RIS325207 Voortgangsrapportage 2025 Aanvalsplan Afval

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de algemene raadsommissie (Leefomgeving)

DSB/11016964 RIS325207 Contactpersoon

Jethro Steijvers Eva Sprinkhuizen Dienst

Dienst Stadsbeheer Afdeling

DSB BAS Telefoonnummer Datum

14070

24 april 2026

E-mailadres

Onderwerp

jethro.steijvers@denhaag.nl eva.sprinkhuizen@denhaag.nl

Voortgangsrapportage 2025 Aanvalsplan Afval

Geachte voorzitter, Het Aanvalsplan Afval 2023-2026 is het door de gemeenteraad vastgestelde beleidskader om de stad schoon en leefbaar te houden. Eerder heeft de raad de voortgangsrapportages voor het jaar 2023 (RIS318448) en 2024 (RIS321605) ontvangen met daarin een beschrijving van de meest recente ontwikkelingen en de voortgang van de verschillende acties en interventies. Voor u ligt de Voortgangsrapportage 2025 waarin we opnieuw uiteenzetten hoe de aanpak is uitgevoerd, geïntensiveerd en welke resultaten daar tegenover staan. Daarnaast plaatsen we de voortgang in de bredere context van een stad die voortdurend in ontwikkeling is en waarin diverse trends en omstandigheden continu invloed uitoefenen op dit vraagstuk. In de voortgangsrapportage wordt daarnaast een aantal toezeggingen afgedaan. In de tabel bij deze brief is hier een overzicht van te vinden. Het Aanvalsplan Afval heeft als doel de afvaloverlast gericht en duurzaam terug te dringen. Hierbij is het belangrijk om te benoemen dat hoewel we op alle fronten steeds meer inzet plegen, het steeds meer voelt alsof we tegen een steeds sterker wordende stroom in werken: door de groei van het aantal bewoners en bezoekers, en dus meer afval (waaronder illegaal afval), wordt de opgave alleen maar complexer.

De voortgangsrapportage laat zien dat bewoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de gemeente ook in 2025 op alle fronten hard hebben gewerkt om overlast door zwerfafval of bijplaatsingen te voorkomen. De opgebouwde samenwerkingsverbanden in de stad koesteren we en alle betrokken partijen blijven we faciliteren en we waarderen hun inzet. In 2026 zetten we onze inspanningen voort om met inzameling en reiniging nog beter aan te sluiten op het ritme van de stad. In lijn met de aanbevelingen uit het onderzoek van de Erasmus Universiteit (RIS324965) bouwen we samen met de stad gebiedsgericht verder aan een schone en leefbare stad. Inspanningen Aanvalsplan Afval 2025 Iedereen moet in een schone straat kunnen wonen: hier is elke Hagenaar het wel mee eens. Een schone en opgeruimde straat is prettiger om in te wonen. Een schone omgeving nodigt uit om buiten te zijn, elkaar te ontmoeten en heeft zo een positief effect op de sociale cohesie.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11016964

Zwerfafval en met name plastic dat niet op de juiste manier wordt weggegooid kan zo in het water of de bodem terechtkomen met schadelijke gevolgen voor mens en dier. Tot slot is het prettig ondernemen wanneer bezoekers gastvrij worden ontvangen in onze schone stad achter de duinen. Samenwerking is de sleutel om tot een schone stad te komen. Oplossingen die op lokaal niveau werken vragen namelijk kennis en ervaring van de mensen, ondernemers en wijkprofessionals die dagelijks in de wijk aanwezig zijn. Vanuit de gebiedsgerichte aanpak zijn in 2025 samen met lokale stakeholders tal van interventies ontwikkeld en uitgevoerd die aansluiten bij de dynamiek van de wijk. In Moerwijk zijn samen met bewonersorganisaties en woningcorporaties buurtactiviteiten en extra opruimdagen georganiseerd met het doel om afval op de juiste manier in te zamelen en bewustwording te creëren. Een ander voorbeeld uit Rustenburg-Oostbroek en Laak is de samenwerking met welzijnsorganisatie Wijkz waardoor jongeren sinds begin 2025 actief een bijdrage leveren aan het schoonhouden van de eigen wijk. In speciale werkgroepen waar bewoners en andere stakeholders in vertegenwoordigd zijn worden ideeën opgehaald en uitgevoerd. Inmiddels kennen 4 wijken zo’n werkgroep.

Vanuit een idee uit de werkgroep Schilderswijk is in het najaar de actieweek ‘Schoon Schilderswijk op Tournee’ georganiseerd waarin allerlei evenementen hebben plaatsgevonden die bijdragen aan een schone wijk. Ook knelpunten in de uitvoering hebben soms een lokaal karakter. Vanuit de gebiedsgerichte aanpak worden uiteenlopende oplossingen samen met bewoners en ondernemers uit de wijk gevonden. Zo ligt er sinds de zomer van 2025 in Rustenburg-Oostbroek een aanpak waardoor de afvalinzameling minder wordt belemmerd door foutgeparkeerde auto’s. Succesvolle samenwerkingsverbanden zoals in Rustenburg-Oostbroek breiden we in 2026 uit. Naast gebiedsgerichte acties zijn er in 2025 ook andere in het oog springende acties met bewoners en ondernemers uitgevoerd. Bij de convenantenaanpak zijn er nog eens 17 restaurantondernemers aangesloten die extra stappen zetten om hun omgeving schoon te houden. Het project rookvrij strand is uitgebreid naar vier locaties die een significante bijdrage leveren aan een schoner strand vrij van sigarettenfilters. De Actie Schone Buurt is weer twee keer georganiseerd; dit jaar met bijna 1000 deelnemers en 41 activiteiten. Alle vrijwilligers die een bijdrage leveren aan een schone stad ben ik bijzonder dankbaar.

De vele vrijwilligers en de bijna 1700 ORAC-adoptanten hebben we daarom in 2025 uitgebreid gewaardeerd met een presentje en met speciaal georganiseerde bedankmomenten in de wijk. Het afgelopen jaar zijn er door de Haagse Milieu Services en de Haagse Straat Organisatie bergen aan werk verzet, in de meest letterlijke zin van het woord. In de landelijke trend van toegenomen huishoudelijk afval blijft Den Haag namelijk niet achter. Zo is er in 2025 maar liefst 11,2 miljoen kilo, dat is 600.000 kilo meer dan het jaar ervoor, aan illegaal grofvuil ingezameld. Ook zijn er aanzienlijk meer bijgeplaatste zakken en dozen opgeruimd. Deze stijging is grotendeels te verklaren door de staking bij de afvalverwerker in juni en de structurele groei van online bestellingen, die leidt tot meer verpakkingsafval. De capaciteit voor veegwerkzaamheden is met vier grote veegmachines en 16 medewerkers uitgebreid. Daar staat tegenover dat er ook meer afval wordt ingezameld via de daarvoor bedoelde routes. In 2025 zijn er 161.000 grofvuilafspraken en 19.408 matrasafspraken afgereden. Handhaving is als instrument gericht ingezet via integrale handhavingsacties, via zichtbare aanwezigheid op straat en via de route van bestuurlijke handhaving op bijgeplaatst afval waarvoor bijna 3000 overtreders zijn aangeschreven.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11016964

De publiekscampagne ‘Schoon, doen we toch gewoon’ heeft opnieuw een centrale rol gespeeld bij het communiceren over afvalvoorzieningen en afvalregels en het daarmee veranderen van gedrag. Dat doen we onder andere door zichtbaar te maken welke resultaten we behalen. Hierbij laten we de extra inspanningen van de gemeente zien, maar we bieden vooral een podium aan de Haagse afvalhelden: actieve bewoners en betrokken ondernemers. De communicatie hebben we zoveel als mogelijk meertalig ingericht. De informatie verspreiden we niet alleen via gemeentelijke kanalen of afvalvoorlichters, maar ook door de informele netwerken in de stad te benutten. Denk hierbij aan buurtmoeders, community builders of andere sleutelfiguren in de wijk. De betrokkenheid zien we terug bij de vele actieve vrijwilligers, in de groei aan ORAC-adoptanten en de 125.000 meldingen over afval en schoon. Resultaten in 2025 Alle inspanningen hebben op eigen wijze bijgedragen aan het schoonhouden van de stad. We monitoren de voortgang via de effectindicatoren voor de kwaliteit schoon zoals vastgelegd in de programmabegroting. Voor de indicator ‘kwaliteit schoon-gemiddelde van de stad’ halen we met 83% de doelstelling om in minimaal 80% van de metingen onze normscore te halen. Voor de andere indicator ‘acht aandachtsbeeldmeetlatten voor 25 wijken’ behalen we met 64% de doelstelling van 80% niet.

Deze indicator is bewust ambitieus, omdat we meten op de acht meest kritische beeldmeetlatten in de 25 wijken waar de opgave het grootst is. In 2024 was de score op deze indicator nog 68%. Ondanks de inspanningen van alle bewoners, ondernemers en reinigingsdiensten blijft de afvaloverlast hardnekkig in een aantal delen van de stad. Voor grof zwerfafval, wat het meest zichtbaar is, zien we juist een verbetering die duidelijk te herleiden is naar de extra inspanningen in 2025. Zo zijn er extra veegteams ingezet en zijn in het vierde kwartaal de werkzaamheden in het weekend bijna verdrievoudigd. Vanaf Q4 zijn er niet 5 maar 13 voertuigen extra ingezet die bijplaatsingen opruimen. Deze extra inzet zetten we in 2026 voort en breiden we verder uit. De resultaten van de metingen laten zien dat de uitdaging met name zit in het kleinere zwerfafval zoals sigarettenfilters en ander veegbaar materiaal. Fijn zwerfafval, vooral bestaande uit sigarettenfilters, is een bewerkelijke vuilsoort. In wijken waar veel wordt gerookt en waar het leven zich vaak buiten afspeelt, keert dit afval snel terug op straat. Meer inzetten op opruimen alleen is daarom niet voldoende. In 2025 is een start gemaakt met betere voorlichting, voorzieningen op logische plekken en gerichte handhaving, zodat een verandering in gedrag kan plaatsvinden. Deze aanpak intensiveren we in 2026.

In 2025 is het verschil nog niet gemaakt in de door metingen onderbouwde indicatoren. Tegelijkertijd gaan de ontwikkelingen die op directe of indirecte wijze invloed hebben op afvaloverlast snel. Jaarlijks neemt het aantal bewoners en bezoekers nog steeds toe, waardoor ook het aanbod van afval blijft groeien. En omdat de stad steeds meer verdicht, wordt de druk op de openbare ruimte groter. Zwerfafval keert snel terug nadat het is opgeruimd. Het blijft daarom nodig om de aanpak voor een schone stad mee te laten groeien met de ontwikkeling van de stad. Dit doen we al door de organisatie van de inzameling en reiniging beter aan laten sluiten op het ritme van de stad. De intensivering van weekendwerkzaamheden zoals die in Q4 2025 zijn gestart, zetten we in 2026 voort en de aanpak voor zwerfafval krijgt een impuls met de structurele inzet van de extra veegmachines, campagnes en gerichte handhaving. We zetten nog meer in op het gebiedsgericht werken en blijven actieve bewoners en andere schoonpartners betrekken, faciliteren en waarderen.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11016964

Het college realiseert zich dat hergebruik van spullen en materialen een belangrijke bijdrage kan leveren aan het terugdringen van grofvuil. De activiteiten die bijdragen aan de grondstoffentransitie verbinden we in 2026 nog meer aan de opgave van een schone stad. In 2025 zijn opnieuw veel inspanningen geleverd door bewoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de gemeentelijke diensten. Het college is daar trots op en spreekt daarvoor grote waardering uit. We blijven ons inzetten om de stad schoon en leefbaar te houden en dat is geen gemakkelijke opgave. Positief is dat de eerste resultaten van Q1 2026 een stijgende trend laten zien, we bouwen daarom voort op de effectieve maatregelen of breiden die verder uit. De samenwerking met bewoners, ondernemers en maatschappelijke partijen is hierbij echt onmisbaar. Wanneer iedereen meedoet, kunnen we onze Haagse wijken, bossen en stranden schoonhouden. Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11016964

Toezegging of motie Afdoening motie ‘Gele zakken meepakken in Haagse Hout en Laak’ (RIS322302) Terugkomen op inzet last onder dwangsom (RIS322730) en mogelijkheid boetes innen met pinautomaat (RIS319200) Pilot met boeteborden (RIS322730, toezegging nummer 900) Afdoening motie ‘Afvalboete laat het zien’ (RIS322910) Afdoening motie ‘Creatieve oplossingen voor statiegeld’ (RIS322906), statiegeldmachines en doneerrekjes (toezegging nummer 1129) Meldingen afhandelen (toezegging nummer 1129) Bedrijfsafval (toezegging nummer 1129) Cameratoezicht (toezegging nummer 15)

Waar Afhandeling actiepunt 30 Hoofdstuk 2: onder ‘last onder dwangsom en het pinnen van afvalboetes’ Afhandeling actiepunt 11 Afhandeling actiepunt 11 Hoofdstuk 3: onder ‘statiegeld op flesjes en blikjes’ Hoofdstuk 1: onder ‘voortgang schone stad in 2025’ Hoofdstuk 7: onder ‘bedrijfsafval - klimaatdeal’ Hier is zowel in de vorige voortgangsrapportage al op ingegaan (RIS321605), als in deze voortgangsrapportage bij de afhandeling van actiepunt 11

Tabel 1: afdoening toezeggingen in de Voortgangsrapportage 2025.

5/5