RIS325484 Brief RC aan weth Financiën inz Jaarrekening 2025

RekeningencommissieTyp tekstTyp tekst

078

Retouradres Spui 70 2511 BT Den Haag

Ons kenmerk

RIS325484

Wethouder Financiën, Cultuur & Economische ontwikkeling mevrouw S. Bruines

Contactpersoon Telefoonnummer

070 – 3533 550 Bijlage

Datum

28 mei 2026 Onderwerp

Onderzoek jaarrekening 2025

Geachte mevrouw Bruines, De Rekeningencommissie heeft onderzoek gedaan naar de programmarekening 2025 van de gemeente Den Haag (RIS325176) en daarover in haar vergaderingen van 13 en 28 mei beraadslaagd. De commissie heeft de bevindingen uit de interimcontrole en de eindejaarscontrole in haar onderzoek betrokken, zoals deze zijn weergegeven in de board letter van de Accountantsorganisatie (RIS323713) en het accountantsverslag (RIS325166). In het kader van haar onderzoek wil de Rekeningencommissie onderstaande onderwerpen met u bespreken. De commissie nodigt u hiertoe uit op woensdagmiddag 3 juni 2026. in de commissiezaal. De richttijd voor de aanvang van de bespreking met u is 14:30 uur. Sinds enkele jaren vraagt de Rekeningencommissie de aandacht van het college voor de verbetering van de interne beheersing. Gedurende de afgelopen jaren is geconstateerd dat de interne beheersing van de gemeente Den Haag ieder jaar was verbeterd ten opzichte van het voorgaande jaar. Ook dit jaar zijn weer meer resultaten zichtbaar van de geïntensiveerde aandacht voor de interne beheersing. In de board letter 2025 (RIS323713) wordt geconstateerd dat de voortgang redelijk voortvarend is, gezien de omvang van de gemeente en de complexiteit en onderlinge samenhang van processen.

De Rekeningencommissie complimenteert het college met de gestage verbetering van de interne beheersing die in deze collegeperiode is gerealiseerd. In deze context wil de Rekeningencommissie enkele bevindingen uit haar onderzoek naar de jaarrekening 2025 met u bespreken.

1.

Rechtmatigheidsverantwoording

Voor het eerst sinds de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording in 2023 bleef het totaal aan onrechtmatigheden in 2025 onder de verantwoordingsgrens. Gezien de inspanningen die afgelopen jaren zijn geleverd om de rechtmatigheid te verbeteren is dit een mooie uitkomst. De beheersing van rechtmatigheid is naar het oordeel van de Rekeningencommissie echter nog voor verbetering vatbaar. Net als in voorgaande jaren betreft het grootste deel van de geconstateerde onrechtmatigheden het inkoopproces, al is de omvang ervan dit jaar wel afgenomen. Dit blijft dus een aandachtspunt, temeer omdat de accountant de dossiervorming bij Europese aanbestedingen als ontoereikend beoordeelt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

T 070 - 353 3550 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag

Verder komt uit de accountantscontrole dat het college geen actueel inzicht heeft in de rechtmatigheid van de eigen uitgaven. Dit inzicht wordt pas vér na afloop van het boekjaar verkregen. De Rekeningencommissie is van mening dat de rechtmatigheidsverantwoording ook bedoeld is om ervoor te zorgen dat rechtmatigheid continu wordt beheerst. Wij vragen u hiertoe passende maatregelen te treffen. Net als vorig jaar wijst de accountant erop dat de gemeente geen specifiek beleid heeft om misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan bij de uitvoering van de Wet inburgering 2021, waarvoor door de gemeente een specifieke uitkering van het rijk wordt ontvangen (een zogenoemde SiSa-regeling). Een dergelijk beleid is volgens de SiSa-verantwoordingsvoorschriften wel vereist. De Rekeningencommissie vraagt het college uiterlijk bij de komende begroting hiervoor een concreet plan uitgewerkt te hebben.

2. Verbeterpunten interne beheersing Het aantal specifieke uitkeringen dat de gemeente ontvangt om rijksbeleid uit te voeren is dit jaar toegenomen tot 67. Deze zogenoemde SiSa-regelingen dienen allemaal afzonderlijk door de accountant te worden gecontroleerd. De meeste dossiers worden inmiddels tijdig ter controle aangeleverd, maar de kwaliteit van een substantieel aantal daarvan is nog onvoldoende. Bij meer dan 30 regelingen bleken correcties nodig vanwege onjuistheden of inconsistenties. De Rekeningencommissie vraagt u de interne controle op specifieke uitkeringen te intensiveren zodat de SiSa-cijfers juist en volledig worden aangeleverd en de accountantscontrole niet onnodig wordt vertraagd. Graag vernemen wij welke acties het college hiertoe neemt. Vorig jaar heeft de accountant aandacht gevraagd voor de aanwezigheid van prestatieverklaringen in de administratie. Ondanks de aandacht voor het maken van centrale afspraken daarover, blijkt ook dit jaar dat te veel prestatieverklaringen niet vlot in dossiers zijn te vinden. De Rekeningencommissie benadrukt dat het monitoren van de naleving van gemaakte afspraken essentieel is om daadwerkelijk een plan-do-check-act-cyclus te bereiken. Wij vragen het college erop te sturen dat prestatieverklaringen bij de volgende jaarrekeningcontrole in de administratie aanwezig zijn.

De jaarrekeningcontrole leverde een groot aantal bevindingen en correcties op in het fysiek domein. Het systeem voor de facturering van bouwleges functioneerde ook in 2025 nog niet naar behoren: de koppeling tussen de systemen voor aanvragen en facturen werkte niet. Daardoor kon een bedrag van bijna € 10 miljoen aan bouwleges niet tijdig worden gefactureerd. De Rekeningencommissie wil door het college worden geïnformeerd welke maatregelen zijn genomen om het technische probleem op te lossen en welke maatregelen het college heeft genomen om het financiële risico dat de gemeente loopt als gevolg van deze automatiseringsproblemen te ondervangen. Uit de jaarrekeningcontrole kwam ook naar voren dat voor afzonderlijke grondexploitaties geen eenduidige systematiek wordt gehanteerd voor het inschatten van financiële risico’s of het begroten van plankosten. De Rekeningencommissie vraagt het college dit te uniformeren, zodat de risico’s voor de raad beter te wegen en met elkaar te vergelijken zijn. Veel van de administratieve tekortkomingen waren terug te voeren op het vertrek van ervaren medewerkers. Dit is ook binnen het sociaal domein geconstateerd. De Rekeningencommissie wil worden geïnformeerd hoe de kennisoverdracht bij personeelswisselingen gemeentebreed is geborgd, met bijzondere aandacht voor beheersingsaspecten.

Wij vragen u als systeemverantwoordelijke voor het financieel beheer te borgen en erop toe te zien dat de aandacht voor de interne beheersing binnen het fysiek domein niet verslapt en dat specifiek bij personeelswisselingen de kennisoverdracht wordt geborgd.

2/3

Gemeente Den Haag

3. Verantwoordelijkheden en regie binnen de administratieve organisatie In de vorige raadsperiode heeft de Rekeningencommissie constructieve gesprekken gevoerd met het college over de bestuurlijke verantwoordelijkheidsverdeling, bijvoorbeeld ten aanzien van het beheer van grondexploitaties of naar aanleiding van de rechtmatigheidsverantwoording. Voor wat betreft de ambtelijke verantwoordelijkheidsverdeling constateerde de accountant vorig jaar bij de jaarrekeningcontrole 2024 dat in de verhouding tussen de dienst Bedrijfsvoering en de overige diensten de desbetreffende actoren niet altijd gelijkluidende opvattingen hadden over het eigenaarschap van verantwoordelijkheden. Voorbeelden hiervan waren het contractbeheer, Europese aanbestedingen en het beheer van bestemmingsreserves. De Rekeningencommissie constateert ook dit jaar dat de toewijzing van verantwoordelijkheden en het toezicht en de sturing op naleving ervan nog steeds een actueel thema is, bijvoorbeeld bij het aanleveren van gegevens voor balansposten voor de jaarrekeningcontrole waarvoor meerdere gemeentelijke diensten verantwoordelijk zijn. Hier lijkt centrale regie te ontbreken, waardoor de accountant de informatie vaak onvolledig, inconsistent of gefragmenteerd ontvangt. Daardoor liep de accountantscontrole uit en waren extra correcties nodig.

De Rekeningencommissie wil daarom dat de verantwoordelijkheid voor balansposten waar meerdere diensten bij zijn betrokken expliciet op één plek wordt belegd.

4. Indicatoren in de jaarrekening De gemeente Den Haag gebruikt indicatoren als middel om te kunnen sturen op beleidsdoelstellingen. Indicatoren geven ontwikkelingen binnen een programma of beleidsveld in cijfers weer. Aanvullend op de reguliere accountantscontrole onderzoekt de Accountantsorganisatie jaarlijks de aansluiting van indicatoren met de brongegevens, zoals opgenomen in de controleverordening (artikel 3). Ook dit jaar blijkt dat bij een substantieel deel van de onderzochte indicatoren de bron foutgevoelig of niet eenduidig is, bijvoorbeeld een Excel-bestand waarop veel bewerkingen worden gedaan. De Rekeningencommissie vraagt het college daarom opnieuw om alternatieven hiervoor te onderzoeken om te voorkómen dat indicatoren met manipuleerbare bronnen gebruikt blijven worden. In zes gevallen komt de bronwaarde niet overeen met de waarde die in de programmarekening is verantwoord. Ook komt het voor dat van een verantwoorde indicator geen bron beschikbaar blijkt te zijn. Tenslotte worden afwijkingen van meer dan 10% in 14 gevallen niet toegelicht, terwijl dit wel zou moeten. De Rekeningencommissie heeft het college in voorgaande jaren herhaaldelijk gevraagd de betrouwbaarheid van indicatoren en de volledigheid van de informatie daarover in de jaarrekening te verbeteren. Graag vernemen wij van u hoe dit bij de volgende jaarrekening wordt bewerkstelligd.

Voor de volledigheid deelt de commissie mee dat een samenvatting van de bespreking zal worden betrokken bij het eindrapport van de Rekeningencommissie over haar onderzoek naar de jaarrekening 2025. Namens de Rekeningencommissie, de secretaris,

de voorzitter,

J. van Duijn

mevr. L van de Voort.

3/3