RIS325446 Rapportage GAD-onderzoek indicatoren 2025

Rapport onderzoek indicatoren 2025

GAD/2026.72 RIS325446 21 mei 2026 Spui 70, 2511 BT Den Haag secretariaatgad@denhaag.nl www.denhaag.nl 1/13

Inhoudsopgave Inleiding Onderzoek aansluiting indicatoren Opvolging van onze aanbevelingen Tenslotte Bijlage: Bevindingen indicatoren 2025

3 5 8 9 10

2/13

Inleiding Indicatoren ondersteunen sturing op beleidsdoelen Sturing op beleidsdoelstellingen vindt binnen de gemeente Den Haag mede plaats door middel van indicatoren. Indicatoren worden jaarlijks vastgesteld door de gemeenteraad. De indicatoren worden verantwoord in de betreffende programmateksten van de programmarekening. In de programmarekening 2025 zijn 195 indicatoren opgenomen (2024: 208 indicatoren), onderverdeeld naar de volgende soort indicatoren: Soort indicator Doel

Aantal indicatoren in Programmarekening 2025

Voortgang van gemeentelijk beleid laten zien

22

Effectindicatoren Gerelateerde effecten in de samenleving laten zien

58

Topindicatoren

Informatie geven over ontwikkelingen in output en/of effecten van een programma of product

10

Beleidsindicatoren Verplichte indicatoren door het Rijk, vooral ter vergelijking met andere gemeenten

32

Kengetallen

73

Prestatieindicatoren

Totaal

Betreffen maatschappelijke ontwikkelingen waarop de gemeente Den Haag geen directe invloed kan uitoefenen

In dit rapport onderzoeken wij de aansluiting tussen de waarde van de indicatoren in de programmarekening 2025 met de begroting 2025, de programmarekening 2024 en de brongegevens van 2025. Doel en reikwijdte onderzoek In artikel 3 van de controleverordening van de gemeente Den Haag is opgenomen dat de GAD in het accountantsverslag aandacht besteedt aan bestuurlijk relevante kengetallen en indicatoren. Wij vullen deze bepaling jaarlijks op de volgende wijze in: • •

Wij geven een analyse en toelichting op de voorgeschreven zes BBVkengetallen in ons accountantsverslag 2025. We voeren specifiek onderzoek uit op de bestuurlijk relevante indicatoren uit de programmarekening 2025 in de vorm van een overige opdracht, waarover wij in deze rapportage de Rekeningencommissie informeren. Dit onderzoek is geen accountantscontrole.

Wij hebben op 20 november 2024 een schriftelijk voorstel (GAD2024.99) gedaan aan de Rekeningencommissie. In deze brief hebben wij aangegeven dat wij vanaf 2024 deze opdracht uitvoeren in een driejarige cyclus. Een belangrijke reden was de relatief grote tijdsinzet voor de gemeentelijke organisatie en de GAD, terwijl de onderzoeksbevindingen redelijk gelijk waren. Jaarlijks onderzoeken wij de verplichte beleidsindicatoren zoals voorgeschreven door de commissie BBV en opgenomen in de ‘Regeling beleidsindicatoren gemeenten’, waarbij de gemeente een eigen bron hanteert. Wij onderzoeken de overige indicatoren over drie jaren verspreid.

195

3/13

Voor deze meerjarige onderverdeling hanteren wij drie categorieën waaronder voor 2025 ‘Bestuur’. Over 2024 hebben wij de categorie ‘Milieu’ onderzocht. Over 2026 onderzoeken wij tenslotte de categorie ‘Maatschappij’. Tijdens de bespreking van onze rapportage over het onderzoek Indicatoren 2024, heeft de Rekeningencommissie ingestemd met deze verdeling over de jaren. Voor 2025 gaat het om 69 indicatoren. In de bijlage is de selectie voor 2025 opgenomen. Voor de onderzochte 69 indicatoren hebben wij de volgende vragen beantwoord: 1.

Sluiten de waarden van de indicatoren in de programmarekening 2025 aan met: a. de programmabegroting 2026-2029; b. de programmarekening 2024; c.

de brongegevens 2025?

2. Zijn de afwijkingen tussen realisatie en begroting van >10% toegelicht? Daarnaast besteden wij aandacht aan de opvolging door de gemeente van onze aanbevelingen uit het onderzoek uit 2023.

4/13

Onderzoek aansluiting indicatoren Dit hoofdstuk geeft inzicht in de aansluitingen van de gerapporteerde én onderzochte 69 indicatoren in de programmarekening 2025 met: • • •

De begroting 2025. De programmarekening 2024. De brondocumentatie.

Tevens hebben wij onderzocht of indicatoren met een afwijking van 10% of hoger tussen begroting en realisatie in 2025 zijn toegelicht in de programmarekening 2025. Deze toelichting is verplicht volgens artikel 3:4 lid 6 van de Algemene verordening financieel beheer en beleid Den Haag 2026.

Uit onze werkzaamheden komt het volgende naar voren: 1.

Begrote waarde 2025 in programmarekening sluit aan met begrote waarde 2025 in programmabegroting 2025-2028 én programmabegroting 2026-2029

46

2. Begrote waarde sluit niet aan met begrote waarde in programmarekening 2025

1

3. Waarde in begroting betreft meest recente peildatum

22

Totaal

69

Aanlevering brondocumentatie en realisatie De aanlevering van de brondocumentatie en realisatie heeft plaatsgevonden op twee momenten in de periode april – mei 2026, waarbij de programmacoördinatoren van de gemeentelijke organisatie na het eerste aanlevermoment van de GAD feedback ontvingen over de aanlevering. Aansluiting met de begroting 2025 Voor het aansluiten van de begrote waarde van 2025 met de programmarekening zijn wij uitgegaan van de meest recente programmabegroting 2026-2029. Wij hebben de begrote waarden van 2025 uit de programmarekening 2025 tevens aangesloten met de begrote waarden 2025 in de programmabegroting 2025-2028, om vast te stellen dat de begrote waarden niet tussentijds gewijzigd zijn. De Rekeningencommissie heeft eerder aangegeven dat tussentijdse wijzigingen niet wenselijk zijn, vanwege het sturingskarakter van een indicator in de begroting. Het college heeft bevestigd dit verzoek te zullen opvolgen. De opvolging van dit verzoek wordt in het volgende hoofdstuk behandeld.

De indicator die niet aansluit met de begroting 2025 (aantal bij 2.) betreft ‘Gemiddelde WOZ-waarde’. In de programmarekening 2025 is de waarde per peildatum gewijzigd ten opzichte van de programmabegroting 2026-2029. Van de 22 indicatoren waarbij de begrote waarde alleen aansluit met de begroting 2026-2029 is in alle gevallen sprake van een beleidsindicator of kengetal die de stand van zaken per de meest actuele peildatum aangeeft. Deze hoeven niet te worden begroot, zie ook bijlage 2 van de programmarekening 2025, vanwege de beperkte mate van invloed van de gemeente op de realisatie van deze indicatoren. Een voorbeeld hiervan is het kengetal “Aantal overnachtingen bij particulieren (informele overnachting zoals Airbnb)”, waar elk jaar de waarde van de meest actuele peildatum is opgenomen.

5/13

Onderzoek aansluiting indicatoren Programmabegroting 2025-2028:

De indicator met een waarde in de programmarekening 2025 over 2024 maar niet in de programmarekening 2024 betreft ‘Nieuwbouw’. De 8 indicatoren zonder vergelijkende cijfers betreffen kengetallen waarvoor vanwege de systematiek alleen de waarden van de meest actuele peildatum worden opgenomen.

Programmabegroting 2026-2029:

Aansluiting met de brondocumentatie De cijfers achter de indicatoren zijn afkomstig uit verschillende soorten brondocumenten. Dat kunnen landelijke cijfers zijn, rapporten van externe partijen, interne registraties of andere resultaten. Voor iedere indicator in de selectie maken wij de aansluiting tussen de brondocumentatie en de realisatie in de programmarekening 2025, zodat duidelijk is hoe de informatie tot stand komt en of deze op een consistente manier is overgenomen. Uit onze werkzaamheden komt het volgende naar voren:

Programmarekening 2025:

1.

Aansluiting met de programmarekening 2024 Voor het aansluiten van de gerealiseerde indicatorwaarde 2024 in de programmarekening 2025 zijn wij uitgegaan van de programmarekening 2024. Hiermee stellen wij vast dat deze gerealiseerde cijfers niet aangepast zijn. Uit onze werkzaamheden komt het volgende naar voren: 1.

Waardes sluiten aan

60

2. De indicator heeft een waarde over 2024 in de programmarekening 2025, maar niet in de programmarekening 2024

1

3. Geen vergelijkende cijfers opgenomen

8

Totaal

69

Bron sluit aan met waarde in programmarekening 2025

41

2. Bron sluit aan met waarde in programmarekening 2025, maar bron is onzeker

12

3. Bron sluit niet aan met waarde in programmarekening 2025

6

4. Geen bron en/of indicator beschikbaar

10

Totaal

69

De waarde van een indicator kan wel of niet aansluiten met de beschikbare brondocumentatie (aantallen bij 1. of 3.). Soms is de aard van de bron zodanig dat de waarde van de indicator foutgevoelig is. Dan is onze uitkomst ‘Bron sluit aan met waarde in programmarekening 2025, maar bron is onzeker’ (antwoord 2.). De waarde van de indicator sluit wel aan met de bron, maar wij kunnen niet vaststellen of de totstandkoming betrouwbaar is. 6/13

Onderzoek aansluiting indicatoren Deze situatie doet zich bijvoorbeeld voor wanneer de waarde van de indicator op complexe wijze in Excel wordt berekend, soms met grote databestanden vanuit systemen waarbij selecties en/of (veel) bewerkingen worden toegepast. Dit in tegenstelling tot de waarde van een indicator die wel rechtstreeks te herleiden is uit een systeem of een externe bron. De 6 indicatoren die niet aansluiten met de bron hebben betrekking op 1 indicator ‘Nieuwbouw’, waarbij er wel sprake is van een bron, maar niet van een realisatie in de programmarekening 2025 en 5 indicatoren bij programma 14 ‘Stadsdelen, integratie en dienstverlening’ die niet aansluiten met de aangeleverde bron. Afwijkingen begroting en realisatie programmarekening 2025 >10% toegelicht In de vergadering van de Rekeningencommissie op 29 mei 2024 (RIS319008) bij de bespreking van onze rapportage over 2023 is het volgende besproken: •

Toelichten van afwijkingen >10%: De Rekeningencommissie vraagt het college een voorstel te doen om dit vast te leggen in de financiële verordening.

Wij hebben vastgesteld dat in artikel 3:4 lid 6 van de Algemene verordening financieel beheer en beleid Den Haag 2026 het toelichten van afwijkingen van >10% is opgenomen. Voor het berekenen van de afwijkingen tussen begroting en realisatie zijn wij uitgegaan van de realisatie in de programmarekening 2025 en de begrote waarden over 2025 in de programmabegroting 2026-2029.

Uit onze werkzaamheden komt het volgende naar voren: Afwijking groter dan 10% is toegelicht

8

2. Afwijking groter dan 10% is niet toegelicht

14

3. Afwijking kleiner dan 10%, toelichting niet van toepassing

16

4. Geen afwijking te berekenen vanwege ontbreken waarde begroting of programmarekening

31

1.

Totaal

69

Bij 14 indicatoren met een afwijking groter dan 10% is geen toelichting opgenomen in de programmarekening. Het gaat om indicatoren die verband houden met woningvoorraad bij programma 13 ‘Stadsontwikkeling en wonen’ en drie indicatoren bij programma 4 ‘Openbare orde en veiligheid’ die betrekking hebben op het percentage Hagenaars dat zich onveilig voelt of slachtoffer is geweest van misdrijven. Bij 31 indicatoren is sprake van een peildatum in de programmabegroting in plaats van een begrote waarde of is de begrote waarde en/of realisatiewaarde niet bekend. Hierdoor is de afwijking niet berekend.

7/13

Opvolging van onze aanbevelingen In de aanbiedingsbrief van ons onderzoeksrapport Indicatoren 2023 (RIS318920) hebben wij 5 aanbevelingen opgenomen. In onderstaande tabel geven wij de opvolging van deze aanbevelingen weer. De aanbevelingen betrekken wij als toetspunten bij de onderzoeken in de komende jaren. Nr. GAD-aanbeveling 2023 1.

2.

3.

4.

5

Conclusie

*In bijlage 2 bij de programmarekening is een werkwijze opgenomen omtrent het wel of niet begroten van indicatoren en het opnemen van het vergelijkend cijfer jaar t1. Wij hebben vastgesteld dat 1 indicator niet begroot wordt, terwijl dat op basis van de aard van de indicator conform de bijlage wel zou moeten. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat bij 8 indicatoren geen waarde T-1 is opgenomen, terwijl dat volgens de bijlage wel zou moeten. In 4 gevallen is voldoende toegelicht wat de reden hiervan is. Bij 4 indicatoren is de reden onbekend.

Per soort indicator in bijlage 5 van de programmarekening Opgevolgd* aangeven wanneer een indicator wel of niet begroot moet worden, zodat de interne werkwijze ook zichtbaar wordt in de jaarrekening. Dit geldt ook voor het vergelijkend cijfer jaar t-1. Tussentijdse mutaties van indicatoren (zowel begrote Opgevolgd cijfers als andere wijzigingen) worden op verzoek van de Rekeningencommissie vanaf 2024 niet meer uitgevoerd. In kaart brengen van de redenen van incomplete en/of niet Oorzaak veelal niet tijdige aanleveringen van brondocumentatie. beschikbare brondocumentatie ten tijde van het onderzoek Het kiezen van een niet-aanpasbare bron (bijvoorbeeld een Niet opgevolgd externe website of interne applicatie) en handmatige bewerkingsslagen zo veel mogelijk vermijden. Aanpassen systematiek toelichten. Niet van toepassing in 2025

8/13

Tenslotte Onze verantwoordelijkheid De aard van de hiervoor beschreven uitgevoerde werkzaamheden houdt in dat op de genoemde indicatoren geen accountantscontrole (geen assurance-opdracht) is toegepast terwijl wij tevens geen beoordelingsopdracht hebben uitgevoerd. Eén en ander impliceert dat aan onze rapportage geen zekerheid met betrekking tot de getrouwheid van de indicatoren kan worden ontleend, anders dan ter zake van de aspecten zoals door ons onderzocht en waarover dienovereenkomstig door ons in deze rapportage feitelijk wordt gerapporteerd. Onze opdracht is uitgevoerd volgens het Nederlands recht. Bij het uitvoeren van onze werkzaamheden hebben wij de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) nageleefd. Wij leven tevens de onafhankelijkheidsregels van de Verordening inzake de Onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) na en passen de ‘Nadere voorschriften kwaliteitsmanagement’ (NVKM) toe. Op grond daarvan beschikken wij over een samenhangend stelsel van kwaliteitsmanagement inclusief vastgelegde richtlijnen en procedures inzake de naleving van ethische voorschriften, professionele standaarden en andere relevante wet- en regelgeving. Verantwoordelijkheid van de gemeente en de Rekeningencommissie

Rekeningencommissie wordt verwacht dat zij een eigen afweging maken van de door ons gerapporteerde bevindingen en hun eigen conclusies trekken uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden. Ondertekening Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn natuurlijk bereid een nadere toelichting te geven in de vergadering van de Rekeningencommissie op donderdag 28 mei 2026.

Met vriendelijke groet, Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag, Den Haag,21 mei 2026 Origineel getekend door drs. S.A.L. (Bas) Wakkerman RA MGA Plaatsvervangend directeur GAD

De gemeente Den Haag is verantwoordelijk voor de gerapporteerde indicatoren in de programmarekening 2025 waarop wij ons onderzoek hebben gebaseerd. Van de

9/13

Bijlage: Bevindingen indicatoren 2025 In deze bijlage zijn de bevindingen van alle in 2025 onderzochte indicatoren opgenomen. Per indicator zijn de bevindingen per onderzoeksvraag aangegeven conform onderstaande legenda. Legenda:

I

10/13

Bijlage: Bevindingen indicatoren 2025

11/13

Bijlage: Bevindingen indicatoren 2025

12/13

Bijlage: Bevindingen indicatoren 2025

13/13