RIS325372 Voortgang update versnelling isoleren en verbeteren woningen (EFG-aanpak en Stadsrenovatie)
Tekst van het document
Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Co Engberts Wethouder van Volkshuisvesting, Wijken en Welzijn
Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag
Ons kenmerk
Aan de voorzitter van de algemene commissie (Leefomgeving)
DSO/11043753 RIS325372 Contactpersoon
Wies Ettema Dienst
Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling
DSO Wonen Telefoonnummer
14070 Datum
E-mailadres
12 mei 2026
wies.ettema@denhaag.nl
Onderwerp
Voortgang update versnelling isoleren en verbeteren woningen (EFG-aanpak en Stadsrenovatie)
Geachte voorzitter, Het Actieprogramma voor de versnelling in het isoleren en verbeteren van woningen (RIS316094) is in volle gang. Het college werkt daarmee aan de ambitie om te komen tot het tempo van 10.000 woningen isoleren per jaar. Hiermee zorgt het college onder andere voor lagere energierekeningen en comfortabelere woningen voor de inwoners van Den Haag. De stijgende energieprijzen als gevolg van het conflict in en rond Iran onderstreept nog eens het belang van isolatie. In deze brief gaat het college in op belangrijke ontwikkelingen van 2025 en op de laatste stand van zaken van de verschillende onderdelen van de aanpak. Met de raad is eerder afgesproken om u twee keer per jaar te informeren over de ontwikkelingen en voortgang. Via deze brief geeft het college uitvoering aan deze afspraak en worden toezeggingen 646, 1125, 860 en 390 afgedaan. Inleiding Het isoleren van 10.000 woningen per jaar is een ambitieus doel dat vraagt om een innovatieve aanpak om het isolatie- en renovatietempo in de hele stad te versnellen. Daarom heeft het college gekozen voor verschillende innovatieve aanpakken. Zo organiseert het college jaarlijks meerdere straataanpakken en speciale trajecten voor Verenigingen van Eigenaars (VvE's), zodat we zichtbaar zijn in de buurt en bewoners zoveel mogelijk ontzorgen.
Deze innovatieve aanpakken verlopen goed en dragen zichtbaar bij aan het versnellen van isolatie en renovatie in de stad. In deze brief informeert het college uw raad over de ontwikkelingen, cijfers en resultaten van het programma van het afgelopen jaar op de volgende onderdelen van het programma: 1. Voortgang programmadoel 2. Gevolgen faillissement uitvoerende partijen 3. Het stadsbrede aanbod 4. VvE-aanpakken, collectieve inkoopacties, straataanpakken 5. Subsidies en financiering 6. Stadsrenovatie en Volkshuisvestingfonds 7. VvE-beheerders 8. Isoleren gemengde VvE's 9. Doe-het-zelf isolatiepas
Gemeente Den Haag
Spui 70 Den Haag
Postbus 12600 2500 DJ Den Haag
Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
10. Communicatie en campagnes 1. Voortgang programmadoel De aanpak versnelling isoleren en verbeteren woningen is gestart op basis van het coalitieakkoord. De raad is over de uitgangspunten en plannen geïnformeerd in twee commissiebrieven (RIS314778, RIS316094), de Werkagenda Energietransitie (RIS317122) en de Woonvisie Den Haag 2040 (RIS319812). In de genoemde commissiebrieven over de EFG-aanpak zijn de doelen gesteld om per 2023 toe te groeien naar een gemiddeld tempo van 10.000 woningen isoleren per jaar. Deze doelen zijn: • 7.000 woningen in 2023 • 9.000 woningen in 2024 • 11.000 woningen in 2025 • 13.000 woningen in 2026 Het college monitort het isolatietempo in de stad aan de hand van de isolatiemonitor. Het college heeft aan de raad toegezegd meer informatie te geven over de isolatiemonitor (toezegging 646). Conform toezegging 646 verstrekt het college hierbij aanvullende informatie over de isolatiemonitor. Deze monitor is in opdracht van het college ontwikkeld door een onafhankelijk databedrijf en geeft inzicht in de voortgang van het aantal isolatiestappen bij woningen in Den Haag. De methode is modelmatig en gebruikt datasets zoals de theoretische warmtevraag van woningen uit energielabels en afname van rijkssubsidies voor isolatiemaatregelen. Jaarlijks wordt nieuwe data toegevoegd om voortgang te meten.
De isolatiescore zegt iets over de (theoretische) warmtevraag van een woning. Deze drukken we uit in score 1 tot en met 5. Hierbij geldt dat een woning met score 1 slecht is geïsoleerd (min of meer vergelijkbaar met een woning met een energielabel E, F of G), en een woning met een score 4 of 5 goed is geïsoleerd (vergelijkbaar met een woning met een energielabel A of beter). In de onderstaande kaart is de gemiddelde isolatiescore per wijk in Den Haag weergegeven, gebaseerd op de stand van eind 2025.
Figuur 2: Kaart gemiddelde isolatiescore per wijk in Den Haag in 2025 Uit de isolatiemonitor blijkt dat in 2025 in totaal 7.758 woningen een isolatiestap hebben gezet. In 2024 zijn dit 7.002 woningen geweest. Daarmee is het aantal isolatiestappen in 2025 met ruim 10,8% gestegen ten opzichte van 2024. Dit is een duidelijke en positieve ontwikkeling.
2/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
Hierover werd ook gerapporteerd in de Programmarekening 2024 en de Klimaatrapportage. Hieronder is in een grafiek te zien hoe de gemiddelde isolatiescore van een woning in Den Haag in de periode van 2022 tot en met 2025 is gestegen van een gemiddelde isolatiescore van 3.0 naar 3.3.
Figuur 1: Grafiek ontwikkeling gemiddelde isolatiescore per jaar Het college ziet een positieve stijgende lijn in het aantal isolatiestappen per jaar. Desondanks blijft het totaal aantal isolatiestappen in 2025 achter bij het beoogde doel van 11.000. Dat in 2025 minder huiseigenaren hun woning hebben geïsoleerd dan het college had beoogd heeft meerdere redenen, waaronder het normaliseren van gasprijzen in 2024 en 2025, stijgende bouwkosten, capaciteitsproblemen bij aannemers, lange besluitvormingsprocessen bij Verenigingen van Eigenaars (VvE's) en door faillissementen van uitvoerende partijen waar het college mee samenwerkt. Het college heeft zich het afgelopen jaar intensief ingespannen om woningeigenaren te stimuleren hun woning te isoleren. De uiteindelijke beslissing om wel of niet te isoleren ligt echter altijd bij de woningeigenaar en VvE. Het college kan deze keuze niet afdwingen en heeft daardoor slechts beperkte invloed op het behalen van de gestelde programmadoelen. Daarbij geldt ook dat woningeigenaren soms veel voorbereidende stappen zetten met gemeentelijke hulp, zoals het laten uitvoeren van onderzoeken, die niet direct zichtbaar zijn in de jaarlijkse isolatiestappencijfers.
Het gemeentelijk isolatieprogramma blijft de komende jaren gericht op het realiseren van een versnelling in het isolatietempo, door woningeigenaren te stimuleren om hun woning te isoleren en door hen daarin te ondersteunen. 2. Gevolgen faillissement uitvoerende partijen Na Groupcard is ook Winst Uit Je Woning failliet gegaan - bedrijven waarmee het college samenwerkt voor de uitvoering van diensten gericht op energiebesparing. Onderdeel van deze samenwerking was de Duurzame Cadeaukaart, het Ontzorgingsaanbod koken op schone energie, de Doe-het-zelf-regeling met isolatiepas en een vouchersysteem voor stadsbrede isolatiesubsidies met aannemers. In september 2025 is de raad nog geïnformeerd over de stand van zaken over de overstap van Groupcard naar Winst Uit Je Woning (RIS323254) na het faillissement van Groupcard. Recent zijn er ook schriftelijke vragen gesteld over de gevolgen van het faillissement van Winst Uit Je Woning op de dienstverlening van de gemeente Den Haag (RIS323709). In de beantwoording van deze schriftelijke vragen is gedeeld dat door het faillissement van twee opeenvolgende uitvoerders het college nu kiest voor een andere aanpak: de isolatievoucher wordt vervangen door subsidieregelingen die het Centraal Subsidiebureau uitvoert.
3/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
In maart zijn drie nieuwe subsidieregelingen vastgesteld door het college waarbij de inwoners van Den Haag een aanvraag kunnen doen voor een subsidie voor het isoleren en verbeteren van woningen in de Stadsrenovatiewijken van Den Haag, en in de overige wijken. Uw raad is hiervan op de hoogte gesteld met een commissiebrief (zie RIS324939). Hierbij is ook in lijn met de motie ‘’Meer geld voor isolatie in Heel Den Haag’’ (RIS323823) de stadsbrede woningisolatie subsidie tijdelijk verhoogd van € 570,naar € 1.000,-. Tegelijkertijd worden meerdere collectieve inkoopacties opgezet om inwoners te ontzorgen bij de installatie van isolatiematerialen. Er zijn al nieuwe collectieve inkoopacties gestart voor glas- en kozijnenisolatie en vloerisolatie. Er volgen nog meer acties met verschillende uitvoerende partijen om de afhankelijkheid van één partij te verminderen. Het faillissement van Winst Uit Je Woning en Groupcard heeft geen financiële gevolgen voor de gemeente Den Haag: er zijn geen voorschotten verstrekt en er zijn alleen facturen voor daadwerkelijk geleverde diensten betaald. Er is wel sprake van vertraging bij de uitvoering van regelingen. Het ontzorgingsaanbod voor koken op schone energie is niet meer beschikbaar sinds november, al is de impact hiervan beperkt omdat er weinig gebruik van wordt gemaakt.
De afgelopen tijd is de stadsbrede isolatievoucher in beperkte mate beschikbaar gebleven voor inwoners door de vouchers via een tijdelijke werkwijze zelf uit te keren. Nieuwe Duurzame Cadeaukaarten konden tijdelijk niet worden aangevraagd, maar zijn weer beschikbaar. Vanaf 25 februari 2026 is er een tijdelijke werkwijze in werking getreden waardoor bestaande en nieuwe Duurzame Cadeaukaarten weer kunnen worden gebruikt. Iedereen die op de wachtlijst staat en in bezit zijn van een Ooievaarspas, ontvangt een unieke code. Met deze unieke code kan de cadeaukaart via Zwennes worden besteed. Vanaf 1 juni worden alle Duurzame Cadeaukaarten verstrekt via een samenwerking met bureau Ooievaarspas. De Ooievaarspas wordt dan gekoppeld aan de cadeaukaart. Ook is de doe-het-zelf isolatievoucher beschikbaar gebleven via een tijdelijke samenwerking met de Woonwijzerwinkel. 3. Het stadsbrede aanbod van acties en dienstverlening Het college motiveert en stimuleert bewoners stadsbreed op verschillende manieren. Dit doet het college onder andere met de inzet van Duurzaam Den Haag, collectieve inkoopacties, door verschillende campagnes en evenementen en door de inzet van ruim 200 energiecoaches. Stadsbreed is een aanbod van acties en diensten beschikbaar rondom het isoleren, verbeteren en verduurzamen van woningen.
De informatiepunten van Hou van je Huis die hierin een rol spelen zijn geëvalueerd en worden op basis van de adviezen sinds begin 2025 anders ingezet (RIS322391). De herziening van de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) verplicht lidstaten om strengere minimumeisen te stellen aan de energieprestatie van gebouwen en om slecht geïsoleerde woningen versneld uit te faseren. Dit heeft tot gevolg dat er de komende jaren een aanzienlijke opschaling nodig is in het verbeteren van de bestaande woningvoorraad, zowel in tempo als in bereik. Voor gemeenten betekent dit niet alleen een intensivering van hun stimulerende en faciliterende rol, maar ook een grotere verantwoordelijkheid in het ondersteunen van woningeigenaren bij het voldoen aan deze aangescherpte normen. In dit kader wordt van gemeenten verwacht dat zij een integraal Energiehuis inrichten: een laagdrempelige voorziening waar inwoners terechtkunnen voor informatie, advies en begeleiding bij het verduurzamen van hun woning. Het college onderzoekt hoe Hou van je Huis kan worden doorontwikkeld en ingezet als invulling van dit Energiehuis, zodat aangesloten kan worden bij de nieuwe Europese verplichtingen en de ondersteuningsbehoefte van inwoners.
4/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
Ieder jaar helpt het college duizenden mensen met vragen over bijvoorbeeld gezond en veilig wonen, woningisolatie, hulp bij het aanvragen van landelijke subsidies en financiering, verduurzaming, het goed functioneren van VvE’s en de samenwerking tussen huurders en verhuurders. Hieronder vatten we de belangrijkste resultaten tot nu toe in 2025 samen: • 8.085 online contactmomenten met inwoners in 2025; en • 6.500 bewoners bereikt door inzet Duurzaam Den Haag op markten en bijeenkomsten. Dit komt neer op een gemiddeld aantal meldingen van 674 meldingen per maand in 2025. Daarmee nam het gemiddeld aantal meldingen toe ten opzichte van 2024, waarin we gemiddeld 483 meldingen per maand ontvingen. In 2025 zijn er verschillende stadsbrede producten en diensten aangeboden. Dit heeft de volgende aantallen opgeleverd: • Aantal deelnemers Direct bespaaractie: 3.329 (in 2024 was dit: 2.272) • Aantal aangevraagde energiescans: 587 (in 2024 was dit: 440) • Aantal aanvragen voor verduurzamingsadvies: 901 (in 2024 was dit: 266) • Aantal aanvragen voor VvE-advies: 711 (in 2024 was dit: 587) • Aantal gekochte energiezuinige apparaten met Duurzame cadeaukaarten: 1.787 • Aantal bezoeken door energiecoaches: 1.282 4. Straataanpakken, VvE-aanpakken en collectieve inkoopacties De VvE-aanpakken in Mariahoeve en Zuidwest zijn volop in uitvoering.
Er zijn collectieve inkoopacties actief en diverse straataanpakken worden uitgevoerd. Hieronder vat het college deze acties samen. Straat- en VvE-aanpak in EFG-wijken: • Er zijn 12 informatieavonden georganiseerd om bewoners te informeren over en ondersteunen bij verduurzaming en energiebesparing, met 498 deelnemers; • In 2025 hebben er 7 themacafés plaatsgevonden. Tijdens de bijeenkomsten gaat het college in op duurzaamheidsthema’s die relevant zijn voor woningeigenaren, VvE’s en andere geïnteresseerden. Hier zijn gemiddeld 10 tot 20 bezoekers bij aanwezig per bijeenkomst; • Tweemaal is deelgenomen aan een informatieavond die is georganiseerd door een wijk- of buurtvereniging. Daarnaast is er deelgenomen aan het Segbroekfestival, het Warmtefestival in de Heesterbuurt, het wijkfeest en klimaatweek in de Bomen en Bloemenbuurt en een braderie in de Vlierboomstraat; • Eind 2025 is het college gestart met een challenge om innovatieve startups uit te dagen om een oplossing te ontwikkelen om besluitvorming binnen VvE's rondom verduurzaming en onderhoud te versnellen. Er is een innovatieve startup geselecteerd die meerdere VvE’s in 2026 gaat begeleiden met een inzicht- en besluitvormingsapplicatie. Indien succesvol wordt dit later in 2026 opgeschaald en kunnen meer Haagse VvE’s ondersteuning via de applicatie krijgen.
• In Mariahoeve zijn alle VvE's die in aanmerking komen gecontacteerd (73). Hiervan zijn 6 VvE’s al verduurzaamd (259 appartementen), 12 VvE’s zijn bezig met de uitvoering (437 appartementen) en 20 VvE’s bespreken verduurzaming op korte termijn in hun algemene leden vergadering. Straat- en VvE-aanpak Zuidwest: • In 2025 zijn er vijf evenementen georganiseerd in Zuidwest om met bewoners in contact te komen; • In 2025 hebben we vele VvE-vergaderingen bijgewoond met als doel om draagvlak onder de leden te creëren en het belang van woningisolatie te benadrukken;
5/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
•
•
Er is contact geweest met delegaties van de 14 torens aan de Melis Stokezijde (totaal 250 woningen met een slecht energielabel). Er wordt gewerkt aan een VvE-aanpak om alle torens te activeren en stimuleren tot het nemen van een isolatiestap; De pilot ‘Zet'm op 70’ in Den Haag Zuidwest is met succes afgerond. Het doel was het vergroten van bewustwording bij woningeigenaren over energietransitie en inzicht in vervolgstappen. Deze actie bestaat uit radiatorfolie, radiatorventilator en cv op 70 graden zetten. Dit is gedaan bij 497 van de 586 toegewezen woningen (85% realisatie).
Collectieve inkoopacties: • Collectieve inkoopactie voor glas en kozijnen in Duinoord, gestart eind mei 2025. Resultaat: 87 geïnteresseerden, waarvan er 6 definitief van het aanbod gebruik hebben gemaakt en 63 nog steeds geïnteresseerd zijn. • Collectieve inkoopactie voor glas en kozijnen stadsbreed, gestart op 17 november 2025. Resultaat: recent gestart, tot nu toe 21 geïnteresseerden. • Collectieve inkoop glas en kozijnen 4 flats in Duttendel. Resultaat: 51 woningeigenaren verdeeld over 4 VvE’s hebben gebruik gemaakt. • Collectieve inkoopactie voor vloerisolatie stadsbreed (woningeigenaren van een grondgebonden woning of een appartement op de begane grond), gestart in februari en beëindigd op 31 juli. Er waren 204 geïnteresseerden, waarvan 91 definitief van het aanbod gebruik hebben gemaakt. 5. Subsidies en financiering Subsidies en financiering, zoals uiteengezet in de commissiebrief ‘Overzicht aanbod verduurzaming woningen en subsidies’ (RIS316090) zijn beschikbaar. Eerder heeft het college de raad toegezegd een overzicht te geven van alle subsidies voor het verduurzamen van woningen, inclusief doorlooptijd en doelgroep (toezegging 1125). Hieronder vindt u een overzicht van alle beschikbare duurzaamheidssubsidies voor woningen, met daarbij de looptijd, subsidiebedragen, doelgroepen en het aantal deelnemers in 2025.
Voor de subsidies die in 2025 aflopen, heeft het college een evaluatie uitgevoerd om te bepalen of deze worden voortgezet. Met de subsidieregeling koken op schone energie voor sociale huurders zal het college doorgaan in 2026. De subsidieregelingen koken op schone energie particulieren, verwijderen gaskachels en gasgeisers en coulance op isolatiemaatregelen voor VvE’s zijn van rechtswege afgelopen eind 2025 en zijn niet verlengd in 2026. De raad is hierover geïnformeerd via een commissiebrief (RIS324085). Alle andere subsidies lopen nog door. Subsidieregeling vo Looptijd Doelgroep Subsidiebedrag Aantal or deelnemers woningverduurza 2025 ming Koken op schone t/m 31 Particuliere € 500,- per woning (€ 828 subsidies energie particulieren december woningeigenaren 625,- per woning voor verstrekt 2025 stadsbreed Ooievaarspashouders) Koken op schone t/m 31 Woningcorporaties en € 400,- per woning 13 subsidies energie voor sociale december 2 sociale voor 1169 huurders 028 huurders - stadsbreed huishoudens Verwijderen t/m 31 Particuliere € 4.500,- per woning 28 toegewezen gaskachels en december woningeigenaren - stad (€ 5.625,- per woning voor 1 in gasgeisers 2025 sbreed Ooievaarspashouders) behandeling Subsidieregeling Looptijd Doelgroep Subsidiebedrag Aantal voor deelnemers woningisolatie januari t/m 1
6/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
Coulance op isolatiemaatregelen VvE’s Aanvullende ondersteuning woningisolatie
november 2025 3 toegewezen 5 in behandeling 11 toegewezen 3 in behandeling
t/m 31 VvE's - stadsbreed Afhankelijk van december isolatiemaatregelen en 2025 aantal te isoleren m2 t/m 31 juli Eigenaar-bewoners, € 500,- per woning 2027 VvE's, woon coöperaties en woonverenigingen - sta dsbreed t/m 31 Gemengde € 2.300,- per particuliere Geen december VvE’s stadsbreed - stads woning (€ 5.800,- per 2028 breed particuliere woning van een Ooievaarspashouder)
Subsidieregeling gemengd bezit stadsbreed, op basis van Rijksmiddelen energiearmoede en LAI-NIP Subsidieregeling t/m 31 gemengd bezit december Zuidwest, op basis van 2029 Rijksmiddelen Volkshuisvestingfonds Subsidie Stadsrenovati t/m 31 ewijken op basis van december Rijksmiddelen 2028 energiearmoede en LAI-NIP Subsidie t/m 31 Stadsrenovatiewijken december op basis van 2029 Rijksmiddelen Volkshuisvestingfonds
Subsidie t/m 31 isolatie stadsbreed op december basis van 2028 Rijksmiddelen LAINIP
Subsidie doe-het-zelf t/m 31 isolatie op basis van december Rijksmiddelen LAI2028 NIP en Enecomiddelen
Gemengde VvE's in Zuidwest
€ 14.000,- per particuliere Geen woning
Particuliere € 2.300,- per particuliere 82 woningeigenaren, woning (€ 5.800,- per VvE's, wooncoöperaties particuliere woning van en woonverenigingen in een Ooievaarspashouder) de Stadsrenovatie wijken Kleine VvE's (tot 8 € 12.500,- per particuliere 26 appartementen) in woning in MoerwijkMoerwijk-Noord, Noord en € 14.000,- per Rustenburg-Oostbroek particuliere woning in en Laak Centraal Rustenburg-Oostbroek en Laak Centraal
Particuliere € 570,- per particuliere 739 woningeigenaren, woning VvE's, wooncoöperaties en Tijdelijk € 1.000,- per woonverenigingen - sta particuliere woning, in lijn dsbreed met de oproep uit de motie (RIS323823) Woningeigenaren - stad € 750,- per particuliere 20 sbreed woning
7/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
Financiering voor Looptijd woningverduurza ming Duurzaamheidsfonds t/m 31 VvE’s december 2026 Rentekorting t/m 31 op Energiebespaarleni december ng van het Nationaal 2026 Warmtefonds
Doelgroep
Financieringsbedrag
Aantal deelnemers 2025 167 woningen
Kleine VvE's (tot 8 Lening met gunstige appartementen) - stads rentetarieven voor breed onderhoud en/of verduurzaming Particuliere Leningen met 939 woningen woningeigenaren, gunstige gemeentelijke ren kleine VvE's en grote tekorting voor VvE's - stadsbreed verduurzaming
Voor slecht geïsoleerde woningen met een ondergemiddelde WOZ-waarde zijn stadsbreed Rijksmiddelen LAI-NIP (Lokale Aanpak Isolatie, Nationaal Isolatie Programma) beschikbaar. Deze werden eerder via gemeentelijke isolatievouchers beschikbaar gesteld. Momenteel worden deze via gemeentelijke subsidies beschikbaar gesteld. De woonvereniging Roggeveenstraat heeft hierover vragen gesteld aan het college. Met toezegging 860 heeft het college aangegeven de raad te informeren over de reactie die zij gegeven heeft. Een woonvereniging heeft in principe recht op subsidie vanuit het LAI-NIP. In een telefonisch gesprek vorig jaar is toegelicht aan de woonvereniging dat besteding van de Rijksmiddelen aan bepaalde voorwaarden gebonden is. Door de hoge WOZwaarde van de betreffende woningen aan de Roggeveenstraat, voldoen zij niet aan de voorwaarden om LAI-NIP subsidie te ontvangen. 6. Stadsrenovatie en Volkshuisvestingfonds In de Stadsrenovatiewijken Laak Centraal, Schilderswijk, Transvaal, Rustenburg-Oostbroek en Moerwijk-Noord hanteert het college een intensieve isolatieaanpak voor VvE's en woningeigenaren. In deze wijken zijn vanuit de gemeente ontzorging en hoge subsidiebedragen beschikbaar, gedeeltelijk bekostigd vanuit het Volkshuisvestingfonds. Conform toezegging 390, geeft het college hierbij ook een toelichting over de werking van het Volkshuisvestingsfonds.
In de afgelopen jaren is het college vrij succesvol geweest in het aanvragen van middelen uit het Volkshuisvestingsfonds dat het Rijk beschikbaar stelde binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). Het doel van dit programma is een verbetering van leefbaarheid en veiligheid in wijken waar dat onder druk staat via de verbetering van de fysieke omgeving, vooral via herstructurering en verbetering van slechte woningen en wijken. Dit is gericht op particulier woningbezit. Bij de vier tranches heeft Den Haag drie keer succes gehad. Bij het Volkshuisvestingsfonds (VHF) stelt het Rijk als voorwaarde dat een aanvragende gemeente 30% cofinanciering biedt. De middelen van het Rijk zijn dan 70%. De middelen worden aangevraagd in competitie met andere gemeenten. Aanvragen voor het herstructureren en verbeteren van woningen en wijken die in het NPLV zijn aangemerkt als focusgebied krijgen extra punten bij de beoordeling. In Den Haag is Zuidwest het focusgebied. De regeling VHF biedt beperkt ruimte om naast woningverbetering en –herstructurering ook te investeren in leefbaarheid in de wijk. Dit laatste zijn in de regeling zogeheten secundaire herstructureringsactiviteiten. In de plannen van het college zijn verreweg de meeste middelen beschikbaar voor woningverbetering en –herstructurering.
Voor gemeente Den Haag zijn per tranche voor de volgende gebieden en plannen middelen toegekend uit het Volkshuisvestingsfonds: • Tranche 2 (voor details, zie RIS318082 en RIS321219):
8/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
• • • • • • •
Gemengd bezit Zuidwest. De middelen worden beschikbaar gesteld via een subsidieregeling (RIS321218). Stadsrenovatie Moerwijk-Noord. De middelen worden beschikbaar gesteld via een subsidieregeling (RIS324950). Tranche 3 (voor details, zie RIS319468 en RIS321219): Stadsrenovatie Laak Centraal. De middelen worden beschikbaar gesteld via een subsidieregeling (RIS324950). Tranche 4 (voor details, zie RIS323112): Herstructurering Zuidwest, middelen worden beschikbaar gesteld via integrale aanpak investeringsgebieden. Stadsrenovatie Rustenburg-Oostbroek. De middelen worden beschikbaar gesteld via een subsidieregeling (RIS324950).
Helaas heeft het nieuwe kabinet geen nieuwe middelen uitgetrokken voor het Volkshuisvestingsfonds, hoewel het er naar uit ziet dat het NPLV en de focusgebieden voor het Rijk van belang blijven. Het college blijft met het Rijk in gesprek over de uitdagingen in wijken waar leefbaarheid onder druk staat, de noodzaak van gezamenlijke investeringen in herstructurering en verbeteren van woningen via het Volkshuisvestingsfonds of andere faciliteiten. Voortgang Stadsrenovatie aanpak De voortgang van de aanpak Stadsrenovatie is achtergebleven bij de verwachtingen. De Europese aanbesteding voor de uitvoerende aannemers heeft niet het gewenste resultaat opgeleverd: het aantal geschikte inschrijvers bleek uiteindelijk kleiner dan waarop was gerekend. Hierdoor ontstond minder concurrentie en onvoldoende capaciteit om op de gewenste schaal te kunnen werken. Ook het ontbreken van gegarandeerde opdrachtvolumes en de complexiteit van de doelgroep (particuliere eigenaar-bewoners, particuliere verhuurders en kleine VvE’s in kwetsbare wijken) vormden uitdagingen voor marktpartijen. In de uitvoering leidde dit tot vertragingen. Offertes kwamen niet altijd tijdig binnen, planningen bleken lastig haalbaar en de opvolging richting bewoners verliep niet overal zoals beoogd. Dit had invloed op het vertrouwen van bewoners en op het tempo waarin maatregelen konden worden gerealiseerd.
In de samenwerking merkte het college daarnaast dat tijdige en volledige rapportages en monitoring niet altijd goed van de grond kwamen, waardoor het lastig was om vroegtijdig bij te sturen. Ook in de uitwerking van offertes en kwaliteitsborging deden zich enkele aandachtspunten voor die tot aanvullende werkzaamheden en vertraging konden leiden. Gezien deze samenloop van factoren, en het benodigde tempo in de aanpak Stadsrenovatie, heeft het college in Q3 2025 geconcludeerd dat de samenwerking in deze vorm onvoldoende perspectief bood om de gewenste resultaten te behalen. Daarom is besloten de samenwerking met de gecontracteerde aannemers te beëindigen en de subsidiegelden beschikbaar te stellen via subsidieregelingen. Dit is inmiddels operationeel. Door bovenstaande knelpunten zijn de realisatiecijfers lager dan beoogd was. Onderstaande tabel geeft de cijfers per Stadsrenovatie-wijk over 2025. Aantal Aantal Aantal Aantal geïnformeerde benaderde woningen maatwerkplannen geïsoleerde woningeigenaren in VvE's (woningen) woningen Laak Centraal
3415
1824
378
28
RustenburgOostbroek SchilderswijkTransvaal
2.814
2.610
187
31
4.790
3.715
101
66
9/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
Moerwijk-Noord 1239
750
153
1
Totaal
8.899
819
126
12.258
De verwachting voor de toekomst is positief. Door de nieuwe werkwijze met subsidieregelingen, kunnen VvE’s inmiddels ook via andere uitvoerders hun woningen laten isoleren en verbeteren. De subsidiegelden worden nu beschikbaar gesteld via subsidieregelingen die worden uitgevoerd door het Centraal Subsidiebureau. De afgelopen tijd heeft het college veel geïnvesteerd in contact met bewoners en in een sterk netwerk in de buurt, en het college verwacht dat dit in 2026 zichtbaar wordt in de uitvoeringscijfers. Hierdoor is er meer maatwerk mogelijk en ontstaat ruimte voor een inhaalslag. 7. VvE-beheerders In Den Haag is er een groot aantal kleine VvE’s, waar de participatiegraad en het organiserend vermogen beperkt zijn. Om VvE’s te ondersteunen bij het realiseren van ten minste één isolatiestap, is in 2025 het project ‘de VvE-versneller' gestart. Bij dit project bleek dat de voortgang bij de VvE’s in sterke mate afhankelijk is van de welwillendheid van VvE-beheerders. Zonder aanvullende stimulans of passende vergoeding zijn beheerders nauwelijks bereid om activiteiten te verrichten die buiten hun contractuele takenpakket vallen. Er is momenteel geen vergoeding beschikbaar voor beheerders die een cruciale rol spelen in het proces.
Ook is het wenselijk dat proces- en bouwbegeleiding vroegtijdig financierbaar wordt gemaakt, zodat VvE’s niet worden geconfronteerd met hoge aanloopkosten. Een prestatiegerichte incentive voor beheerders, gekoppeld aan een positieve Algemene Leden Vergadering (ALV)-besluit, kan daarbij bijdragen aan versnelling. In 2026 start het college met een aanpak met passende vergoeding voor VvE-beheerders die actief meewerken aan verduurzaming van de VvE's die zij beheren. 8. Isoleren gemengde VvE's In februari 2025 is de subsidieregeling gemengd bezit Zuidwest, op basis van Rijksmiddelen Volkshuisvestingsfonds vastgesteld (RIS321218). Op basis van deze regeling kunnen 37 geselecteerde gemengde VvE’s in Zuidwest, met daarin ca. 1.000 woningen in particulier bezit, subsidie kunnen ontvangen. De subsidie bedraagt €14.000 per woning voor isolatie-, onderhouds-, en renovatiewerkzaamheden. Eerder in 2024 is de stadsbrede subsidieregeling gemengd bezit (met lagere subsidiebedragen) vastgesteld. Deze subsidieregeling is voor alle buurten beschikbaar voor slecht geïsoleerde woningen in particulier bezit die onderdeel zijn van een gemengde VvE met een WOZwaarde onder het gemeentelijk gemiddelde. Drie verschillende gemengde VvE's hebben eind 2024 deze subsidie al aangevraagd en toegekend gekregen. Beide subsidieregelingen zijn opengesteld in overleg met de Haagse woningcorporaties.
De subsidies worden beschikbaar gesteld aan de VvE’s (niet aan individuele woningeigenaren) en onder voorwaarde dat de woningcorporaties minimaal het bedrag gelijk aan de subsidie bijdragen aan het sociale deel van de gemengde VvE. Beide subsidieregelingen worden nog onvoldoende benut. Dat heeft te maken met de langdurige besluitvormingsprocessen van VvE’s. Het college ziet kansen en noodzaak voor versnelling. Het plan is om een fors aantal VvE’s voor te bereiden op besluitvorming inclusief inzet van de subsidies. De meeste ALV’s van VvE’s worden in maart en september georganiseerd. Het college wil zich daarom richten op de ALV’s van het voorjaar en najaar van 2026. Het college stelt ten minste tot halverwege 2027 een externe procesbegeleider beschikbaar voor alle corporaties voor ondersteuning bij het isoleren en opknappen van gemengde VvE’s, gebruik makend van de geleerde lessen van het project BeHaaglijker Wonen. Daarnaast wordt budget beschikbaar gesteld voor activatieteams, communicatie en onderzoeken. In maart 2026 is de externe procesbegeleider gestart.
10/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
9. Doe-het-zelf regeling (isolatiepas) In november 2025 is de doe-het-zelf regeling gestart waarbij inwoners (online) isolatiematerialen kunnen kopen tot €750,-. Bewoners sturen foto's voor- en achteraf ter controle. Deze regeling is stadsbreed beschikbaar voor alle particuliere woningeigenaren van slecht geïsoleerde woningen in particulier bezit, ook woningen met een bovengemiddelde WOZwaarde. De isolatiepas is een samenwerking met Woonwijzerwinkel. Door het faillissement van Winst uit je Woning koos het college voor deze tijdelijke oplossing. Hierdoor kon de isolatiepas toch mee in de stadsbrede communicatiecampagne over isoleren. Parallel is het college gestart met een aanbesteding om voor de lange termijn een partij te contracteren waarbij inwoners terecht kunnen voor het aanschaffen van isolatiematerialen in fysieke bouwmarkten in de stad. Vanaf mei 2026 start het college met deze nieuwe partij. 10. Communicatie en campagnes Vanuit het isolatieprogramma is er een communicatiestrategie per doelgroep. Bestaande materialen en onder andere de informatie op denhaag.nl worden geüpdatet. Daarbij is aandacht voor maatwerk per doelgroep. Het vieren van successen en mijlpalen gebeurt gedurende de gehele looptijd van het programma.
Nieuwe communicatiemiddelen worden ontwikkeld en uitgeprobeerd, met aandacht voor de doelgroepen die de Nederlandse taal niet machtig zijn of die niet digitaal vaardig zijn. De isolatie communicatiecampagne “Pak je voordeel” is op 17 november 2025 live gegaan. Bij deze communicatiecampagne moedigt het college inwoners aan om aan de slag te gaan met het isoleren van hun woning en informeren we hen over het stadsbrede aanbod van acties en dienstverlening. De campagne is verdeeld over twee onderdelen. Het eerste onderdeel was een mix van offline en online en liep van de periode 17 november 2025 tot en met 31 december 2025. De middelen die hierbij ingezet werden zijn: • Offline: Abri’s stadsbreed, Abri’s specifiek voor Schilderswijk, digitale mupi’s, A0frames electriciteitskasten en papier- en glasbakken. • Online: Social media-advertenties, display bannering via omroep west en DPG Media, campagnepagina op denhaag.nl en persbericht vanuit wethouder Kapteijns. • Pagina in de stadskrant. • Radiospot via Omroep West. Het tweede onderdeel liep van 15 januari 2026 tot en met eind februari 2026. In dit onderdeel staan de verhalen van echte Hagenaars centraal. Voornamelijk online via social media-advertenties, video’s op YouTube (Groen bezig) en via DPG media/omroep west.
Het college blijft kritisch op de toon van de communicatieboodschap en spelen in op specifieke doelgroepen en ontwikkelingen vanuit de landelijke overheid. Eigenaren van huurwoningen met een energielabel E, F of G moeten hun pand uiterlijk op 1 januari 2029 verduurzamen naar minimaal energielabel D. Deze afspraak kan helpen om de toon verder aan te scherpen van adviserend en stimulerend naar meer verplichtend. Afsluitend Tot slot merkt het college op dat de besluitvorming binnen VvE’s één van de grootste knelpunten vormt voor het versnellen van het isolatietempo. In delen van de stad blijft de voortgang achter, mede doordat in Den Haag meer dan de helft van de woningen onderdeel is van een VvE. Binnen deze VvE’s is sprake van vaak langdurige en complexe besluitvormingsprocessen, die het treffen van verduurzamingsmaatregelen kunnen vertragen. Om hierop in te spelen, is het college gestart met een challenge waarbij innovatieve start-ups worden uitgedaagd om oplossingen te ontwikkelen die de besluitvorming binnen VvE’s rondom verduurzaming en onderhoud kunnen versnellen. Daarnaast
11/12
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/11043753
werkt de Rijksoverheid aan een wetswijziging die beoogt besluitvorming over verduurzaming binnen VvE’s te vereenvoudigen en te versnellen. Het college volgt deze ontwikkelingen nauwgezet en beziet hoe deze kunnen bijdragen aan het verhogen van het isolatietempo in de stad. Het college heeft zich in het afgelopen jaar intensief ingezet om woningeigenaren te stimuleren tot het treffen van isolatiemaatregelen en hen te ondersteunen bij de voorbereiding daarvan. Daarbij wordt benadrukt dat woningeigenaren, veelal met ondersteuning van de gemeente, diverse voorbereidende stappen zetten die niet altijd direct zichtbaar zijn in de jaarlijkse cijfers over gerealiseerde isolatiemaatregelen. Om deze reden acht het college het van belang om, naast het monitoren van het aantal gerealiseerde isolatiestappen en de bijbehorende effecten in het Haagse Klimaatdashboard, nadrukkelijker inzicht te bieden in de inspanningen die worden geleverd om woningeigenaren te ondersteunen, evenals in de mate waarin inwoners gebruikmaken van deze ondersteuning. Het college zal dit structureel gaan monitoren door bij te houden hoeveel inwoners gebruikmaken van gemeentelijke dienstverlening, zoals energiescans, energiecoaches, collectieve inkoopacties en gebruik van subsidies en leningen. Het college monitort dit aan de hand van de drie programmalijnen: 1.
2.
3.
Gebruik van stadsbrede dienstverlening en ondersteuning In 2025 zijn meer dan 8.000 inwoners ondersteund via onder andere de Direct Bespaaractie, energiescans, bezoeken van energiecoaches, deelname aan collectieve inkoopacties voor isolatiematerialen, door gebruik van gemeentelijke isolatievouchers en door gebruik van gemeentelijke rentekorting op duurzaamheidsleningen. Gebruik van uitgebreider aanbod voor buurten met veel EFG-labels In deze buurten zijn meer dan 3.000 inwoners bereikt via straataanpakken, de Direct Bespaaractie, energiescans, energiecoaches, collectieve inkoopacties en afname van isolatievouchers. Gebruik van intensieve ondersteuning voor de Stadsrenovatiewijken Meer dan 800 woningeigenaren hebben een gratis maatwerkplan afgenomen van het college om energiebesparende maatregelen voor hun woning in kaart te brengen en 126 daarvan hebben gebruik gemaakt van de gemeentelijke isolatievoucher.
Wanneer deze inspanningen gezamenlijk worden bezien, blijkt dat meer dan 11.000 inwoners in 2025 gebruik hebben gemaakt van de gemeentelijke dienstverlening ter voorbereiding of uitvoering van isolatiemaatregelen aan hun woning. Om jaarlijks gemiddeld 10.000 woningen te isoleren, blijft het college bewust inzetten op innovatieve en veelzijdige aanpakken, aansluitend bij de behoefte van bewoners. Straataanpakken, VvE-aanpakken, buurtbijeenkomsten en intensieve begeleiding helpen steeds meer inwoners op weg, terwijl samenwerkingen met corporaties en startups het tempo in (gemengde) VvE’s verhogen. Niet alles pakt altijd uit zoals gehoopt, zoals de stopgezette aanbesteding met aannemers en het vouchersysteem, maar juist door te pionieren leren we wat werkt en wat niet. Met die lessen en ervaring zet het college vol in op een verdere versnelling in 2026. Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns en de wethouder van Volkshuisvesting, Wijken en Welzijn Co Engberts
12/12