RIS325388 Bijlage Evaluatie pilot interactieve zebrapaden

Bijlage 1: Evaluatie van de pilot interactieve zebrapaden Op drie locaties in Den Haag zijn interactieve zebrapaden als pilot aangelegd. Dit zijn zebrapaden met aanvullende maatregelen, zoals ledverlichting in het asfalt of knipperlichtborden. Dit uitgevoerd op de Aaltje Noordewierstraat, Vaillantlaan en de Benoordenhoutseweg, zoals beschreven in de brief ‘Vervolg interactieve zebrapaden’ (RIS311468). Het doel was het verbeteren van de verkeersveiligheid van overstekende voetgangers. Dit document is opgesteld ter evaluatie van deze pilot. Hiervoor zijn de gereden snelheden en de verkeersveiligheidscijfers, op de drie locaties, in kaart gebracht. Daarbij is gekeken naar de drie jaar vóór (20192021) en de drie jaar ná (2023-2025) het aanbrengen van deze attentie verhogende middelen. Daarnaast zijn de kosten en beheerbaarheid inzichtelijk gemaakt. De evaluatie sluit af met een kwalitatieve beoordeling van het interactieve zebrapad. Snelheid van de motorvoertuigen Op alle drie de locaties zijn snelheidsmetingen gedaan op basis van TomTom data. Dit is gedaan voor 2019, 2020 en 2021 als nul-situatie vóór het toepassen van de interactieve zebra, en ná plaatsing in 2023, 2024 en 2025. Snelheid is een belangrijke graadmeter voor deze pilot, omdat de snelheid op de weg sterk gerelateerd is aan de verkeersveiligheid op dat wegvak.

Voor de beide richtingen die het betreffende zebrapad kruist, wordt hieronder de verandering van de snelheid (met behulp van de V851) beschreven. Benoordenhoutseweg De snelheid op de Benoordenhoutseweg is substantieel gedaald. Het is zeer aannemelijk dat dit effect wordt veroorzaakt door de twee nieuwe flitspalen die sinds 2 juli 2023 handhaven op snelheid en rood licht. Daardoor kan het effect van dit interactieve zebrapad, op de V85, niet worden vastgesteld. • •

De snelheid (V85) in de noordoostelijke rijrichting is met 10,5 km/u gedaald na de toegepaste maatregelen; de flitspaal en de interactieve zebrapaden. De snelheid (V85) in zuidwestelijke rijrichting is met 10 km/u gedaald na de toegepaste maatregelen; de flitspaal en de interactieve zebrapaden..

Aaltje Noordewierstraat • De snelheid (V85) in beide richtingen, voor en na het plaatsen van het interactieve zebrapad, is hetzelfde gebleven. Vaillantlaan • De snelheid (V85) in beide richtingen, voor en na het plaatsen van het interactieve zebrapad, is hetzelfde gebleven. Verkeersveiligheid: de ongevallen op de drie locaties Om de verkeersongevallencijfers in kaart te brengen is gebruikgemaakt van BRON-data. Dit is een databestand van de ongevallen die door de politie zijn geregistreerd. Ook hiervoor is gekeken naar de drie jaar voor het plaatsingsjaar (2019-2021) en de drie jaar na het plaatsingsjaar (2023-2025). De cijfers laten geen aantoonbaar verschil zien tussen de voor- en nasituatie. Hieronder staan de verkeersveiligheidscijfers voor de drie locaties weergegeven. Ongevallen bij de oversteekplaats Benoordenhoutseweg, nabij de Laan van Clingendael. • Ongevallen voor de maatregel (2019 t/m 2021): 1.

1

Snelheid van het motorvoertuig waar 85% onder blijft, dit is het 85 e percentiel. Deze waarde wordt gebruikt om te bepalen of ergens structureel te hard wordt

gereden.

•

Dit was een ongeval met een fietser2 (en hier waren verder geen voetgangers bij betrokken). Ongevallen na de maatregel (2023 t/m 2025): 3. Dit was één ongeval met een fietser en hier waren verder geen voetgangers bij betrokken.

Een kanttekening voor deze locatie: Op 26 april 2022, buiten de geëvalueerde data, heeft hier helaas een dodelijk ongeval plaatsgevonden. Dit was met een voetganger tijdens het oversteken ter hoogte van de bushalte. Het jaar 2022 is buiten beschouwing gelaten voor een zuivere evaluatie, omdat in dit jaar de interactieve zebrapaden zijn toegepast. Ongevallen bij de oversteekplaats Aaltje Noordewierstraat, ter hoogte van de Mozartlaan. • Ongevallen voor de maatregel (2019 t/m 2021): 4 in totaal. Waarvan geen ongevallen met een voetganger of een fietser. • Ongevallen na de maatregel (2023 t/m 2025): 2 in totaal. Waarvan geen ongevallen met een voetganger of een fietser. Ongevallen bij de oversteekplaats Vaillantlaan, nabij de basisschool ‘’t Palet’. • Ongevallen voor de maatregel (2019 t/m 2021): 2 in totaal. Waarvan geen ongevallen met een voetganger of een fietser. • Ongevallen na de maatregel (2023 t/m 2025): 4 in totaal. Waarvan geen ongevallen met een voetganger of een fietser. Kosten en uitgevoerde werkzaamheden De kosten voor het aanleggen van de interactieve zebra's op de drie locaties zijn als volgt: • Benoordenhoutseweg: €45.000 • Aaltje Noordewierstraat: €56.000 • Vaillantlaan: €20.000 De kosten voor het beheer, onderhoud en personeel zijn hier nog niet bij inbegrepen. Voor een regulier zebrapad zijn de kosten circa €1.000.

Beheerbaarheid Het is gebleken dat de ledlampen in het asfalt regelmatig in storing zijn. Het kost veel moeite en tijd om deze storingen op te lossen. Ook worden de ledlampen losgereden (van het asfalt). Daarnaast zorgt de onderbreking van de asfaltlaag, door de ledlampen, ervoor dat het asfalt kwetsbaar is en daardoor veel sneller slijt. Kwalitatieve beoordeling Een normaal zebrapad is simpel uit te voeren; het trekken van een aantal witte lijnen, zorgen dat het zicht en de verlichting in de avonduren goed is. Tegelijk moet goed gekeken worden naar de plaatsing van een zebrapad. Lang niet alle locaties zijn geschikt en de toegevoegde waarde is sterk afhankelijk van de locatie en de aantallen motorvoertuigen en/of voetgangers op die locatie. Een verkeerd geplaatst zebrapad kan snel schijnveiligheid veroorzaken, waarbij de voetganger zich veilig voelt maar dat niet is. Daarnaast blijkt uit een rapport van het NSVV (Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde) 3 dat toevoegingen bij een zebrapad in de vorm van ledverlichting in het asfalt of knipperende bebording, wordt afgeraden. Hoewel dit soort maatregelen in andere verkeerssituaties de nadruk kunnen leggen op aankomende gevaar, blijkt dit bij zebrapaden een aanvullend risico met zich mee te brengen.

Uit het rapport blijkt dat de aandacht van de bestuurder naar de ledverlichting of naar de knipperborden gaat en niet naar de voetganger op het zebrapad. Tot slot geeft het NSVV aan dat het vooral van belang is om de straatverlichting rondom het zebrapad wel op orde te hebben. De toets op deze NSVV normen wordt daarom zorgvuldig gedaan door de gemeente.

2

Nieuwsbericht: https://www.ad.nl/den-haag/kind-gewond-bij-forse-aanrijding-op-benoordenhoutseweg-een-persoon-

aangehouden~a59759ac/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F 3

Bron: Technisch Dossier: Veilig oversteken op het zebrapad (NSVV).

Conclusie Deze evaluatie leidt tot het eindoordeel dat het interactieve zebrapad de verkeerssituatie niet ingrijpend heeft veranderd. Waar een flitspaal de snelheid van het verkeer wel drukt, heeft de geëvalueerde maatregel geen aantoonbaar effect op het gebied van snelheid of verkeersveiligheid. Tegelijk zijn de kosten van de interactieve zebrapaden erg hoog. Ook kleven er risico’s aan de attentie-verhogende maatregelen op zebrapaden; de knipperbebording en de ledverlichting in het asfalt leidt af van de voetganger op het zebrapad. Op basis van deze resultaten is het advies om interactieve zebrapaden structureel niet toe te passen in de stad Den Haag.