Document · PDF

RIS325496 Bijlage Actieplan integrale aanpak overlast Oude Centrum

Commissie Leefomgeving 18 juni 2026, gemeente Den HaagBij agendapunt: Ingekomen bestuurlijke stukken7.775 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Actieplan Integrale aanpak overlast Oude Centrum Juni 2026

1. Inleiding Het Oude Centrum is een bijzondere binnenstadswijk.1 Met grachten, smalle straten, winkels, horeca en cultuur is het een plek waar bewoners, ondernemers en bezoekers samen de stad maken. Het is een levendig en drukbezocht gebied met uiteenlopende voorzieningen. Denk hierbij aan toeristische trekpleisters zoals het winkelgebied en bezoekers van het uitgaansgebied. Hiernaast bevinden zich in dit gebied meerdere maatschappelijke voorzieningen voor kwetsbare doelgroepen. Het gaat hierbij om voorzieningen van het Leger des Heils van zowel dagopvang als 24-uurs opvang waar mensen met bijvoorbeeld verslavingsproblematiek of mensen die dak- of thuisloos zijn gebruik van maken. Die levendigheid geeft de wijk karakter, maar vraagt ook om balans. In delen van het Oude Centrum staat de leefbaarheid de afgelopen jaar onder druk. Bewoners en ondernemers ervaren steeds vaker overlast. Niet op één plek en niet door één groep, maar op meerdere plekken tegelijk door verschillende gebruikers van de openbare ruimte. Bewoners geven hierover aan dat de overlast aanhoudt en onderdeel is van het dagelijks leven. De oorzaken zijn verschillend, maar versterken elkaar.

2. Aanleiding actieplan In het Oude Centrum is sprake van een toename van overlast door dak- en thuisloze mensen. Sinds 2023 zien we in Den Haag een toename van het aantal dak- en thuisloze personen dat langdurig zonder perspectief in de openbare ruimte verblijft. Deze groei wordt in het bijzonder gedreven door een toenemende groep kwetsbare EUarbeidsmigranten. Met als gevolg ook een sterke toename van het aantal bezoekers van de enige drempelvrije dagopvang in de Wagenstraat. Dit vergroot de druk op de dagopvang en op de openbare ruimte daaromheen. Tegelijkertijd zorgen bezoekers van het uitgaansgebied, vaak in combinatie met alcoholgebruik, soms voor extra spanning op straat. De combinatie van factoren zorgt ervoor dat de aanwezigheid van een grote groep dak- en thuisloze mensen gepaard kan gaan met sociale en fysieke overlast en situaties waarin ook soms sprake is van agressief gedrag.

Het gebied ‘Oude Centrum’ is onderdeel van de wijk ‘Centrum’, bestaande uit de gebieden Binnenstad, Kortenbos en het Oude Centrum. Wanneer we in het Actieplan spreken van ‘wijk’ doelen we op het gebied ‘Oude Centrum’.

Rond de Doubletstraat ervaren bewoners verschillende vormen van overlast van bezoekers van de raamsekswerkstraat. In en rond het Helena van Doeverenplantsoen en de Boekhorststraat spelen problemen met jeugdoverlast, drugsgebruik en straatdealen. De druk op de wijk neemt toe. Dit is ook merkbaar op het gebied rond afval, vervuiling en asociaal rij- en parkeergedrag, wat een negatieve impact op de leefbaarheid van het gebied en daardoor op de veiligheidsbeleving. Bewoners en ondernemers merken dit dagelijks. Er is vanuit de bewoners en ondernemers van de wijk behoefte aan een duurzame, integrale, gebiedsgerichte aanpak om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. De gemeente werkt samen met partners aan het beheersen en verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid. Ondanks de stevige inzet, lijkt bijsturen nodig te zijn. Niet met losse maatregelen, maar met een samenhangende aanpak die zichtbaar verschil maakt op straat. Deze aanpak sluit aan bij de wijkagenda Oude Centrum 2024-2028 (RIS321998) en op verschillende ambities uit het Binnenstadsplan 2033 (RIS316359). Wat daarin is afgesproken, brengen we met deze aanpak gericht en concreet in uitvoering. We richten ons op de plekken waar de druk het hoogst is en combineren veiligheid, leefbaarheid en zorg. Samen met partners in de wijk, en met ruimte om bij te sturen op basis van wat werkt.

3. Doel en scope van de aanpak Deze aanpak richt zich op het verminderen en voorkomen van overlast in een groot deel van het Oude Centrum. Zo verbeteren we zichtbaar en duurzaam de leefbaarheid en veiligheid in het gebied. We willen dat het Oude Centrum weer een wijk is waar mensen zich prettig voelen. Een plek waar bewoners zich veilig voelen om naar buiten te gaan, waar ondernemers hun werk goed kunnen doen en waar bezoekers zich welkom gedragen. Dit doen we in goede afstemming met bewoners, ondernemers en partners. Om dit te bereiken is de uitvoering integraal georganiseerd en wordt hierover proactief gecommuniceerd met de omgeving. Het Actieplan integrale aanpak overlast Oude Centrum loopt tot 31 december 2027 en zal (tussentijds) worden geëvalueerd. Samen met de wijk werken we toe naar: • Minder overlast in de wijk; • Een versterkt gevoel van veiligheid; • Een schonere wijk; • Meer meldingsbereidheid van bewoners en ondernemers; • Minder druk op opvanglocaties in het gebied Deze doelen hangen met elkaar samen. Minder overlast en minder zichtbare problematiek zorgen voor meer rust en overzicht op straat. Tegelijkertijd betekent een toename van meldingen niet dat het slechter gaat, maar juist dat bewoners zich weer betrokken voelen en vertrouwen hebben dat melden zin heeft. We maken geen nieuw plan, maar voeren uit wat al met de wijk en de stad is afgesproken.

Het verschil zit in de manier waarop we dat doen: gerichter, met focus voor zichtbaar verschil en met meer samenhang.

3.1 Het gebied We kiezen expliciet voor de plekken waar de problemen het grootst zijn. Daar is de impact het hoogst en kunnen we het snelst verschil maken. Deze keuze is gebaseerd op wat bewoners en ondernemers ervaren, aangevuld met cijfers uit de wijk, bijvoorbeeld vanuit de gehouden wijkagenda enquête2 (juni 2024) en de veiligheidsmonitor. Zo richten we onze inzet op de plekken waar de druk op de leefbaarheid en veiligheid het grootst is.

Meer informatie over de het gehouden onderzoek voor het opstellen van de wijkagenda kan worden gevonden op: denhaag.incijfers.nl/mosaic/nl-nl/ravel/centrum#tile_812

STR ZEN MU

IN NS

WAL FLUWELEN BURG

CLIOPLEIN R ST IO CL

F HO

RAAT

AM NI

TI NI

AR M UT

SPUI PLEIN

D HE

A TR KS LE

R TU

K OE

KK HE

RF TU VEN HA

SER LD HT VO AC GR E AG SS PA

STR RT GO TR S NE VE HE SC AG F HA BLU STR UW NIE VIS EN OOL NK SCH AAT STR BA

TE MP DE OT G E SL O

UI SP

RS TE UI SL DE OM KA

T ES JN

RM LVE

INS

R BE

GI BA

DRIE HOEKJES

EG W

T EES

HOFPLAATS NG R TR LA S LST HA VEN PA SSA A KISSEM GE GR GR.HALSTR STRAAT KETTING N T I . E K EROM G R STRAAT ACHT KPL DA MA KER T E D A N D K RA RON E KER ROE ST T G UI O R P G S AT VIS AG TRA HA T IER T KTS 1E OOR R R RIV ARK A P ST M R EM HT ST EM OT AC EZ GR NG I B GR E AM L V PT M DE RABBIJN GROTE GE MAARSEN MARKT PLEIN W N AG LAA E EN T RKT E R ST PT L KO MA RA M A EN AT DE GW EST GE BUR BE

LS BE NO KLEINE NOBELSTR

GE LA ND ZA

KORTE KOEDIEF STR

E OT

L GE

R LST

BUITEN HOF

LL WI INS D PR EXAN AL CT DU

UI JEB

S EN ER

TR EFS

MUZEN PLEIN

EM ILL H W DER R N P A EX AL

U V.B A.

EG W TE AR ZW

R KO

PARNASSUS PLEIN

wijk. Als overlastTRzich verplaatst of nieuwe problemen ontstaan, passen we de inzet aan. EP

N IETE AGN AD P OF IAH ICIT AM

R GST ILIN E KORTEN ZU T R KO RSTR BOS E VLE

BIN

R HE CA LLI O ST PE R

PE AT dat maatregelen elkaar versterken. Tegelijkertijd houden we zicht op de rest van de Door deze focus zorgen PA RAwe

TER PIE DEN N TR VA DES E N IND ZA JKE SLI

PLEIN

H EN

E RT R KO UTST HO

W OU FFR TR JU IDAS

HOOGST

RS AT OO E TRA ST ND ER S VLE PA RA A W T E AA TR UD O DS OM STR EE BO ARD BR GA

PLAATS

DE OU

LEN

TR NS RE NS HE NDA E AP N TE PO

EDI KO

DE TR 1E E RS M

RIE

E KK

F HO

R A HA TRA S

G EN

LEN DOE TR S

ANNA VAN BUERENPLEIN

T AA TR

B EN EIJ

AT RA TST

K DIJ TER

IJ EV

Hier gaat het om AT jeugdoverlast, drugsgebruik en straatdealen. RA

R TE T PIE RAA ST MO KO N E O LE RTE LK AT NS KA TRA TR TR S KS E O T N O S RE NS T TR AA AA TR

H AA ER CH Hier ervaren bewoners RB onder andere klanten van de raamsekswerkstraat. STRoverlast door bezoekers, RA VE

R G NG • Boekhorststraat en omgeving en het VEvan Doeverenplantsoen LA Helena TO T VIJ

E RT G KO RBER VE VIJ

EU KN

PRINSES IRENEPAD

S RIE

NS RIJ

E NIE

HOG

G LAN

LA SC

IVE

S SE R IN ST P R E NE IR

K O NO

AN AG RE V N SJO VA BAT AN OR LA G EN

Hier speelt de druk rond opvang en de gevolgen daarvan UR op straat. TO • Doubletstraat en omgeving PALEISTUIN L

OO EV

RG BU T UW AA H O ST R

RAAT

A OP

KOEKAMP KO

L W A DE SE A ES TK IN INS SA PR US TO AT RA ST IJK RD DE AT BIL RA ST NS LLE TO

PALEISST

T CH RA EG

IN VOS TR S TUIN

T OR

NSTEE AT OOR SCH ERSTRA VEG T RAA WST

IN PR

T AA STR LEG RT IT TER VE EU WA NE UW MIDS S NIE

IDS SM LEIN P

E H OR EIN TR KL RNES VO E GE Z N KA LA

K OE

T OU

• Wagenstraat en omgeving

AAT

We richten ons OR op:

S NE

S ND

T JES

PLE

A RA

T AA TR

K PIET HEIN PLEIN

T IES

T AA

T OR

HO STR LIE MA TR ERS JAG

S RK PA

A EN

A RA

DE KA ER AL W GE HO

IAS AL AM

AT RA

DORUS RIJKERS PLEIN

R ST EM ILL W

S NG NI VE E EER H SC UG SEW ING BR N E EV SCH

T AA

T RS

A WN LO AU T A P TRAA S

TE UIJ

PLEIN

AA W

B ILE

R BIE

DINTELS

JEP

ICH

BIJ

A HA T ER AA BO STR

FF HO EN AT AIJ KR STRA

EFK

RIJ

A IN NN LE HA KP JO RDIJ TE AT ES RA W

TRA

IJN

AM ST

TSS

SEN US T CH AA RO STR ITH R JUD ERST ST LEY

R ST R IUS ST TZ AN OL TM H.G AS RL TE PIE DE AT JAN STRA EN

STR

JEK

FIJN

GIN

JAC

situatie en gedrag. Dat maakt de aanpak complex. Wat bij de ene groep werkt, werkt niet automatisch bij de andere.

PL ER

EIN

T AA

AT HW

ISS

gerichter ingrijpen en voorkomen dat problemen zich blijven herhalen.

R SST NO EN VA MP T .CA RAA STR J.V T S AN EM US KR E TR Z SU SONS ERT

Het gaat om:

ST RT

EL GH UE AT BR TRA S

T AA STR JAN TR S EN STE

Juist daarom is het belangrijk om onderscheid te maken. Door beter te kijken wie er betrokken zijn, kunnen we N VA

• Mensen met verward en onbegrepen gedrag

W AL D

• Mensen met verslaving en drugsdealers

AA T

ST R

R DE N TR VA SSES LI

EG H ST WA T R 1E AAT ER VA N DE RK

ISS

R ST CK AR E LD R RE ST KA EER G

HT AC

• Bezoekers van de Doubletstraat

• Overlastgevende jeugd(groepen) AT STRA HOUCK MAN R WER GEESTST WOU DER VAN TR JORIS NS E HAAG US ITI BR STR

TT OS TR AA W T EN T ST H RA OL AT T

Door deze groepen te onderscheiden, kunnen we per situatie de juiste aanpak kiezen. Soms betekent dat optreden, CA

STRA

KA D

ORP

T ELS

A TR

N AA

TR HS

KS DIJ RS

LST

B DE

E RG BU

O RS

T AA

PIE

N DE

LLE

MS RA

STR

IVA NV

N VA

ER EY AAT R ST

EN ES T DI AA N TR VA S

NG HA

soms begeleiden, en vaak een combinatie van beide. Zo werken we aan het beheersen en verminderen van overlast.

WAL D

CK T BO AA DE STR

OB AT JAC STRA RIS MA

AA T

B RO

• Dak -en thuisloze mensen (inclusief dakloze, kwetsbare EU-arbeidsmigranten) D BLE AVID SST RAA T VA HEL N DER STS TRA AT FRA HAL NS SST R

ER T N D AA VA RSTR E NE

TLA

LAN

IL VA

De overlast in het Oude Centrum komt niet van één groep, maar van verschillende doelgroepen met elk hun eigen

SEW

IJK

T AA

NIN

T AA

S SE IJK

N VA SSTR ERI

T AA

TR GS

DIJ

KS EE

NIN

L WO

N VA

TR ELS GH ER T UE N D AA VA RSTR E NE

ND JNA F WI ERHO ESS STR S AN AA EM OL HOF NN NIC ING HA NS N AE PEN E RD IN J.JO PLE

AD TSK OF AAN L

AT RA ST NS M R VE HA ST LIE RA RT JAN AB MAE AT RA OE ST BL CK

STR

TST

RST

SLA

TTE

AG HA IDE WE

RT GO LEN MO

K IJC FW HO PLEIN

TST

IEN

N NE BIN OOR D

TEN

KIK

EES

IER

C VE

A KR

R WA

3.2 Doelgroepen

T AA E TR SS GG T AA RE RAA ST

L FE R OF ST ST N RI TIJ CH LAN P

K EE D BL EL V

E CH T RO AA AP STR AT RA ST

ER HT TR AC MS A RA

R ST AM SE RA ER AL TH W LU URG B

EL NG

R TE BO TR S

EN RK T VA ARK M R ST FT EL ND T SE AT TE AA AS RA R TR ST KO DS RD R BA BA OM

JAN IKSTR R ND HE

TR T LS SE AN N IJS BR LEI LEM TR E LL SP EN IL SS SCHE U W VIU HI OB IE TR C IT PL L TR E SI JA KS W BS UN OFL C O A AM C EU N TR M E VL AN NI AVE RSS M H .JA D E T G V F N A S D RO H A KA AA AS O IN RI VA ENH T EN DW RS TE SE TE AD SER OY RAA ES AM E UI W VERVER L RO EST D S T ER AD STRAAT PL LD ST ERK OM AA ET HE GREVEO R M E C B T T A V S ER LINGEN ES AT WE IJS W VELD STRA TR OU MIJ N GE AAT G A A D A R L AT PL ST RE ZA ST ET ER E C DE ZI E UW TE RAA HT RD AD EK KA E AD NIE RI T HE STR N 'T T GK EN ER K I INN J I R B R BOCHT VAN A K RIN S E A AAT AD G E DE AAT E R R ET GUINEA E T HE STR OO ILST TR EV W E T CH S SE T ILL RA W AA ZE TER N T G A A E SPAARNE A U U E S SP E TR H TRA JE AD INS KA HUIJ NI LS RK WEG STR S PLEIN IJN PR GEN O E BIE D UW SPAR AR AT M AN NE ROEN TR TR LEE Z S K N M E S A E S U T D G G T ER D A ZE TR TR RO HUIJ AK HO MP RA AT RO S LETS SPINOZABRUG GEN RM TR A.A ST B RA SSTR AT JKE S ERS ST ER SLN OU AAT RA SPI R M CH M A N D E Y ST Z AK EE HA EL A U L P ET P D B E E S W RIJSWIJKSE R R R A Z SS T TR GL DE L TR HELENA VAN PLEIN VAN AA N ELS GE TR VA LEP M DOEVEREN SIN PS RS A P R E J K I O PLANTSOEN G AD AN SL LEN ZA ND R E EN UT O GE ST M HO HO UM OM R N P N I E IJ T A L T L I S E S A V D BU LEN R RG IDW TSKA MO BO E BU ZU OF AD NT LIM HO FK R N T EK OE LS VA H OE E G VAILLANT A KA F TR S S DE PLEIN O R U STR N O I T I E L S E N N O L R K N TER P E E E

A A S T AT H F OLT W TR T N N C S A A I IO A H BO STR ER SL TR AT SC N AS MP ST TO GH KE BEM ING AT IN AT FiguurH1: L L L OBHet focusgebied voor de integrale aanpak L WE STRA TU TRA S ENTHOVEN K LC PLEIN FA RAAT AT G R T RA E S T B PALET S N P T E R A ST A U PLEIN OB DO EE WE STR JAC AENS E EN AL V.L T SO D W AD T AA ANT E RK JOR TRAA R E D L T T S A HANNEMAN SS ERSP AT KA SE S RA I IER ANTONIA EF HW ST JK PLANTSOEN TEN TEN EG DE HO SWI AT EG KORVEZEE W J A LE AT AT TA I L R A S A R E PARK TR ST STR LL NO NS VA RA WAT OJE MEESTER DE T ERLO PA LAAK NG AN EIN AA A V OP R V BRUINPLEIN PLEIN ST SST JAN VE RAAT ER K A C R ST N O T LEEMANS VAN BASSEN PR AT AA EN A RS PLEIN STR STRAAT AV ERT VE STR ERS KH ALB PSTR A Y VAN LA CU OF DER TR E R.H VEN NS LT AD NES VE MA RT SK K- R T TRA E U A RE T C A I N AT T R A K U IE AT TR AA BE DES J.P RA UQ AM EIN D TR TS Y AK G TST CR RS PA AAT ST PL HE LA WE T OU HO STEN R M H A T T 1E ARS O K A S O C E R E B N ON T E S T E W W S AA T D BO STR ST NSTR TER WES R ER KU DE OO ST VAN D TR TER KA OT AT TR O A S L AK R S A TR E N L S LE EK DE N NB MO TA TE OS ON VAI OR N P N LY T A A L J L S V ANT O R LAA SAENREDAM TOO RAAT GAB N E RIEL ST STRAAT HL ME TR T SC S S U K SLACHTHUIS STR C T A A IN TR AT FER PLEIN SSTRA FL S DE DIN LULOF G.

EN AND E EY KA OR EF BL T ER BOL THEOD R AD T M AA K A ST STR HO ESTR BEY G A E RE STR STAN ES A R S T A V E N D T T ERM EL VA T RH KA TS EER RE AA STR ER VE LIE TR TR MO HAM AAT EH HOFLAND TV RS TS A M E R N R E RD O A PLEIN T IJT M T O AB ER B A R EN P INW V T ORC SST VE N RA PA RE AA HST ST ERIS RA RA ST VA TR R AT RA EG LLE SE K GS S A N W J LW I AT T I IS N EG AK TH VA IN VOLLEVENS LA CALAND AN PLE STRAAT H PLEIN JO EEN G V LA IS N RS EL T AA O A L A O AT H A GROEN P ER SLACHTH A C ARNOLD S R I R TEWEG R O UISLAAN M ST ST CH ALETRINO RS BS A O PLANTSOEN E W D JAC N LORENTZ A SD DE ENERGIESTRAAT DK PLEIN OF Y T UL MU RAA LAN T L G A R N 1E VE ST CA N RA SIN AT T I S A E IS R

4. Integrale aanpak op veiligheid, leefbaarheid en zorg In deze integrale aanpak werken stakeholders zoals bewoners, ondernemers, professionele partners en verschillende diensten van de gemeente Den Haag samen om de overlast gecoördineerd aan te pakken en te komen tot duurzame oplossingen. De gemeente bewaakt de samenhang, borging en voortgang van de aanpak. We werken gerichter en in samenhang en sturen gericht op plekken en doelgroepen. Daarbij maken we duidelijke keuzes: we richten onze inzet op de locaties waar de druk het grootst is en waar deze het meeste impact heeft. We werken gebiedsgericht en met korte lijnen. Op de aangewezen focusgebieden is de inzet zichtbaar en herkenbaar aanwezig, vooral op momenten waarop de overlast het grootst is. Partners stemmen hun inzet hierop af en treden gezamenlijk op waar dat nodig is. Deze manier van werken vraagt om continue afstemming en bijsturing. We kijken steeds wat er gebeurt op straat en wat bewoners en ondernemers ervaren. Op basis daarvan passen we de inzet aan. Wat werkt, zetten we door. Wat onvoldoende effect heeft, veranderen we waar mogelijk. Tegelijkertijd bouwen we voort op wat in de wijkagenda en het Binnenstadsplan is afgesproken. Waar deze plannen de richting geven, zorgen we met dit aanvullend actieplan voor een gerichte en zichtbare uitvoering in de wijk. De gemeente heeft de regie op deze aanpak.

De wijkmanager is het vaste aanspreekpunt en zorgt voor samenhang tussen alle partijen. De uitvoering gebeurt samen met zorg- en welzijnspartners, wijkorganisatie, BIZ-en, politie, handhaving en andere betrokken organisaties, individuele bewoners en ondernemers. We gebruiken bestaande communicatielijnen om voortgang inzichtelijk te maken, bijvoorbeeld in de wijkagenda nieuwsbrief van het stadsdeel Centrum: denhaag.nl/wp-content/uploads/2026/03/Wijkagenda-Oude-Centrum.pdf De aanpak omvat acties op drie terreinen, namelijk: zorg, leefbaarheid en veiligheid. Deze acties zijn gericht op het verbeteren van de leefbaarheid in het gebied, het verminderen van overlast en het ondersteunen van kwetsbare groepen. We combineren wat nodig is: optreden waar het moet en helpen waar dat kan. Handhaving, zorg en beheer worden niet los van elkaar ingezet, maar versterken elkaar in de praktijk. Dat betekent dat we op straat zichtbaar zijn, sneller reageren op situaties en tegelijkertijd werken aan structurele oplossingen voor mensen die overlast veroorzaken.

4.1 Leefbaarheid Hoe een wijk eruitziet, heeft direct invloed op hoe mensen zich er gedragen en hoe veilig zij zich voelen. Vervuiling, rommel en slecht onderhouden plekken zorgen voor onrust en trekken nieuw ongewenst gedrag aan. Andersom werkt het ook: een schone, verzorgde en overzichtelijke omgeving nodigt uit tot ander gedrag. In het Oude Centrum komt veel samen. Juist in zo’n omgeving moet de basis op orde zijn. Daarom zorgen we dat de openbare ruimte zichtbaar schoner, veiliger en beter ingericht wordt op de plekken waar de druk het grootst is. • Aanpak zwerfafval en bijplaatsingen: Het gebied Oude Centrum is onderdeel van de 25 wijken waar vanuit het Aanvalsplan Afval (RIS315979) extra aandacht voor is. Het stadsdeelkantoor heeft doorlopend contact met uitvoerende partijen zoals HMS en HSO over de aandachtspunten en locaties, bijvoorbeeld door extra inzet van veegmachines en het identificeren van hotspots voor het verwijderen van bijplaatsingen. Hiernaast wordt ingezet op schoonmaakacties met vrijwilligers en spelen ORAC-adoptanten een belangrijke rol in de wijk. Tijdens kwartaal 2 van dit jaar zal er aandacht zijn voor de werving van nieuwe adoptanten op locaties waar recentelijk ORACs zijn geplaatst.

• Aanpak wildplassen en –poepen: Er is extra inzet op de overlast van wildplassen en –poepen in de wijk. De hotspotlocaties van overlast worden doorlopend aangescherpt voor extra schoonmaak. Daarnaast zetten we ook preventieve middelen in, zoals urine afstotende coatings. De overlast rondom wildplassen en –poepen is echter hardnekkig en blijft het komende jaar meer aandacht krijgen. • Bewustwordingsacties en vergroten meldingsbereidheid: Er wordt extra ingezet op bewustwordingsacties via onder andere het uitdelen van flyers en het organiseren van momenten in de buurt om onder genot van een kop koffie in gesprek te gaan met elkaar. De gemeente beoogt hiermee de meldingsbereidheid te vergroten. • Buurtpreventieteam: Het opbouwwerk is bezig met het opzetten van een buurtpreventieteam in het Oude Centrum. Op 26 november is er een eerste bijeenkomst Buurt Preventie Team (BPT) georganiseerd door het opbouwwerk waarbij de focus lag op het uitleggen wat een BPT is en om bewoners te enthousiasmeren. Ook zijn de buurtvaders uit de Schilderswijk als voorbeeld genomen waarbij zij hun ervaringen hebben gedeeld. Met deze inzet wordt gewerkt aan het versterken van bewonersparticipatie, sociale cohesie en het veiligheidsgevoel in de wijk.

• Aanpak verkeersveiligheid en foutparkeren: Voor de aanpak van parkeeroverlast delen de Haagse Hosts actief signalen met handhaving en politie rondom hotspotlocaties Wagenstraat en Doubletstraat. Scanauto’s op foutparkeren worden als pilot ingezet in het gebied voor verscherpt toezicht. Het kruispunt Stille Veerkade- Paviljoensgracht nabij de Doubletstraat was aangemerkt als een onveilig kruispunt (blackspot) en is inmiddels door het uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid verkeersveiliger gemaakt. • Sociale samenhang: De wijkorganisatie Oude Centrum, vrijwillige bewoners en ondernemers, BIZ-en, het opbouwwerk en de gemeente investeren in de sociale cohesie van de wijk. We kunnen denken aan festiviteiten die worden georganiseerd door en voor de wijk, zoals het ‘Lentefeest’ in april en de ‘Buurtdag’ in september 2026. In de Helena organiseren vrijwillige bewoners en het opbouwwerk elke week koffieochtenden in een ruimte van het gebouw om bewoners te verbinden. Bewoners en ondernemers in de wijk worden de komende periode actief geïnformeerd over subsidieregelingen om eigen initiatieven te stimuleren, bijvoorbeeld via informatiemateriaal bij bestaande evenementen en door promotie via de nieuwe overlegstructuur in de wijk. Hiernaast biedt een nieuwe invulling van het gebouw De Poort, als vrijplaats en broedplaats voor kunstenaars, kansen voor de wijk.

Voor het pand aan het Helena van Doeverenplantsoen wordt een nieuw proces voorbereid om uitvoering te geven aan het in 2024 genomen collegebesluit voor de cultureel-maatschappelijke invulling met onafhankelijk filmtheater. Zoals toegezegd in de commissievergadering van de commissie samenleving van 28 mei jl. wordt uw raad spoedig geïnformeerd over de (on)mogelijkheden voor tot besluitvorming wordt overgegaan. • Aandacht voor groen: de gemeente investeert in het gesprek rondom groen in de wijk, bijvoorbeeld met de bewonerswerkgroep ‘Groene Kern.’ Betrokken bewoners stimuleren het groen in de wijk, bijvoorbeeld met geveltuintjes en groenstroken die door bewoners en ondernemers worden geadopteerd en onderhouden. Tegelijkertijd worden de mogelijkheden voor vergroening onderzocht, zoals groenstroken rondom het Rozenmarijnhof en een pleinenaanpak van het Helena van Doeverenplantsoen. Een vergroeningstudie vanuit DSB brengt verder kansen voor een groenere wijk in kaart.

4.2 Zorg Een deel van de overlast ontstaat doordat mensen vastlopen in hun leven. Zonder opvang, zonder inkomen of met problemen rond gezondheid en verslaving belanden zij op straat. In het Oude Centrum is deze problematiek nadrukkelijk zichtbaar. Door de aanwezigheid van voorzieningen en opvanglocaties trekken kwetsbare mensen naar de wijk. Daarom richten we ons niet alleen op wat er op straat gebeurt, maar ook op de situatie van mensen zelf. Door problemen bij de oorzaak aan te pakken, verminderen we een deel van overlast op de langere termijn. We combi-

neren deze inzet met de aanpak op straat. Dat betekent dat mensen die door een combinatie van factoren overlastgevend gedrag vertonen niet alleen worden aangesproken of weggestuurd, maar ook in beeld worden gebracht en waar mogelijk worden begeleid. • Duidelijke regels stellen en handhaven binnen opvangvoorzieningen: Het Leger des Heils investeert in duidelijke opvangregels voor de locatie in de Wagenstraat die kenbaar zijn bij cliënten. De aanwezige beveiligers bij de locatie zijn in 2025 opgeschaald. De tuin van de locatie van het Leger des Heils in de Wagenstraat is aangepakt om geluidsoverlast te beperken en te vergroenen. • Haagse Hosts zijn aanwezig in de Wagenstraat, Doubletstraat en Geleenstraat: Haagse Hosts vangen signalen op, voorkomen escalaties en het fungeren als aanspreekpunt voor bewoners, ondernemers en bezoekers om de overlast te verminderen. Vanuit ondernemers in de Wagenstraat horen we positieve ervaringen over de inzet en het de-escalerende effect dat de Hosts verzorgen, wat leidt tot een afname van overlast vanuit bijvoorbeeld onbegrepen gedrag. De Haagse Hosts zijn snel te bereiken via een PIKET-lijn, die we in het huidige kwartaal nog extra onder de aandacht zullen brengen in de wijk via een koffiekar. De Haagse Hosts staan in goed contact met het Leger des Heils, de handhavingsorganisatie en de politie.

• Aandacht voor doorstromen van arbeidsmigranten: In de winterperiodes 2024/2025 heeft Stichting Barka een vast spreekuur gehouden in de dagopvang aan de Wagenstraat, met als doel om via intakegesprekken EU-arbeidsmigranten beter te begeleiden naar werk of terugkeer naar het thuisland. Tijdens deze pilot bleek dat er meer flexibele inzet nodig was om deze doelgroep te bereiken. Stichting Barka bezoekt daarom structureel en op verschillende tijdstippen de dagopvang. • Shelter070: In april 2026 is aan de Binckhorstlaan een nachtopvangvoorziening geopend voor dak- en thuisloze mensen, die buiten slapen en, door een combinatie van factoren, overlastgevend gedrag vertonen. Deze nachtopvangvoorziening is onderdeel van het actieplan Perspectief voor overlastgevende buitenslapers en omgeving (RIS324508), dit betreft een pilot van zes maanden. • Tweede dagopvang locatie buiten het centrum om de druk op het centrum te verlichten: Het realiseren van een tweede dagopvanglocatie buiten het centrum van de stad heeft hoge prioriteit. De verwachting is dat dit kan leiden tot minder toeloop bij de dagopvang aan de Wagenstraat, wat een deel van de overlast kan verminderen. Het streven is om deze opvang in Q4 2026 te realiseren.

Momenteel wordt gezocht naar een geschikte locatie, waarbij wordt bekeken of de tweede dagopvang kan gecombineerd worden met de permanente locatie voor de Winterkouderegeling (WKR) en de nieuwe voorziening aan de Binkhorstlaan. Hierdoor kan de dagopvang aan de Wagenstraat in eerste plaats zich weer focussen op rechthebbenden uit de Haagse regio die bekend zijn bij het dak- en thuislozenloket. • Pilot zorg- en wekrondes: Van juli 2025 tot en met januari 2026 hebben zes zorg- en wekrondes plaatsgevonden in het centrum van de stad. Hierbij zijn door een integraal, outreachend team locaties bezocht waarover veel meldingen waren gedaan van dak- en thuisloze mensen die structureel en langdurig in de buitenruimte verblijven. De inzet was gericht op het in beeld brengen van personen, het bieden van hulp en ondersteuning en het aanpakken en voorkomen van overlast voor de omgeving. Na afloop van de pilot is geconcludeerd dat het waardevol is dat een multidisciplinair outreachend team samenwerkt om perspectief te bieden aan mensen die buiten slapen en, door een combinatie van factoren, overlastgevend gedrag vertonen. Deze inzet is echter niet alleen in de vroege ochtend nodig.

Als onderdeel van het actieplan Perspectief voor overlastgevende buitenslapers en omgeving is daarom bepaald dat een multidisciplinair team structureel en op de momenten dat dit nodig is wordt ingezet, zodat zowel vanuit zorg als handhaving (gezamenlijk en effectief kan worden opgetreden. De politie treedt op wanneer er sprake is van strafbare feiten en (dreigende) verstoring van de openbare orde.

4.3 Veiligheid De gemeente staat voor een duidelijke en stevige lijn: overlastgevend en strafbaar gedrag wordt niet getolereerd. Wanneer er sprake is van overlast door drugs- of alcoholgebruik, straatdealers, vernieling, bedreiging, intimidatie, geweld of andere strafbare feiten wordt er opgetreden. De problematiek in het Oude Centrum is complex. Daarom is een brede en integrale aanpak opgezet waarin repressie en preventie elkaar versterken. Het doel is om overlast en criminaliteit terug te dringen, waar nodig de openbare orde te herstellen en het veiligheidsgevoel van bewoners, ondernemers en bezoekers te vergroten. Binnen de aanpak wordt er in lijn met de motie ‘Stop drugsoverlast Oude Centrum’ (RIS324881) extra ingezet op het terugdringen van straatdealen en drugsgebruik. De inzet is gericht op het voorkomen dat situaties uit de hand lopen en dat overlast zich verder opbouwt. We realiseren ons dat de capaciteit van politie en handhaving niet onbeperkt is en uitdagingen kent. De beschikbare inzet is gericht op de plekken en momenten waar deze het meeste effect heeft. Om de overlast en strafbare feiten aan te pakken worden verschillende maatregelen en bevoegdheden ingezet: • Toezicht, handhaving en gerichte acties: In het Oude Centrum wordt ingezet op intensief toezicht en handhaving.

Door middel van gerichte controles en acties op hotspotlocaties treden politie en handhaving op tegen verschillende vormen van overlast en strafbaar gedrag. In het Oude Centrum vindt jaarlijks een Integrale Handhavingsactie plaats. Daarnaast organiseert de politie actiemomenten waarbij de focus ligt op de repressieve aanpak van drugsoverlast en drugsgebruik, verkeersacties en extra inzet op jeugdoverlast en fatbikes. • Cameratoezicht: In het Oude Centrum zijn meerdere openbare orde camera’s aanwezig. Deze worden proactief uitgekeken door de politie om overlast sneller te signaleren en op te treden. • Gebiedsverboden: De burgemeester heeft de bevoegdheid om notoire overlastplegers een gebiedsverbod te geven voor een bepaalde periode (bijv. een maand of drie maanden). Dit middel wordt ook met enige regelmaat ingezet. De overlastplegers worden waar nodig aangemeld en besproken in het Zorg- en Veiligheidshuis waarbij integraal wordt bekeken welke zorg- en/of hulpverlening aangeboden kan worden en of er nog andere mogelijkheden zijn om de situatie van de betreffende persoon te verbeteren. • Gebiedsontzegging: Bij openbare orde verstorende handelingen heeft de politie sinds 1 januari 2026 de bevoegdheid gekregen om een gebiedsontzegging voor 24 uur op te leggen.

Op dit moment wordt hiervoor het handelingskader voorbereid en - naar verwachting – gebruiken zij vanaf de zomer deze nieuwe bevoegdheid. Deze maatregel maakt het mogelijk om bij openbare orde verstorende handelingen direct een tijdelijk verbod op te leggen voor het betreden van een aangewezen gebied. • Aanpak jonge straatdealers: Voor jonge straatdealers tot 27 jaar wordt de last onder dwangsom ingezet. Binnen de aanpak ‘Last onder dwangsom jonge straatdealers’ ontvangen jonge straatdealers een last onder dwangsom. Jongeren aan wie een last onder dwangsom is opgelegd moeten pas een dwangsom betalen als zij opnieuw handelen in drugs op straat. Daarnaast worden deze jongeren aangemeld bij de Persoonsgerichte Aanpak (PGA), waarbij integraal wordt bekeken welke zorg, begeleiding of interventie nodig is. • Softdrugs-, alcohol- en bedelverbod: Deze verboden zijn in dit gebied van kracht waardoor politie en de handhavingsorganisatie waar nodig handhavend kunnen opgetreden. • Aanpak onveilige plekken: Vanuit de Veilig Over Straat (VOS) aanpak van de gemeente Den Haag, wordt gekeken naar fysieke aanpassingen in de openbare ruimte, die zich met name richt op het vergroten van de veiligheidsbeleving van vrouwen. Locaties in het Oude Centrum, zoals het Helena van Doeverenplantsoen en de Glasblazerstraat worden hier ook in meegenomen.

• Outreachend jongerenwerk en straatcoaches: Jongerenwerkers en straatcoaches zijn actief op plekken waar overlast van jongeren plaatsvindt. Zij staan in contact met jongeren en spreken hen zo nodig aan op ongewenst

gedrag. Ook kijken jongerenwerkers en straatcoaches naar hulpvragen van jongeren. De inzet van straatcoaches stopt per 31 mei 2026 vanwege aflopende middelen. • Het eerder vastgestelde actieplan Perspectief voor overlastgevende buitenslapers en omgeving (RIS324508) zal naar verwachting bijdragen aan het bevorderen van de leefbaarheid en veiligheid in de stad, waaronder het Oude Centrum.

5. Stakeholders Om de Integrale Aanpak tot een succes te maken is de inzet van, en samenwerking met alle stakeholders in het gebied nodig. Daarom is er een stakeholderanalyse gemaakt. We hebben hierbij specifieke aandacht voor het betrekken van de (met name horeca-) ondernemers in de winkelstraten in het gebied (Boekhorststraat, Wagenstraat, Gedempte Burgwal en Dunne Bierkade). • Bewoners en de wijkorganisatie het Oude Centrum • Ondernemers en BIZ-en • Exploitanten sekswerkramen • Sekswerkers • Politie • Haagse Host • Straatcoaches • Dak- en thuisloze personen • Stichting Jeugdwerk (jongerenwerk/opbouwwerk) • Horecastewards • Johan de Witt College • Staedion • Leger des Heils • Reakt • Wijkz • Stichting Barka • Zuidwalschool

6. Participatie en communicatie Om goed te kunnen sturen, is het belangrijk dat we weten wat er speelt in de wijk. Daarom zijn we zichtbaar en bereikbaar. We zijn aanwezig op straat, spreken bewoners en ondernemers en blijven in contact met partners. Dat doen we op verschillende manieren. Er zijn vaste momenten waarop bewoners en ondernemers ons kunnen spreken, maar ook veel informele contacten in de wijk. Juist die combinatie zorgt ervoor dat signalen snel worden opgepakt. We luisteren niet alleen, maar doen ook iets met wat we horen en geven bewoners hierover een terugkoppeling. Signalen uit de wijk gebruiken we om de aanpak te verbeteren en aan te passen waar dat nodig is. Zo blijft de aanpak aansluiten op wat er echt speelt. Met de verschillende partijen in de wijk is een overlegstructuur besproken en opgesteld. We bouwen voort op de structuren die er al bestaan in de wijk en hebben deze versterkt. We maken duidelijke afspraken, delen informatie en stemmen regelmatig af. Alleen zo zorgen we dat inzet elkaar versterkt en niet langs elkaar heen loopt.

Al geruime tijd intensiveren we de dialoog met de wijk met bijvoorbeeld wekelijkse inloopspreekuren en een maandelijkse nieuwsbrief. Met elkaar blijven we tijdens de uitvoering van de aanpak in gesprek en scherpen we deze samen aan waar dit nodig is. Wekelijks: Wekelijks zullen medewerkers van het stadsdeel Centrum inloopspreekuren organiseren op verschillende locaties in het Oude Centrum, zoals het kantoor van Wijkorganisatie Het Oude Centrum, in de Helena, op de Boekhorststraat en in Chinatown. Door op deze plekken aanwezig te zijn, blijven we toegankelijk voor een brede groep bewoners en ondernemers. We realiseren ons dat er soms tegenstrijdige belangen zijn. Daarom is de gemeente zichtbaar en bereikbaar op meerdere locaties in de wijk, zodat iedereen die dit wil kan meedenken en meepraten. Maandelijks: Maandelijks vindt er overleg plaats met de vertegenwoordig van bewoners en ondernemers over de voortgang. Ook is het voor de werkgroepen mogelijk om agendapunten te agenderen. De uitkomsten van deze overleggen en eventuele aanvullingen vanuit de gesprekken in de wijk vormen de basis voor een maandelijkse nieuwsbrief. Ook besteden we hier aandacht aan participatie trajecten in de wijk en het verbinden van organisaties. Kwartaal: Het kwartaaloverleg is het overleg tussen alle partners in de wijk en vertegenwoordiging van bewoners en ondernemers.

Om dit overleg goed voor te bereiden vragen we twee weken van tevoren agendapunten voor dit overleg bij alle stakeholders. Halfjaarlijks: Dit overleg is bedoeld om breed in de wijk een terugkoppeling te geven over de voortgang. Er is behoefte om op thema’s samen te werken, dit willen we voor deze bijeenkomsten faciliteren. Ook willen we vaker een podium bieden aan bewoners en ondernemers in de wijk voor initiatieven en inzichten. Naast de structurele overleggen zijn er ook incidentele overleggen en contacten, zoals: • 1-op-1 contacten met bewoners en ondernemers • Inrichten spreekuren (bijvoorbeeld met wijkagent en gemeente) • Wijkcommunicatie (bewonersbrieven, wijkkrant, social media)

7. Sturing, monitoring, voortgang en evaluatie We houden continu in de gaten wat er gebeurt in de wijk. Dat doen we met cijfers én met signalen van bewoners, ondernemers en partners. Zo krijgen we een compleet beeld van wat werkt en wat aandacht nodig heeft. Als 0-meting gebruiken we onder andere de uitkomsten van de gehouden enquête voor het opstellen van de wijkagenda (voorjaar 2024) en bestaande databronnen zoals de veiligheidsmonitor. Om inzicht te krijgen in de voortgang van deze aanpak houden tijdens juni 2026 een enquête onder de bewoners en ondernemers in het gebied. We verkrijgen hierdoor inzicht in de positieve of negatieve ontwikkelingen in de buurt. Tussentijds zullen we elk half jaar in de wijk de voortgang bespreken met bewoners, ondernemers, de bewonersorganisatie en andere stakeholders in de wijk. Daarnaast vindt er periodiek een afstemmingsoverleg plaats tussen gemeente, politie en handhaving waarbij op specifieke thema’s de inzet wordt bepaald en kan worden bijgestuurd. We werken aan samenhang, zorgen voor vaste gezichten vanuit de gemeente, behouden wat werkt en passen aan of vullen aan waar nodig, met de beschikbare mogelijkheden. De wijkmanager Oude Centrum is aanspreekpunt voor bewoners en ondernemers. De wijkmanager voert regie op de integrale aanpak. De wijkmanager doet dit onder andere in samenspraak met de veiligheidsregisseur.

We sturen actief op de uitvoering. Dat betekent dat we niet afwachten, maar ingrijpen als dat nodig is. Als iets niet werkt, passen we de aanpak aan. Als de situatie daarom vraagt, intensiveren we de inzet.

8. Risico’s en beheersmaatregelen Risico

Beheersmaatregel

De samenhang ontbreekt of samenwerking hapert in de uitvoering van acties.

We waarborgen een actieve regie vanuit de gemeente.

De inzet op veiligheid, leefbaarheid en zorg sluit niet op elkaar aan.

We zorgen voor een regelmatige afstemming tussen de verschillende uitvoerende partijen.

De aanpak van overlast resulteert in een vermindering op locatie, maar een verhoging van overlast op een andere locatie (‘waterbed effect’).

We ontvangen actief signalen uit de wijk via de nieuwe overlegstructuur. Op basis van deze signalen kunnen we waar nodig de aanpak op locaties aanpassen.

De verwachtingen in de wijk zijn te hoog en bewoners voelen zich niet gehoord.

We verzorgen duidelijke en transpartante communicatie over keuzes. De regie op de uitvoering verzorgt momenten van reflectie en gezamenlijke aanscherping van acties met de wijk.

Er is onvoldoende capaciteit voor de inzet.

We bouwen voort op bestaande middelen en verscherpen de inzet, ook met betere afstemming tussen verschillende soorten acties. We prioriteren op hotspots in de wijk.

Er is een lage opkomst bij bijeenkomsten en signalen uit de wijk zijn moeilijk te vergaren.

We waarborgen verschillende vormen van contact, online en offline, om de wijk in zijn diversiteit te bereiken en mee te nemen.

Signalen worden niet opgepakt en het vertrouwen in de wijk neemt af.

We waarborgen korte lijnen en duidelijke opvolging. Via de nieuwe overlegstructuur wordt open gecommuniceerd en zichtbaar resultaat laten zien.

9. Financiën De uitvoering van het actieplan vindt plaats binnen een combinatie van bestaande middelen en tijdelijk beschikbaar gestelde extra middelen. Door bestaande middelen gerichter in te zetten op plekken waar de druk het hoogst is, behalen we meer effect. Dit vraagt om scherpe keuzes in waar en hoe we onze inzet doen. Door te focussen op specifieke gebieden en beter samen te werken, voorkomen we dat inzet versnipperd raakt. De financiering van een tweede dagopvang en de huidige inzet van de Haagse Host zijn geen reguliere middelen, maar zijn al opgenomen in de gemeentelijke begroting en zijn gekoppeld aan de looptijd van het actieplan (tot en met eind 2027). Dit betekent dat de huidige inzet na afloop niet vanzelfsprekend kan worden voortgezet. Als voorzetting of opschaling na 2027 nodig is om de doelen te bereiken, vraagt dat om tijdige besluitvorming over financiering.

10. Tot slot Dit is geen eindpunt. We zijn het afgelopen jaar een route ingeslagen met een integrale aanpak. Gerichter, samen en met meer focus op wat er echt speelt in de wijk. Door inzet te richten op de plekken waar de druk het grootst is, door duidelijk te zijn in wat wel en niet kan en door tegelijkertijd te investeren in oplossingen voor mensen zelf. Dat vraagt om keuzes. We kunnen niet overal tegelijk zijn en niet alles in één keer oplossen. Maar door gericht te werken en vol te houden, maken we stap voor stap zichtbaar verschil. Dat verschil moet merkbaar zijn in de wijk. Minder overlast op straat. Meer rust en overzicht. Bewoners en ondernemers die zien dat meldingen worden opgepakt en dat er wordt ingegrepen waar dat nodig is. We blijven kijken naar wat er gebeurt, luisteren naar signalen uit de wijk en sturen bij waar nodig. Wat werkt, zetten we door. Wat niet werkt, passen we aan. Deze aanpak vraagt om inzet van iedereen die bij de wijk betrokken is. Van bewoners en ondernemers, van partners in de wijk en van de gemeente zelf. Door samen te werken en verantwoordelijkheid te nemen, zorgen we dat deze aanpak effect heeft. Dit is geen tijdelijke inzet, maar een manier van werken die we vasthouden. Het Oude Centrum is niet af. Maar het is wel in beweging. En die beweging zetten we door - zichtbaar en blijvend.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17062827/1