetrokken in het straatprofiel. o Door brede groene avenues te creëren met mogelijkheid tot dubbele bomenrijen en de mogelijkheid om een schelpenpad toe te voegen. o Brede trottoirs met de mogelijkheid tot het plaatsen van terrassen waarbij de verkeersruimte niet minder wordt. o Straatmeubilair met grote aandacht voor detail en materiaal. o De bestrating wordt uitgevoerd als patroon, er wordt duidelijk gedifferentieerd door materialisatie. Geen plek voor veel op straat geparkeerde auto’s, met uitzondering van groen-gele zones. Bewoners parkeren in ieder geval in parkeergarages. Het toevoegen van grote bouwvolumes betekent ook het toevoegen van grote groenvolumes (i.e. stadsparken).

We bouwen niet voor één generatie maar voor een langere periode. •

Circulair bouwen. Bijvoorbeeld met draagconstructies die los staan van de gevel. Installaties zijn niet geïntegreerd in de draagconstructie. Hierdoor worden de gebouwen flexibeler in gebruik.

• •

We juichen houtbouw toe. We ontwikkelen energie neutrale gebouwen, de ontwerpbenadering heeft respect voor de omgeving in de meest brede zin van het woord (mensen, lucht, aarde, dieren - dus natuur inclusief, met CO2 opslag in plaats van uitstoot, etc).

•

We zetten in op deeleconomie, biodiversiteit, duurzaamheid in de gebouwde omgeving.