RIS325291 Uitkomsten rioolwateronderzoek naar drugsresten Den Haag 2025

Jan van Zanen Burgemeester

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de algemene raadscommissie (Bestuur)

BSD/11043590 RIS325291 Contactpersoon

Coördinator ondermijning Dienst

Bestuursdienst Afdeling

BSD Veiligheid Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

21 mei 2026

secretariaatveiligheid@denhaag.nl

Onderwerp

Uitkomsten rioolwateronderzoek naar drugsresten Den Haag 2025

Geachte voorzitter, Afgelopen najaar is in Den Haag opnieuw een rioolwateronderzoek naar drugsresten uitgevoerd. Met deze brief informeer ik u over de uitkomsten van het onderzoek en hoe deze zich tot de eerdere onderzoeken in Den Haag en andere steden verhouden. Rioolwateronderzoek naar drugsresten geeft inzicht in de mate waarin, binnen een bepaald gebied, verschillende soorten drugs worden gebruikt. Betrouwbare inschattingen over het aantal gebruikers kunnen op basis van rioolwateronderzoek niet worden gemaakt. 1 Wel kan via rioolwateronderzoek de omvang van de lokale drugsmarkt in beeld worden gebracht, een illegale markt waarachter ernstige vormen van (ondermijnende) criminaliteit schuilgaan en die de leefbaarheid en veiligheid van buurten en wijken verder onder druk zet. In 2020, tijdens de COVID-periode, vond het eerste rioolwateronderzoek in Den Haag plaats (RIS307142), gevolgd door een tweede onderzoek in 2023 (RIS318882). Bij dit tweede onderzoek is het meetgebied uitgebreid naar Den Haag Zuidwest; vanuit het programma Preventie met Gezag bestond de behoefte om meer zicht te krijgen op het middelengebruik in dit deel van de stad. Het herhaaldelijk uitvoeren van rioolwateronderzoek geeft de mogelijkheid om trends en ontwikkelingen in middelengebruik te monitoren; in Den Haag wordt daarom elke twee jaar rioolwateronderzoek naar drugsresten uitgevoerd.

Net als voorgaande keren is het rioolwateronderzoek in 2025 uitgevoerd door onderzoeksinstituut KWR. Bij het uitvoeren van het onderzoek zijn dezelfde meetgebieden als in 2023 gehanteerd (“Den Haag Houtrust” en “Den Haag Leyweg”). Samen omvatten deze meetgebieden ongeveer 2/3 deel van de stad.2 Het totale meetgebied representeert 63% van de inwoners van Den Haag. De metingen vonden plaats van 1 t/m 7 oktober 2025; een week waarin geen grote evenementen in de stad 1

Het Haags Uitgaansonderzoek en de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen bieden inzicht in middelengebruik onder specifieke doelgroepen. 2 Uitvoering van een rioolwateronderzoek in heel Den Haag is te complex en te tijdrovend; de meetgebieden zouden de gemeentegrenzen overschrijden en vele extra uit te voeren metingen tot gevolg hebben.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/11043590

plaatsvonden. Deze keer zijn niet 6 maar 8 drugssoorten in het onderzoek meegenomen; behalve op cocaïne, amfetamine, methamfetamine, MDMA, cannabis en MMC is het rioolwater op ketamine en heroïne onderzocht. Uitkomsten rioolwateronderzoek 2025 De uitkomsten van het onderzoek staan beschreven in bijgevoegd onderzoeksrapport “Rioolwateranalyse van drugsgebruik in de gemeente Den Haag, rioolwater spiegel van de samenleving”. Het KWR geeft in het rapport aan dat gedurende de meetweek géén sprake is geweest van aanwijzingen voor lozing van afval afkomstig van de productie of verwerking van drugs in het riool. In 2025 is de gemiddelde consumptie in Den Haag per 1.000 inwoners per dag - op basis van bijgevoegd onderzoeksrapport - als volgt: Drugssoort cocaïne amfetamine (speed) methamfetamine (crystal meth) MDMA (XTC) cannabis 2-3-4-MMC ketamine

Meetgebied Den Haag Houtrust 4280 mg 530 mg 52 mg 514 mg 3401 mg 73 mg3 417 mg

Meetgebied Den Haag Leyweg 4973 mg 596 mg 53 mg 525 mg 3302 mg 49 mg 333 mg

heroïne4

-

-

Het KWR duidt een afwijking (ten opzichte van een andere meting) als een “verschil” aan indien sprake is van een afwijking van méér dan 25%. De uitkomsten van het rioolwateronderzoek 2025 in Den Haag laten zich als volgt samenvatten: • de uitkomsten laten een vergelijkbaar beeld zien ten opzichte van het voorgaande rioolwateronderzoek in 2023; • ten opzichte van 2020 laat het onderzoek (tijdens COVID-periode) wel kleine verschillen in gebruik zien;5 • cocaïne en cannabis zijn in Den Haag veruit de meest gebruikte drugssoorten; • voor bijna alle drugssoorten geldt dat het gebruik in (en/of rondom) het weekend iets hoger ligt dan op werkdagen; • het gebruik van methamfetamine (crystal meth) en heroïne is dermate laag dat weektrends en robuuste gebruiksgegevens hieruit niet zijn af te leiden; • het drugsgebruik per 1.000 inwoners is in beide meetgebieden (Den Haag Houtrust en Den Haag Leyweg) vergelijkbaar. De resultaten van het rioolwateronderzoek Den Haag 2025 zijn ook vergeleken met recente rioolwateronderzoeken in Amsterdam (2024), Rotterdam (2024), Utrecht (2024) en Eindhoven (2024). Hieruit komt het volgende beeld naar voren: • het drugsgebruik in Den Haag verschilt in beperkte mate ten opzichte van de andere steden; • het gebruik van cocaïne, amfetamine en ketamine is vergelijkbaar met Amsterdam; 3

Een gedeelte van de metingen lag onder de rapportagegrens waardoor het berekende gebruik minder nauwkeurig is. Het gebruik van heroïne kan niet goed worden bepaald door het ontbreken van een betrouwbare omrekeningsfactor. 5 De meting in 2020 is vanwege de timing mogelijk minder representatief voor het gemiddelde gebruik geweest. 4

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/11043590

• • • • •

het gebruik van cannabis is vergelijkbaar met Rotterdam; het gebruik van MDMA is vergelijkbaar met Rotterdam en Utrecht; het gebruik van methamfetamine is lager dan in Amsterdam maar hoger dan in Rotterdam en Utrecht; het gebruik van MMC is lager dan in Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven; het gebruik van heroïne is lager dan in Rotterdam.6

Op basis van de uitkomsten kan ook een inschatting van de financiële omvang van de lokale drugsmarkt worden gemaakt. Dit bedrag wordt door het KWR - voor wat betreft de twee meetbieden samen - geschat op € 235.000,- per dag. Dit betekent dat op jaarbasis in een gebied dat circa 2/3 deel van de stad omvat voor meer dan € 85 miljoen aan drugs wordt besteed. Binnen de lokale drugsmarkt vormen cocaïne en cannabis niet alleen qua gebruik maar óók in financieel opzicht veruit de grootste component. Bij het onderzoek in 2023 werd de marktomvang in de twee meetgebieden tezamen nog op € 70 miljoen euro geschat. De stijging in 2025 is echter niet het gevolg van toegenomen gebruik maar heeft vooral te maken met een ander THC-gehalte dat bij het berekenen van het marktaandeel cannabis als uitgangspunt is gehanteerd.7 Lokale drugsmarkt en aanpak drugscriminaliteit De lokale drugsmarkt in Den Haag - die blijkens het onderzoek goed is voor vele tientallen miljoenen hangt nauw samen met uiteenlopende vormen van drugscriminaliteit en verwante criminaliteitsfenomenen. Het OM en de politie leggen zich toe op de strafrechtelijke aanpak van de georganiseerde drugscriminaliteit waarbij de inzet in Den Haag vooral is gericht op (de hoofdrolspelers binnen) de cocaïnemarkt.

Aan de bestuurlijke aanpak van drugscriminaliteit wordt invulling gegeven via de Haagse Aanpak Ondermijning waarover u recent bent geïnformeerd (RIS324724). Deze brede ondermijningsaanpak omvat zowel initiatieven op het gebied van bewustwording - zoals via de campagne “Af en toe” - als de inzet van bestuurlijke bevoegdheden bestaande uit het sluiten van overlastgevende deal- en gebruikerspanden en het opleggen van de last onder dwangsom aan jonge straatdealers. Daarnaast vormt drugscriminaliteit een belangrijke focus binnen de gebiedsgerichte ondermijningsaanpakken in Scheveningen Haven en bij de inzet van de bedrijfsactiviteitenvergunning in de stratenaanpakken tegen ondermijning. Door de actieve inzet van de Bibob-toets voorkomen we dat vergunningen worden afgegeven aan (drugs)criminelen. En bij signalen van drugshandel door of via bedrijven kan ook het HEIT optreden. In aanvulling op de aanpak van ondermijning vindt inzet plaats vanuit het programma Preventie met Gezag en de persoonsgerichte aanpak (ImpACT) om jongeren uit de (georganiseerde) drugscriminaliteit te houden. Gezondheidspreventie Drugsgebruik kan ook schadelijk zijn voor de gezondheid. Het preventiebeleid dat zich richt op het voorkomen en beperken van deze gezondheidsschade is onderdeel van het Actieprogramma Publieke Gezondheid 2025-2028 (RIS323667) en wordt uitgevoerd door Indigo Preventie.

Dit beleid is mede gebaseerd op landelijke cijfers van het Trimbos-instituut, de Gezondheidsmonitor van de GGD Haaglanden en het Haags Uitgaansonderzoek (HUO). Het rioolwateronderzoek vormt hierop een aanvulling.

6 7

In de andere drie steden is heroïne niet meegenomen in het rioolwateronderzoek. In paragraaf 4.3 van het rapport wordt dit nader toegelicht.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/11043590

Indigo Preventie biedt inwoners en hun naasten voorlichting, advies en laagdrempelige hulp met betrekking tot middelengebruik aan. Ook trainen zij professionals en vrijwilligers in het sociaal domein in het signaleren van en het omgaan met problematisch gebruik, waaronder het doorverwijzen naar passende hulp. Omgevingen waarin Indigo Preventie veel in actief is zijn het onderwijs en het uitgaansleven. Ook voeren zij de drugstestservice in Den Haag uit die onderdeel is van het landelijke Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) uit. Inwoners kunnen hier kleine hoeveelheden drugs laten testen op gevaarlijke bestanddelen zodat vervuilde drugs snel worden gesignaleerd en gezondheidsschade kan worden voorkomen. Gelijktijdig met het testen wordt met bezoekers een preventief gesprek over drugsgebruik gevoerd. Conclusie Het beeld dat uit het rioolwateronderzoek in Den Haag in 2025 naar voren komt, is vergelijkbaar met het voorgaande onderzoek in 2023. Ten opzichte van de meting in 2020 is wel sprake van beperkte verschillen maar deze laten zich naar alle waarschijnlijkheid verklaren door de timing van dat onderzoek (tijdens de COVID-periode). De uitkomsten laten tevens een vergelijkbaar beeld ten opzichte van andere grote steden zien; wel worden bepaalde soorten drugs in onze stad meer gebruikt en andere juist weer minder.

Tenslotte geeft het onderzoek inzicht in de financiële omvang van de lokale drugsmarkt in onze stad; een (illegale) markt waarin jaarlijks – alleen al in de twee meetgebieden tezamen - vele tientallen miljoenen euro’s omgaan. De uitkomsten onderstrepen mijns inziens opnieuw de noodzaak om samen met partners – in het bijzonder het Openbaar Ministerie en de politie - te blijven investeren in de aanpak van criminaliteit die met de lokale drugseconomie verband houdt. Zoals aangegeven, is het onderzoeksrapport bijgevoegd. Indien hiervoor belangstelling is, kan een technische briefing worden georganiseerd waarin experts van het KWR de onderzoeksmethode en de uitkomsten nader kunnen toelichten. met vriendelijke groet, Jan van Zanen

4/4