RIS325193 Bijlage 3 memo reactie gevraagd advies HKB - evaluatie HKA

Aan het Haags Klimaatberaad T.a.v. Mevrouw. H.E. van den Hoek, voorzitter Email; haagsklimaatberaad@denhaag.nl

Datum

MEMO Afzender Ivo Bonajo Dienst Stadsbeheer Afdeling Beleidsafdeling Stadsbeheer Doorkiesnummer +31630607942 E-mailadres Ivo.bonajo@denhaag.nl

Onderwerp Reactie op gevraagd advies inzake “Evaluatie Klimaatdeals HKA door HKB

Geachte mevrouw Van den Hoek, geachte leden van het Haags Klimaatberaad, Hartelijk dank voor het gevraagde advies “Evaluatie Klimaatdeals”. Wij waarderen de zorgvuldige wijze waarop het Klimaatberaad met partners in de stad heeft gesproken en reflecteert op de voortgang van het Haags Klimaatakkoord en de daarin opgenomen Klimaatdeals. Het advies biedt waardevolle aanknopingspunten voor de verdere doorontwikkeling van het Klimaatakkoord en de samenwerking met de stad. Positionering van het Haags Klimaatakkoord binnen het klimaatbeleid Voordat we ingaan op de afzonderlijke adviezen, willen we eerst helder schetsen welke plek het Haags Klimaatakkoord inneemt binnen de bredere aanpak en het klimaatbeleid De gemeente Den Haag werkt aan haar klimaatdoelen via vier werkagenda’s: energietransitie, duurzame mobiliteit, circulaire economie en duurzame leefomgeving. De voortgang, samenhang en impact van deze agenda’s worden integraal gevolgd via de Haagse Klimaatrapportage en het Haags Klimaatdashboard. Met behulp van data en prognoses zien we of de stad op koers ligt om de klimaatdoelen te halen en waar bijgestuurd moet worden. Op 14 november 2025 is deze rapportage aangeboden aan de gemeenteraad (RIS323945). Dit vormt namelijk de basis voor onze reactie. Het Haags Klimaatakkoord vormt het platform waar initiatieven uit de stad samenkomen.

Hier benutten we de energie, creativiteit en het eigenaarschap van bewoners, ondernemers, organisaties en kennisinstellingen. De kern van deze aanpak bestaat uit klimaatdeals: concrete projecten en samenwerkingen waarin partners gezamenlijk bijdragen aan de duurzame toekomst van Den Haag. Binnen deze klimaatdeals bepalen partners zelf hun ambities, tempo en werkwijze – binnen de kaders van het Klimaatakkoord. De gemeente faciliteert: we verbinden partijen, helpen obstakels weg te nemen, delen kennis en netwerken, en zorgen voor samenhang tussen de verschillende initiatieven. Daarbij nemen we géén initiatief over. De verantwoordelijkheid voor het behalen van de gemeentelijke klimaatdoelen blijft volledig bij de gemeente liggen; deze wordt niet neergelegd bij dealpartners. Dit onderscheid verklaart waarom sommige adviezen – en onze reactie daarop – meer raken aan het gemeentelijke klimaatbeleid dan aan het Klimaatakkoord als samenwerkingsinstrument. Dat geldt vooral voor adviezen die gaan over ambities, klimaatdoelen, noodzakelijke bijsturing, middelen en onderzoek. Hieronder reageert het college op de afzonderlijke adviezen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSB/11040641

Advies 1: “Het HKB adviseert in de klimaatrapportage niet alleen in te gaan op de feitelijke verwachtingen, maar ook te bezien welke betekenis dit heeft voor de geformuleerde ambitie.” Wij hechten veel waarde aan transparantie over de relatie tussen wat er in de stad gebeurt en de ambitie van de gemeente. De Haagse Klimaatrapportage (RIS323945) speelt hierin een centrale rol: zij geeft helder inzicht in uitstoot, trends, beleidsmaatregelen en de verwachte effecten daarvan. Daarmee is de rapportage hét instrument waarmee het college en de gemeenteraad kunnen bijsturen. In deze rapportage positioneren we het Haags Klimaatakkoord en de afzonderlijke klimaatdeals nadrukkelijk als onderdeel van de bredere samenwerking met de stad, en dus niet als het primaire beleidsinstrument om de klimaatdoelen te realiseren. Het past daarom niet om de resultaten van klimaatdeals één-op-één af te zetten tegen de ambitie van een klimaatneutrale stad. Wel zien we kansen om in toekomstige Klimaatrapportages meer inzicht te geven in de kwalitatieve bijdrage van bewoners, bedrijven en instellingen via de klimaatdeals. We gaan beter in beeld brengen welke belemmeringen zij ervaren en hoe deze kunnen worden weggenomen. Conclusie: Het college neemt advies 1 gedeeltelijk over.

Advies 2: “Het HKB adviseert om een studie te laten verrichten naar wat er moet gebeuren om de gestelde ambitie op een later tijdstip te verwezenlijken en de kosten en opbrengsten daarvan voor de bewoners, bedrijven en instellingen van de stad.” De gemeente Den Haag gebruikt sinds 2025 het Haags Klimaatdashboard om haar klimaatambities steeds beter te onderbouwen en te volgen. Met de motie ‘Meten wat we weten’ (RIS324916) heeft de gemeenteraad opdracht gegeven om niet alleen einddoelen te benoemen, maar ook het stellen van tussendoelen te faciliteren voor alle onderdelen van de klimaattransitie. Het dashboard helpt daarbij: het laat zien waar we staan, welke stappen nog nodig zijn en waar we naartoe willen. Ook werkt de gemeente daarbij aan steeds meer inzicht op financieel vlak. In de toekomst zal het dashboard steeds meer informatie bevatten over financiële middelen van interventies, zoals subsidies, zodat duidelijker wordt welke middelen waar worden ingezet en welk effect dat heeft. Daarmee groeit het inzicht in zowel de voortgang als de financiële kant van de transitie. Dit advies wordt dus onderschreven, maar de uitvoering zal een groeimodel zijn voor komende jaren. Conclusie: Het college neemt advies 2 gedeeltelijk over.

Advies 3 & 4: “Het HKB adviseert de gemeente een heldere portfolio van de klimaatdeals te formuleren en uitvoering te organiseren voor die deals die dat nodig hebben.” /“Het HKB adviseert jaarlijks na te gaan waar de samenhang te versterken is en te bezien hoe er een programma van samenhangende deals kan ontstaan.” De kracht van het Haags Klimaatakkoord zit in de diversiteit aan initiatieven, maar vraagt ook om meer overzicht en samenhang. Het advies om te werken via portfolio’s en onderlinge samenhang te versterken nemen wij over. Wij werken, naast een thematische ordening van de deals langs de vier duurzaamheidsthema’s, aan een scherper onderscheid tussen stadgedreven deals, bewonersinitiatieven, MKB-deals en deals vanuit grote instellingen en organisaties. De suggestie om deals te ordenen op basis van schaalbaarheid of transitiefase nemen we over. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan een ondersteuningstool om dit in kaart te brengen, en de verschillende fases van de deals te kunnen volgen. We zullen leerervaringen vanuit de deals actief delen en activiteiten organiseren die de samenhang en kennisuitwisseling tussen de verschillende deals versterken. Dit doen we onder meer door kennissessies en themalunches te organiseren, waarbij de onderwerpen herkenbaar en relevant zijn voor meerdere deals. Uitvoering organiseren we op verschillende manieren.

Voor een deel van de deals geldt dat de gemeente zelf een uitvoerende partij is in de deal, dit

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSB/11040641

geldt bijvoorbeeld voor EnergieRijk Den Haag, Voor een ander deel geldt dat de rol van de gemeente meer faciliterend is richting het initiatief vanuit bewoners. We werken aan het versterken van deze faciliterende rol. Dit is uitgebreider toegelicht bij de antwoorden op adviezen 5,6 en 7. Conclusie: Het college neemt advies 3 en 4 gedeeltelijk over

Advies 5: “ Het HKB adviseert met kracht door te gaan met de inzet op Europese middelen en deze onderdeel te laten zijn van een meerjarig financieel beeld voor klimaatbeleid. Het adviseert ook in te zetten op de meerjarige middelen die beschikbaar komen uit het Sociaal Klimaatfonds.” Wij onderschrijven het belang van structurele financiering en zetten actief in op het benutten van Europese en nationale middelen. Doordat de gemeente Den Haag deelneemt aan het Enabling City Transformation-programma, werkt zij hierin samen met vier partners: de Universiteit Leiden, De Haagse Hogeschool, Duurzaam Den Haag en Kickstad. Binnen dit programma worden gezamenlijk onderzoeken uitgevoerd en interventies ontwikkeld. De kennis en inzichten die daarbij worden opgedaan, zetten we actief in binnen het Haags Klimaatakkoord. Deze inzet is een vast onderdeel van het bredere financiële kader van het gemeentelijk klimaatbeleid en ondersteunt – waar dat passend is – ook initiatieven binnen het Haags Klimaatakkoord. Zo helpen we dealpartners bijvoorbeeld bij het vinden en benutten van subsidiemogelijkheden. In de huidige opzet van het Klimaatakkoord is geen structurele financiële ondersteuning opgenomen voor de procesmatige activiteiten van alle deals.

Uit gesprekken met dealpartners horen we regelmatig dat hier wel behoefte aan is, vooral bij bewonersdeals die door hun beperkte organisatiekracht minder ruimte hebben om (delen van) een deal zelfstandig te dragen. Daarom onderzoeken we actief of, en in welke mate, structurele ondersteuning mogelijk is. Conclusie: het college neemt advies 5 gedeeltelijk over Advies 6: “ Het HKB adviseert de gemeente duidelijker aanspreekpunten te organiseren voor ondernemers en burgers die zelf bij willen dragen aan klimaatdeals. Deze aanspreekpunten moeten goed toegankelijk zijn en hebben overzicht van wat er in het gemeentelijk apparaat plaatsvindt.” Wij herkennen de behoefte aan duidelijke en toegankelijke aanspreekpunten en gaan aan de slag met uw advies. Voor een deel van de deals geldt dat de gemeente zelf één van de dealpartijen is en daarmee is dit aanspreekpunt als het ware vanzelf geborgd. Voor andere deals geldt dit niet en gaan we dit beter organiseren, onder andere via relatiemanagement, wijkadviseurs, het ondernemersportaal en partners zoals Duurzaam Den Haag. Bij elk stadsdeelkantoor is een duurzaamheidsadviseur betrokken. Deze adviseur staat dicht bij de bewoners en ondernemers in de wijk en weet goed wat daar speelt.

Hierdoor wordt het voor bewoners en ondernemers eenvoudiger om met de gemeente in contact te komen, en kan de gemeente op haar beurt sneller en gerichter aansluiten bij vragen en initiatieven uit de wijk. Conclusie: het college neemt advies 6 over.

Advies 7: “Het HKB adviseert de gemeente overleg met wijkorganisaties gericht op duurzaamheid te starten, waarbij de gemeente ervoor open staat dat vertegenwoordigers uit wijken iets soms beter weten dan ambtenaren en een echte dialoog ontstaat. Idealiter heeft zo'n overleg een onafhankelijke voorzitter.” Wij onderschrijven het belang van een structurele dialoog met wijkorganisaties en bewonersinitiatieven. Om de gelijkwaardige uitwisseling tussen stad en gemeente te waarborgen en te verbeteren, is er binnen de gemeente een aanpak ontwikkeld onder de titel Stadmaken. Deze aanpak gaan we meer toepassen binnen het Haags Klimaatakkoord. Stadmaken betekent dat initiatieven uit de stad centraal staan en dat de gemeente deze initiatieven ondersteunt, verbindt, ruimte voor maatwerk een experimenten organiseert en waar nodig faciliteert. Door de inzet van duurzaamheidsadviseurs die

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSB/11040641

de wijk goed kennen, weten wat er speelt en bewoners actief te woord staan, stimuleren we een laagdrempelige en gelijkwaardige dialoog tussen bewoners en de gemeente. Conclusie: het college neemt advies 7 over.

Advies 8: “Het HKB adviseert de gemeente na te denken over hoe de vele goedwillende ondernemers en instellingen actiever bij het duurzaamheidsbeleid betrokken kunnen worden.” Het Haags Klimaatakkoord biedt juist ruimte om ondernemers en instellingen op vrijwillige en intrinsiek gemotiveerde basis te verbinden aan de duurzame transitie, passend bij hun eigen rol en mogelijkheden om de verduurzaming van het MKB te bevorderen. Dit doen we in samenwerking met initiatieven als het ondernemersportaal, Impact City, Stadmaken, Duurzaam Den Haag en het team Duurzaamheid en Participatie van de gemeente, dat nauwe contacten onderhoud met ondernemers en de stadsdelen. Daarnaast organiseren wij later dit jaar een bijeenkomst waarin wij ondernemers en instellingen informeren over de mogelijkheden binnen het Haags Klimaatakkoord, en waarin wij hen onderling in contact brengen om samenwerking en participatie te stimuleren Conclusie: het college neemt advies 8 over Tot slot Wij zien het Haags Klimaatakkoord als een levend netwerk van initiatieven, dat bijdraagt aan draagvlak, innovatie en handelingsperspectief in de stad. Het Haags Klimaatakkoord is daarmee een waardevolle aanvulling op het gemeentelijk klimaatbeleid, maar geen vervanging daarvan. Nogmaals dank voor het zorgvuldige en heldere advies.

Met deze reactie hopen wij bij te dragen aan een gedeeld begrip van rollen, verwachtingen en verantwoordelijkheden, en kijken wij uit naar de voortzetting van de samenwerking met het Haags Klimaatberaad. In de hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben, Met vriendelijke groet, De wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

4/4