RIS325149 Voortgangsrapportage 2025 Economische Uitvoeringsagenda 2023-2026

Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Nur Icar Wethouder van MKB, Werk en Participatie

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de algemene raadscommissie (Bestuur)

DSO/11033920 RIS325149 Contactpersoon

Martijn van den Berge Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Economie Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

28 april 2026

martijn.vandenberge@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgangsrapportage 2025 Economische Uitvoeringsagenda 2023-2026

Geachte voorzitter, De Haagse economie groeit de laatst jaren harder dan in het afgelopen decennium en dan gemiddeld in Nederland (Staat van de Haagse Economie 2024, RIS323902). Daar mogen we als stad trots op zijn. De gemeente is één van de vele schakels in deze ontwikkeling. Samen met bedrijven, ondernemers, inwoners, onderwijs- en kennisinstellingen werken we aan de Haagse economie van de toekomst. In 2025 zijn er weer mooie mijlpalen bereikt. De groei van het veiligheidscluster zet door, de universiteit Leiden breidde flink uit, Den Haag telt nu 30 BIZ-en, de 5 winkelstraten en de ondernemersdienstverlening zijn zichtbaar verbeterd, de ontwikkeling van Scheveningen Haven ligt met de vele initiatieven en vaststelling van de Havenvisie op koers en met de opening van Beatrijs en The Hague Tech heeft Den Haag er respectievelijk een toekomstbestendige maakruimte en een pand voor techbedrijven bij. Maar er zijn ook aandachtspunten: de ontwikkeling van de kenniseconomie stagneert, de waardering van de ondernemersdienstverlening kan beter, ruimte voor vernieuwing en doorgroei ontbreekt en de Haage economie behoeft attractiviteit om talent aan zich te binden. Dat vraagt van de stad én regio een blijvende inzet op een duurzame, innovatievere economie waar ruimte is om te ondernemen en waarin iedereen meedoet én profiteert.

De ambitie voor de periode tot 2030 voor de economie is vastgelegd in de Economische visie (RIS303550). Als spoorboekje voor de huidige collegeperiode werd in 2023 de Economische Uitvoeringsagenda 2023-2026 (RIS315458) vastgesteld. Vanwege het aantreden van een nieuwe coalitie is hierop een actualisatie gemaakt in 2024 (RIS319157). In de uitvoeringsagenda staan de operationele doelen en de te bereiken resultaten beschreven. Hierover rapporteert het college jaarlijks in de voortgangsrapportage. Met deze brief biedt het college de economische voortgangsrapportage 2025 aan. Beleidscyclus In deze voortgangsrapportage wordt gerapporteerd over de beleidsinspanningen (input) die in 2025 zijn gedaan en t0t welke concrete resultaten dit heeft geleid (output). De jaarlijkse monitor de Staat van de Haags Economie (RIS323902) monitort de totale uitkomsten (outcome) die een resultaat zijn van beleidseffecten (impact) én externe factoren (zoals macro-economische ontwikkelingen en Rijksbeleid). Om de impact van beleid te kunnen bepalen moet er periodiek geëvalueerd worden. In 2022 is het veiligheidscluster (RIS314014) geëvalueerd en in 2025 het hotelbeleid (RIS321916).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11033920

Daarnaast zijn er in 2025 drie evaluaties geweest waarover u begin 2026 wordt geïnformeerd: (1) de tussentijdse beleidsevaluatie van de economische visie (Q2), (2) de evaluatie van het evenementenbeleid (Q2) en (3) de evaluatie van The Hague & Partners (TH&P) en de tripartite samenwerking met IQ en de gemeente (Q3). Inhoud voortgangsrapportage De rapportage vat aan het begin de belangrijkste resultaten en aandachtspunten samen. Ook bevat de rapportage voor ieder van de vier strategisch doelen – attractieve stad, veerkrachtige economische structuur, excellent ondernemersklimaat en ruimte voor bedrijven – een samenvatting waarin specifieke resultaten en aandachtspunten worden beschreven (kwalitatief) en voor zover mogelijk resultaatindicatoren in een tabel zijn opgenomen (kwantitatief). Dat laatste is een toevoeging ten opzichte van de vorige rapportage naar aanleiding van de motie ‘Meten is weten, concrete verantwoording van economisch beleid (RIS322827)’. De belangrijkste resultaten in 2025 Het verheugt ons dat er dit jaar veel mijlpalen zijn bereikt. Maar er zijn ook aandachtspunten, waarbij het behalen van de doelen is vertraagd of niet meer bereikt gaan worden. De belangrijkste resultaten en aandachtspunten van 2025 worden hieronder beschreven. De belangrijkste resultaten in 2025: 1.

Groei veiligheidscluster zet door: de groei van het aantal cyberveiligheidsbedrijven in Den Haag zet door. Deze groei van het cluster krijgt verder vorm nu de gemeenteraad (onder voorwaarden) heeft ingestemd met de verwerving van het voormalige Aegoncomplex (RIS324505) voor de komst van het House of Cyber. De vestiging van het House of Cyber sluit aan bij de langjarige Haagse inzet op veiligheid en cybersecurity en versterkt het internationale profiel van vrede en recht. Het House of Cyber is een publiek-privaat samenwerkingsverband waarin het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), het Ministerie van Defensie, TNO en de Stichting Security Delta (HSD) gaan samenwerken aan de versterking van de nationale digitale weerbaarheid. Ook de huurders van de huidige HSD-campus kunnen hier een plek krijgen. 2.

30 Haagse BIZ-en: het doel om in 2026 30 Bedrijfsinvesteringszones (BIZ-en) te hebben in Den Haag (5 extra vanaf 2023) is behaald. In 2024 kwamen er twee bij en met inzet in 2025 zijn er op 1 januari 2026 nog 3 gestart: Winkelcentrum Leyweg, Chinatown en Paul Krugerlaan.

3.

Aanpak van de Haven: de laatste jaren is al stevig ingezet op de economische ontwikkeling van de haven, met ruimte voor visserij, watersport, innovatie en duurzaamheid. Met de vastgestelde Havenvisie 2025-2050 (RIS322389) ligt er nu ook een duidelijk kader met een scherpe koers die helderheid schept voor (nog meer) toekomstige initiatieven en investeringen, waaronder de herinrichting van de Visafslag.

4.

Realisatie Haagse Universiteitscampus van de Universiteit Leiden: Den Haag groeit verder als universiteitsstad en breidt daarmee haar kennisbasis uit. Mede door de gemeentelijke subsidie werd de uitbreiding met circa 12.000 m² van de Haagse Campus van de Universiteit Leiden aan het Spui/Grote Marktstraat mogelijk gemaakt (RIS319378). Met deze uitbreiding groeit het aantal studenten in Den Haag naar 7.000 tot 10.000 studenten in 20230, met recent gestarte opleidingen als Economie van de Publieke Sector en Cyber Security die passen bij het profiel van de stad. Naast de Universiteit Leiden maken de TU Delft, Open Universiteit, LUMC en Universiteiten van Nederland gebruik van het gebouw. De verbouwing verliep volgens planning en 2 februari 2026 is de campus feestelijk geopend.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11033920

5.

Opening Beatrijs: in april 2025 is bedrijfsverzamelgebouw BEATRIJS geopend (3.500 m2) in Zuidwest, een werkplaats voor maakbedrijven, veelal uit de lokale omgeving. Het gebouw is volledig verhuurd (31 ruimtes en 40 huurders). De BEATRIJS maakt gebruik van de kracht van de buurt bijvoorbeeld door de inzet van vrijwilligers als gastvrouw of gastheer.

6.

Ondernemersdienstverlening verbeterd: investeringen via het Programma verbeteren ondernemersdienstverlening (RIS319373) werpen vruchten af (zie ook voortgangsbericht RIS324066). Dit is zichtbaar in de kortere doorlooptijd van horecavergunningen, uitbreiding van de dienstverlening met duurzaamheids- en schuldhulpverleningsadviseurs vernieuwing van het fysieke portaal. In 2025 nam het aantal fysieke bezoeken aan het portaal toe met 30% en waren er 17% meer klantcontacten via 14070.

7.

5 winkelstraten in de Schilderswijk en Transvaal en de Haagse Markt: de uitvoering van de acties uit het programmaboek (RIS324219) is steeds beter zichtbaar in de straten. Dit is onder andere zichtbaar door gebiedsschouwen: het merendeel van de 40 geconstateerde verbeterpunten is direct opgepakt, wat zorgt voor een zichtbaar nettere en aantrekkelijkere openbare ruimte. Dit heeft geleid tot zichtbare aanpassingen als nieuwe groenbakken en hanging baskets in de straten, het herstel van straatwerk en boomkransen, verplaatste afvalbakken, het verwijderen van graffiti en onkruid, en de inzet van afvalvoorlichters voor ondernemers.

8.

The Hague Tech klaar voor de toekomst: The Hague Tech vestigde zich in 2025 in het Stationspostkantoor bij Holland Spoor. Dit biedt ruimte om verder te groeien als organisatie in het bieden van plekken en ondersteuning aan startende en groeiende Haagse techbedrijven. Hiermee gaat The Hague Tech over van het tijdelijke SoZa-pand naar een pand waar ze de komende jaren kunnen doorgroeien. Daarmee speelt The Hague Tech een belangrijke rol in technologische innovaties in het Central Innovation District. De gemeente Den Haag heeft ondersteunt bij de verhuizing, bijvoorbeeld door The Hague Tech te koppelen aan PostNL, de andere huurder van het pand.

9.

Belangrijke stap zorginnovatiehub: met het collegebesluit tot het oprichten van een stichting (RIS322180) kan de zorginnovatiehub als zelfstandige entiteit verder. De stichting kan dan zelfstandig invulling geven aan bijvoorbeeld projecten, opdrachten, inhuur en onderhuurovereenkomsten. Ook zijn de risico’s op deze wijze beter gedekt voor de gemeente en de partners. Tegelijkertijd behoudt de gemeente wel stevige sturingsinstrumenten. In 2026 wordt de verbouwing afgerond, waarna de fysieke hub operationeel is. De programmering wordt in 2026 (en waar nodig in 2027) gefaseerd overgedragen van het gemeentelijk programma Technologie voor Thuis (RIS319220) naar de zelfstandige stichting. Met de zorginnovatiehub werkt de gemeente aan een toekomstbestendige zorg en tegelijkertijd aan het verbreden van de Haagse economische structuur.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11033920

De belangrijkste aandachtspunten in 2025: 1. Vernieuwing van de Haagse economie blijft aandacht vragen: de Haagse kennisbasis breidde uit met de groei van universiteitsvestigingen en startups in typisch Haagse activiteiten als cyberveiligheid, duurzaamheid en recht. Tegelijkertijd is de op innovatie gerichte economie van kennisintensieve productie en diensten nu nog kleiner dan in andere grote steden, wat het verdienvermogen op de langere termijn onder druk zet (Staat van de Haagse Economie 2024, RIS323902). De combinatie van (geopolitieke) ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en digitalisering en kenmerken van de Haagse economie, zoals de vele internationale organisaties, de verbondenheid met de Rijksoverheid en de sterke bedrijvenclusters op het gebied van veiligheid, weerbaarheid en digitalisering, maakt dat er kansen liggen om hier economisch gezien meer invulling aan te geven. Veel van deze bedrijvigheid concentreert zich in het CID, maar er zijn ook belangrijke relaties met de ontwikkelingen in Scheveningen Haven, Binckhaven en de Internationale Zone. Daarnaast biedt de transitie naar een circulaire economie en de energietransitie kansen voor economische vernieuwing en banengroei op verschillende beroepsniveaus in Den Haag. (RIS318676, RIS317123). 2.

Waardering van brede ondernemersdienstverlening kan beter: ondanks zichtbare verbeteringen waarderen ondernemers het algehele contact met de gemeente met een 5,8. Dat laat zien dat we er nog niet zijn. Het is nodig om dienstverlening aan ondernemers verder te professionaliseren en nog meer toegankelijk te maken. Daarbij laten metingen zien dat ondernemers vooral behoefte hebben aan snelheid, duidelijkheid en het gevoel dat de gemeente er echt voor hen is (responsief). Specifiek is er verbetering mogelijk rond (omgevings)vergunning processen.

3.

Ruimte voor vernieuwing en doorgroei ontbreekt: er zijn relatief veel startende bedrijven, maar op enkele uitzonderingen na blijven echte groeiparels uit. Veel startups willen of kunnen de groeistap niet maken in Europa en Nederland, bijvoorbeeld door een gebrek aan durfkapitaal en technologische en duurzame groeimarkten. Als zij wel in staat zijn deze doorgroeistap te maken ontbreekt vaak de ruimte in onze stad. Dit gebrek aan vastgoeddynamiek zet een rem op de groei en ontwikkeling van bestaande en nieuwe ondernemers en sectoren. Met het programma Bedrijfshuisvesting (RIS318690) is een actieve vastgoedaanpak geïntroduceerd, waarmee de gemeente heldere ontwikkelkaders opstelt voor marktpartijen (bijv. de gebiedskaders, RIS318669), of in specifieke situaties zoekt naar een eigen actievere rol of maatwerkoplossingen. Hiervan zien we de eerste initiatieven, zoals de uitbreiding van het rechtsgebied van IPP naar meerdere bedrijventerreinen om actief ontwikkelingen te stimuleren, de ontwikkeling van de Beatrijs en de voorgenomen aankoop van het Aegoncomplex door de gemeente. Momenteel zoeken we samen met de markt en verbonden partijen naar meer instrumenten, financiële mogelijkheden en locaties voor de actieve vastgoedaanpak.

4.

De attractiviteit van Den Haag is hoog maar geen vanzelfsprekendheid: Den Haag behoort momenteel tot de top 10 aantrekkelijkste steden (plaats 9 op de ranglijst van grootste 50 gemeenten in de Atlas voor Gemeenten) en laat binnen de G4 alleen Amsterdam en Utrecht voorgaan. Op het gebied van voorzieningen als podiumkunsten, culinair aanbod, musea en niet dagelijkse winkels staat Den Haag zelfs op plaats 2 achter Amsterdam. Naast dat de directe economische waarde van deze sectoren hoog is, dragen deze voorzieningen ook bij aan de woonaantrekkelijkheid en de aantrekkingskracht op talent (Staat van de Haagse Economie 2024). Naar de toekomst toe zijn er echter ruimtelijke en financiële uitdagingen om dit niveau van attractiviteit te behouden. Het aantal, de kwaliteit en de diversiteit van voorzieningen moet meegroeien met de stad. Zakelijk, toeristisch en regionaal bezoek draagt bij aan het benodigde

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11033920

klantpotentieel voor deze voorzieningen om economisch rendabel te zijn. Wel vraagt dit om strategische investeringen en prioriteit. De beoogde mix van groen, cultuur, horeca en nachtleven die in het CID en de Binckhorst worden nagestreefd vragen blijvende inzet en aandacht in het gebied. Voor de ambities uit het Binnenstadsplan (RIS316359) vraagt onder meer de ontwikkeling van het Museumkwartier aandacht. (Externe) Onzekerheden De geopolitieke en economische situatie in de wereld is momenteel onrustig en onvoorspelbaar. Tegelijkertijd zien we een kans en noodzaak om vanuit ons profiel van stad van Vrede en recht met de bedrijven en instellingen in de stad een bijdrage te leveren aan onderwerpen als (digitale) veiligheid en autonomie en hiermee de Haagse economie te versterken. Tenslotte We mogen trots zijn over hoe de Haagse economie zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld en ook in 2025 zijn er mooie resultaten neergezet. Groei is daarbij geen doel op zichzelf, maar het gaat de gemeente om brede economische bloei met oog voor een eerlijke verdeling van welvaart, in een veilige en aantrekkelijke omgeving waar aandacht is voor de situatie van arbeidsmigranten en met een zo min mogelijk belasting van het milieu en uitputting van grondstoffen.

Met de aanwezige basis die in de afgelopen jaren is opgebouwd en in relatie met de actuele ontwikkelingen die er zijn op het gebied van veiligheid, digitalisering en verduurzaming liggen er volop kansen, maar dit vraagt wel om duidelijke keuzes en doorpakken op het juiste moment, om ‘grotere bewegingen’ op gang te krijgen. Dit kunnen we als gemeente niet alleen, maar gezamenlijk met onze partners in de stad en regio. We hebben iedereen nodig, in en óm de stad. Den Haag is geen eiland, maar maakt onderdeel uit van een regio met onderling verbonden gemeenten via de uitwisseling van kennis en economische specialisaties. Het benutten van elkaars krachten is cruciaal. Ook als het gaat om de blijvende inzet op een gezonde vastgoeddynamiek is het van belang om in regionaal verband de juiste functies op de juiste plek te krijgen. Met deze voortgangsrapportage, in combinatie met de Staat van de Haagse Economie, de commissiebrief Duurzaam Economisch Beleid (RIS3224439) en de voornoemde evaluaties waarover de raad begin 2026 wordt geïnformeerd, zijn alle ingrediënten aanwezig voor het nieuwe stadsbestuur om hierin richting te bepalen voor de komende 4 jaar. Met vriendelijke groet, de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines de wethouder van MKB, Werk en Participatie Nur Icar

5/5